2/08 23-CÔNG DỤNG CHUNG: -ÂM HƯ: -MẤT NGỦ,CAO HUYẾT ÁP,SUY NHƯỢC THẦN KINHỨC CHẾ TK GIẢM -HO KHAN,HO RA MÁU,MỒ HÔI TRỘM,TRIỀU NHIỆT -NHỨC TRONG XƯƠNG,HÂM HẤP SỐT,KHÁT NƯỚC.. DƯƠNG LƯỢ
Trang 12/08 1
Thuốc bổ âm
I-Đại cương:
1-Định nghĩa: - Cam lương
- Dưỡng âm thanh nhiệt
- Dưỡng âm sinh tân
-Phần âm cơ thể: -Phế âm
-Thận âm
-Vị âm
-Huyết và tân dịch
2-Biểu hiện âm hư:
-Nội nhiệt
-Hư hỏa bốc lên
-Tùy theo bộ vị: -Phế âm hư
-Thận âm hư
-Vị âm hư
-Tân dịch gim
- Can âm hư
Trang 22/08 2
3-CÔNG DỤNG CHUNG:
-ÂM HƯ: -MẤT NGỦ,CAO HUYẾT ÁP,SUY NHƯỢC
THẦN KINH(ỨC CHẾ TK GIẢM)
-HO KHAN,HO RA MÁU,MỒ HÔI TRỘM,TRIỀU NHIỆT -NHỨC TRONG XƯƠNG,HÂM HẤP SỐT,KHÁT NƯỚC
-SỐT KÉO DÀI KHÔNG RÕ NGUYÊN NHÂN
- TÌNH TRẠNG DỊ ỨNG NGỨA LỞ LOÉT
-TỪNG BỘ VỊ: -THẬN ÂM HƯ
-CAN ÂM HƯ
-VỊ ÂM HƯ,PHẾ ÂM HƯ…V
DƯƠNG
(LƯỢNG ÍT),HÀNH KHÍ
II-CÁC VỊ THUỐC:
Trang 32/08 3
1-MạCh môn
Radix ophiopogonis japonici
Ophiopogon japonicus.(L.f) Ker-graw.Họ Asparagaceae
*TVKQ: Cam,khổ,hàn,tâm,phế,vị
*CN: Dưỡng âm,Nhuận phế chỉ khái ,Thanh tâm trừ phiền
Sinh tân ích vị, Nhuận tràng, lợi niệu
*CT: -Ho khan phế âm hư
- Chảy máu chân răng Do vị nhiệt
- Háo khát
- Lở loét miệng
-Táo bón
-Tâm phiền: -Mạch vành,Thấp tim, Loạn tim.Phối hợp
-Chữa tiểu buốt, tiểu rắt.Phối hợp
-Thiếu sửa, ít sửa.Phối hợp
Trang 42/08 4
2- Bách hợp
Bulbus Lilii brownii
Lilium browmii F.E.Brow.ex Mill
Họ hành tỏi: liliaceae
*TVKQ: -Khổ,hàn.Tâm,Phế
*CN: -Dưỡng âm nhuận phế
-Dưỡng tâm an thần
-Nhuận tràng
*CT:-Phế âm hư.Phối hợp
-Tâm phiền: -Lo lắng bứt dứt
-Hồi hộp mất ngủ
-Suy nhược thần kinh.Phối hợp
-Chữa táo bón phối hợp
*Cấm kị: Trúng hàn,ỉa chảy
Trang 52/08 5
3-ngọc trúc
Rhizoma Polygonati odorati.Pokygonatum odoratum(mill) Druce Họ tóc tiên: Liliaceae
*TVKQ:-Cam,hàn.Phế,Vị
*CN: -Dưỡng âm thanh nhiệt
-Nhuận phế chỉ khái
-Sinh tân dưỡng vị,Nhuận tràng
*CT: -Chứng âm hư: - Nóng trong
- Háo khát bứt dứt
-Vị nhiệt: -Lở mồm
-Ruột,dạ dày đói,ăn mau đói
-Phế âm hư: Ho,sốt kéo dài.Phối hợp
-Tâm âm hư:(mạch vành,thấp tim)
-Tiêu khát(Tiểu đường).Phối hợp
-Lipid máu cao.Phối hợp
* Cấm kị: Chứng đàm thấp hàn,ho hàn
Trang 6
2/08 6
4-thiên môn
Radix asparagi
Asparagus cochinchinensis (Luor.) merr
Họ thiên môn: Asparagaceae
*TVKQ: Cam,khổ,hàn.Phế,Thận
-Sinh tân chỉ khát
-Nhuận tràng
*CT: -Phế vị âm hư.Phối hợp
-Táo bón.Phối hợp
-Ung thư Lâm ba(Hạch bạch huyết)Lymphosarcome
* Cấm kị: Tiết tả Hàn,ho phong hàn
* Chú ý: -Lạnh hơn mạch môn
Trang 72/08 7
5-Sa sâm
Radix Glehniae
Glehnia littoralis Fr,Schmidt ex Miq
Họ hoa tán: Apiaceae
*TVKQ: Cam,khổ,lương.Phế,Vị
*CN: -Dưỡng âm nhuận phế
-Sinh tân ích vị
*CT: -Ho lâu ngày,khan,viêm phế quản mạn.Phối hợp
-Sốt cao,khát.Phối hợp
-Lở loét miệng,chảy máu chân răng.Phối hợp
-Trị ngứa ngoài da do huyết táo.Phối hợp
*Cấm kị: Ho hàn,Phản lê lô
Trang 8
2/08 8
1-Sa
khæ
H¬i hµn PhÕ, vÞ 1- NhuËn phÕ chØ kh¸i2- Sinh t©n, Ých vÞ
2-M¹ch
m«n Cam, h¬i
khæ
Hµn T©m,
phÕ,
vÞ
1- NhuËn phÕ chØ kh¸i 2- Sinh t©n, Ých vÞ
3- NhuËn trµng, lîi niÖu 4- Thanh t©m trõ
phiÒn 3-Thiªn
khæ
RÊt hµn PhÕ, thËn 1- NhuËn phÕ chØ kh¸i2- Sinh t©n chØ kh¸t
3- NhuËn trµng th«ng tiÖn
BẢNG TÓM TẮT TÍNH NĂNG THUỐC BỔ ÂM
Trang 92/08 9
4-Ngäc
tróc Cam H¬i hµn PhÕ, vÞ 1- D ìng ©m thanh nhiÖt
2- Sinh t©n, Ých vÞ 3- NhuËn phÕ chØ kh¸i
4- NhuËn trµng
5-Hoµng
tinh
Cam B×nh Tú,
phÕ 1- NhuËn phÕ chØ kh¸i
2- Bæ ngò t¹ng 3- Bæ ©m d ìng vÞ 6-B¸ch
2- D ìng t©m an thÇn 3- NhuËn trµng
7-B¹ch
th îc Khæ, toan H¬i hµn Can 1- LiÔm ©m chØ huyÕt
2- D ìng huyÕt ®iÒu kinh
3- Th c©n chØ thèng 4- B×nh can h¹ ¸p