- Nắm được yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự, áp dụng vào viết bài văn tự sự. - Hoàn thiện các bài tập trong phần luyện tập[r]
Trang 1Ngày soạn: 27/10/2019 Ngày dạy: 29/10/2019 – dạy lớp 9A1
31/10/2019 – dạy lớp 9A2
TIẾT 39 - TẬP LÀM VĂN:
MIÊU TẢ NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức:
- Nội tâm nhân vật và miêu tả nội tâm nhân vật trong tác phẩm tự sự.
- Tác dụng của miêu tả nội tâm và mối quan hệ giữa nội tâm và ngoại hình trong khi kể chuyện
2 Kĩ năng:
- Phát hiện và phân tích được tác dụng của mtả nội tâm trong VB tự sự
- Kết hợp kể chuyện với mtả nội tâm n/v khi làm bài văn tự sự
3 Thái độ:
- GDHS yêu thích bộ môn
4 Năng lực cần hướng tới
- Năng lực thu thập thông tin giải quyết tình huống
- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân
- Năng lực trao đổi, hợp tác, thảo luận
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS.
a Chuẩn bị của GV:
- Nghiên cứu soạn giảng – Máy chiếu
b Chuẩn bị của HS:
- Chuẩn bị bài theo yêu cầu SGK
- Kiểm tra bài cũ (5 ’ )
* Câu hỏi:
Giới thiệu vẻ đẹp của Thuý Kiều bằng lời văn của mình
* Đáp án:
Thuý Kiều là con gái đầu lòng của gia đình họ Vương Nàng có vẻ đẹp sắc sảo, mặn mà Vẻ đẹp đó đuợc toát ra từ đôi mắt Bởi nó trong sáng nhu nuớc
hồ mùa thu, vừa lăn tăn vừa rợn sóng Đôi mắt đó đẹp không chỉ bởi có hồn mà còn có tình Đặc biệt hơn nữa nó đuợc ẩn duới đôi lông mày đẹp tựa dáng núi mùa xuân…
III QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CHO HỌC SINH
1 Các hoạt động đầu giờ
- Phân chia nhóm học tập
- Yêu cầu hoạt động của nhóm …
2 Nội dung bài học
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
? Thế nào là văn miêu tả? Tìm những chi tiết miêu tả trong những bài văn em đã được học?
HS: Tự trình bày
Trang 2GV: Miêu tả nội tâm là yếu tố quan trọng để miêu tả ý nghĩ, cảm xúc, diễn biến nộ tâm nhân vật
HS
?
?
HS
HS
?
G
V
Máy chiếu: đoạn trích
Đọc lại đoạn trích “Kiều ở lầu
Ngưng Bích”
Tìm những câu thơ tả cảnh và
những câu thơ miêu tả tâm
trạng của TK?
Dấu hiệu nào cho thấy đoạn
đầu, cuối là tả cảnh, đoạn giữa
là miêu tả nội tâm?
Đoạn đầu và cuối: Cảnh TN
mênh mông hoang vắng rợn ngợp
trước Lầu NB Cảnh TN trống
trải xa vắng nơi cửa bể trước
LNB
=> Là kết quả của sự quan sát =
mắt thường kết hợp với sự cảm
nhận tinh tế của tác giả
Đoạn giữa tập trung miêu tả
những suy nghĩ của Kiều: nhớ
Kim Trọng, xót xa cho thân phận
mình, thương cha mẹ ở quê nhà
không biết ai chăm sóc phụng
dưỡng lúc tuổi già
CĐ: Những câu thơ tả cảnh có
MQH ntn với việc thể hiện nội
tâm nhân vật?
+ Không gian, cảnh sắc: hoang
vắng, mênh mông không bóng
người? gợi hoàn cảnh cô đơn, trơ
trọi tội nghiệp
I Tìm hiểu yếu tố nội tâm trong văn bản tự sự (23 ’ )
1 Ví dụ
* VD1
- Những câu thơ miêu tả ngoại cảnh + “Trước lầu… dặm kia”
+ “Buồn trông… ghế ngồi”
- Những câu thơ miêu tả nội tâm + “Bên trời… người ôm
- Miêu tả hoàn cảnh, ngoại hình và miêu tả nội tâm có MQH với nhau + Từ miêu tả hoàn cảnh, ngoại hình
→ tâm trạng của nhân vật
+ Từ miêu tả tâm trạng → hiểu được hình thức bề ngoài
Trang 3
G
V
?
HS
?
HS
G
V
HS
HS
Cảnh vật dấu hiệu của Kiều được
miờu tả qua tõm trạng của TK
Miờu tả nội tõm cú tỏc dụng
ntn? đối với việc khắc hoạ nhõn
vật trong văn bản tự sự?
Qua 6 cõu ta thơ giỳp:
+ Hiểu vễ nỗi nhớ của Kiều với
người yờu và cha mẹ
+ Tõm trạng đau buồn, xút xa về
thõn phận cụ đơn, bơ vơ, lũng xút
thương cha mẹ ngày trụng ngúng
tin con, khụng ai phụng dưỡng,
chăm súc
+ Phẩm chất cao đẹp, lũng vị tha
nhõn hậu của Kiều
Nhõn vật cú vai trũ gỡ trong văn
bản tự sự?
Là yếu tố quan trọng nhất Để
XD nhõn võt nhà văn thường
miờu tả ngoại hỡnh và nội tõm
Miờu tả nội tõm là làm những
việc gỡ?
Khắc hoạ “chõn dung tinh thần”
của nhõn vật, tỏi hiện lại những
trăn trở dằn vặt, những rung động
trong tư tưởng tỡnh cảm của nhõn
vật
(những yếu tố này nhiều khi
khụng thể tỏi hiện được bằng việc
miờu tả ngoại hỡnh)
Mỏy chiếu
Đọc đoạn văn- Nhận xét cách
tả?
+ Tả cử chỉ, vẻ mặt bên ngoài của
lão Hạc giúp ngời đọc hình dung
vẻ bề ngoài đó chứa đựng tâm
hồn đau khổ, dằn vặt, đau đớn của
lão trớc sự việc bán con Vàng →
tả bên ngoài ta biết đợc tâm trạng
nhân vật Cụ thể là đặc điểm, tính
cách nhân vật lão Hạc
6 câu “Bên trời cho phai” là
miêu tả nội tõm trực tiếp hay
gián tiếp ?
- Trực tiếp diễn tả ý nghĩ, cảm
→ Miờu tả nội tõm cú vai trũ và tỏc dụng rất to lớn trong việc khắc hoạ đặc điểm tớnh cỏch nhõn vật
Trang 4
HS
HS
?
?
H
xúc của Kiều chứ không thông
qua cử chỉ, nét mặt, hành động
nh đoạn văn trên
Đọc ví dụ 2: Đoạn văn SGK
T117
Đoạn trớch miờu tả nhõn vật
nào ?
CĐ : Miờu tả nột mặt cử chỉ
nhưng ta hiểu được tõm trạng
lóo lỳc này NTN ?
=> Nỗi đau tột cựng trong con
người lóo
+ Miờu tả nội tõm (miờu tả bờn
trong): miờu tả suy nghĩ, tỡnh
cảm, diễn biến tõm trạng của
nhõn vật mà ta khụng thể quan sỏt
trực tiếp đuợc
+ Miờu tả bờn ngoài
+ Miờu tả nội tõm
* VD2
Đoạn văn SGK T117
→ Miờu tả nột mặt, cử chỉ của lóo Hạc
=> Nỗi đau tột cựng trong con người lóo
2 Bài học- ghi nhớ
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
HS
?
HS
?
HS
Đọc ghi nhớ
Thuật lại đoạn trớch MGS mua
Kiều bằng văn xuụi, chỳ ý miờu
tả nội tõm của Kiều?
+ GV giao cho HS làm BT
- Trỡnh bày trước lớp- nhận xột
Ghi lại tõm trạng của em sau
khi để xảy ra một chuyện cú lỗi
với bạn?
- HS tự viết
- Trỡnh bày trước lớp- nhận xột
II Luyện tập (18 ’ )
1 Bài tập 1
2 Bài tập 3
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG.
Vai trũ của miờu tả nội tõm trong văn bản tự sự
Miờu tả nội tõm cú vai trũ và tỏc dụng rất to lớn trong việc khắc hoạ đặc điểm tớnh cỏch nhõn vật
Trang 5E HOẠT ĐỘNG TÌM TỎI, MỞ RỘNG
Tìm đọc những đoạn thơ sử dụng nghệ thuật miêu tả nội tâm
3 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2 ’ )
- Nắm được yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự, áp dụng vào viết bài văn tự sự
- Hoàn thiện các bài tập trong phần luyện tập
- Soạn bài: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga