skkn một số biện pháp dạy trẻ 3 4 tuổi kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ ở trường mầm non

Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề * Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi 9 * Biện pháp 2: Sưu tầm trò chơi, câu chuyện để dạy trẻ nhận biết và phòng

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Tên Đề Tài: Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi

kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy hiểm nhằm đảm bảo án toàn cho trẻ ở trường Mầm non.

3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

1 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề

* Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi 9

* Biện pháp 2: Sưu tầm trò chơi, câu chuyện để dạy trẻ nhận

biết và phòng tránh các nguy hiểm

14

* Biện pháp 3: Tạo tình huống cho trẻ tham gia hoạt động trải

nghiệm

20

* Biện pháp 4: Phối kết hợp với đồng nghiệp và cha mẹ học sinh

để giáo dục trẻ nhận biết và phòng tránh các nguy hiểm

25

“Trẻ em hôm nay, thế giới của ngày mai”

Để có một ngày mai tươi sáng đòi hỏi các chủ nhân tương lai của đất nướcphải được phát triển một cách toàn diện về mọi mặt ngay từ lứa tuổi mầm non

Sẽ ra sao nếu như sức khỏe của những chủ nhân tương lai này không đượcđảm bảo, thân thể của trẻ bị ảnh hưởng chỉ vì sơ xuất từ phía người thân và sự hiếuđộng, thiếu kinh nghiệm sống khi còn nhỏ Vì vậy ngoài việc chăm sóc, bảo vệ trẻ

em thì công tác giáo dục trẻ, giúp trẻ nhận biết được các nguy cơ không an toàn vàhướng dẫn trẻ cách phòng tránh là điều vô cùng cần thiết, và đây cũng là một trongnhững mục tiêu giáo dục trẻ mầm non đã được thể hiện trong Chương trình giáodục mầm non mới ban hành năm 2009.Đặc biệt trẻ em lứa tuổi mầm non là lứa tuổihiếu động, nghịch ngợm, thích tìm tòi, khám phá nhưng còn rất non nớt, yếu đuối,chưa có kinh nghiệm sống chính vì thế nên rất dễ gặp nguy hiểm Trẻ mầm non cóthể gặp nguy hiểm bởi sự bất cẩn của người lớn như bỏng, điện giật, trơn trượt, bắt

cóc… Đặc biệt vấn nạn xâm hại tình dục trẻ em hiện nay đang ngày càng trở nên

nhức nhối hơn bao giờ hết bởi rất nhiều vụ việc vừa được phanh phui Những câuchuyện đau lòng chính là hồi chuông báo động cho những ai làm cha mẹ cần quantâm nhiều hơn nữa đến con em mình Những nguy cơ không an toàn cho trẻ khôngnhững có thể xảy ra ở nhà, hay bên ngoài mà còn xảy ra trong trường mầm non,điểm trông giữ trẻ Những trường hợp khiến các cháu tử vong như : điện giật, ngãtrong nhà vệ sinh hay bị tủ đựng đồ đè… Các tai nạn xảy ra ở những thời điểmkhác nhau trong ngày như giờ ăn, giờ ngủ, đi vệ sinh, giờ trả trẻ…cho thấy mức độphức tạp và khó khăn trước thực tế đang xảy ra khiến giáo viên mầm non khôngthể lường trước được

Vấn đề giáo dục trẻ nhận biết và phòng tránh nguy cơ không an toàn cho trẻ

là một vấn đề đang được ngành Giáo dục mầm non rất quan tâm Việc giáo dục trẻ,giúp trẻ nhận biết các nguy cơ không an toàn và hướng dẫn trẻ kỹ năng phòngtránh cũng là điều vô cùng cần thiết để giúp trẻ có kinh nghiệm sống để tự bảo vệmình Giáo dục trẻ nhận biết phòng tránh nguy cơ không an toàn cho trẻ nên ở mọilúc, mọi nơi, không những ở trường mà cả ở nhà Bên cạnh đó ở giai đoạn 3- 4 tuổi

trẻ còn trải qua thời kì “khủng hoảng tuổi lên 3”, trẻ bắt đầu ý thức về những khả

năng của chính mình và nảy sinh nguyện vọng mình làm nhiều thứ để chứng tỏ làmình làm đúng và làm được Trẻ 3-4 tuổi kĩ năng nhận biết và phòng tránh cácnguy cơ không an toàn còn kém so với các độ tuổi khác nên khả năng gặp phảinhững nguy cơ không an toàn là rất cao

Đối với trẻ 3-4 tuổi, trẻ thường học các hành vi thông qua việc bắt chước,nhập tâm, qua luyện tập thực hiện hàng ngày, lâu dần trở thành kỹ năng của trẻ Đểhình thành những kĩ năng sống cho trẻ, ngoài việc dạy dỗ của các cô giáo ở trườngthì cũng cần có sự quan tâm, chỉ bảo của các bậc phụ huynh khi trẻ ở nhà Trongthực tế ở lớp tôi đang giảng dạy phần lớn phụ huynh làm nông nghiệp nên việcquan tâm đến con em còn hạn chế Bên cạnh đó có một số phụ huynh có điều kiệnthì lại nuông chiều con, không quan tâm dạy trẻ tính tự lập, tự phục vụ chính bảnthân mình

Thực hiện chương trình giáo dục mầm non cũng như thực tế cho thấy, kết quảcủa giáo dục kỹ năng sống, phẩm chất nhân cách, đạo đức cho trẻ em đạt hiệu quảchưa cao, sự phối hợp của: Gia đình, nhà trường và xã hội chưa chặt chẽ

Hiện nay, nhiều giáo viên chưa có kinh nghiệm về giảng dạy kỹ năng sống cho trẻ.Trong khi đó xã hội hiện nay có những vụ xảy ra không an toàn với trẻ ngaytrường mầm non

Là một người giáo viên mầm non, tôi nhận thấy việc trang bị cho trẻ nhữngkiến thức cơ bản về cách nhận biết và phòng tránh một số nguy cơ không an toàncho trẻ là một điều rất cần thiết Từ đó, trẻ sẽ có thái độ và cách ứng xử đúng đắnkhi gặp các nguy cơ không an toàn với bản thân

Nắm bắt được điều đó tôi lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp dạy trẻ 3-4

tuổi kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ ở trường mầm non” để áp dụng và thực hiện trong năm học 2018 - 2019.

2.Mục đích nghiên cứu:

- Tôi chọn đề tài “Một số biện pháp dạy trẻ 3-4 tuổi kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy hiểm nhằm đảm bảo án toàn cho trẻ ở trường Mầm non” nhằm giúp trẻ phát triển khả năng nhận biết linh họat, biết cách phòng tránh những nguy hiểm, giúp trẻ nhanh nhạy, biết vận động nhận thức cũng như phản xạ nhanh để tránh được những nguy hiểm

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy cơ không

an toàn cho trẻ

- Phạm vi nghiên cứu: Trẻ 3-4 tuổi học tại trường Mầm non Ngô Thì Nhậm

4 Thời gian nghiên cứu đề tài: Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 3 năm

2019

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm:

Giáo dục kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy cơ không an toàn là giáodục trẻ nhận thức những việc nên làm và không nên làm trước những nguy cơ cóthể gây nguy hiểm, xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi,thói quen tiêu cực giúp trẻ có được những nhận thức, kiến thức, hành vi, thái độ,

kỹ năng thích hợp Những gì mà trẻ lĩnh hội được trong những năm tháng đầu đời

sẽ theo trẻ suốt cuộc đời, vì thế nên xây dựng thói quen tốt, kỹ năng cơ bản cho trẻ

từ sớm

Theo tiến sĩ Nguyễn Thu Cúc, chuyên gia tư vấn của ABS Training cho biết

“ Kỹ năng sống không phải là những gì quá cao siêu, phức tạp.Việc giáo dục kỹnăng sống cho trẻ bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, gần gũi với trẻ em, làkiến thức để trẻ có khả năng tự lập được”

Chính vì vậy Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phát động rất nhiều phong trào,trong đó phải kể đến một phong trào tiêu biểu, đem lại hiệu quả thiết thực phù hợp

với đặc thù của ngành Đó là phong trào: “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đối với các bậc học từ mầm non đến phổ thông Bộ Giáo dục và

Đào tạo phát động, với những kế hoạch nhằm phát triển toàn diện cho trẻ mầmnon, Phòng Giáo dục- Đào tạo cũng đã có kế hoạch từng năm học với những biệnpháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho trẻ mầm non một cách chung nhất cho các bậchọc, đây chính là những định hướng giúp giáo viên thực hiện như: Rèn luyện kỹnăng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làmviệc, sinh hoạt theo nhóm; rèn luyện sức khỏe và ý thức bảo vệ sức khỏe, kỹ năngphòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác; rènluyện kỹ năng ứng xử văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực và các tệnạn xã hội

Vì vậy cần giáo dục kỹ năng cho trẻ đặc biệt đối với trẻ mẫu giáo bé dạy nhậnbiết và phòng tránh nguy cơ không an toàn cho trẻ ngay từ khi còn thơ bé, sẽ giúptrẻ tự biết chăm sóc và bảo vệ bản thân tránh khỏi những nguy hiểm Trẻ có thểhòa nhập nhanh với cuộc sống xung quanh, biết cách phát triển các mối quan hệvới mọi người, với thiên nhiên Từ đó trẻ học hỏi và làm giàu có thêm vốn kiếnthức, kinh nghiệm cũng như các kỹ năng của bản thân Nếu thiếu các kỹ năngsống cần thiết, trẻ sẽ khó tránh khỏi những lúng túng, những sai phạm thậm chígặp nguy hiểm khi phải giải quyết các tình huống xảy ra trong cuộc sống hàngngày Việc trang bị những kỹ năng sống phù hợp sẽ giúp trẻ có cơ hội phát triểnnhân cách đầy đủ và đúng hướng

Môi trường sống của trẻ ở gia đình và môi trường học tập vui chơi của trẻ ởnhà trường là nơi mà trẻ luôn được tiếp cận, không phải lúc nào người lớn cũng cóthể ở bên bảo vệ, bao bọc con suốt 24 giờ mỗi ngày Vì vậy trẻ mẫu giáo bé 3-4tuổi phải được giáo dục kỹ năng nhận biết và phòng tránh nguy cơ không an toàn

để trẻ được phát triển toàn diện Để làm được việc đó thì cần phải có thời gian, cóbiện pháp, thường xuyên luyện tập cho trẻ với sự cộng tác của người lớn và bạnbè

Với những lý do trên, là giáo viên trực tiếp giảng dạy trẻ mẫu giáo 3-4 tuổitôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục trẻ mẫu giáo bé kỹ năng nhận biết vàphòng tránh nguy hiểm nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ ở trường mầm non” để làm

đề tài nghiên cứu

2 Thực trạng vấn đề:

Trong thực tế qua quá trình dạy trẻ tôi thấy trẻ lớp tôi còn chưa có kỹ năngnhận biết và phòng tránh nguy cơ không an toàn Khả năng phòng tránh nhữngnguy hiểm với xung quanh còn hạn chế Trẻ còn thiếu kỹ năng vẫn còn thụ động,không biết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết cách bảo vệ cũngnhư tìm kiếm sự giúp đỡ Giáo viên còn chưa chú ý nhiều đến việc những kỹ năngcho trẻ và chưa thường xuyên trò chuyện với từng trẻ để phát triển các kỹ năngsống trong thực tế Do chương trình dạy trẻ kỹ năng sống lồng ghép trong cáchoạt động khác nên trẻ chưa có nhiều cơ hội để thực hành tình huống Một tiết họcdiễn ra khoảng 25-30 phút nên giáo viên chưa có nhiều cơ hội để cung cấp nhiều

kỹ năng sống cho trẻ

Từ thực trạng trên tôi luôn suy nghĩ và trăn trở mình phải làm gì để giúp trẻnhận biết và phòng tránh nguy hiểm cho trẻ được tốt hơn Tôi đã mạnh dạn nghiêncứu đề tài này Năm học 2017-2018 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớpMGB 3-4 tuổi với số cháu là 39 trẻ Trong quá trình thực hiện đề tài tôi gặp một sốthuận lợi và khó khăn sau:

- Trẻ đi học đều nề nếp và thói quen học tập tốt.

- Bản thân tôi có trình độ tin học B, có khả năng khai thác và ứng dụng côngnghệ thông tin vào giảng dạy

- Được sự quan tâm của Hội cha mẹ học sinh trong công tác ủng hộ đồ dùng,cây xanh, nguyên vật liệu tự tạo để làm đồ dùng đồ chơi tạo môi trường giáo dụclấy trẻ làm trung tâm.

- Hình thức tổ chức chưa tạo cho trẻ cơ hội thực hành, trải nghiệm nhiều

- Tài liệu tham khảo về dạy kỹ năng sống cho trẻ chưa nhiều

- Kỹ năng tuyên truyền của giáo viên chưa đồng đều, công tác phối kết hợpvới phụ huynh còn sơ sài, chưa cập nhật thông tin kịp thời dẫn đến hiệu quả chưacao

- Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc dạy kỹ năng nhận biết và phòngtránh nguy cơ không an toàn cho trẻ

- Do tác động của xã hội làm cho trẻ bị ảnh hưởng một số thói quen xấu nênviệc rèn luyện kỹ năng sống cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn

- Một số trẻ đi học chưa đều nên khả năng tiếp thu và quá trình làm quen củatrẻ chưa được thường xuyên liên tục, hiệu quả đạt được chưa cao

Để lựa chọn được các biện pháp phù hợp đầu năm tôi đã khảo sát tại lớp tôivới những tiêu chí như sau:

Tổng số trẻ là 36 trẻ.

Đạt Chưa đạt

1 Trẻ biết nói không khi có người lạ đến đón

Biết nói không khi có người lạ cho quà, bánh,

rủ đi chơi.

2 Không đi, chạy nhảy vào chỗ có nước trơn

Biết tránh các nơi nguy hiểm(ao, hồ, giếng

nước, hố vôi…) khi được nhắc nhở

3 Khi ăn cơm, kẹo, các loại quả có hạt… không

cười, đùa

4 Không tự ý lấy thuốc uống 10 25% 29 75%

5 Không đến gần các đồ dùng có nguy cơ gây

bỏng: phích nước, bếp đang đun…chạm tay

vào các ổ điện, nguồn điện

Kết quả khảo sát đầu năm.

Từ kết quả khảo sát và thực trạng của nhóm lớp mình, tôi đã không ngừng học

hỏi tìm tòi và đưa ra một số biện pháp cụ thể như sau:

3 Các biện pháp đã tiến hành:

*Biện pháp 1: Lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi:

Việc lựa chọn nội dung dạy trẻ kỹ năng để nhận biết và phòng tránh nguyhiểm phù hợp với độ tuổi là một điều quan trọng trong quá trình thực hiện Chươngtrình giáo dục trẻ Bởi vì khi lựa chọn được nội dung phù hợp thì trẻ sẽ dễ tiếp thukiến thức với nội dung làm trẻ hứng thú hơn trong hoạt động Giáo viên thiết kếcác hoạt động dễ dàng hơn Bản thân tôi trong quá trình nghiên cứu Chương trìnhgiáo dục mầm non, đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 3-4 tuổi và cùng đồng nghiệp xâydựng phiên chế thì tôi thấy việc đưa các nội dung giáo dục về an toàn cần phù hợpvới độ tuổi Thời gian tổ chức của nội dung phù hợp với độ tuổi không quá dài,không quá ngắn, nó đảm bảo các yêu cầu và mức độ nhận thức của trẻ Qua đó,trẻ

biết những hành động, những vật dụng nguy hiểm tới tính mạng và cách phòngtránh Biết một số trường hợp khẩn cấp và gọi người giúp đỡ.

Căn cứ vào đặc điểm lứa tuổi, phiên chế chương trình, tôi đã lựa chọn nhữngnội dung giáo dục để xây dựng kế hoạch dạy theo các tháng như sau:

- Những điều cầntránh khi ăn

- Trẻ biết nói không khi có người lạđến đón về

- Trẻ biết không được cười đùa nóichuyện trong khi ăn, uống, hoặc khi

ăn các loại quả có hạt

Tháng 10

- Đồ dùng gia đìnhnào an toàn, không antoàn?

- Trẻ nhận biết cácvật gây hóc sặc

- Trẻ nhận biết được những loại đồdùng an toàn và những loại đồ dùngkhông an toàn với bản thân

- Trẻ biết các vật gây hóc sặc vàtránh xa các vật đó

- Trẻ biết được một số kí hiệu thôngthường để không sờ vào những nơi

có lửa hay ở điện

nước, ao, hồ, sông? - Trẻ biết tránh xa những nơi đó,

không chạy nhảy, đùa nghịch quanhkhu vực có chứa nước

Tháng 1 - Khi đi chơi bé cần

nhớ những gì?

- Không nhận quàbánh của người lạ

- Luôn nắm chặt tay bố mẹ, ngườilớn Không đi theo hoặc nhậnquà từ người lạ

- Trẻ biết trả lời “ không” khi cóngười không quen mời mình uốngnước, ăn kẹo, ăn bánh Nếu muốn

ăn, uống, cầm thứ gì từ một người

lạ, bé phải hỏi ý kiến bố mẹ trước

- Trẻ biết khi lên xuống cầu thangkhông được đùa nghịch,đùn đẩybạn Không được trèo lan can

Tháng 3 - Phòng ngừa chó

cắn, mèo cào

- Những lưu ý với cácvật gây bỏng

- Trẻ biết thói quen xin phép trướckhi tiếp xúc với chó, mèo Khôngtiến lại gần, nếu con chó, mèo đóđang ăn, bị xích

Nếu con chó gầm gừ hay đuổi theo,hãy đứng im và 2 tay bắt chéo trướcngực

- Trẻ nhận biết các vật gây bỏng.Biết kêu người lớn giúp đỡ khi cần

- Trẻ không tự ý lấythuốc uống.

hoặc mưa chơi

- Trẻ biết không được tự ý lấy thuốcuống Cần có người lớn cho phép

Tháng 5 - Bé làm gì khi bị

lạc?

- Bé làm gì khi bịxâm hại?

- Khi ở trường nơi bé học, bé tìmtới bác bảo vệ hoặc cô giáo của bé

- Khi ở ngoài trường, trẻ biết dừnglại, đứng yên và nhìn xung quanh,nếu không thấy bố hoặc mẹ, quaylại và đi thẳng tìm đến những người

có mặc đồng phục, đeo bảngtên(chú công an, bảo vệ )

- Trẻ biết kêu người lớn giúp đỡ khi

bị xâm hại Biết tránh xa với người

lạ, không cho người lạ sờ vàongười

Sau khi lựa chọn các nội trong tháng tôi thiết kế các hoạt động để triển khaidạy trẻ, có những nội dung phù hợp với việc lồng ghép trong các hoạt động học, cónội dung được đưa vào hoạt động ngoài trời Nhưng cũng có nội dung được tổchức thành các hoạt động riêng biệt trong các buổi chiều

Từ sự lựa chọn theo lịch trình trên sẽ giúp giáo viên dễ dàng hơn trong việctuyên truyền tới phụ huynh về các cách phối hợp dạy trẻ kỹ năng sống cần thiết.Tạo được sự thống nhất giữa gia đình và nhà trường để hình thành thói quen và cácphẩm chất nhân cách tốt ở trẻ

Ví dụ: Đối với nội dung: “ Bé làm gì khi bị xâm hại” Những bộ phim hoạthình thường làm cho trẻ hứng thú và say sưa theo dõi Tôi đã siêu tầm một sốvideo chia sẻ về nạn ấu dâm cho trẻ xem và cùng trò chuyện với trẻ Qua đó trẻnhận ra được những điều không nên làm là: không đi chơi một mình nơi vắng vẻ,

xa bố mẹ, không được nhận quà của người lạ trong bất cứ trường hợp nào và tuyệtđối không được cho người lạ động chạm và các vùng riêng tư trên cơ thể

Ngoài ra tôi còn tổ chức cho trẻ chơi trò chơi, qua mỗi lần chơi rèn cho trẻ phản xạnhanh nhạy và một số kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trước nạn ấu dâm.

Trò chơi: "Tôi hỏi bạn trả lời " là trò chơi mà trẻ lớp tôi rất hứng thú

Cách chơi: Cô sẽ đưa ra 1 số tình huống và hỏi trẻ ví dụ: Khi gặp người lạcho con quà và tiến gần đến bên con con sẽ làm gì?

Khi đó trẻ sẽ lựa chọn quyền trẻ lời bằng cách rung sắc xô và trả lời, sau mỗi câutrả lời đúng trẻ sẽ được 1 miếng stick dán tay

Công tác giáo dục kỹ năng sống để phòng ngừa những trường hợp nguy cơ có thểxảy ra là rất yếu và rất thiếu trong thực trạng hiện nay Nếu như các con biết cách

xử lý, biết ai là người được phép tiến gần, ai là người không được phép tiến gầnhoặc ai là những người động chạm vào vùng kín trên cơ thể là những vùng như thếnào Nếu như chỉ như vậy thì các con đã được biết rất là nhiều và có thể phòngtránh rất nhiều nguy cơ xấu có thể xảy ra Một lần nữa chúng ta, qua những trườnghợp thực tế vừa rồi mới thấy rằng công tác giáo dục kỹ năng sống để phòng ngừacho cả phụ huynh và các con là rất cần thiết

Tôi đã chia sẻ với các bậc phụ huynh qua giờ đón – trả trẻ về quy tắc 5 ngóntay để cô giáo và phụ huynh cùng giáo dục con

Dựa vào bàn tay, cha mẹ có thể tập cho trẻ xác định 5 nhóm người con cầnchú ý tương tác với 5 ngón tay Từ đó, bé có thể giúp mình tránh khỏi bị lạm dụngtình dục

Ngón cái - gần mình nhất tượng trưng cho những người thân ruột thịt tronggia đình như ông bà, bố mẹ, anh chị em ruột - bé có thể ôm hôn mọi người hoặcđồng ý đề các thành viên trong nhà ôm hôn, thể hiện tình yêu thương, tắm rửa khi

Ngón áp út - gặp người mới gặp lần đầu, các bé có thể dừng lại ở mức vẫytay chào.

Ngón út - ngón tay xa bé nhất thể hiện cho những người hoàn toàn xa lạhoặc người có cử chỉ thân mật, khiến bé thấy lo sợ, bất an, bé hoàn toàn có thể bỏchạy, hét to để thông báo với mọi người xung quanh

Sau khi dạy nội dung này trẻ lớp tôi đã có kỹ năng cơ bản để tránh bị xâmhại đến cơ thể Trẻ nhận biết được những vùng nhạy cảm của trẻ là vùng đồ bơi.Trẻ nhận ra rằng chỉ có bố, mẹ và người thân mới có thể chạm vào vùng đồ bơi của

bé, thay quần áo cho bé, không nhận quà từ người lạ, biết hô to khi nhận thấy sựnguy hiểm

Qua việc lựa chọn nội dung phù hợp với độ tuổi cho trẻ đặc biệt là nội dunggiáo dục và các bài tập thực hành tôi thấy được hiệu quả rõ rệt Trẻ lớp tôi rất thíchđược chơi qua các bài thực hành ở các giờ hoạt động chiều Qua đó trẻ sẽ đượcgiáo dục kỹ năng nhận biết và phòng tranh nguy cơ không an toàn một cách liềnmạch giữa các tháng một cách cụ thể nội dung giáo dục sẽ nâng cao mức độ lêndần nhưng vẫn phù hợp với trẻ một cách hợp lí nhất

* Biện pháp 2 : Sưu tầm trò chơi, câu chuyện để dạy trẻ nhận biết và phòng tránh các nguy hiểm.

Từ thực tiễn tôi nhận thấy nếu dạy trẻ nhận biết và phòng tránh về các nguy

cơ không an toàn chỉ bằng “thực hành miệng” thì nhiều khi trẻ sẽ không hình dung

ra được Và tôi nhận thấy các trò chơi, câu chuyện đem lại hiệu quả rất tốt trongviệc giáo dục trẻ, giúp trẻ nhận biết một cách dễ dàng nhất, dễ hiểu nhất, giáo viên

sẽ cảm thấy nhẹ nhàng hơn khi truyền đạt kiến thức Từ đó tôi đã sưu tầm các tròchơi, câu chuyện để tổ chức các nội dung giáo dục kỹ năng cho trẻ

Tôi tổ chức các trò chơi này trong phần trò chơi ôn luyện các giờ học khámphá, giờ hoạt động chiều để góp phần giáo dục trẻ một cách hiệu quả nhất

Trò chơi 1: “ Bước nhảy thông minh”

Cách chơi: Cô cho trẻ đứng tự do quanh lớp, khi cô giơ hình ảnh về các loại

đồ dùng thì trẻ phải quan sát, gọi tên đồ dùng đó Nếu là đồ dùng không an toàn thìtrẻ phải nhảy vào ô màu đỏ, nếu là đồ dùng an toàn thì trẻ nhảy vào ô màu xanh

Luật chơi: Trẻ nào nhận biết sai và nhảy nhầm ô sẽ là người thua cuộc, sẽ

phải nhảy lò cò quanh lớp

Kết quả: 98% trẻ nhận biết được các đồ vật: cái kéo, con dao, cái dĩa, que

nhọn… là đồ dùng gây nguy hiểm cho trẻ

Trò chơi 2: “ Sự lựa chọn hoàn hảo”

Cách chơi: Cô cho trẻ đứng tự do quanh lớp, trên tay cầm 1-2 lô tô bất kì về

các địa điểm Khi cô đọc câu thơ “ Nơi nào được đến - Mặt cười bé ơi”

Trẻ sẽ phải tìm lô tô có hình ảnh địa điểm mà trẻ có thể được chơi, đượchoạt động và gắn về bảng có khuôn mặt cười

Khi cô đọc “ Nơi nào nên tránh

Bé ơi mếu rồi”

Trẻ sẽ phải tìm lô tô có địa điểm mà trẻ không được lại gần vì có nguy cơkhông an toàn với trẻ và gắn về bảng có mặt mếu

Luật chơi: Trẻ nào chọn sai và gắn nhầm bảng sẽ là người thua cuộc, sẽ phải

nhảy lò cò quanh lớp

Kết quả: 100% trẻ nhận biết được các nơi an toàn, và không an toàn.

Trò chơi 3: “ Gắn nhanh gắn đúng”.

Mục đích: Giúp trẻ nhận biết và phân biệt được đồ dùng an toàn và không an

toàn đối với trẻ

Chuẩn bị: - Đề can xanh, đỏ cắt hình vuông nhỏ.

- Các đồ dùng, đồ chơi quanh lớp

Cách chơi: Cô chia trẻ làm 2 đội, các thành viên mỗi đội sẽ cầm các miếng

đề can trên tay Khi có nhạc các thành viên sẽ đi tìm quanh lớp các đồ dùng, đồchơi an toàn dán đề can xanh, đồ chơi đồ dùng không an toàn dán đề can đỏ

Luật chơi: Bản nhạc kết thúc, đội nào dán đúng và nhiều đồ dùng hơn đội đó

là đội dành chiến thắng

Kết quả: 100% trẻ dán đúng

Trò chơi 4: “ Ngôi sao kì diệu”

Cách chơi: Trên màn hình thiết kế 6 ngôi sao, và chia số trẻ làm 3 đội.

Nhiệm vụ của các đội là lần lượt chọn ngôi sao, mỗi ngôi sao mở ra các đội phảiquan sát và phân biệt đồ dùng, địa điểm, hành vi an toàn và không an toàn đối vớitrẻ Thời gian là 1 đoạn nhạc, khi kết thúc, các đội phải nhanh tay lắc xắc xô và trảlời câu hỏi

Luật chơi: Đội nào lắc xắc xô trước khi có hiệu lệnh sẽ không được trả lời

và nhường quyền trả lời cho bạn khác

Kết quả: 100% trẻ nhận biết và chọn đúng

Trò chơi 5: Bé hành động đúng

Mục đích: Giúp trẻ nhận biết và chọn đúng một số hành vi gây nguy hiểm

cho trẻ: leo trèo bàn ghế, leo lan can, đẩy nhau, nghịch các vật sắc nhọn…

Chuẩn bị: Trò chơi trên máy tính, nhạc, xắc xô.

Cách chơi: Cô cho trẻ ngồi theo 3 đội và giới thiệu cách chơi, luật chơi.

Trên màn hình sẽ xuất hiện hình ảnh một số hành vi an toàn và không an toàn vớitrẻ Nhiệm vụ của các đội là quan sát, suy nghĩ trong thời gian 1 bản nhạc và lắcxắc xô thật nhanh Đội nào lắc xắc xô trước sẽ dành quyền trả lời và lên kích chuộtvào hình ảnh hành vi không an toàn

Luật chơi: Nếu chọn đúng sẽ được thưởng 1 tràng pháo tay Chọn sai sẽ

dành quyền chơi cho đội khác

Kết quả: 100% trẻ nhận biết đúng hành vi gây nguy hiểm cho trẻ.

Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện.Nội dung các câu chuyện thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ Chính vìvậy tôi đã sáng tác một số câu chuyện lồng vào đó các tình huống để giáo dục trẻ.Giúp trẻ tiếp nhận một cách hứng thú, tự nguyện.

Với đặc thù trẻ đang sống ở nông thôn, vì vậy việc giáo dục trẻ tránh xa ao,

hồ, hồ nước nguy hiểm mà môi trường sống của trẻ hay gặp Thì nhà vệ

sinh cũng nhiều tình huống có thể gây nguy hiểm cho trẻ Chính vì vậy, tôi đưa ranhững tình huống để dạy trẻ cách sử dụng an toàn trong phòng tắm bằng cách đưavào câu chuyện để trẻ rút ra bài học kinh nghiệm cho mình:

TRUYỆN : TRONG PHÒNG TẮM Hôm nay, trời rất nóng Vừa về đến nhà Minh đã giục mẹ :

- Mẹ ơi, con nóng quá, cho con đi tắm

Mẹ nhắc:

- Con ngồi một tí cho ráo mồ hôi đã rồi hãy vào tắm nếu không sẽ dễ bị cảmđấy!

Minh ngồi ở quạt cho đỡ mồ hôi rồi vào tắm

Mẹ lấy ghế cho Minh ngồi rồi nhẹ nhàng xả nước gội đầu cho Minh Gội đầu xong

Mẹ vội vàng chạy vào đỡ Minh dậy, xem xét xem Minh có sao không May mà chỉhơi sưng

Mẹ nói :

- Mẹ đã nhắc con phải cẩn thận rồi mà, sàn nhà tắm khi có nước vào sẽ rất trơn,nếu không cẩn thận sẽ bị ngã rất nguy hiểm lần sau khi tắm con phải cẩn thận ,đứng tại chỗ hoặc ngồi xuống ghế con nhớ chưa nào?

- Vâng ạ!

Từ đấy, mỗi khi đi tắm Minh luôn lấy ghế ngồi , không bao giờ đùa nghịch trongnhà tắm nữa

Qua câu chuyện tôi giúp trẻ rút ra bài học :

Sàn nhà tắm rất trơn, tuyệt đối không chạy nhảy, leo trèo sẽ dễ bị ngã

Có những tình huống bất trắc xảy ra không chỉ với trẻ mà đôi khi còn xảy ra với

cả người lớn đó chính là nội dung câu chuyện:

TRUYỆN: CHIẾC Ổ KHOÁHôm nay chủ nhật, mẹ đưa Khôi đến nhà bác Hạnh làm cùng cơ quan mẹchơi Nhà bác Hạnh thích thật, có cả sân chơi và một khu vườn nhỏ trước sân nhànữa Khi mẹ và bác Hạnh nói chuyện Khôi xin phép mẹ ra sân chơi

Ra đến sân, Khôi mê mải ngắm những chú chim sâu đang vừa chuyền cànhvừa kêu lích tích như đang trò chuyện

Ngắm chán, Khôi chạy đi nhặt những chiếc lá rụng để xếp các hình mà cô đãdậy ở lớp như: Xếp hình ông mặt Trời, bông hoa, chiếc thuyền …

Đang chơi, Khôi nghe tiếng bác Hạnh gọi to :

“ Khôi ơi, vào ăn bánh đi cháu” Khôi chạy vội vào nhìn đĩa bánh một cách thíchthú Mẹ nhắc:

“ Con vào rửa tay đi rồi hãy ra ăn nhé “

Tiếng khoá kêu : “tách, tách” làm cu cậu càng thích thú.

Bỗng có tiếng mẹ gọi : Khôi ơi, xong chưa nào?

“ Vâng ạ, con ra ngay đây”

Khôi xoay tay nắm để mở cửa giống như ở nhà mình mà không tài nào

mở được Cậu loay hoay xoay đi xoay lại mà không được Cu cậu sợ quá khóc oàlên Mẹ và bác Hạnh vội vàng chạy lại hướng dẫn Khôi cách mở khoá những cucậu càng khóc to hơn Cuối cùng bác Hạnh phải thuê thợ cắt kính vào cắt để có thểthò tay vào mở khoá cửa

Cửa vừa mở, Khôi ào ra ôm chầm lấy mẹ khóc nức nở “ Mẹ ơi, con sợ quá”.Đợi khôi bình tĩnh, mẹ mới ôn tồn giải thích và nhắc nhở: “ Lần sau, đi đâucon không được nghịch khoá như thế nữa nhé, khoá mỗi nhà có các cách sử dụngkhác nhau Nếu hôm nay ,mẹ và bác Hạnh không bíêt thì sẽ nguy hiểm thế nào Màcon xem bây giờ bác Hạnh phải chữa lại cửa rồi

Khôi ân hận cúi đầu : “ Vâng ạ, con xin lỗi bác, con xin lỗi mẹ ạ”

Bác Hạnh tươi cười bảo: Thôi, không sao đâu Cháu biết lỗi vậy là được rồi.Lần sau nhớ nhé

Từ đó , Khôi luôn nhớ lời mẹ dặn

Với câu chuyện này tôi giáo dục trẻ:

- Không vào nhà vệ sinh một mình và chốt , khoá cửa

Bên cạnh đó tôi còn đưa ra những tình huống khác đối với trẻ như :

Không tự ý xả nước ở vòi vì dễ xảy ra bỏng khi sử dụng bình nóng lạnh

Khi tắm bồn: Chờ người lớn xả nước và giúp vào bồn Không tự ý xả nước và trèovào đề phòng nước quá nhiều sẽ nguy hiểm, không nằm bồn tắm quá lâu

Qua các câu chuyện ngắn cô và các con cùng thảo luận vấn đề trong câu chuyện đểđưa ra cách xử lý khi gặp phải:

ĐỪNG TÙY TIỆN THEO NGƯỜI LẠ