QUYẾT ĐOÁN TRONG KINH DOANH

Nói đến ông Matsushita KonoSuke ( cố chủ tịch Công ty Matsushita với các sản phẩm mang nhãn hiệu National, Panasonic) không một nhà kinh doanh Nhật nào không biết. Hỏi những ai tìm hiểu về kinh tế và công nghiệp Nhật Bản, có lẽ họ đều biết đến tên ông. Bạn hãy tưởng tượng một cậu bé đêm đêm ngủ với mẹ, 

QUYẾT ĐOÁN TRONG KINH DOANH

Bạn hãy tưởng tượng mộtcậu bé đêm đêm ngủ với mẹ,

bỗng dưng vì hoàn cảnh giađình phải nghỉ học, rời xa tổ

ấm, và đi làm công ở trọ tại mộttỉnh khác lúc chưa đầy 10 tuổi.Cậu bé ấy sau này đã vượt quabao tủi buồn, sóng gió, và bằngnghị lực phi thường làm nên sựnghiệp lẫy lừng, một tay gâydựng nên Công ty mà sản phẩmcủa nó đã có mặt khắp nămchâu Ngoài ra con người ấy đãtừng đi diễn thuyết ở các trườngĐại học, các hôi nghị dành chonhững nhà kinh doanh tổ chức

trong nước Nhật và quốc tế,từng tranh luận với cả Thủtướng về quốc sách vô tuyếntruyền hình, và được thế giớicoi là nhà kinh doanh tiêu biểucủa Nhật Bản.Con người ấy đãchứng tỏ khả năng tự thân vậnđộng, khả năng tư học của conngười là vô cùng to lớn.

Cuộc đời ông có thể coi làrất phong phú về kiến thức,kinh nghiệm và trí tuệ Ngoài ratheo tôi còn rất mẫu mực về

mặc đạo đức trong kinh doanh.

Ông MATSUSHITA thườngnói đến tầm quan trọng củacách nghĩ, cách nhìn, như làmột nhà tư tưởng phương tây

đã nói “Tư tưởng của bạn dệtthành vận mệnh của chínhbạn”, cách nghĩ , cách nhìn,cách làm một sự việc sẽ dẫnchúng ta đến thành công haythất bại trong sự việc đó

Qua kinh nghiệm phong phúcủa chính cuộc đời mình trong

kinh doanh, ôngMATSUSHITA đã viết về cách

doanh” Đây có lẽ là đề tài màchưa có nhà kinh doanh lỗi lạcnào có thể viết ra thành một lýluận chặt chẽ lô-gic được Bởi

vì xã hội luôn thay đổi, muônhình muôn vẻ và môi trườngkinh doanh cũng thế Tuy nhiênnhững người thực sự thànhdanh như ông đều là nhữngngười hiểu biết sâu sắc về xãhội, con người, và đã rút ra

được nhiều tính qui luật trongcuộc sống mà chúng ta cần họchỏi tham khảo.

Mời bạn đọc những trang

MATSUSHITA nói về quyếtđoán trong kinh doanh dướidạng tự sự như thế nào, và tựsuy ngẫm

Quyển sách này có tựa đềtiếng Nhật “ KETSUDAN NOKEIEI” ( Quyết đoán trongkinh doanh) được xuất bản lần

đầu dưới dạng sách khổ to vàonăm 1979 Sau nhiều lần táibản, lại được xuất bản dướidạng sách khổ nhỏ lần đầu vàotháng 7 năm 1989 và tái bản lầnthứ 3 vào tháng 12 năm 1990.

Nếu quyển sách này giúpbạn tìm được những gợi ý bổích, tự tin trong quyết đoán vàthành công trong kinh doanhcũng như trong cuộc đời, thì đốivới tôi đấy là phần thưởng tinhthần trong việc muốn đóng góp

một phần rất nhỏ bé vào côngcuộc xây dựng đất nước.

Cuối cùng tôi xin chân thànhcám ơn Nhà xuất bản đã nỗ lựctái bản quyển sách này để phục

Lời nói đầu

Cuộc sống hàng ngày đòi hỏimỗi người chúng ta phải đưa ranhững quyết đoán đối với rấtnhiều vấn đề Có vấn đề thuộc

về công việc, cũng có nhiều vấn

đề của cuộc sống con người

Trong hoạt động kinh doanh,trong hoạt động buôn bán, trongcuộc sống gia đình, trong hoạtđộng ở nhà trường, và trongnhiều hoạt động xã hội khác ,

những việc phải quyết địnhkhông ngừng ập tới Có vấn đềquyết định khó khăn, có vấn đềkhông muốn quyết định, còn cókhi do bối cảnh của vấn đề màkhó quyết định Nếu như trongcuộc sống hàng ngày mà chúng

ta không can đảm quyết định,thì công việc không thể triểnkhai được; nhiều vấn đề khônggiải quyết được thì sẽ không cóthể có tình hình khả quan hơn

Cuộc sống đòi hỏi mỗi chúng

ta phải đưa ra những quyết địnhtrong những trường hợp cầnthiết Và đừng có do dự, phảidũng cảm khi đưa ra quyết địnhnhư vậy.

Tất nhiên, cũng có khi cầnđắn đo, cân nhắc trước khi điđến quyết định Bởi nhiều khichính bản thân mỗi chúng takhông biết nên làm như thế nàothì tốt

Cái đó thật dễ hiểu Vì đã làcon người thì ai cũng có lúc

như vậy thôi.

Cho nên, mỗi chúng ta phảibiết lắng nghe ý kiến của ngườikhác, phải biết tham khảo kinhnghiệm của người khác, phảibiết tập hợp trí tuệ để có đượcnhững phán quyết và nhữngquyết đoán mong muốn

Như vậy, nhờ những quyếtđoán đúng lúc trong sinh hoạthàng ngày mà cuộc sống sẽ tốtđẹp hơn, hoạt động kinh doanh,buôn bán sẽ được phát đạt hơn,

góp phần nâng cao cuộc sốngchung và tạo ra thuận lợi mới

để chúng ta bước vào thế kỷXXI

Cuốn sách này sẽ đưa ranhững dẫn chứng cụ thể đượcthể nghiệm từ trước tới naytrong hoạt động kinh doanh củatôi, và hi vọng rằng nó có thểđem lại sự tham khảo hữu íchnào đó cho các bạn, giúp chocác bạn có được sự phán quyết

và quyết đoán trong cuộc sống

*

Lời tựa

Cách quyết đoán của tôi

Quyết đoán và sự bừng trí

Một trong những việc quantrọng nhất của sự nghiệp kinhdoanh là phải đưa ra đượcnhững phán quyết và quyếtđoán đúng, chính xác đối vớicác hoạt động cụ thể

Tuỳ từng trường hợp, đối vớimỗi người có những cách phánquyết và quyết đoán khác nhau

Có những người dựa trên sựlinh cảm về diễn biến sự việc đểđưa ra những quyết đoán.

Lại có những người khi đưa

ra những phán quyết và quyếtđoán của mình chỉ căn cứ vàonhững kinh nghiệm và bí quyết

đã tích luỹ được trong quá trìnhkinh doanh

Riêng đối với bản thân, từtrước tới nay, tôi đã đưa ranhững phán quyết và nhữngquyết đoán như thế nào?

Tất nhiên, trong mỗi trườnghợp cụ thể có những sự khácnhau Nhưng nhìn chung, cóthể nói rằng, tôi đã chủ yếu dựavào kinh nghiệm cuộc sống củabản thân mình để đưa ra nhữngphán quyết và quyết đoán tronghoạt động kinh doanh

quyết đoán các vấn đề hệ trọngtrong việc triển khai kinhdoanh, tôi thường đi tới kháchhàng, nơi mua bán để bàn luận

và trong câu chuyện thường loé

ra những ý nghĩ giúp tôi đưa rađược những quyết đoán tại chỗ

có hiệu quả Đấy là cách làmthời đó Cách làm này có một lý

do bởi vì nó nhanh, nhưng đồngthời cũng còn một lý do khác là

do tình thế lúc ấy cần như vậy.Nếu như Công ty điện khíMATSUSHITA bây giờ thì

chắc chắn là tôi có thể đi hỏi ýkiến mọi người để tập trung trítuệ trước khi phán quyết và đưa

ra sự quyết đoán Tất nhiên,vẫn phải thường để ý suy xét vàsuy luận một cách kỹ càng xem

ý kiến của mọi người như thếnào

Nhưng ở vào cái thời mà

MATSUSHITA còn là xưởngnhỏ thì không thể làm được nhưvậy Sự thật là có những lý do

khách quan của nó Một là,người làm việc ở xí nghiệp còn

ít Hai là, trong số họ đa phầncòn trẻ tuổi; chưa được đào tạo

gì Vì vậy, cho dù tôi có hỏi thì

họ cũng không biết trả lời thếnào là nên làm và thế nào làkhông nên làm Trong tình hìnhnhư vậy, tôi chẳng có cách nàokhác hơn là phải đưa ra nhữngphán quyết và quyết đoán dựatrên những linh cảm hoặcnhững cảm nhận chợt loé lêntrong đầu

Từ năm lên 9 tuổi, tôi đãphải bắt tay vào những côngviệc làm thực tế Điều hiểnnhiên là muốn có sự hiểu biết

về con người và về xã hội, đặcbiệt là về công việc kinh doanh,thì hầu như ai cũng phải cầnđến sự dạy dỗ, chỉ bảo củanhiều người và phải học tậpnhững kinh nghiệm quý báu củanhững người đi trước

Thông qua công việc trongthực tế xã hội, ai cũng có thể

tích lũy cho bản thân mìnhnhững kinh nghiệm.

Và từ những kinh nghiệmcuộc sống đó, mỗi người tựnhiên sẽ có được khả năng nhìnnhận và đánh giá trực tiếp đốivới sự vật

Nhưng ở đây, có điều cầnlưu ý rằng, nếu chỉ dựa vàonhững suy nghĩ chợt loé lêntrong đầu, thì không phải bất cứlúc nào cũng có thể đưa rađược những suy luận đúng đắn

để quyết đoán.

Rốt cuộc, tuỳ từng trườnghợp, cách giải quyết có nhữngtiêu chuẩn cơ bản riêng Nóicách khác, phải dựa trên nhữngtiêu chuẩn cơ bản mới có thểphán quyết được

Vậy, với riêng tôi, những tiêuchuẩn cơ bản đó là gì? Cái đócần xem xét nhiều mặt, chứkhông thể nói là đại thể được

Nhưng có thể tóm gọn trong

một câu rằng: cái gì là ĐÚNG.Tức là, khi đưa ra bất cứ mộtquyết định nào, không nên chỉdựa vào sự tính toán lợi hại: nếulàm như vậy, bản thân có lợi gìkhông? Có hại gì không? Màphải luôn luôn suy nghĩ chínchắn xem “cái gì là đúng nhất”.

công việc buôn bán của bảnthân mình là ở hàng thứ yếu.

Mặt khác, không ít trườnghợp cần phải phán đoán để điđến quyết đoán thì trong đầu óctôi đã luôn luôn tâm niệm về sự

“SINH THÀNH VÀ PHÁTTRIỂN” của vạn vật

Thật vậy, vạn vật khôngngừng vận động và khôngngừng biến đổi

Theo đó, mọi hoạt động kinhdoanh của công ty xét về cănbản cũng bị chi phối bởi quyluật này và Công ty điện khí

MASUSHITA cũng khôngngừng phát triển theo nhịp bước

“mỗi ngày một mới”

Trên thực tế, tôi khôngngừng đẩy mạnh hoạt động kinhdoanh dựa vào sự vận dụng quyluật “sinh thành phát triển”

Vậy có thể nói rằng, cáchsuy nghĩ về sự “sinh thành pháttriển” trở thành một trongnhững tiêu chuẩn căn bản đểphán đoán sự vật Hay nói cáchkhác, “sinh thành phát triển” là

điểm tựa của sự phán quyết.

Nhưng dù sao chăng nữa,khi đưa ra những quyết định,thông thường người ta hay nghĩ

về cái được, cái mất, cái lợi, cáihại trước tiên Đó âu cũng là lẽthường tình

Tuy nhiên, có lúc suy nghĩquá nhiều về cái lợi- hại theothói thường thì lại không quyếtđoán được Trong tình huống

đó, nhiều khi người ta lại phảinghĩ đến chuyện hoang tưởng:

“nhờ cậy vào trời” và đặt niềm

hi vọng vào đó

Rơi vào những trường hợpnhư vậy thì ai cũng day dứt bởimột tâm trạng mông lung “Việc

ta làm có đúng không? Ta làmviệc này có phải là theo sốmệnh không? Nếu như cáchnày không được thì đành coinhư chỉ đến thế mà thôi”

Với tôi, khi đó trong đầuthường nhớ lại câu chuyện vềtướng quân HIDEYOSHI đã

chiến thắng trong cuộc giaochiến một mất một còn ởYAMAYAKI.

Không vì Lợi ích riêng tư

Biết tin chủ tướng của mình

là NOBUNNAGA đang bị quâncủa MITSUHIDE tấn công ởkhu vực đền HONNO, tướngquân HIDEYOSHI đã ngay lập

KYOTO để giải vây

Lúc đó, HIDEYOSHI là mộttrong những võ tướng dướiquyền của NOBUNAGA, đangchiến đấu tại một chiến trường

xa KYOTO nhất.

Con trai của NOBUNAGAđang đóng quân ở khu vực gầnKYOTO

Nhưng một số võ tướng cótiếng tăm và cả con trai của chủ

không mở cuộc tấn côngMITSUHIDE - địch thủ củaNOBUNAGA

Tất cả đều án binh bất động

Họ chỉ trông chờ ở tình hình

Nhưng HIDEYOSHI đãngay lập tức quyết định tạmgiảng hoà với kẻ thù đang giaochiến, cả ngày cũng như đêmhành quân không nghỉ, dẫnđoàn quân trở về KYOTO.

Một cuộc huyết chiến đã xảy

ra tại khu vực YAMAYAKI.Tướng quân HIDEYOSHI đãđánh tan quân của kẻ thùMITSUHIDE, giải vây cho chủtướng của mình, giành toànthắng

Sau này, người đời có đặt

HIDEYOSHI lại dẫn quân trở

v ề KYOTO ngay lập tức nhưvậy?

Sự thật là đã có rất nhiềucách nhìn nhận và đánh giáchung quanh sự kiện này

Thậm chí, đã có ai đó chorằng: vui mừng nhận thấy cơhội sắp nắm được thiên hạ vàotay minh, nên HIDEYOSHI đã

dẫn quân trở về KYOTO.

Nhưng tôi lại cho rằng, vàothời điểm đó HIDEYOSHI đãkhông tính toán cái lợi, cái hại;cái được, cái mất đối với bảnthân mình

Nhìn từ góc độ đạo đức của

xã hội đương thời, kẻ thù củachủ tướng NOBUNAGA là kẻthù không đội trời chung

Hay nói cách khác, đây làloại kẻ thù “một mất một còn”

Xuất phát từ nhận thức vềđạo đức như vậy, nên tướngquân HIDEYOSHI không thểkhông trở về KYOTO để tiêudiệt kẻ thù.

Đó há chẳng phải là mộthành động đương nhiên haysao!

Nếu quả thật HIDEYOSHI

đã có dã tâm muốn trở vềKYOTO để nắm lấy thiên hạvào tay mình, thì chắc hẳn mọiviệc đã không thể diễn ra một

cách suôn sẻ như vậy được.

Chính vì đã xả thân hànhđộng theo lương tâm chứ khôngchạy theo lợi ích riêng tư, màchiến công hiển hách đã đến vớiHIDEYOSHI

Nếu chỉ lo đến sự “thắng,thua” mà lẩn tránh những việccần phải ra tay, thì liệu sựnghiệp của ai đó có thể thànhđạt được hay không?

Rốt cuộc, điều cần thiết và

quan trọng nhất là phải kiênquyết hành động, chứ khôngđược vì lợi ích riêng tư.

Với thái độ như vậy, tự nhiênnhững quyết đoán thích hợp vàthoả đáng hơn sẽ được xuấthiện

Không bị trói buộc trong “lẽ thường”

Lại nói về chủ tướngNOBUNAGA của tướng quânHIDEYOSHI, cũng có câuchuyện rất thú vị mà tôi muốn

kể ra đây để các bạn độc giảcùng suy ngẫm

Đó là câu chuyện về sựquyết đoán của NOBUNAGAtrong cuộc quyết chiến ở chiếntrường OKEHAYAMA

Ngày ấy, đại tướng của quân

Đại quân của chúng dự định

sẽ đánh chiếm thành của châuIZUOKYO Vì vậy, đại tướngIMAGAWA cho quân lính đóng

OKEHAYAMA để vây hãmthành của NOBUNAGA

Vào thời điểm nguy khốn

này, NOBUNAGA mở cuộcluận bàn với các tướng lĩnh, vàlão thần (cố vấn):

trực tiếp đương đầu với quânđịch được Tốt nhất là cứ tạmthời ở lại trong thành, đợi quânchi viện đến".

đứng lên phản đối ý kiến củacác tướng lĩnh và lão thần:

"Nếu vậy, các ngươi ở lại giữthành đi, ta không thể khoanhtay ngồi đợi chết như vậy được.Cùng là chết thì thà rằng dũngmãnh chiến đấu đến hơi thởcuối cùng Ta sẽ một mình ra

ngoài nghênh chiến đây - cácngươi hãy xem!".

Nói xong, NOBUNAGA mặc

áo giáp, đội mũ sắt, nhảy phốclên yên ngựa, hùng dũng xuấttrận

Các tướng lĩnh và hầu cậnkhông ai còn nghĩ đến việc ngănchủ tướng của mình Ai có thểtiễn chủ tướng ra trận mộtmình? Khoanh tay ngồi nhìnchủ tướng chết trận hay sao?

Thế rồi, một người, haingười và cuối cùng là tất cả cáctướng lĩnh và binh sĩ vội vã nhảylên yên ngựa, theo sau chủtướng của mình, nhằm hướngquân thù thẳng tiến.

Với khí thế xung thiên, độiquân của NOBUNAGA đãnhanh chóng đánh tan tác đạiquân của địch Đại tướng củaquân địch là IMAGAWA đã bịrơi đầu

Quả là một chiến công tuyệt

vời !

Nếu nhìn từ góc độ của lẽthường tình, thì người đời làmsao có thể hiểu được hành động

NOBUNAGA!

Chính là nhờ có sự quyếtđoán và hành động dũng mãnhcủa võ tướng NOBUNAGA màchỉ với 2 ngàn quân thôi cũng

đã có thể đánh tan đại quân 4vạn người, giành thắng lợi trongcuộc chiến đấu tưởng chừng

như đã nắm chắc thất bại rồi.

Đúng là nhờ có sự quyết

NOBUNAGA đã chuyển bạithành thắng!

Tất nhiên, ở đây cũng cònphải kể đến yếu tố của thời tiết:ngày đó sấm to, mưa lớn, ảnhhưởng tới tầm quan sát củađịch Hơn nữa, vì quân địchxem thường không đề phòngnên phía NOBUNAGA đã dễdàng tìm được lều của chủ

Các tướng lĩnh chủ trương ởlại trong thành để chờ quân tiếpviện Đó là cách xử lý theo lẽthường tình Hay có thể gọi đó

là lẽ tầm thường vậy