Bước 2: Gv đối với nguồm âm cứng, ta hãy nghiên cứu sự phát ra âm của trống. Dùng búa cao su gỏ vào mặt trống. Hãy cho biết vật nào phát ra âm? Vật đó có rung động không Hs: Tổ chức nhó[r]
Trang 1 MỤC TIÊU CHƯƠNG
1 Biết nguồn âm là các vật dao động Nêu được một số thí dụ về nguồn âm
2 Biết được hai đặc điểm của âm là độ cao liên quan đến độ thanh hay trầm của âm
và độ to (độ mạnh, yếu của âm)
3 Biết âm truyền được trong các môi trường rắn, lỏng, khí: chân không không truyền được âm
- Nêu được một số thí dụ chứng tỏ âm truyền được trong chất lỏng, chất rắn, chất khí
4 Biết âm gặp một vật chắn sẽ bị phản xạ trở lại Biết khi nào có tiếng vang
- Nêu được một số ứng dụng của phản xạ âm
5 Biết được một số biện pháp thông dụng để chống ô nhiễm tiếng ồn
- Kể tên được một số vật liệu cách âm thường dùng
Tiết :11
Tuần :11
Ngày dạy : 27/ 10/ 2014
I MỤC TIÊU :
1.1/ Kiến thức :
- Nêu được đặc điểm chung của các nguồn âm
- Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong cuộc sống
1.2/ Kĩ năng :
- Làm được các thí nghiệm để rút ra nhận xét chung về đặc điểm của nguồn âm
- Biết được một số nguồn âm thường ngày
1.3/.Thái độ :
- Nghiêm túc, cẩn thận khi thí nghiệm
- Yêu thích bộ môn
II NỘI DUNG HỌC TẬP :
- Đặc điểm chung của nguồm âm
III CHUẨN BỊ :
3.1/ Giáo viên :
- Cho cả lớp: ống nghiệm, bộ đàn ống nghiệm Cho mỗi nhóm: một sợi dây cao su,
một thìa và một cốc thủy tinh, một âm thoa và một búa cao su
3.2/ Học sinh :
- Vài ba dải lá chuối, mốt ít giấy vụn xé nhuyễn
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
NGUỒN ÂM
Trang 24.1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện :
4.2/ Kiểm tra miệng : ( thông qua )
4.3/ Tiến trình bài học :
HOẠT ĐỘNG 1 : Nhận biết nguồn âm (7’ )
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức : Biết được đặt điểm chung của nguồn
- Kỹ năng : Nhận được một số nguồn âm trong thực tế
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
- Phân tích, giải thích
- Trống, âm thoa …
3/ Các bước của hoạt động :
Bước 1: Gv giới thiệu bài và suy luận từ
thực tế những âm thanh ngày ngày chúng ta
nghe xuất phát từ đâu bằng cách cho HS trả
lời câu
Bước 2: Hs trả lời C1 - Tiếng nói: người ta,
Tiếng xe: động cơ, Tiếng đàn: cây đàn
Gv: Trên cơ sở đó chỉ ra là vật phát ra âm
thanh gọi là nguồn âm
Bước 3 : Gv gọi HS làm C2
Hs: đàn, sáo, trống, kèn…
NGUỒN ÂM
I Nguồn âm.
C 1 : Tiếng nói: người ta, Tiếng xe: động cơ Tiếng đàn: cây đàn
Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
C 2 : Trống, Kèn, đàn, sáo, ……
HOẠT ĐỘNG 2 : Nghiên cứu đặc điểm của nguồn âm (25’ )
1/ Mục tiêu :
- Kiến thức : Biết được đặc điểm của nguồn âm
- Kỹ năng : Nhận biết được bộ nào phát ra âm
2/ Phương pháp, phương tiện dạy học :
- Phân tích, Giải thích
- Âm thoa, đàn ống nghiệm
3/ Các bước của hoạt động :
Bước 1: GV để biết âm thanh được nguồn âm tạo ra như thế
nào ta phải làm sao?
Hs: Làm thí nghiệm nghiên cứu xem khi phát ra âm thanh thì
nguồn âm như thế nào?
Gv: Hãy nêu phương án thí nghiệm
Hs: Làm cho một nguồn âm phát ra âm và quan sát biểu hiện
Gv : nguồn âm có nhiều loại: loại mềm, loại cứng Vậy trước
tiên ta hãy thí nghiệm với một loại nguồn âm mềm Đó là
một sợi dây cao su mãnh, một bạn dùng tay kéo căng sợi dây
cao su, dây đứng yên ở vị trí công bằng, một bạn khác dùng
ngón tay bật sợi dây cao su, quan sát và lắng nghe và sau đó
mô tả điều em nhìn và nghe được ?
Hs: Tổ chức nhóm tiến hành thí nghiệm và thảo luận trả lời
II Các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?
1 Thí nghiệm.
C 3 : (dây cao su rung động
và âm phát ra)
C 4 : Cốc thuỷ tinh phát ra
âm Thành cốc thuỷ tinh có rung động ( treo con lắc bấc sát thành cốc Khi gõ thìa vào thành cốc , thành cốcrung làm cho con lắc bấc dao động )
Trang 3câu C3 (dây cao su rung động và âm phát ra)
Bước 2: Gv đối với nguồm âm cứng, ta hãy nghiên cứu sự
phát ra âm của trống Dùng búa cao su gỏ vào mặt trống
Hãy cho biết vật nào phát ra âm? Vật đó có rung động không
Hs: Tổ chức nhóm tiến hành thí nghiệm, rút ra nhận xét: mặt
trống phát ra âm Có nhóm nói có và có nhóm nói không
Gv: Nếu có rung động thì nhận biết điều đó bằng cách nào ?
Hs: Treo quả cầu bấc trên sợi dây dài và đưa lại mặt trống
sau khi gỏ
Gv: Yêu cầu HS tiến hành thí nghiệm
Hs: Tổ chức tiến hành thí nghiệm và nhận thấy là mặt trống
có rung động
Gv: Giới thiệu khái niệm dao động
Gv: Có loại nguồn âm phát ra âm ta nghe được nhưng cũng
có loại nguồm âm phát ra âm ta không nghe được Đó là cái
âm thoa Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một nhánh âm thoa và
lắng nghe âm phát ra Âm thoa có dao động không ?
Hs: Có hoặc không
Gv: Để biết ai đúng ta tìm cách kiểm tra xem âm thoa có dao
động không? Hãy đưa ra phương án kiểm tra
Hs: Gỏ vào nhánh âm thoa và đưa nó lại con lắc bấc đang
treo trên sợi dây Quan sát
Gv: Hãy tiến hành kiểm tra
Hs: Tổ chức nhóm tiến hành kiểm tra Nhận thấy con lắc dao
động → Âm thoa dao động
Bước 3 : Gv: Qua các thí nghiệm hãy cho biết khi phát ra
âm các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?
Hs: Dao động
Tích hợp DGMT :
Gv: Để bảo vệ giọng nói của người ta cần làm gì ?
Hs: Luyện tập thường xuyên, tránh nói quá to, không hút
thuốc lá
Gv: Giới thiệu đàn ống nghiệm, biểu diễn các thí nghiệm
Yêu cầu HS lắng nghe và trả lời các câu hỏi phía dưới
C 5 : Âm thoa có dao động
( treo con lắc bấc giống C3)
Kết luận:
Khi phát ra âm, các vật đều
dao động
III Vận dụng.
C6: HS tự làm C7: trống: mặt trống, đàn:
dây đàn
C8: dán vài tua giấy mỏng
quanh miệng lọ sẽ thấy tua giấy dao động
C9:
a) Ống nghiệm và nước
trong ống nghiệm dđ
b) Ống có nhiều nước
phát ra âm trầm nhất, ống có ít nước nhất phát ra âm bổng nhất
c) Cột không khí trong
ống dao động
d) Ống có ít nước nhất
phát ra âm trầm nhất, ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất
V TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP :
5.1/ Tổng kết :
Câu 1: Khi phát ra âm các vật như thế nào ?
TL : Khi phát ra âm các vật đều dao động
Câu 2: Hãy chỉ ra bộ phận dao động phát ra “nốt nhạc” khi gảy dây đàn ghita, khi thổi sáo
TL : Đàn ghita là dây đàn, sáo là cột không khí trong ống sáo
Câu 3: Tại sao khi bay côn trùng thường phát ra tiếng vo vo ?
TL : Khi bay côn trùng vỗ cánh, cánh của côn trùng dao động và phát ra âm thanh
5.2/ Hướng dẫn học tập :
Trang 4- Đối với bài học tiết này :
+ Về xem lại bài và hoàn chỉnh các câu C và học thuộc bài +Làm bài tập từ bài 10.1 10.11- SBT/ 23,24,25
- Đối với bài học ở tiết học sau :
+ Chuẩn bị : “ĐỘ CAO CỦA ÂM ”
Xem trước các câu C
VI PHỤ LỤC :