Bài 8. Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự

Bài 8. Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất c...

Ng÷ v¨n 9

TiÕt 40

Miªu t¶ néi t©m trong v¨n b¶n tù sù

GV: Nguyễn Thị Hồng Nhiên

Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn nước mới sa Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Buồn trong nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,

Tin sương luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ, Tấm son gột rửa bao giờ cho phai.

Xót người tựa cửa hôm mai, Quạt nồng ấm lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mấy nắng mưa,

Có khi gốc tử đã vừa người ôm.

- Miêu tả bên ngoài:

- Miêu tả nội tâm:

Có thể quan sát đ ợc trực

tiếp

• Cảnh vật

(đườngưnét,ưmàuưsắc,ưâmưthanh)

• Con ng ời

(hìnhưdáng,ưhànhưđộng,ưlờiưnói)

• Những suy nghĩ, tình cảm, diễn

biến tâm trạng nhân vật

Không thể quan sát đ

ợc trực tiếp

Cỏ non xanh rợn chân trời Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

a

Vân xem trang trọng khác vời Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang

b

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà, Thềm hoa một b ớc lệ hoa mấy hàng!

Ngại ngùng dợn gió e s ơng, Ngừng hoa bóng thẹn trông g ơng mặt dày

(Truyện Kiều-Nguyễn Du)

c

Tả

ngoại

cảnh,

chõn

dung

ng ười i

Tả

nội

tâm

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng Tin s ơng luống những rày trông mai chờ

Xót ng ời tựa cửa hôm mai Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Buồn trụng cửa bể chiều hụm Thuyền ai thấp thoỏng cỏnh buồm xa xa?

Buồn trụng ngọn nước mới sa Hoa trụi man mỏc biết là về đõu?

Buồn trong nội cỏ rầu rầu, Chõn mõy mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trụng giú cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng súng kờu quanh ghế ngồi

- Cánh hoa trôi

- Cánh buồm thấp

thoáng xa xa

- Nội cỏ rầu rầu

- Gió cuốn mặt

duyềnh, sóng kêu

gợi nỗi buồn nhớ gia

đình quê h ơng

gợi buồn cho thân phận lênh

đênh không biết trôi dạt về

đâu

buồn, lo lắng cho t ơng lai

mờ mịt, cuộc sống vô vị.

buồn, sợ hãi về tai họa sắp ập xuống

- Miªu t¶ trùc tiÕp: b»ng c¸ch diÔn t¶ t×nh

c¶m, t©m tr¹ng, c¶m xóc cña nh©n vËt.

- Miªu t¶ gi¸n tiÕp:

+ Qua nÐt mÆt, cö chØ, lêi nãi, trang phôc + Qua c¶nh vËt (T¶ c¶nh ngô t×nh)

Nhận xét cách miêu tả nội tâm nhân vật của tác

giả trong đoạn văn sau:

Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với

nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít.

( Lão Hạc -Nam Cao)“Lão Hạc”-Nam Cao) ”-Nam Cao)

1) Đoạn văn đ ợc kể ở ngôi thứ mấy

A) Thứ nhất B) Thứ hai C) Thứ ba

2) Miêu tả tâm trạng của Lão Hạc nh thế nào?

A) Đau khổ ân hận vì đã bán con vàng

B) Buồn nhớ th ơng con trai.

C) Đau khổ vì phải bán mảnh v ờn.

3) Tâm trạng của lão Hạc đ ợc miêu tả:

A) Trực tiếp B) Gián tiếp qua cảnh vật.

C) Thứ ba A) Đau khổ ân hận vì đã bán con vàng

*Ghi nhớ:SGK tr117

phần khắc họa sinh động đặc điểm tính cách nhân vật

A) Tả ngoại hình B) Tả nội tâm

II)Luyện tập:

Hỏi tên, rằng:“Lão Hạc”-Nam Cao)Mã Giám Sinh”-Nam Cao), Hỏi quê, rằng:”-Nam Cao)Huyện Lâm Thanh cũng gần”-Nam Cao)

Quá niên trạc ngoại tứ tuần Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao

1

Bài tập1: Khoanh tròn chữ cái chỉ đáp án đúng ở đoạn thơ sau

Mối càng vén tóc bắt tay Nét buồn nh cúc, điệu gầy nh mai

2

• Häc thuéc lý thuyÕt,

• Lµm bµi tËp 2, 3- trang 117

Bài tập2: Đọc kĩ đoạn trích sau, tìm hiểu xem

a)Tác giả đã miêu tả nội tâm nhân vật bằng những cách thức nào

b)Các cách thức miêu tả nội tâm nhân vật đó có làm nhân vật hiện lên thật hơn, sinh động hơn và gợi trong

em nhiều cảm xúc hơn không?

Chiều hôm đó, tan buổi học ở tr ờng ra, tôi chợt thoáng thấy một bóng ng ời ngồi trên xe kéo giống nh mẹ tôi.Tôi liền đuổi theo gọi bối rối:

-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi! .

Nếu ng ời quay lại ấy là ng ời khác thì thật là một trò c ời tức bụng cho lũ bạn tôi, chúng khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên hè

Và cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng n ớc trong suốt chảy d ới bóng râm đã hiện ra tr ớc con mắt gần rạn nứt của ng ời bộ hành ngã gục giữa sa mạc

Gợi ý:

B ớc1: Xác định tác giả miêu tả nội tâm

nhân vật nào

B ớc2: Nhận diện những cách thức miêu tả nội tâm từng nhân vật( đâu là miêu tả trực tiếp đâu là miêu tả gián tiếp.)

B ớc3: Tìm hiểu tác dụng của các cách

Đáp án:

B ớc 1:Tác giả miêu tả nội tâm nhân vật: Bé Hồng -

lũ trẻ

B ớc 2:- Miêu tả trực tiếp: Gọi bối rối, không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa

- Miêu tả gián tiếp qua cảm nhận của ng ời khác, qua cử chỉ hành động: “Lão Hạc”-Nam Cao)Nếu ng ời quay lại ấy là

ng ời khác thì thật là một trò c ời tức bụng cho lũ bạn tôi, chúng khua guốc inh ỏi và nô đùa ầm ĩ trên hè”-Nam Cao).

- Miêu tả gián tiếp thông qua hình ảnh so sánh: “Lão Hạc”-Nam Cao)khác gì ảo ảnh của một dòng n ớc trong suốt chảy d ới bóng râm giữa sa mạc”-Nam Cao)