Sáng kiến một số bp rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l cho trẻ tại lớp 5 tuổi a1 (ngà)

Sáng kiến một số bp rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l cho trẻ tại lớp 5 tuổi PHẦN I. MỞ ĐẦU 1. LÝ DO VIẾT SÁNG KIẾN Giáo dục mầm non là bậc thang đầu tiên tạo nền móng cho những bậc thang tiếp theo của cuộc đời mỗi con người. Ở thời kỳ này, phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở trường mầm non là nhiệm vụ hết sức quan trọng và cần thiết. Nếu trẻ có vốn từ phong phú, trẻ không nói ngọng sẽ giúp cho việc giao tiếp của trẻ với bạn cùng lứa tuổi, với người lớn được thuận tiện hơn. Hiện nay, việc nói và viết có sự nhầm lẫn giữa chữ cái l, n là một hiện tượng tương đối phổ biến tại các huyện trong tỉnh Bắc Giang nói chung và xã Trường Giang nói riêng. Hiện tượng phát âm nhầm lẫn chữ cái l, n từ lâu đã được coi là một hiện tượng lệch chuẩn trong việc sử dụng ngôn ngữ. Nếu không sửa kịp thời để lâu ngày sẽ hình thành thói quen khó sửa và có ảnh hưởng ít nhiều đến độ rõ ràng của lời nói khi phát ngôn của trẻ. Năm học 20212022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 56 tuổi A1. Trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi phát hiện trong lớp có nhiều trẻ nói ngọng, phát âm nhầm lẫn nhất là phụ âm “l, n”, nhận thức của người dân không đồng, họ chưa chú ý tới mình nói đúng hay sai. Chính vì thế trẻ sống trong môi trường đó không thể tránh khỏi cách phát âm chưa chuẩn. Nhận thức được vấn đề nêu trên khiến tôi băn khoăn trăn trở làm sao để đảm bảo chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường như kế hoạch đã đề ra ? Đặc biệt, làm như thế nào có thể sửa lỗi nói ngọng phụ âm “l, n” cho trẻ, giữ gìn vốn văn hóa của dân tộc, sự trong sáng của tiếng việt để trẻ sẵn sàng chuẩn bị vào lớp 1. Vì vậy, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu “Một số biện pháp rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 56 tuổi A1” tại trường Mầm non Trường Giang. II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Tìm ra biện pháp để rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l cho trẻ tại lớp mẫu giáo 5 6 tuổi A1 Trường Mầm non Trường Giang một cách tốt nhất, hiệu quả nhất. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ, bổ trợ rèn trẻ kĩ năng diễn đạt tiếng, từ, câu rõ ràng, mạch lạc trong giao tiếp. Phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âm n, l là rất quan trọng, biết phối hợp với giáo viên, nhà trường trong việc rèn thêm cho trẻ khi ở nhà. Giáo viên cùng lớp sinh sống tại vùng “ngọng phương ngữ” có thể tự sửa lỗi nói ngọng trong giao tiếp hàng ngày. III. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu Học sinh lớp mẫu giáo 5 6 tuổi A1, Trường mầm non Trường Giang, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. 2. Phạm vi nghiên cứu Rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 56 tuổi A1 Trường mầm non Trường Giang, huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang. Thời gian nghiên cứu từ 92021 đến tháng 42022 (năm học 2021 2022). IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU Tìm ra một số vấn đề và giải pháp liên quan đến việc “Rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 56 tuổi A1” Trường mầm non Trường Giang, Huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang. V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát những vấn đề liên quan đến đề tài. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: + Quan sát trẻ: Thông qua hành động, lời nói, nét mặt, cử chỉ, biểu hiện cảm xúc của trẻ trong và sau khi giao tiếp. + Nghiên cứu qua đàm thoại: Trong giao tiếp với trẻ và giáo viên cùng lớp. + Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu. VI. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN Sáng kiến “Một số biện pháp rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 56 tuổi A1” Trường mầm non Trường Giang giúp đã cho trẻ cách phát âm chuẩn phụ âm “n, l” không bị nhầm lẫn, giúp trẻ phát hiện được bạn phát âm sai, biết cách sửa cho bạn. Qua đó cùng phụ huynh học sinh, đồng nghiệp tìm ra những biện pháp đổi mới, sáng tạo về cách rèn, tạo hứng thú cho trẻ tham gia tích cực vào hoạt động. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Cơ sở lí luận của vấn đề Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Tiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và quý báu của dân tộc. Chúng ta phải giữ gìn nó, quý trọng nó, làm cho nó phổ biến ngày càng rộng khắp”. Trong lý luận về chuẩn mực ngôn ngữ trong hoạt động giao tiếp được các nhà nghiên cứu nêu 3 đặc trưng cơ bản như là 3 tiêu chuẩn cần và đủ cho một lời nói tốt đó là tính chính xác, tính đúng đắn và tính thẩm mỹ. Đối với trẻ em, ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp rất quan trọng. Nhờ có ngôn ngữ mà trẻ có thể bày tỏ những tâm tư, nguyện vọng của mình để người lớn nắm bắt, hướng dẫn và giáo dục trẻ. Ngôn ngữ còn là công cụ để trẻ học tập và vui chơi trao đổi cùng cô và bạn trong những hoạt động ở trường mầm non hay sử dụng trong tất cả các loại hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc. Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lí trẻ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Nếu cô giáo chú ý, coi trọng việc làm giàu vốn từ, dạy trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc sẽ giúp cho trẻ phát triển các kỹ năng nghe nói đọc viết rõ ràng mạch lạc. Đó là các kỹ năng cần thiết để giao tiếp với mọi người xung quanh và cũng là kỹ năng ban đầu cần phải trang bị cho trẻ trước khi vào lớp 1. 2. Cơ sở thực tiễn Thực tiễn cho thấy việc nói và viết có sự nhầm lẫn giữa chữ cái n, l là một hiện tượng tương đối phổ biến ở một số tỉnh thành đồng bằng trung du Bắc bộ nói chung và đặc biệt tại các huyện trong tỉnh Bắc Giang nói riêng. Hiện tượng này từ lâu đã được coi là một hiện tượng lệch chuẩn trong việc sử dụng ngôn ngữ của cộng đồng. Nếu không sửa kịp thời để lâu ngày sẽ hình thành thói quen khó sửa và có ảnh hưởng ít nhiều đến độ rõ ràng của lời nói khi phát ngôn cũng như trong việc học tiếng nước ngoài. Trường Mầm non Trường Giang là một trường ở vùng đặc biệt khó khăn có nhiều dân tộc sinh sống, người dân sống dải rác khắp nơi. Đặc biệt nơi đây là vùng đất nông thôn mọi người thường nói tiếng địa phương, mà trẻ nhỏ thì có khả năng bắt chước và hình thành thói quen từ người thân là rất nhanh. Bản thân là một giáo viên với nhiều năm kinh nghiệm dạy lớp 56 tuổi, trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi nhận thấy trong lớp có nhiều trẻ nói ngọng nhất là phụ âm “l, n”. Giáo viên cùng lớp cũng là người địa phương nên cách phát âm còn chưa đúng hay nhầm lẫn “l” với “n”. Mặt khác, do bộ máy phát âm của trẻ còn chưa hoàn thiện nên khi dạy trẻ phát âm đúng tôi gặp rất nhiều khó khăn. Đồng hành với hướng suy nghĩ rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l chúng ta sẽ nhận thấy giải quyết vấn đề này như thế nào để mang lại hiệu quả giáo dục cao nhất là điều mà những người làm công tác giáo dục phải quan tâm. Tôi cho rằng sự thành công của công tác này không thể thiếu sự kết hợp chặt chẽ của ba lực lượng giáo dục: Gia đình Nhà trường Xã hội. Là giáo viên, chúng ta cần nhận thấy vai trò quan trọng của mình trong công tác dạy dỗ con trẻ, cô giáo là người gương mẫu thực hiện, luôn bên cạnh nhắc nhở, động viên, khích lệ trẻ và là “Tuyên truyền viên” liên hệ mật thiết với gia đình và xã hội. Với nhiệm vụ trọng tâm là hình thành cho trẻ những phát âm ngôn ngữ đầu đời giúp cho trẻ phát triển đồng đều cả về đức, trí, thể, mỹ. II. THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN Trường mầm non Trường Giang là một xã miền núi của huyện Lục Nam, học sinh chiếm 50% là con em dân tộc thiểu số. Đa số người dân chủ yếu làm nghề nông nghiệp, nhận thức của người dân còn hạn chế, quan niệm chưa đồng đều. Năm học 2021222 tổng số trẻ của lớp: 31 trong đó 19 trẻ nam và 12 trẻ nữ, dân tộc 14. Trong quá trình giảng dạy tôi thấy tỉ lệ trẻ nhận biết và phát âm chưa chuẩn phụ âm n,l còn nhiều. Tôi đã thường xuyên cho trẻ tham gia vào các hoạt động phát triển vốn từ cho trẻ theo chủ đề, chủ điểm. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện sáng kiến tôi gặp những thuận lợi và khó khăn như sau: Thuận lợi: Bản thân không bị ngọng, phát .âm chuẩn, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin thành thạo, luôn nhiệt tình tham gia vào các hoạt động. Giáo viên cùng lớp nhanh nhẹn, nhiệt tình trong công tác. 100% trẻ đã đi học từ 3 tuổi nên trẻ đã đạt chuẩn kiến thức theo độ tuổi. Số trẻ ra lớp đồng đều. Một số trẻ ở lớp có vốn từ phong phú, biết diễn đạt rõ ràng, phát âm đúng, chuẩn phụ âm l, n. Một số các bậc phụ huynh đã quan tâm phối hợp với giáo viên trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Ban giám hiệu nhà trường luôn đặt sự quan tâm cho chất lượng giáo dục trẻ nên luôn có sự đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên. Khó khăn: Bản thân mới chỉ rèn được cho trẻ cách nói to, rõ ràng, đủ câu, đủ ý, hình thức rèn phát âm cho trẻ còn bó gọn chủ yếu là giờ học. Giáo viên dạy cùng lớp phát âm chưa chuẩn xác, chưa thống nhất được phương pháp rèn trẻ. Trẻ chưa phát huy được tính tích cực chủ động trong các hoạt động, còn phát âm nhầm lẫn và nói ngọng phụ âm “l, n”. Chưa phát hiện ra bạn phát âm đúng hay là sai. Sự phối hợp của một số phụ huynh với giáo viên chủ nhiệm rèn trẻ phát âm đúng phụ âm “l, n” chưa được thường xuyên. Nhà trường chưa có nhiều buổi tổ chức riêng tập huấn bồi dưỡng giáo viên về thực hiện chuyên đề phát âm chữ cái n, l. Nguyên nhân Bản thân chưa tìm ra được phương pháp và cách làm hay trong việc rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âm n, l. Giáo viên dạy cùng lớp là người ở vùng “Ngọng phương ngữ” nên ít nhiều ảnh hưởng về cách phát âm phụ âm l, n. Bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện. Chịu ảnh hưởng của tiếng nói địa phương, thường xuyên tiếp xúc với người lớn nói ngọng phụ âm “l, n” mà trẻ nhỏ thì có khả năng bắt chước và hình thành thói quen từ người thân là rất nhanh nên không phân biệt được mình phát âm đúng hay sai. Phụ huynh số là người dân địa phương còn nói ngọng. Ít quan tâm tới việc trẻ nói đúng hay sai, thường bỏ mặc con cho giáo viên. Khi dỗ nựng con thường nói sai lệch đi để chiều con. Thời gian dành cho các buổi sinh hoạt chuyên môn của nhà trường không có nhiều thường lồng ghép vào các buổi hội giảng, thao giảng và họp chuyên môn. Miêu tả, phân tích hiện trạng cần giải quyết của sáng kiến Trong năm học 20202021 hàng ngày được tiếp xúc với trẻ, được quan sát trẻ chơi, tôi nhận thấy nhiều trẻ còn nói ngọng, phát âm chưa chính xác phụ âm n, l. Trong khi đó có những trẻ phát âm chuẩn khi giao tiếp với người lớn và bạn cùng trang lứa lại bắt chước theo dần dần hình thành thói quen nói ngọng. Phụ huynh thì cho rằng đó là tiếng địa phương không cần chỉnh sửa, giáo viên cùng lớp chưa nâng cao tầm quan trọng trong việc dạy trẻ phát âm chuẩn, chỉ mới chú trọng cho trẻ phát âm to, rõ ràng, mạch lạc. Việc hướng dẫn, rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âm n,l là một hoạt động mang tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạy bén, linh hoạt, tận dụng các thời điểm trong ngày để có thể rèn rũa, trau dồi ngôn ngữ. Thể hiện rõ nét thông qua sự giao tiếp hàng ngày. Xuất phát từ những trăn trở ấy tôi đã xây dựng kế hoạch tổ chức cũng như biện pháp để hoạt động này mang đến hiệu quả nhất định. Những điều đó làm cho bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm tòi làm thế nào để có thể rèn phát âm chuẩn cho trẻ, giúp phụ huynh hiểu hơn về tầm quan trọng của việc phát âm chuẩn, giáo viên có thể tự tin hơn trong giao tiếp bằng lời nói trong các hoạt động hàng ngày.

Hiện nay, việc nói và viết có sự nhầm lẫn giữa chữ cái l, n là một hiện tượngtương đối phổ biến tại các huyện trong tỉnh Bắc Giang nói chung và xã TrườngGiang nói riêng Hiện tượng phát âm nhầm lẫn chữ cái l, n từ lâu đã được coi làmột hiện tượng lệch chuẩn trong việc sử dụng ngôn ngữ Nếu không sửa kịp thời

để lâu ngày sẽ hình thành thói quen khó sửa và có ảnh hưởng ít nhiều đến độ rõràng của lời nói khi phát ngôn của trẻ

Năm học 2021-2022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5-6 tuổiA1 Trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi phát hiện trong lớp có nhiều trẻ nóingọng, phát âm nhầm lẫn nhất là phụ âm “l, n”, nhận thức của người dân khôngđồng, họ chưa chú ý tới mình nói đúng hay sai Chính vì thế trẻ sống trong môitrường đó không thể tránh khỏi cách phát âm chưa chuẩn

Nhận thức được vấn đề nêu trên khiến tôi băn khoăn trăn trở làm sao để đảmbảo chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của nhà trường như kế hoạch đã đề ra ? Đặcbiệt, làm như thế nào có thể sửa lỗi nói ngọng phụ âm “l, n” cho trẻ, giữ gìn vốnvăn hóa của dân tộc, sự trong sáng của tiếng việt để trẻ sẵn sàng chuẩn bị vào lớp

1 Vì vậy, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu “Một số biện pháp rèn phát âm chuẩn phụ

âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1” tại trường Mầm non Trường Giang.

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Tìm ra biện pháp để rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l cho trẻtại lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1 Trường Mầm non Trường Giang mộtcách tốt nhất, hiệu quả nhất

Phát triển ngôn ngữ cho trẻ, bổ trợ rèn trẻ kĩ năng diễn đạttiếng, từ, câu rõ ràng, mạch lạc trong giao tiếp

Phụ huynh hiểu được tầm quan trọng của việc rèn trẻ phát

âm chuẩn phụ âm n, l là rất quan trọng, biết phối hợp với giáo

viên, nhà trường trong việc rèn thêm cho trẻ khi ở nhà

Giáo viên cùng lớp sinh sống tại vùng “ngọng phương ngữ”

có thể tự sửa lỗi nói ngọng trong giao tiếp hàng ngày

III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi A1, Trường mầm non Trường Giang, huyệnLục Nam, tỉnh Bắc Giang

2 Phạm vi nghiên cứu

Rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1 Trườngmầm non Trường Giang, huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang

Thời gian nghiên cứu từ 9/2021 đến tháng 4/2022 (năm học 2021- 2022)

IV NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Tìm ra một số vấn đề và giải pháp liên quan đến việc “Rèn phát âm chuẩnphụ âm l, n cho trẻ tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A1” Trường mầm non TrườngGiang, Huyện Lục Nam, Tỉnh Bắc Giang

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CÚU

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, kháiquát những vấn đề liên quan đến đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

+ Quan sát trẻ: Thông qua hành động, lời nói, nét mặt, cử chỉ, biểu hiện cảmxúc của trẻ trong và sau khi giao tiếp

+ Nghiên cứu qua đàm thoại: Trong giao tiếp với trẻ và giáo viên cùng lớp + Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý số liệu

VI NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA SÁNG KIẾN

Sáng kiến “Một số biện pháp rèn phát âm chuẩn phụ âm l, n cho trẻ tại lớpmẫu giáo 5-6 tuổi A1” Trường mầm non Trường Giang giúp đã cho trẻcách phát âm chuẩn phụ âm “n, l” không bị nhầm lẫn, giúp trẻ phát hiện được bạn

phát âm sai, biết cách sửa cho bạn Qua đó cùng phụ huynh học sinh, đồng nghiệptìm ra những biện pháp đổi mới, sáng tạo về cách rèn, tạo hứng thú cho trẻ thamgia tích cực vào hoạt động.

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

I CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Cơ sở lí luận của vấn đề

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Tiếng nói là thứ của cải vô

Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lí trẻ vàphát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùngquan trọng Nếu cô giáo chú ý, coi trọng việc làm giàu vốn từ,dạy trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc sẽ giúp cho trẻphát triển các kỹ năng nghe - nói - đọc - viết rõ ràng mạch lạc Đó

là các kỹ năng cần thiết để giao tiếp với mọi người xung quanh vàcũng là kỹ năng ban đầu cần phải trang bị cho trẻ trước khi vào lớp1

2 Cơ sở thực tiễn

Thực tiễn cho thấy việc nói và viết có sự nhầm lẫn giữa chữcái n, l là một hiện tượng tương đối phổ biến ở một số tỉnh thànhđồng bằng trung du Bắc bộ nói chung và đặc biệt tại các huyện

trong tỉnh Bắc Giang nói riêng Hiện tượng này từ lâu đã được coi

là một hiện tượng lệch chuẩn trong việc sử dụng ngôn ngữ củacộng đồng Nếu không sửa kịp thời để lâu ngày sẽ hình thànhthói quen khó sửa và có ảnh hưởng ít nhiều đến độ rõ ràng củalời nói khi phát ngôn cũng như trong việc học tiếng nước ngoài

Trường Mầm non Trường Giang là một trường ở vùng đặc biệt khó khăn cónhiều dân tộc sinh sống, người dân sống dải rác khắp nơi Đặc biệt nơiđây là vùng đất nông thôn mọi người thường nói tiếng địaphương, mà trẻ nhỏ thì có khả năng bắt chước và hình thành thóiquen từ người thân là rất nhanh

Bản thân là một giáo viên với nhiều năm kinh nghiệm dạy lớp5-6 tuổi, trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi nhận thấytrong lớp có nhiều trẻ nói ngọng nhất là phụ âm “l, n” Giáo viêncùng lớp cũng là người địa phương nên cách phát âm còn chưađúng hay nhầm lẫn “l” với “n” Mặt khác, do bộ máy phát âm củatrẻ còn chưa hoàn thiện nên khi dạy trẻ phát âm đúng tôi gặp rấtnhiều khó khăn

Đồng hành với hướng suy nghĩ rèn phát âm chuẩn phụ âm n, l chúng ta sẽnhận thấy giải quyết vấn đề này như thế nào để mang lại hiệu quả giáo dục caonhất là điều mà những người làm công tác giáo dục phải quan tâm Tôi cho rằng

sự thành công của công tác này không thể thiếu sự kết hợp chặt chẽ của ba lựclượng giáo dục: Gia đình- Nhà trường - Xã hội Là giáo viên, chúng ta cần nhậnthấy vai trò quan trọng của mình trong công tác dạy dỗ con trẻ, cô giáo là ngườigương mẫu thực hiện, luôn bên cạnh nhắc nhở, động viên, khích lệ trẻ và là

“Tuyên truyền viên” liên hệ mật thiết với gia đình và xã hội Với nhiệm vụ trọngtâm là hình thành cho trẻ những phát âm ngôn ngữ đầu đời giúp cho trẻ phát triểnđồng đều cả về đức, trí, thể, mỹ

II THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN

Trường mầm non Trường Giang là một xã miền núi của huyện Lục Nam,học sinh chiếm 50% là con em dân tộc thiểu số Đa số người dân chủ yếu làmnghề nông nghiệp, nhận thức của người dân còn hạn chế, quan niệm chưa đồngđều Năm học 2021-222 tổng số trẻ của lớp: 31 trong đó 19 trẻ nam và 12 trẻ nữ,dân tộc 14 Trong quá trình giảng dạy tôi thấy tỉ lệ trẻ nhận biết và phát âm chưachuẩn phụ âm n,l còn nhiều Tôi đã thường xuyên cho trẻ tham gia vào các hoạtđộng phát triển vốn từ cho trẻ theo chủ đề, chủ điểm Tuy nhiên trong quátrình thực hiện sáng kiến tôi gặp những thuận lợi và khó khănnhư sau:

* Thuận lợi:

Bản thân không bị ngọng, phát âm chuẩn, khả năng ứng dụng công nghệthông tin thành thạo, luôn nhiệt tình tham gia vào các hoạt động Giáo viên cùnglớp nhanh nhẹn, nhiệt tình trong công tác.

100% trẻ đã đi học từ 3 tuổi nên trẻ đã đạt chuẩn kiến thức theo độ tuổi Sốtrẻ ra lớp đồng đều Một số trẻ ở lớp có vốn từ phong phú, biết diễn đạt rõ ràng,phát âm đúng, chuẩn phụ âm l, n

Một số các bậc phụ huynh đã quan tâm phối hợp với giáo viên trong côngtác chăm sóc giáo dục trẻ

Ban giám hiệu nhà trường luôn đặt sự quan tâm cho chất lượng giáo dục trẻnên luôn có sự đầu tư về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên

* Khó khăn:

Bản thân mới chỉ rèn được cho trẻ cách nói to, rõ ràng, đủ câu, đủ ý, hìnhthức rèn phát âm cho trẻ còn bó gọn chủ yếu là giờ học Giáo viên dạy cùng lớpphát âm chưa chuẩn xác, chưa thống nhất được phương pháp rèn trẻ

Trẻ chưa phát huy được tính tích cực chủ động trong các hoạt động, còn phát

âm nhầm lẫn và nói ngọng phụ âm “l, n” Chưa phát hiện ra bạn phát âm đúng hay

là sai

Sự phối hợp của một số phụ huynh với giáo viên chủ nhiệm rèn trẻ phát âmđúng phụ âm “l, n” chưa được thường xuyên

Nhà trường chưa có nhiều buổi tổ chức riêng tập huấn bồi dưỡng giáo viên

về thực hiện chuyên đề phát âm chữ cái n, l

* Nguyên nhân

Bản thân chưa tìm ra được phương pháp và cách làm hay trong việc rèn trẻphát âm chuẩn phụ âm n, l Giáo viên dạy cùng lớp là người ở vùng “Ngọngphương ngữ” nên ít nhiều ảnh hưởng về cách phát âm phụ âm l, n

Bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện Chịu ảnh hưởng của tiếng nói địaphương, thường xuyên tiếp xúc với người lớn nói ngọng phụ âm “l, n” mà trẻ nhỏthì có khả năng bắt chước và hình thành thói quen từ người thân là rất nhanh nênkhông phân biệt được mình phát âm đúng hay sai

Phụ huynh số là người dân địa phương còn nói ngọng Ít quan tâm tới việctrẻ nói đúng hay sai, thường bỏ mặc con cho giáo viên Khi dỗ nựng con thườngnói sai lệch đi để chiều con

Thời gian dành cho các buổi sinh hoạt chuyên môn của nhà trường không cónhiều thường lồng ghép vào các buổi hội giảng, thao giảng và họp chuyên môn

* Miêu tả, phân tích hiện trạng cần giải quyết của sáng kiến

Trong năm học 2020-2021 hàng ngày được tiếp xúc với trẻ,được quan sát trẻ chơi, tôi nhận thấy nhiều trẻ còn nói ngọng,phát âm chưa chính xác phụ âm n, l Trong khi đó có những trẻphát âm chuẩn khi giao tiếp với người lớn và bạn cùng trang lứalại bắt chước theo dần dần hình thành thói quen nói ngọng Phụhuynh thì cho rằng đó là tiếng địa phương không cần chỉnh sửa,giáo viên cùng lớp chưa nâng cao tầm quan trọng trong việc dạytrẻ phát âm chuẩn, chỉ mới chú trọng cho trẻ phát âm to, rõ ràng,mạch lạc

Việc hướng dẫn, rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âm n,l là mộthoạt động mang tính giáo dục cao, nó đòi hỏi chúng ta phải nhạybén, linh hoạt, tận dụng các thời điểm trong ngày để có thể rènrũa, trau dồi ngôn ngữ Thể hiện rõ nét thông qua sự giao tiếphàng ngày Xuất phát từ những trăn trở ấy tôi đã xây dựng kếhoạch tổ chức cũng như biện pháp để hoạt động này mang đếnhiệu quả nhất định Những điều đó làm cho bản thân tôi luôn suynghĩ, tìm tòi làm thế nào để có thể rèn phát âm chuẩn cho trẻ, giúpphụ huynh hiểu hơn về tầm quan trọng của việc phát âm chuẩn,giáo viên có thể tự tin hơn trong giao tiếp bằng lời nói trong cáchoạt động hàng ngày

Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng banđầu của trẻ (Tháng 9 năm 2021 ) như sau:

Nội dung khảo sát Trước khi thực hiện

việc rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âm “n” và “l” Đặc biệt, giúp giáoviên cùng lớp cần phát âm chuẩn xác, rõ ràng, có âm điệu, tự tin trong giaotiếp để cùng tôi thống nhất được phương pháp rèn trẻ Từ đó tôi lựachọn các biện pháp để thực hiện rèn trẻ phát âm chuẩn phụ âmn,l cho trẻ một cách hiệu quả hơn.

III CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

1 Giải pháp 1: Rèn trẻ phát âm đúng phụ âm n, l thông qua các hoạt động trong ngày

1.1 Nội dung

Việc dạy trẻ phát âm chuẩn phụ âm “n, l” đối với trẻ mầm non là một việclàm rất cần thiết Tôi tiến hành rèn trẻ thông qua các hoạt động: Giờ đón trẻ; Hoạtđộng học có chủ đích (làm quen chữ viết); Hoạt động ngoài trời; Hoạt động góc;Hoạt động chiều bằng các bài hát, hình ảnh, câu chuyện có chứa phụ âm n, l đểrèn trực tiếp cho từng cá nhân trẻ

Ví dụ: Trong chủ đề “Trường mầm non”

Khi đón trẻ vào lớp tôi cho trẻ ngồi xung quanh cô cùng hát bài hát “Vườntrường mùa thu” qua bài hát tôi trò chuyện với trẻ về tên và nội dung bài hát Chotrẻ nhắc lại một số câu hát trong bài có phụ âm n, l (chim líu lo, nắm tay, là la la

lá la la ) khi trẻ nhắc lại tôi quan sát những trẻ phát âm sai thì tôi mời trẻ đóphát âm lại cùng cô nhiều lần, hoặc mời những trẻ phát âm đúng phụ âm n, l cùngphát âm với bạn mình

(Ảnh cô và trẻ hát “Con chim non” trong giờ đón trẻ)

* Trong hoạt động học có chủ đích làm quen với chữ viết

Hoạt động có chủ đích là hoạt động mà giáo viên cung cấp kiến thức cho trẻmột cách đầy đủ nhất, chính xác nhất và hiệu quả nhất Đối với trẻ 5-6 tuổi giáoviên có thể chỉ cho trẻ biết các vị trí cấu âm như môi, răng và lưỡi để phát âm phụ

âm n, l Hoặc có thể sử dụng phối kết hợp bằng nhiều hình thức và phương phápkhác nhau để đạt kết quả tốt nhất

Ví dụ: Giờ học làm quen chữ cái “m, l, n” chủ đề thực vật

- Chuẩn bị: Đồ dùng trực quan sinh động, bài giảng powoint qua các hìnhảnh với chữ cái “m” tôi đưa hình ảnh “Quả mơ”, chữ cái “n” đưa hình ảnh “Quảna”, chữ cái “l” đưa hình ảnh “Thanh long” với màu sắc hài hòa, bắt mắt cho trẻ

- Tiến hành: Khi dạy trẻ phát âm ngoài việc đọc mẫu to, rõ âm thật chuẩncủa cô để trẻ nghe rõ và đọc theo tôi rất chú trọng dạy trẻ cách phát âm khó, đồngthời nêu rõ cách phát âm chữ n - l cho trẻ hiểu

miệng hơi mở, khi nói, lưỡi cứng và bật nhẹ đầu lưỡi xuống Luồng hơi từ họng điqua hai lỗ mũi tạo thành âm N (nờ)

Khi phát âm chữ “l” đầu lưỡi đặt ở chân răng hàm trên, lúc này miệng hơi

mở Khi nói, uốn nhanh đầu lưỡi cong lên, bật mạnh và rơi tự do xuống Luồnghơi từ họng đi qua hai mép lưỡi tạo thành âm L (lờ)

Nếu cô chỉ nêu và phát âm thì trẻ chưa thể hình dung được Tôi cho trẻ đọcluyện nhiều lần với từng chữ cái với nhiều cách khác nhau Trước tiên tôi cho trẻđọc đồng thanh vài lần rồi gọi trẻ đọc theo tổ, theo nhóm, sau đó gọi cá nhân trẻđọc Để trẻ dễ theo dõi cách phát âm và kịp thời sửa ngay cho trẻ tôi đứng đốidiện trước trẻ yêu cầu trẻ nhìn khuôn miệng và nghe tôi phát âm sau đó phát âmlại nhiều lần

(Hình ảnh cô và trẻ trong giờ làm quen chữ cái m, n, l)

* Trong giờ hoạt động ngoài trời:

Đây là một hoạt động gây hứng thú rất lớn cho trẻ Trẻthường háo hức mỗi khi cùng cô ra hoạt động ngoài trời Vì vậytôi thường cho trẻ quan sát những sự vật hiện tượng xung quanh,

tổ chức nhiều trò chơi dân gian có nội dung vui tươi dí dỏm màtrẻ nào cũng thích thú như trò chơi: Lộn cầu vồng, Rồng rắn lênmây, kéo cưa lừa xẻ để trẻ có thể cảm nhận tự nhiên

Ví dụ: Với trò chơi “Lộn cầu vồng”

Khi cho trẻ chơi trò chơi cô cho trẻ kết hợp đọc lời có chứanhiều phụ âm n,l Thông qua sự bộc lộ ngôn ngữ này tôi quan sáttrẻ nào phát âm sai thì cô đến cùng chơi với trẻ và rèn trẻ phát

âm trực tiếp qua các từ “Lộn, nước trong ”

(Hình ảnh cô và trẻ chơi trò chơi lộn cầu vồng)

* Trong giờ hoạt động góc:

Đối với trẻ 5-6 tuổi, hoạt động chơi ở các góc trẻ chơi thoải tự nhiên nên trẻthường không chú ý đến cách phát âm chính vì vậy khi thực hiện tôi luôn chú ýhướng trẻ tới các vai chơi phù hợp Sắp xếp một số đồ dùng ở các góc mà tên gọi

có chứa phụ âm “1, n”

Ví dụ: Ở góc bán hàng: Tôi chuẩn bị các mặt hàng như nước khoáng lave, củlạc, gạo nếp, củ khoai lang, cái nón, cái làn, giá bán là 5.000 đồng Khi trẻ chơitôi quan sát và nhắc trẻ khi trẻ nói sai tên đồ dùng hay nói sai mệnh giá tiền cóchứa phụ âm l, n

(Hình ảnh đồ dùng góc bán hàng)

Khi trẻ chơi mua bán và trả tiền cho chủ cửa hàng với mệnh giá tiền là 5.000thì trẻ phải nói “Năm nghìn” chứ không phải là “Lăm nghìn” Trong quá trìnhchơi tôi quan sát nếu trẻ nói ngọng chữ “n, l” thì tôi sửa sai cho trẻ ngay

(Hình ảnh trẻ chơi ở góc bán hàng)

* Trong giờ chơi buổi chiều:

Tôi sưu tầm các bài đồng dao ca dao để cho trẻ chơi trò chơi “Nu na nunống” kết hợp đọc lời Khi trẻ chơi tôi quan sát thấy trẻ vừa đọc, vừa chơi cònnhầm lẫn phụ âm “n,l” qua các từ “Nu na nu nống”, “nằm trong” thì trẻ lại đọcthành “lu la lu lống” ,“lằm trong”

Để trẻ vừa chơi vừa học mang lại sự hứng thú thoải mái cho trẻ tôi đã chuẩn

bị rất nhiều sticker mang hình ảnh nghộ nghĩnh để động viên những trẻ đọc đúng.Tôi quan sát những trẻ phát âm sai và mời trẻ đọc cùng cô để cô sửa trực tiếp Trẻnào phát âm đúng cô sẽ thưởng 1 sticker cho trẻ đó

(Hình ảnh cô và trẻ chơi trò chơi “Nu na nu nống”)