Sau một, hai lần tôi nhắc nhở và ngày nào trẻ cũng được thực hành các thao tác đó nên trẻ cất và lấy đồ dùng rất thành thạo và không cần đến sự giúp đỡ của người lớn nữa từ đó hình thành
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VÂN ĐỒN
TRƯỜNG MẦM NON ĐÀI XUYÊN
Biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 5-6 tuổi trong hoạt động hàng ngày
Họ và tên giáo viên: Cao Thị Khánh Hà
Dạy tại nhóm, lớp: 5-6 tuổi
Cơ sở giáo dục mầm non: Trường mầm non Đài Xuyên
Huyện (TX, TP): Vân Đồn – Tỉnh Quảng Ninh
I Mục đích của biện pháp
Tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện, rèn khả năng tự lập của trẻ, góp phần hình thành cho trẻ những cơ sở chuẩn mực ban đầu về tính cách, phẩm chất cần thiết như: mạnh dạn, tự tin, tự lập, sáng tạo, linh hoạt, tự giác…đưa trẻ tham gia vào các hoạt động trong đời sống hằng ngày
II Nội dung của biện pháp
1 Tổ chức lồng ghép giáo dục hình thành tính tự lập vào các hoạt động 1.1 Tổ chức giáo dục trong giờ đón, trả trẻ:
Trẻ mới đến lớp tôi đứng ở cửa đón trẻ và hướng dẫn trẻ cất dép, ba nô quần
áo, mũ, khăn gọn gàng rồi cất vào nơi quy định để khi cần tìm sễ dễ dàng và nhanh Trước khi ra về trẻ tự kiểm tra lại đồ dùng của mình Sau một, hai lần tôi nhắc nhở và ngày nào trẻ cũng được thực hành các thao tác đó nên trẻ cất và lấy đồ dùng rất thành thạo và không cần đến sự giúp đỡ của người lớn nữa từ đó hình thành cho trẻ thói quen tự lập của mình
(Hình ảnh trẻ tự cất dép và cất ba lô)
1.2 Tổ chức giáo dục trong giờ hoạt động học:
Khi hướng dẫn trẻ một kĩ năng nào đó, tôi hướng dẫn một cách chậm rãi từng thao tác một Thấy trẻ đã nắm được thao tác này thì tôi mới chuyển sang thao tác khác, các bài tập này tôi cho trẻ thực hiện thường xuyên hàng ngày lồng ghép trong mọi hoạt động sao cho phù hợp để trẻ ghi nhớ và hình thành thói quen cho trẻ từ đó giúp trẻ có tính tự lập ngày từ đầu năm học
Những buổi cần đến đồ dùng của trẻ, cô và trẻ cùng sắp đồ dùng đặt sẵn trên bàn, và khi cần cô yêu cầu trẻ tự lên lấy đồ dùng học tập về vị trí ngồi của mình, kết thúc tiết học cũng vậy trẻ tự thu gom đồ dùng, dụng cụ cùng cô cất cất gọn gàng ngăn nắp đúng nơi qui định Được tự lấy đồ dùng học tập như vậy tôi thấy trẻ rất tích cực, mạnh dạn tự tin hứng thú học và luôn muốn khám phá xem mình được học gì từ đồ dùng đó và hiệu quả bài dạy đạt kết quả như tôi đề ra
Trang 2Cô thường xuyên quan sát phân công và theo dõi trẻ hàng ngày, giao công việc cho trẻ trực nhật Trẻ được giao nhiệm vụ trực nhật phải làm chu đáo và có trách nhiệm với công việc được phân công Tổ trực nhật trong giờ sẽ lấy đồ dùng phát cho các bạn, thu dọn và cất đồ dùng, đồ chơi Rèn cho trẻ thói quen nề nếp, sự
cố gắng, sáng tạo và đề cao tinh thần trách nhiệm của mình với các bạn
Phát màu, bút chì, vở, kê bàn ghế, phát sách, thu sách, thu màu Tuần này tổ 1 tuần sau tổ 2 cứ như vậy và bạn nhóm trưởng có nhiệm vụ phân công theo dõi các bạn trong tổ mình Trong mọi việc làm của trẻ cô quan sát nhận xét đúng những việc làm của trẻ, kịp thời khen ngợi trẻ “Con giỏi lắm, các bạn đã làm những công việc gì, Các con đã lớn thật rồi” Tạo cho trẻ một tâm lý, ý nghĩ mình đã lớn đã làm được nhiều việc và cảm thấy hứng thú vui vẻ tham gia hoạt động biết mình là người có ích Từ đó trẻ sẽ hoạt động tích cực hơn
VD: Trong giờ toán: Nhờ sự dẫn dắt của cô trẻ tự lấy đồ dùng sách, bút về chỗ của mình để học và có thể nói lên ý kiến của mình, nhận định của mình về nội dung, vấn đề đó từ đó trẻ thể hiện được cái tôi của mình
(Hình ảnh trẻ tự cầm bút, giữ sách để học toán)
VD: Âm nhạc: Bài hát “ Vui đến trường” “ Vì sao mèo rửa mặt” tôi giáo dục trẻ những công việc hàng ngày mình cần phải làm như đánh răng, thay quần áo, chuẩn bị trang phục đồ dùng để đi học, trong khi hát tự biết lấy đồ dùng để biểu diễn
(Hình ảnh trẻ tự lấy đồ dùng để biểu diễn)
Trang 3Trong giờ văn học: Qua các bài thơ, câu chuyện giáo dục trẻ biết chăm chỉ lao động phục vụ bản thân, biết tự làm các công việc cá nhân của mình
(Hình ảnh trẻ đang nghe truyện, học thơ)
1.3 Giáo dục tính tự lập trong giờ hoạt động ngoài trời:
Trong giờ chơi ngoài trời tôi đã chọn một số hoạt động để rèn tính tự lập cho
trẻ như Nhặt cỏ, nhặt lá rụng, bắt sâu, tưới nước, nhặt rác bỏ vào thùng, lau đồ chơi ngoài trời, chăm sóc cây…Tôi chia trẻ thành các nhóm nhỏ(mỗi nhóm 5-7 trẻ)
và hướng dẫn mỗi nhóm một công việc khác nhau Khi thấy trẻ gặp khó khăn khi thực hiện những kỹ năng mới tôi tham gia cùng làm với trẻ kết hợp trò chuyện về
ý nghĩa của việc vì sao cần chăm sóc cây, con vật, cho trẻ hiểu tác dụng của việc đang làm giúp trẻ thân thiện với môi trường, có ý thức bảo vệ môi trường, yêu mến cảnh vật thiên nhiên, yêu lao động Và khi trẻ tự mình làm hoàn thành tốt nhiệm vụ do cô giao và được khen, trẻ thấy tự tin vào bản thân, trẻ trở nên năng động tích cực tham gia các hoạt động của lớp
Trẻ nhặt cỏ và chăm sóc cho cây qua đó giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên yêu lao động và biết tự làm những công việc đơn giản Dạy trẻ biết bỏ rác vào đúng nơi quy định để bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp
(Hình ảnh trẻ đang quan sát vườn rau và nhặt cỏ)
1.4 Giờ hoạt động góc:
Cho trẻ tự chọn góc chơi, vai chơi, cô chỉ là người quan sát, tạo tình huống
và chỉ giúp trẻ khi trẻ cần để cho trẻ tự giải quyết vấn đề, để trẻ tự chơi, tự khám phá, và tìm hiểu, biết liên kết các góc chơi đoàn kết cùng các bạn không tranh dành
đồ chơi của nhau Cho trẻ thay nhau chơi ở góc thực hành cuộc sống để trẻ trải nghiệm những công việc hàng ngày của trẻ
Trẻ có thể làm chủ trò để dẫn dắt vào quá trình chơi, cô định hướng mục đích chơi và chơi có kết quả Khi hết giờ chơi trẻ tự cất đồ chơi vào đúng nơi quy định
Trang 4(Hình ảnh trẻ chơi hoạt động góc và tự cất đồ dùng sau khi chơi)
1.5 Tổ chức giáo dục trong hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân:
Trong giờ ăn giúp trẻ hình thành rất nhiều các kỹ năng tự lập cũng như một
số nề nếp, ý thức tự phục vụ Tôi luôn tạo điều kiện để trẻ tự làm, tự trải nghiệm
công việc Khi đến giờ ăn mỗi bàn 1 bạn lên và mỗi ngày một bạn lên hôm nay bạn này thì mai đến bạn khác lên lấy đồ dùng cho tổ của mình như thìa, đĩa đựng cơm rơi, đĩa đựng khăn ướt và bê cơm về cho tổ của mình cô hướng dẫn trẻ cách bê cơm, cầm thìa, cầm bát, tự xúc ăn khi cơm rơi phải nhặt bỏ vào đĩa…
Tôi luôn động viên trẻ và giúp trẻ những lúc trẻ không hoàn thành như bê bị đổ cơm vì vậy trẻ của tôi giờ làm rất thành thạo và trẻ nào cũng muốn được giúp cô Những trẻ nhút nhát tôi luôn động viên và bê cùng trẻ Cứ như vậy hằng ngày tôi đều hỏi trẻ ai muốn giúp cô chia thìa, hay chia cơm vào bàn cho các bạn nào? Rất nhiều trẻ xung phong muốn làm giúp cô Để trẻ nào cũng được làm mỗi ngày tôi nhờ một nhóm trẻ khác nhau giúp mình Sau khi ăn trẻ nào cũng đã biết xếp bát thìa của mình bỏ vào rổ, biết bỏ cơm rơi vào đĩa, cất ghế, rồi tự đi uống nước, lau
miệng, thu bàn Khi khát nước trẻ tự lấy ca có hình dán ký hiệu của mình trên giá,
rồi rót một lượng nước vừa đủ, uống xong lại úp lên giá
Trước giờ đi ngủ cô cùng trẻ chuẩn bị phản ngủ, lấy gối, lấy chiếu và xếp vị trí gối nằm ở đâu Và khi ngủ dậy tôi cho trẻ thói quen cất gối vào nơi quy định, cất chiếu gấp chăn và dựng sập cùng cô
(Hình ảnh trẻ lấy tự lấy khăn và tự biết cất bàn sau khi ăn)
VD: Ở chủ đề Bản thân cô giáo dục trẻ tính tự lập cho trẻ biết giữ gìn về sinh cá nhân biết rửa mặt, tắm, thay quần áo
2 Tuyên truyền, phối kết hợp với phụ huynh cùng giáo dục tính tự lập cho trẻ:
Thời gian trẻ đến trường nhiều hơn thời gian trẻ ở nhà Những bài học trẻ được học ở trường giúp trẻ phát triển đúng yêu cầu ở độ tuổi Tuy nhiên để công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường đạt kết quả tốt nhất, tránh trường hợp cô giáo ở lớp thì giáo dục trẻ tính tự lập, còn về nhà cha mẹ lại luôn làm giúp trẻ mọi việc
Trang 5Chính vì không muốn tình trạng đó xảy ra nên tôi thường xuyên trao đổi với phụ huynh trong những giờ đón, trả trẻ, trong các buổi họp phụ huynh về mọi vấn đề có liên quan đến trẻ ở trường và đặc biệt là giáo dục tính tự lập cho trẻ Bởi không phải phụ huynh nào cũng có nhận thức đúng đắn về vấn đề đó
Trao đổi cho phụ huynh thấy khả năng, sự phát triển của trẻ và từ đó tìm ra giải pháp tốt nhất để hình thành cho trẻ một thói quen một nề nếp tốt Khuyến khích trẻ tự phục vụ không nên làm hộ trẻ để trẻ không ỉ lại Tạo cho trẻ làm những công việc nhà vừa sức với trẻ như trông em, nhặt rau, quét nhà, cô thường xuyên trao đổi với phụ huynh để nắm bắt được tình hình của trẻ trong thời gian trẻ ở nhà
để có kế hoạch giáo dục trẻ tốt hơn
VD: Các buổi sinh hoạt chiều hay các buổi nhận xét phát bé ngoan cô nêu gương những bạn chăm ngoan biết giúp đỡ bố mẹ những công việc nhà để các bạn noi theo
Một số phụ huynh có nhiều vướng mắc khi giáo dục tính tự lập cho trẻ là do thời gian dành cho trẻ còn hạn chế, trong nhiều gia đình thì không thống nhất được quan điểm giáo dục trẻ, bố, mẹ thì muốn con tự làm những công việc vừa sức, nhưng ông, bà sợ cháu mệt thì làm hộ trẻ dẫn đến kết quả của việc rèn tính tự lập cho trẻ chưa thành công Một số phụ huynh khác thì có ý kiến hoàn toàn nhờ cô giáo chủ nhiệm, chứ về nhà bố, mẹ nói trẻ không nghe lời Tôi luôn tuyên truyền với phụ huynh hiểu thế nào là cho trẻ tự lập, tự làm những việc trong khả năng của trẻ, bố mẹ chỉ là người làm mẫu và hướng dẫn trẻ làm không nên làm giúp trẻ, hay khi trẻ đã biết làm rồi thì người lớn nên khuyên khích động viên trẻ, cho trẻ rèn luyện tính tự lập đó nhiều lần để trở thành các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống của trẻ Tôi đã trò chuyện với phụ huynh để họ nắm bắt được tình hình của con mình tuyên truyền cho họ các phương pháp về giáo dục tính tự lập cho trẻ ngay từ nhỏ để phụ huynh có thể áp dụng tại gia đình Tôi chỉ cho phụ huynh thấy những việc trẻ tự làm được hàng ngày để trẻ về nhà có thể làm được
(Hình ảnh bảng tuyên truyền tới phụ huynh)
III Hiệu quả đạt được sau khi thực hiện biện pháp
Từ những kinh nghiệm của bản thân, qua nghiên cứu tài liệu sự hợp tác của trẻ, sự ủng hộ tích cực của nhà trường, các bậc phụ huynh đã giúp tôi đạt được một
số kết quả sau:
* Về phía giáo viên.
Trong quá trình giáo dục trẻ hình thành tính tự lập tôi đã hiểu hơn về tầm quan trọng của việc giáo dục tính tự lập cho trẻ.Tổ chức lồng ghép các hình thức giáo dục một cách linh hoạt phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ Rèn luyện các
Trang 6nề nếp tự phục vụ cá nhân cho trẻ cụ thể hơn Tăng cường làm đồ dùng đồ chơi đẹp thu hút hấp dẫn trẻ
Lắm chắc các phương pháp giáo dục trẻ tạo cho tôi một thói quen là thường xuyên kiểm tra khả năng của trẻ và lên kế hoạch cụ thể cho chủ đề sau Sưu tầm nguyên vật liệu phục vụ cho chủ đề sau tốt hơn Tôi thấy rất vui và hạnh phúc khi quan sát trẻ lớp mình tôi thấy không còn hình ảnh bố mẹ bế trẻ vào lớp hay hình ảnh bố mẹ xách túi cho con, mà trẻ tự đeo cặp, tự để cặp dép đồ dùng ngay ngắn lên ô để cặp của mình, biết tự chào cô…
* Về phía trẻ.
Trẻ mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động Biết trả lời các câu hỏi tình huống của cô đưa ra 100% Trẻ đã biết cách tự phục vụ bản thân như cất cặp đúng nơi quy định, rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh
Trước và sau khi ngủ trẻ biết thực hiện các công việc đơn giản cùng cô Sau khi thực hiện sáng kiến này trẻ đã nhanh nhẹn hơn không ỉ lại vào cô và các bạn Sau khi thực hiện các giải pháp đã đem lại kết quả cao trên trẻ
* Về phía phụ huynh.
Các bậc phụ huynh hiểu rõ hơn về tầm quan trong của giáo dục mầm non đặc biệt là sự cần thiết của giáo dục hình thành tính tự lập cho trẻ trong thời đại hiện nay
Thường xuyên trao đổi với giáo viên để nắm bắt tình hình của trẻ ở lớp để giáo dục trẻ được tốt hơn Hiểu được những vất vả của cô giáo trong các hoạt động hàng ngày cùng trẻ Vui vẻ, niềm nở, phấn khởi và và chăm lo quan tâm đến hoạt động hàng ngày của trẻ thường xuyên hơn Từ đó phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ tham gia các hoạt động của trường, lớp
Trên đây là một số kinh nghiệm rèn tính tự lập cho trẻ lớp tôi Mong muốn nhận được những chia sẻ, trao đổi của BGH và các đồng nghiệp
IV Kiến nghị, đề xuất
*Về phía nhà trường
Tôi mong muốn nhà trường tổ chức các chuyên đề để giao lưu học hỏi kinh nghiệm với đồng nghiệp để nâng cao chuyên môn để giúp trẻ có tính tự lập tốt hơn
Trên đây là “Biện pháp giáo dục tính tự lập cho trẻ 5-6 tuổi trong hoạt động hàng ngày” được tôi đã áp dụng hiệu quả cho trẻ em tại nhóm, lớp 5-6 tuổi thuộc
Trường mầm non Đài Xuyên Biện pháp này lần đầu được dùng để đăng ký thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện năm học 2020-2021 và chưa được dùng để xét duyệt thành tích khen thưởng cá nhân trước đó
Xác nhận của Lãnh đạo
Cơ sở GDMN
(Ký, đóng dấu)
Trương Thị Châm
Giáo viên thực hiện biện pháp
(Ký tên)
Cao Thị Khánh Hà