ÔN THI HỌC SINH GIOI LỚP 9 ( MỚI )

BÀI TẬP ĐỘT BIẾN GENDạng 1: CHO BIẾT DẠNG ĐỘT BIẾN GEN, XÁC ĐỊNH SỰ THAY ĐỔI VỀ LIÊN KẾT HYĐRÔ VÀ CẤU TRÚC CỦA PHÂN TỬ PRÔTÊIN * Các kiến thức cơ bản cần lưu ý: + Giữa A và T có 2 liên

BÀI TẬP ĐỘT BIẾN GEN

Dạng 1: CHO BIẾT DẠNG ĐỘT BIẾN GEN, XÁC ĐỊNH SỰ THAY ĐỔI VỀ

LIÊN KẾT HYĐRÔ VÀ CẤU TRÚC CỦA PHÂN TỬ PRÔTÊIN

* Các kiến thức cơ bản cần lưu ý:

+ Giữa A và T có 2 liên kết hyđrô

+ Giữa G và X có 3 liên kết hyđrô

+ Dạng mất cặp nuclêôtit sẽ làm giảm số liên kết hyđrô; dạng thêm cặp

nuclêôtit sẽ làm tăng; dạng đảo vị trí sẽ không đổi; dạng thay thế sẽ có thể không làm thay đổi hoặc tăng hoặc giảm về số liên kết hyđrô trong gen.

+ Khi viết dạng đột biến ta sắp xếp trở lại các mã di truyền, từ đó suy ra được sự thay đổi của cấu trúc phân tử prôtêin

Bài 1: ….

1 Số liên kết hyđrô của gen sẽ thay đổi như thế nào khi xảy ra đột biến gen ở các dạng sau:

a- Mất 1 cặp nuclêôtit trong gen

b- thêm 1 cặp nuclêôtit trong gen

c- Thay thế 1 cặp nuclêôtit trong gen

2 Phân tử prôtêin sẽ bị thay đổi như thế nào trong các trường hợp đột biến sau đây:

a- Mất 1 cặp nuclêôtit sau mã mở đầu

b- Thêm 1 cặp nuclêôtit sau mã mở đầu

c- Thay 1 cặp nuclêôtit trong gen

d- Đảo vị trí giữa 2 cặp nuclêôti (không kể đến mã mở đầu và mã kết thúc)

e- Trong các dạng đột biến nói trên, dạng nào ảnh hưởng nghiêm trọng nhất đến cấu trúc của prôtêin? Vì sao?

Bài 2 :

1.Một gen cấu trúc có trình tự xác định của các cặp nuclêôtit được bắt đầu như sau:

5 10 15

3' TAX XAA TTX AXA TXA XTT 5'

5' ATG GTT AAG TGT AGT GAA 3'

Trình tự axit amin trong chuỗi polypeptit do gen trên tổng hợp được bắt đầu như thế nào?

2.Phân tử prôtêin do gen đột biến tổng hợp thay đổi ra sao trong các trường hợp sau:

a.Thay 1 cặp nuclêôtit A - T vị trí thứ 2 bằng G - X

b Mất 1 cặp nuclêôtit X - G vị trí thứ 4

c Đảo vị trí 2 cặp nuclêôtit thứ 16 và 18 là X - G và T - A.

d Mất 2 cặp nuclêôtit thứ 13 và 14

e Thay 1 cặp nuclêôtit ở vị trí thứ 10 là A - T bằng 1 cặp nuclêôtit T - A.Cho biết các bộ ba mã hóa trên phân tử mARN tương ứng với các axit amin như sau:

GAA: axit glutamic AUG: Mêtiônin UGA: Mã kết thúc

UGU: Xistêin AAG: Lizin AAG: Lizin

GUU: Valin AGU: Xêrin AGU: Xêrin

Dạng 2: CHO BIẾT SỰ THAY ĐỔI VỀ LIÊN KẾT HYĐRÔ XÁC ĐỊNH DẠNG ĐỘT BIẾN VÀ SỐ NUCLÊÔTIT MỖI LOẠI CỦA GEN ĐỘT BIẾN

biến và số nuclêôit mỗi loại của gen ban đầu.

Bài 1: Một gen có khối lượng 45.104 đvC, có hiệu số giữa nuclêôtit loại X với một loại nuclêôtit khác chiếm 20% số nuclêôtit của gen Cho biết dạng đột biến, số nuclêôtit mỗi loại của gen đột biến trong các trường hợp sau, biết đột biến không chạm đến quá 3 cặp nuclêôtit

1 Sau đột biến, số liên kết hyđrô của gen tăng 1 liên kết

2 Sau đột biến, số liên kết hyđrô của gen giảm 2 liên kết

Bài 2 : Gen có 3120 liên kết hyđrô và A = 20% tổng số nuclêôtit Tìm dạng đột biến có thể có và tính số nuclêôtit mỗi loại của gen đột biến trong các trường hợp sau, biết đột biến không chạm đến quá 3 cặp nuclêôtit

1 Sau đột biến, số liên kết hyđrô của gen tăng thêm 3 liên kết

2 Sau đột biến, số liên kết hyđrô của gen không đổi

Dạng 3 : Cho biết sự thay đổi số lượng các nuclêôtit, chiều dài gen, cấu trúc

prôtêin Xác định dạng đột biến gen

* Các kiến thức căn bản cần lưu ý

• Sau đột biến chiều dài gen không đổi thì có thể thuộc dạng đảo vị trí hoặc thay thế các cặp nuclêôtit

• Khi chiều dài gen đột biến và tỉ lệ nuclêôtit không đổi thì đột biến thuộc dạng đảo vị trí các cặp nuclêôtit hoặc thay cặp A - T bằng T - A ; thay cặp G

Bài 1 :

Một gen cấu trúc có 4050 liên kết hyđrô, hiệu số giữa nuclêôtit loại Guanin với loại nuclêôtit khác chiếm 20% số nuclêôtit của gen Sau đột biến chiều dài của gen không đổi

1 Nếu tỉ lệ A : G của gen đột biến xấp xỉ 43,27% thì dạng đột biến thuộc loại dạng nào ? tính số nuclêôtit mỗi loại của gen đột biến

2 Nếu sau đột biến tỉ lệ G : A xấp xỉ 2,348 Hãy cho biết :

a Số nuclêôtit mỗi loại của gen sau đột biến

b Dạng đột biến gen

c Đột biến trên làm thay đổi nhiều nhất bao nhiêu axit amin trong phân tử prôtêin biết đột biến không biến đổi bộ ba mã hóa thành mã kết thúc

d Khi gen đột biến nhân đôi 4 đợt liên tiếp thì nhu cầu về nuclêôtit tự do thuộc mỗi loại tăng hay giảm bao nhiêu ?

Bài 2 :

Gen có 1170 nuclêôtit và A = 1/4G Gen này bị đột biến, tổng hợp một phân tử prôtêin giảm xuống 1 axit amin và có thêm 2 axit amin mới

a.Tính chiều dài của gen bị đột biến

b.Đã xảy ra dạng đột biến gen nào ?

c.Nếu số liên kết hyđrô của gen bị đột biến là 1630 thì gen đột biến có bao d.nhiêu nuclêôtit thuộc mỗi loại

BÀI TẬP ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂDạng 1: CHO BIẾT CẤU TRÚC CỦA NST TRƯỚC VÀ SAU ĐỘT BIẾN - XÁC ĐỊNH DẠNG ĐỘT BIẾN

đoạn, chuyển đoạn.

không làm thay đổi nhóm liên kết gen

đổi nhưng trật tự phân bố của các gen bị thay đổi.

kết gen không đổi nhưng vị trí các gen thay đổi.

trí gen, kích thước, nhóm liên kết gen.

Bài 1 :

Xét 4 loài I, II, III, IV của 1 loài có nguồn gốc địa lý khác nhau chứa trật tự gen trên 1 NST như sau :

Nòi I : MNSROPQT

Nòi II : MNOPQRST

Nòi III : MNQPORST

Cho rằng nòi gốc là nòi II, hãy cho biết :

a Loại đột biến nào đã phát sinh ba loài còn lại

b Trật tự và cơ chế phát sinh 3 nòi đó từ nòi II ban đầu

2 Trong các loại đột biến nói trên :

a Loại đột biến nào làm cho các gen có vị trí xa hơn

b Loại đột biến nào làm cho các gen không thay đổi nhóm liên kết genDạng 2: DỰA VÀO KẾT QUẢ LAI PHÂN TÍCH CƠ CHẾ XUẤT HIỆN ĐỘT BIẾN

lớn tế bào của cơ quan sinh dục tham gia quá trình giảm phân.

được sự xuất hiện của chúng dưới kính hiển vi, còn đột biến thì không.

Bài 1:

W là gen trội quy định chuột đi bình thường

ˆw là gen lặn quy định chuột nhảy van (chuột đi lòng vòng); cặp gen alen này nằm trên NST thường

Người ta thực hiện hai phép lai và thu được kết quả như sau:

Phép lai 1: P1  chuột đi bình thường x chuột nhảy van 

F1-1 xuất hiện 75% chuột đi bình thường

25% chuột nhảy van

Phép lai 2: P2  chuột đi bình thường x chuột nhảy van 

F1-2 xuất hiện tất cả các lứa, xuất hiện hầu hết chuột đi bình thường nhưng trong đó có 1 con nhảy van.

1 Hãy giải thích kết quả của hai phép lai trên

2 Làm thế nào để nhận biết nguyên nhân xuất hiện 1 con chuột nhảy van ở phép lai 2

ĐỘT BIẾN THỂ DỊ BỘI

Dạng 1: XÁC ĐỊNH SỐ NST TRONG TẾ BÀO THỂ DỊ BỘI

nào của cặp NST tương đồng đó.

nhau, mỗi cặp đều chỉ biểu thị bằng 1 chiếc (2n - 1 - 1).

Bài 1: Một loài có số lượng NST trong bộ lưỡng bội 2n = 20.

1 Khi quan sát tiêu bản tế bào sinh dưỡng dưới kính hiển vi sẽ đếm được bao nhiêu NST ở

a Thể đa nhiễm d Thể một nhiễm kép

b Thể ba nhiễm kép e Thể bốn nhiễm

c Thể một nhiễm g Thể khuyết nhiễm

2 Loại nào thường gặp hơn trong các loại trên? Vì sao?

Dạng 2: XÁC ĐỊNH TỈ LỆ GIAO TỬ CỦA THỂ BA NHIỄM

• Kiến thức cơ bản cần lưu ý:

- Thể ba nhiễm tạo các loại giao tử gồm loại mang 2 NST và loại mang

1 NST

- Do vậy, khi xác định tỉ lệ giao tử của loại này ta dùng sơ đồ hình tam giác

Bài 1: Hãy xác định tỉ lệ giao tử của thể ba nhiễm có kiểu gen sau:

a- aaa, b -Aaa, c -Aaa

Dạng 3: BIẾT GEN TRỘI, LẶN KIỂU GEN CỦA GEN CỦA P, XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ LAI

Cách giải: Các bước

• Quy ước gen

• Xác định tỉ lệ giao tử của P

• Lập sơ đồ lai suy ra tỉ lệ gen, tỉ lệ kiểu hình

Bài 1: Ở ngô, A quy định cây cao, a quy định cây thấp

1 Viết kiểu gen của ngô cây cao, ngô cây thấp dị bội thuộc thể ba nhiễm

2 Cho biết kết quả các phép lai sau:

a- P1: Aaa  x aaa 

b- P2 : AAa  x Aaa 

c- P3 : Aaa  x Aaa 

ĐỘT BIẾN THỂ ĐA BỘI

Dạng 1 :XÁC ĐỊNH SỐ LƯỢNG NST TRONG TẾ BÀO THỂ ĐA BỘI

Các kiến thức cơ bản

theo bội số của n.

Dạng 2 : XÁC ĐỊNH TỈ LỆ GIAO TỬ CỦA THỂ TỨ BỘI

2n

tứ giác để tổ hợp.

Bài 1 :

Hãy xác định tỉ lệ giao tử của các cá thể tứ bội có kiểu gen sau :

a AAAA b.Aaaa c.Aaaa d AAAa e Aaaa

Dạng 3 : BIẾT GEN TRỘI LẶN - KIỂU GEN CỦA P XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ LAI Cách giải : Các bước

Bài 1 :

Ở cà chua tứ bội ; A quy định quả đỏ, a quy định quả vàng

1 Viết kiểu gen có thể có của :

a Cà chua tứ bội quả đỏ

b Cà chua tứ bội quả vàng

2 Cho biết kết quả của các phép lai sau :

P đều phải tạo loại giao tử mang gen aa.

Các kiểu gen có thể tạo giao tử aa gồm: AAaa, Aaaa, aaaa và tỉ lệ giao tử mang aa chỉ có thể là 1/6 ; ½ ; 100%.

phân tích việc tạo giao tử mang gen lặn aa của thế hệ trước, từ đó suy ra kiểu gen tương ứng của nó.

Bài 1: Ở một loài thực vật; A: quy định quả to, a quy định quả nhỏ Lai giữa các cà chua tứ bội người ta thu được kết quả đời F1 có kết quả theo các trường hợp sau:a- Trường hợp 1: F1-1 xuất hiện tỉ lệ kiểu hình 1 quả to : 1 quả nhỏ

b- Trường hợp 2: F1-2 xuất hiện tỉ lệ kiểu hình 11 quả to :1 quả nhỏ

c- Trường hợp 3: F1-3 xuất hiện tỉ lệ kiểu hình 5 quả to : 1 quả nhỏ

Hãy biện luận, xác định kiểu gen của bố mẹ trong mỗi trường hợp và lập sơ đồ lai chứng minh cho kết quả đó

BÀI TẬP DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI Dạng 1: BIẾT TÍNH TRẠNG DO GEN TRÊN NST THƯỜNG QUY ĐỊNH.

Cách giải gồm các bước sau:

• Xác định tính trạng trội, lặn

• Quy ước gen

• Từ kiểu hình lặn trong phả hệ ta suy ra kiểu gen của cá thể có kiểu hình trội

• Lập sơ đồ lai

• Việc tính xác suất xuất hiện tính trạng ở thế hệ sau: Ta cần để ý đã biết chắc chắn kiểu gen của thế hệ trước chưa Nếu chưa, ta đưa ra sơ đồ lai của tất cả các trường hợp có thể có và tính xác suất chung

Bài 1: Bệnh bạch tạng ở người do một gen nằm trên NST thường quy định Khi

khảo sát tính trạng này trong một gia đình, người ta lập được phả hệ sau:

1 Bệnh bạch tạng do gen trội hai lặn quy định Tại sao?

2 Kiểu gen của các cá thể trong phả hệ

3 Tính xác suất để cặp bố mẹ III1 và III2 sinh được:

a Một đứa con không bệnh

b Một đứa con mắc bệnh

c Hai đứa con không bệnh

d Hai đứa con trai mắc bệnh

Dạng 2: BIẾT GEN QUY ĐỊNH TÍNH TRẠNG NẰM TRÊN NST GIỚI TÍNH X

VÀ KHÔNG CÓ ALEN TRÊN NST GIỚI TÍNH Y

Cách giải: Thực hiện theo các bước sau:

• Xác định tính trạng trội, lặn và quy ước gen cho giới đực và giới cái riêng biệt

• Sau đó, dựa vào kiểu hình của cá thể đực (XY) để suy ra kiểu gen của cá thể cái

• Lập sơ đồ lai

Bài 1: Bệnh mù màu ở người do một gen nằm trên NST giới tính X quy định và

không có alen trên NST giới tính Y Cho phả hệ về bệnh này trong một gia đình như sau:

1 Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định

2 Xác định kiểu gen của những người trong phả hệ trên

3 Tính xác suất để cặp bố, mẹ II3, II4 sinh được:

a Một đứa con bình thường

b Một đứa con mắc bệnh

Dạng 3: TRƯỜNG HỢP ĐỀ CHƯA CHO BIẾT TRƯỚC QUY LUẬT DI

TRUYỀN

Cần lưu ý:

• Nếu đề chưa cho biết quy luật nhưng tính trạng lại quen thuộc như bệnh mù màu, bệnh máu khó đông, mà ta đã học trong chương trình thì phải giải quyết vấn đề theo quy luật di truyền liên kết với giới tính X.

• Nếu là một tính trạng chưa rõ như bệnh x, dị tật y, thì hầu như tính trạng đó sẽ được giải quyết theo trường hợp do gen nằm trên NST thường quy định vì nếu phù hợp với gen trên NST X cũng sẽ phù hợp với trường hợp gen nằm trên NST thường

• Ví dụ:

• Cách biện luật để bác bỏ trường hợp gen liên kết với giới tính như sau:

- Nếu tính trạng biểu hiện ở cả hai giới, ta bác bỏ gen trên NST Y

- Muốn bác bỏ gen nằm trên SNT giới tính X, ta phải tìm trong phả hệ một trong hai biểu hiện sau: Bố có tính trạng trội lại sinh con gái mang tính trạng lặn hoặc mẹ có tính trạng lặn lại sinh con trai mang tính trạng trội

Bài 1: Khi xét sự di truyền của một bệnh M không nguy hiểm của một gia đình,

người ta lập được phả hệ:

a Bệnh M do gen trội hay lặn quy định và do gen trên NST thường hay trên NST giới tính? Giải thích?

b Hãy xác định kiểu gen của những người trong phả hệ trên

MỘT SỐ CÂU HỎI, BÀI TẬP THAM KHẢO Câu 6: ( 1 điểm)

a.Cĩ những đột biến khơng hề làm thay đổi số lượng và trình tự sắp xếp các aa trong phân tử prơtêin Đĩ là loại đột biến gì?

b.Vì sao trong cùng một kiểu đột biến thay thế Nu này bằng Nu khác nhưng lại gây nên những hậu quả rất khác nhau về chức năng của prơtêin? Giải thích?

Câu 1

Vật chất di truyền ở cấp độ phân tử là gì? Nêu những cơ chế di truyền cĩ thể xẩy ra ở cấp độ phân tử?

Câu IV (3,0 điểm).

Định nghĩa các khái niệm sau, không cần nêu ví dụ:

- Nuclêôtit - Phân ly NST - Di truyền liên kết

- Nguyên tắc bổ sung - Bộ NST - Trội không hoàn toàn

Câu V (4,0 điểm).

Cho biết hai gen nằm trong một tế bào

Gen 1 có 3900 liên kết hiđrô giữa hai mạch đơn và có hiệu số % G với một loại Nu khác là 10% số Nu của gen

Gen 2 có khối lợng phân tử bằng 50% khối lợng phân tử của gen 1, mARN do gen

2 tổng hợp có số Nu X gấp 2 lần G, gấp 3 lần U, gấp 4 lần A

1 Tính số lợng từng loại Nu của mỗi gen?

2 Tế bào chứa 2 gen đó nguyên phân một số đợt liên tiếp, môi trờng nội bào đã cung cấp 31500 Nuclêôtit tự do Tính số lợng từng loại Nu tự do cung cấp cho quá trình nguyên phân đó?

Cõu 5 (4 điểm): Một gen tự nhõn đụi một số đợt đó sử dụng của mụi trường 21000 nu,

trong đú loại A chiếm 4200 Biết tổng số mạch đơn trong cỏc gen tạo ra gấp 8 lần số

mạch đơn của gen mẹ ban đầu

a Tớnh số lần tỏi sinh

b Tớnh tỉ lệ % và số lượng từng loại nu của gen

Cõu 2 (2 điểm) Ở người: Gen A quy định túc thẳng, gen a quy định túc xoăn; Gen B

quy định mắt xanh, gen b quy định mắt đen Cỏc gen này đốu phõn ly độc lập với nhau

Bố cú túc xoăn, mắt đen thỡ Mẹ phải cú kiểu gen AABB để con sinh ra đề cú túc thẳng, mắt xanh Hóy giải thớch vỡ sao ?

Cõu I : ( 1,5 điểm )

Thế nào là di truyền liờn kết và nguyờn nhõn của nú ?

CÂU HỎI ễN TẬP PHẦN DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ

Cõu 1: Nờu nội dung và ý nghĩa của quy luật phõn li ?

Cõu 2: Thế nào là lai phõn tớch ? Nờu ý nghĩa của phộp lai phõn tớch ? Thực hiờn phộp lai phõn tớch nhằm mục đớch gỡ ?

Cõu 3: Nờu nội dung và ý nghĩa của quy luật PLĐL ?

Cõu 4: Nờu BDTH là gỡ ? Vỡ sao ở những loài giao phối BDTH lại phong phỳ hơn nhiều so với những loài sinh sản vụ tớnh ?

Cõu 5: So sỏnh trội khụng hoàn toàn với trụi hoàn toàn ?

Cõu 6: Nờu những diễn biến cơ bản của NST trong nguyờn phõn ?

Cõu 7: Nờu những diễn biến cơ bản của NST trong giảm phõn ?

Cõu 8: So sỏnh nguyờn phõn và giảm phõn ?

Cõu 9; Nờu những điểm khỏc nhau giữa NST thường và NST giới tớnh ?

Cõu 10: Cơ chế xỏc định giới tớnh ở người được thể hiện như thế nào ? Giải thớch tại sao tỉ lệ sinh con trai và con gỏi xấp xỉ 1 : 1 ? Việc sinh con trai hay con gỏi cú phải do người mẹ quyết định khụng ? Tại sao ?

Câu 11: Thế nào là hiện tượng di truyền lien kết gen ? Hiện tượng di truyền liên kết đã

bổ sung cho quy luật PLĐL của Men Đen ở những điểm nào ? Hãy nêu điều kiện xảy

ra di truyền liên kết gen ?

Câu 12: Kết quả phép lai phân tích trong trường hợp liên kết gen khác với PLĐL của Men Đen như thế nào khi lai hai cặp tính trạng ?

Câu 13: Nêu sự khác nhau về cấu trúc và chức năng của ADN, ARN và Prôtêin ?

Câu 14: ADN và ARN tổng hợp dựa trên những nguyên tắc nào ?

Câu 15: Nêu MQH giữa Gen - ARN - Prôtêin ?

Câu 16: Thế nào là đột biến gen ? Đột biến gen có những dạng nào ? Nêu nguyên nhân

và hậu quả của đột biến gen ?

Câu 17: Thế nào là đột biến cấu trúc NST ? Nêu các dạng đột biến cấu trúc NST ? Vì sao đột biến cấu trúc NST thường có hại ?

Câu 18: Nêu nguyên nhân và cơ chế phát sinh thể 2n + 1 (XXX) và thể 2n-1 (OX) ở người ?

Câu 19: Thế nào là hiện tượng đa bội hoá và thể đa bội ? Nêu đặc điểm của thể đa bội ?Câu 20: So sánh giữa thường biến và đột biến ?

Câu 21: Mức phản ứng là gì ? Người ta vân dụng sự hiểu biêt về mức phản ứng đẻ nâng cao năng suất cây trồng và vật nuôi như thế nào?

Câu 22: Phân biệt trẻ đồng sinh cùng trứng và trẻ đồng sinh khác trứng ?Nêu ý nghĩa của việc nghiên cứu tre đồng sinh ?

Câu 23: Nêu nguyên nhân và cơ chế phát sinh bệnh Đao và bệnh Tớc nơ ?

Câu 24: Tại sao phụ nữ không nên sinh con ở độ tuổi ngoài 35 ? Tại sao phải đấu tranh chống ô nhiễm môi trường ?

Câu 25: Những người có quan hệ huyết thống trong vòng 4 đời không được phép kết hôn là dưa trên cơ sở khoa học nào ?

Câu 26: Công nghệ tế bào là gì ? Nêu những ứng dụng của công nghệ tế bào?

Câu 27: Thế nào là kỹ thuật gen ? Nêu các khâu cơ bản trong kỹ thuật gen ? Và nêu những ứng dụng của kỹ thuật gen ?

Câu 28: Công nghệ sinh học là gì ? Nêu vai trò của công nghệ sinh học ?

Câu 29: Thế nào là hiện tượng thoái hoá ? Nêu nguyên nhân của hiện tượng thoái hoá giống ? Tự thụ phấn bắt buộc và giao phôi cân huyết có vai trò gì trong chọn giống ?Câu 30: Ưu thế lai là gì ? Nêu nguyên nhân di truyền của hiện tượng ưu thế lai ? Tại sao ưu thế lai biểu hiện rõ nhất ở đời F1 sau đó giảm dần qua các thế hệ ? Tại sao không dung con lai F1 đẻ làm giống mà chỉ dung làm sản phẩm

Kỳ giữa Kỳ sau Cuối

TB chưa tách TB đã tách