Mục đích cơ bản của luận văn này là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại; phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư; luận văn đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư trong thời gian tới.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
KHAM MANH SISAMOUTH
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG
THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ẮT TẠ PƯ,
NƯỚC CỘNG HÕA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 8.34.04.03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI – 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Hoàng Quy
Phản biện 2:
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng họp 402 Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc
sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Số:77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa- TP Hà Nội Thời gian: vào hồi 10 giờ 30 tháng 7 năm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sau gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới do Đảng Nhân dân Cách mạng Lào khởi xướng và lãnh đạo, công cuộc đổi mới của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào đã đạt được những thành tựu to lớn và có
ý nghĩa lịch sử Cùng với công cuộc đổi mới của đất nước, ngành thương mại đã trải qua quá trình đổi mới toàn diện, kể cả đổi mới nhận thức và phương thức hoạt động Với quá trình đổi mới chính sách, cơ chế thương mại đã tạo ra những thay đổi căn bản trong hoạt động thương mại Chính sách thương mại của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong quá trình đổi mới đã có những thay đổi cơ bản và đang chuyển từ chế độ chỉ huy của Nhà nước sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, từng bước thực hiện tự do hóa thương mại Chính sách thương mại thời kỳ này đã có những bước tiến phù hợp với mục tiêu của chiến lược phát triển kinh tế -
xã hội gắn với những thay đổi trong nước và quốc tế trong từng giai đoạn
cụ thể
Tỉnh Ắt Tạ Pư được Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào xác định là một trong những trung tâm kinh tế thương mại lớn của cả nước, là trung tâm kinh tế - xã hội lớn của miền Đông Nam Lào với vai trò là trung tâm công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ; đầu mối giao thông quan trọng về trung chuyển vận tải, giao dịch buôn bán và xuất nhập khẩu, cùng với sự phát triển của dịch vụ đáp ứng yêu cầu và phù hợp với tiềm năng còn rất lớn của nước Lào và xu hướng phát triển chung của thế giới; tận dụng tốt thời cơ hội nhập kinh tế quốc tế để tạo bước phát triển vượt bậc của khu vực dịch vụ
Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về thương mại, chính quyền tỉnh Ắt Tạ Pư đã tạo lập môi trường, điều kiện thuận lợi cho các cơ sở kinh doanh, các doanh nghiệp thương mại, thực hiện đăng ký kinh doanh, hỗ trợ tiếp cận nguồn lực, tăng cường kiểm soát, xử lý các vi phạm Nhờ đó, việc định hướng và thúc đẩy hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ Pưphát triển mạnh
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động quản lý nhà nước đối với thương mại trên địa bàn tỉnh Ắt Tạ Pư còn hạn chế Do đó, cần tăng cường vai trò quản lý của nhà nước đối với thương mại để có định hướng phát triển
hệ thống kinh doanh, thị trường, nguồn nhân lực… nhằm thúc đẩy thương mại tại tỉnh Ắt Tạ Pư phát triển ổn định và bền vững Để góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong hoạt động quản lý nhà nước về thương mại trong điều kiện thực tế những biến đổi ở tỉnh Ắt Tạ Pư hiện nay, tác giả
Trang 4chọn đề tài: “Quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại trên địa bàn
tỉnh Ắt Tạ Pư, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” làm đề tài luận
văn tốt nghiệp Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý công
2 Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu quản lý nhà nước về thương mại ở Việt Nam:
+ Tác giả Nguyễn Minh Đức (2007), Quản lý nhà nước đối với hoạt
động thương mại, du lịch ở tỉnh Sơn La trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Luận án tiến sỹ kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Hồ Thị Mai Hương (2007), Quản lý nhà nước đối với
thương mại điện tử ở nước ta hiện nay, Luận văn thạc sỹ kinh doanh và
quản lý, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Trần Mạnh Chí (2007), Giải pháp phát triển du lịch trở
thành ngành mũi nhọn ở Hà Nội, Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý,
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Nguyễn Quang Trung (2010), Hoàn thiện quản lý nhà
nước về thương mại của Sở Công thương tỉnh Thái Bình, Luận văn thạc sỹ
quản trị kinh doanh, Đại học Kinh tế Quốc dân
+ Tác giả Đặng Thế Kiên (2010), Quản lý nhà nước đối với hoạt
động thương mại trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, Luận văn thạc sỹ kinh doanh
và quản lý, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Nguyễn Thị Thu Vân (2012), Quản lý nhà nước ngành
thương mại thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Luận văn thạc sỹ kinh tế,
Đại học Đà Nẵng
+ Tác giả Dương Văn Tuấn (2013), Quản lý nhà nước về thương mại ở
tỉnh Bắc Giang, Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý, Học viện Chính trị -
Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Hoàng Trọng Quyết (2014), Quản lý nhà nước đối với hoạt
động thương mại ở quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sỹ
kinh tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
+ Tác giả Nguyễn Văn Mầu (2004), Thương mại, du lịch với những
mục tiêu và giải pháp 2005, Tạp chí Thương mại, số 47
+ Tác giả Nguyễn Thị Mơ (2005), Lựa chọn bước đi và giải pháp để
Việt Nam mở cửa vè dịch vụ thương mại, Nhà xuất bản Lý luận chính trị
+ Tác giả Bùi Đức Hòa (2005), Những vấn đề đặt ra trong phát triển
thương mại dịch vụ ở nước ta trong những năm tới, Tạp chí Kinh tế và dự
báo, số 3
Trang 5+ Tác giả Nguyễn Minh Quang, Đoàn Xuân Thủy – đồng chủ biên
(2010), Chính sách ứng phó với khủng hoảng kinh tế của Việt Nam, Nhà
xuất bản Chính trị Quốc gia
Nghiên cứu quản lý nhà nước về thương mại ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào:
+ Tác giả KhamKang PhiuVanNa (2006), Đổi mới quản lý nhà nước
đối với hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh Bò Kẹo, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
+ Tác giả TichLitdaVong (2007), Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước
về thương mại ở thủ đô Viêng Chăn, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
+ Tác giả KhamPheoSaiPadit (2013), Quản lý nhà nước về thương
mại ở tỉnh Khăm Muôn, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Học viện Chính
trị - Hành chính Quốc gia Lào
+ Tác giả VilaysantiVong (2014), Tính cấp thiết của quản lý nhà
nước đối với hoạt động thương mại ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào,
Tạp chí nghiên cứu lý luận chính trị - hành chính
+ Tác giả Khamphuvan Laxachac (2015), Quản lý nhà nước về
thương mại ở thủ đô Viêng Chăn, Tạp chí nghiên cứu lý luận chính trị -
hành chính
Nhìn chung vấn đề quản lý nhà nước về thương mại đã được thể hiện trong các chương trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước nêu trên Tuy nhiên, đến nay chưa có đề tài cụ thể nào đề cập một cách cụ thể Quản lý nhà nước về thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa Dân Chủ Nhân dân
Lào Vì vậy đề tài: “Quản lý nhà nước về thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư,
Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào” mang tính độc lập Các công trình đã
được công bố trên là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị, để tác giả tiếp thu,
kế thừa, phát triển hoàn thành luận văn của mình
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại; phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư; luận văn đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh
Ắt Tạ Pư trong thời gian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về hoạt động thương mại và quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở một tỉnh
Trang 6- Phân tích thực trạng hoạt động thương mại và quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư giai đoạn 2012-2016; đánh giá những kết quả đã đạt được, chỉ ra những vấn đề còn tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại trong hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư
- Đề xuất phương hướng và những giải pháp nâng cao hiệu lực quản
lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư giai đoạn 2018 – 2025
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước về thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Trong đó tập trung nghiên cứu cơ chế chính sách thương mại, công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển thương mại tại Tỉnh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về không gian:nghiên cứu quản lý nhà nước về hoạt động
thương mại nội địa ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
- Giới hạn về thời gian:Đánh giá thực trạng trong giai đoạn
2013-2017; Đề xuất định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư đến năm 2025
5 Phương pháp nghiên cứu
Các nghiên cứu của Luận văn được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng của Chủ nghĩa Mác - Lênin,
Cụ thể, Luận văn được thực hiện dựa trên một số phương pháp nghiên cứu như: phương pháp thống kê - xử lý số liệu, phương pháp phân tích, phương pháp đánh giá, phương pháp so sánh, phương pháp tổng hợp diễn dịch, phương pháp quan sát…
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận văn phản ánh thực trạng, với những số liệu phong phú của tỉnh Ắt Tạ Pư cũng như số liệu sơ cấp của tác giả sẽ
Trang 7giúp cho những nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và sinh viên, học viên có thể tham khảo, vận dụng Đồng thời, kết quả đó cũng có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác giảng dạy và nghiên cứu hoạt động quản lý nhà nước về hoạt động thương mại ở các địa phương của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào
Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại ở tỉnh Ắt Tạ Pư, Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào
Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI
HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI 1.1 Cơ sở lý luận về hoạt động thương mại
1.1.1 Khái niệm thương mại và hoạt động thương mại
1.1.1.1 Khái niệm thương mại
Thương mại là hoạt động nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm nhưng không giới hạn bởi các hoạt động sau: mua bán hàng hóa, cung ứng dịch
vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại, các dịch vụ phục vụ công nghiệp, chuyển giao công nghệ, chuyển quyền sở hữu trí tuệ, các dịch vụ trên thị trường như dịch vụ vận tải, hàng hải, hàng không, du lịch, tài chính, ngân hàng và các hoạt động khác nhằm mục đích sinh lợi
1.1.1.2 Khái niệm hoạt động thương mại
Hoạt động thương mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân, bao gồm việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thương mại, đầu tư và các hành vi xúc tiến thương mại nhằm mục đích sinh lợi nhuận hoặc nhằm thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội
1.1.2 Chức năng của hoạt động thương mại
Một là, chức năng lưu chuyển hàng hóa
Hai là, chức năng tiếp tục quá trình sản xuất trong khâu lưu thông
Ba là, chức năng đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống
Trang 81.1.3 Tác động và vai trò của hoạt động thương mại đối với phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh
1.1.3.1 Những tác động của hoạt động thương mại
Thứ nhất, hoạt động thương mại tác động tích cực và đóng góp quan
trọng vào sự tăng trưởng kinh tế của địa phương
Thứ hai, hoạt động thương mại có tác động tích cực để thúc đẩy phân
công lao động, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần
Thứ ba, hoạt động thương mại tác động tốt đến việc giải quyết việc
làm và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân địa phương
Thứ tư, hoạt động thương mại thúc đẩy quá trình sản xuất, giúp mở
rộng sản xuất, trao đổi hàng hóa và sử dụng tối ưu các nguồn lực kinh tế của địa phương
Thứ năm, hoạt động thương mại hỗ trợ phát triển đồng bộ các hoạt
động kinh tế - xã hội địa phương
Thứ sáu, hoạt động thương mại phát triển ở địa phương góp phần
thúc đẩy phát triển kinh tế đối ngoại
1.1.3.2 Vai trò của hoạt động thương mại
Thứ nhất, đối với các chủ thể kinh doanh thì thương mại là điều kiện
để thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển
Thứ hai, đối với đời sống nhân dân: thông qua việc mua bán hàng
hóa dịch vụ trên thị trường, thương mại có vai trò quan trọng trong việc mở rộng khả năng tiêu dùng, nâng cao mức hưởng thụ của các cá nhân và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy sản xuất và mở rộng phân công lao động
xã hội
Thứ ba, phát triển thương mại có ý nghĩa trong việc tái cơ cấu kinh
tế, góp phần thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển
1.2 Quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
1.2.1 Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
Quản lý là sự tác động nhằm điều khiển các quá trình xã hội, các hành
vi và hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt được mục đích và đúng với ý chí của chủ thể quản lý
Quản lý nhà nướclà sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền
lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Trang 9Quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại là bộ phận hợp
thành của quản lý nhà nước về kinh tế Đó là quá trình tác động có chủ đích của Nhà nước đối với toàn bộ hoạt động kinh doanh trên thị trường của các thương nhân, các tổ chức kinh tế, gắn với các chính sách, công cụ khác… trên lĩnh vực thương mại, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, của xã hội
và nhân dân cũng như của thương nhân và tổ chức kinh tế theo đường lối, quan điểm của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào
1.2.2 Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh
Thứ nhất, do thực tiễn phát triển mới của thương mại trên địa bàn
tỉnh: Trong bối cảnh môi trường kinh doanh của tỉnh đã thay đổi căn bản khi Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tiếp tục quyết liệt thực hiện công cuộc đổi mới chuyển sang xây dựng nền kinh tế thị trường hiện đại và tham gia hội nhập đầy đủ và sâu rộng với khu vực và thế giới
Thứ hai, do sức ép phải đổi mới chính sách thương mại trong quá
trình hội quốc tế Thương mại trên địa bàn tỉnh sẽ phát triển mạnh mẽ theo
cơ chế kinh tế thị trường và có sự mở cửa, hội nhập sâu sắc với khu vực và thế giới Những quy định cũ trong hoạt động quản lý Nhà nước về thương mại
ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào không thể áp dụng cho thực tiễn sinh động của thương mại ngày nay, tất yếu dẫn đến việc phải hoàn thiện quản lý Nhà nước cho phù hợp
Thứ ba, là yêu cầu tự thân của việc phải tăng cường năng lực và hiệu
quả quản lý Nhà nước về thương mại nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn quản lý
Thứ tư, hội nhập quốc tế sẽ kéo theo sự phát triển của hệ thống phân phối
1.2.3 Chức năng quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
- Chức năng hoạch định:giúp cho các doanh nghiệp có phương
hướng hình thành phương án, chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh
Nó vừa giúp tạo lập môi trường kinh doanh, vừa cho phép Nhà nước có thể kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp và các chủ thể kinh doanh trên
thị trường
- Chức năng phối hợp:Nhà nước bằng việc tạo lập các cơ quan và hệ
thống tổ chức, quản lý, sử dụng bộ máy này để hoạch định các chiến lược, quy hoạch, chính sách, các văn bản pháp luật, đồng thời, sử dụng sức mạnh của bộ máy tổ chức để thực hiện những vấn đề thuộc về quản lý nhà nước nhằm đưa chính sách và pháp luật vào thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp, hiện thực hóa quy hoạch và kế hoạch
Trang 10- Chức năng điều tiết các hoạt động thương mại và can thiệp thị trường: Nhà nước hướng dẫn và kích thích các doanh nghiệp hoạt động
theo định hướng thị trường của mình Mặt khác, nhà nước can thiệp và điều tiết thị trường khi cần thiết để đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì sức mạnh nền tài chính quốc gia, giữ vững sức mua của tiền tệ, đảm bảo lợi ích của người sản xuất và tiêu dùng
- Chức năng kiểm soát:Nhà nước giám sát hoạt động của mọi chủ thể
kinh doanh cũng như chế độ quản lý của các chủ thể đó về các mặt đăng ký kinh doanh, phương án sản phẩm, chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm, bản quyền sở hữu công nghiệp, môi trường ô nhiễm, cơ chế quản lý kinh doanh, nghĩa vụ nộp thuế…
1.2.4 Nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
1.2.4.1 Cơ sở pháp lý đối với hoạt động thương mại
Xây dựng các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn thi hành và trình uỷ ban nhân dân tỉnh thông qua; trong phạm vi thẩm quyền của mình, cơ quan quản lý nhà nước về thương mại trên địa bàn tỉnh ban hành các văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật đối với các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh theo quy ñịnh của phápluật
Tổ chức phổ biến, hướng dẫn, giáo dục pháp luật thương mại đối với thương nhân trên địa bàn tỉnh để đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của pháp luật về thươngmại
1.2.4.2 Các chính sách đối với hoạt động thương mại
Các cơ quan quản lý nhà nước về thương mại của tỉnh có nhiệm vụ triển khai thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, các quyết định của nhà nước về thương mại trên địa bàn tỉnh Trên cơ sở đặc thù của tỉnh, cơ quan quản lý nhà nước về thương mại trên địa bàn tỉnh phải tổ chức ban hành các văn bản thể chế hoá các văn bản quy phạm pháp luật, các văn bản hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ đối với các hoạt động thương mại trên địa bàn tỉnh; phổ biến hướng dẫn, giáo dục pháp luật thương mại đối với thương nhân trên địa bàn tỉnh để đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của pháp luật về
xã hội trên địa bàn tỉnh
Trang 11Một yếu tố quan trọng không thể thiếu đối với việc xây dựng quy hoạch thương mại trên địa bàn tỉnh là bản quy hoạch này phải được tham vấn ý kiến đầy đủ và phải phản ánh được sự phù hợp với quy hoạch về xây dựng cũng như quy hoạch đô thị của tỉnh
1.2.4.4 Bộ máy quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
Cơ quan quản lý nhà nước phải tổ chức tốt công tác nghiên cứu khoa học và ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động kinh doanh thương mại trên địa bàn Tổ chức việc đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về thương mại, các doanh nghiệp thương mại trên địa bàn theo quy hoạch, kế hoạch đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu và xu hướng phát triển thương mại của tỉnh
1.2.4.5 Kiểm tra, giám sát đối với hoạt động thương mại
Kiểm tra giám sát việc chấp hành pháp luật về thương mại của các chủ thể kinh doanh trên địa bàn Các quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề
án phát triển thương mại của tỉnh sau khi được xây dựng xong phải triển khai thực hiện, kiểm tra để điều chỉnh kịp thời
1.2.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại
- Các nhân tố tác động do cơ chế, chính sách của tỉnh và trung ương
Đối với các cơ chế, chính sách của trung ương thường có tác động một cách trực tiếp, linh hoạt và nhanh chóng đến tất cả các hoạt động thương mại của các cơ sở kinh doanh như chính sách về tiền tệ, tỷ giá hay lãi suất của ngân hàng nhà nước Bên cạnh đó, các cơ chế chính sách do Bộ Công nghiệp và Thương mại, Bộ Kế hoạch và đầu tư, Bộ Tài chính thường
có tác động chậm hơn như các chính sách hỗ trợ, xúc tiến thương mại và đầu tư, ưu tiên phát triển một số ngành đặc thù như ngành công nghệ cao, ngành dịch vụ, thương mại, tài chính,…
- Các nhân tố tác động từ môi trường, điều kiện kinh doanh thương mại
Môi trường, điều kiện kinh doanh thương mại luôn là một nhân tố
có tác động quan trọng đến nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại Môi trường, điều kiện kinh doanh bao gồm: môi trường văn hóa – xã hội; điều kiện tự nhiên; cung, cầu của sản xuất kinh doanh thương mại ; mức độ phát triển của thị trường các yếu tố sản xuất kinh doanh thương mại (bao gồm: nguồn cung ứng các nguồn lực đầu vào như vốn, lao động, nguyên liệu… ) và các quan hệ liên kết của hoạt động thương mại trên thị trường
- Các nhân tố tác động từ các tổ chức, cơ sở kinh doanh thương mại
Trang 12Các tổ chức, cơ sở kinh doanh thương mại là đối tượng được quản lý bởi cơ quản quản lý nhà nước trong lĩnh vực thương mại Trong điều kiện
tổ chức, cơ sở kinh doanh thương mại được phép hoạt động ở tất cả các lĩnh vực ngành nghề mà pháp luật không cấm là một yếu tố quan trọng để các tổ chức, cơ sở kinh doanh thương mại tích cực chủ động, sáng tạo, phát
triển và đóng góp chung cho hoạt đông thương mại phát triển
1.3 Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động thượng mại và bài học rút ra cho tỉnh Ắt Tạ Pư
1.3.1 Kinh nghiệm đổi mới quản lý nhà nước đối với hoạt động thương mại của thủ đô Hà Nội, Việt Nam
+ Về đổi mới cơ chế quản lý: Nhà nước sử dụng quyền lực kinh tế -
chính trị của mình tiếp tục quá trình tự do hoá thương mại, thực hiện xoá
bỏ cơ chế kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp (hay còn gọi là cơ chế xin cho) chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước
+ Về xây dựng chính sách thương mại: Nhà nước đóng vai trò tạo
lập môi trường và chính sách quản lý phù hợp với quy luật kinh tế thị trường, hướng dẫn các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế hoạt động kinh doanh theo luật pháp và có hiệu quả
+ Về cơ chế điều hành xuất nhập khẩu, đổi mới cơ chế điều hành
xuất nhập khẩu theo hướng từ quy định từng năm sang quy định cho một thời gian dài là 5 năm để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp chủ động hoạch định chiến lược và phương án kinh doanh dài hạn
+ Về đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật và các chính sách hỗ trợ đầu tư: Nhà nước đầu tư, cung cấp hàng hoá công cộng, tạo môi
trường đầu tư hấp dẫn, ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh thương mại
1.3.2 Kinh nghiệm của thành phố Đà Nẵng, Việt Nam
Để hỗ trợ hoạt động thương mại phát triển, trong những năm qua, ngành Công Thương đã tham mưu UBND Thành phố ban hành một số cơ chế, chính sách trên lĩnh vực công nghiệp như Chương trình phát triển các sản phẩm công nghiệp chủ lực, Chương trình khuyến công, Chương trình phát triển công nhân lành nghề, Chương trình xây dựng thương hiệu, Chương trình phát triển sản phẩm lưu niệm du lịch, Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ…
Thành phố cũng quan tâm, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng của các khu công nghiệp đã hoàn thiện, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất, kinh doanh của các nhà đầu tư trong và ngoài nước
Trang 13Song song với quá trình chỉnh trang đô thị, hạ tầng thương mại trên địa bàn thành phố từng bước được đầu tư đồng bộ; các trung tâm thương mại, siêu thị, cửa hàng tự chọn phân phối theo chuỗi với phương thức mua bán mới, hiện đại văn minh tham gia vào hệ thống phân phối thành phố
Hoạt động xúc tiến công thương cũng được chú trọng và mở rộng hơn, đóng vai trò lớn trong việc ứng dụng, chuyển giao công nghệ trong sản xuất công nghiệp, tìm kiếm thị trường, giới thiệu cho các doanh nghiệp tham gia các hội chợ quốc tế, đặc biệt là các hội chợ trong khu vực
1.3.3 Bài học kinh nghiệm cho tỉnh Ắt Tạ Pư
Một là, chuyển đổi từ cơ chế quản lý kế hoạch hoá tập trung sang
cơ chế thị trường không được xem nhẹ mà phải đề cao vai trò của Nhà nước Có sự kết hợp hợp lý giữa điều tiết của Nhà nước và điều tiết của thị trường trong hoạt động thương mại
Hai là, đổi mới quản lý Nhà nước về thương mại luôn được coi là
trọng tâm của đổi mới
Ba là, cần phải có lộ trình cho quá trình đổi mới quản lý
Bốn là, xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật và
chính sách thương mại cho phù hợp với sự phát triển trong nước và bối cảnh quốc tế
Năm là, giảm sự can thiệp trực tiếp của Nhà nước vào thị trường và
thương mại
Sáu là, mở rộng quyền kinh doanh xuất nhập khẩu trực tiếp cho tất
cả các doanh nghiệp, các thương nhân chưa phải là doanh nghiệp, không
vềngànhnghề,mặthàngđăngkýkinhdoanh,nếucóthịtrườngvàmặthàng xuất khẩu thì đều được trực tiếp xuất nhập khẩu theo pháp luật, phát huy lợi thế so sánh của Lào là yếu tố nhất định
Bảy là, Nhà nước ban hành chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng kế
cấu hạ tầng cho phát triển thương mại, hỗ trợ tài chính cho phát triển thương mại nông thôn, miền núi, cho đẩy mạnh xuất khẩu cần được thực hiện một cách có hiệu quả, thiết thực, tránh phân tán, chồng chéo
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THƯƠNG MẠI Ở TỈNH ẮT TẠ PƯ, CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 2.1 Khái quát thực trạng hoạt động thương mại tỉnh Ắt Tạ Pư giai đoạn 2012-2016