GV: Hướng dẫn H đọc văn bản: Đọc to, rõ ràng, diễn cảm, chú ý phân biệt lời kể, tả với những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc kép, lời nói trực tiếp của nv, chú ý phiên âm nước ngoài?. G :
Trang 1
Ngày soạn: 18/10/2013 Tiết 29
Ngày giảng: 8A: 21/10/2013
- Khẳng định: NT chân chính là nghệ thuật vì sự sống của con ời
ngư-1.2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt truyện, phân tích nhân vật và tình huống truyện
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, lắng nghe tớch cực, thể hiện sự cảm thụng, xỏc định giỏ trị, tự nhận thức
1.3 Thái độ:- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thơng, trân trọng con ời
ng-2 Chuẩn bị của gv và hs:- GV: Giáo án, t liệu tham khảo, tranh minh
4.2 Kiểm tra bài cũ:
? Em rút ra bài học thiết thực gì qua hai hình tợng nhân vật Đôn hô - tê và Xan- chô Pan- xa?
Ki-+ Con ngời muốn tốt đẹp không đợc hoang tởng dẫn đến gàn dở nh
Đôn Ki- hô - tê nhng cũng không đợc quá thực dụng để trở nên tầm ường nh Xan- chô Pan- xa
th Con ngời phải luôn tỉnh táo, cao thợng, dũng cảm
4.3 Giảng bài mới:
*GTB:Bài ca tình ngời trong văn chương không chỉ dừng lại ở tình máu
mủ, ruột thịt mà nó bao la, vô tận Tình yêu thương con người, tấm
Trang 2lòng vị tha là nét nhân bản cao quý của con ngời xuất hiện ở mọi nơi,
mọi lúc trên trái đất này Đọc truyện ngắn “Chiếc lá cuối cùng” của
nhà văn Ô Hen - ri chúng ta biết thêm một câu chuyện về tình ngời cao quý ấy.
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
? Nêu những hiểu biết của em về nhà văn
Ô Hen - ri?
H : Cha là thầy thuốc, lên 3 thì mẹ mất, 15
tuổi phải đến làm việc cho một hiệu thuốc
của chú, sau đó làm kế toán, vẽ tranh, thủ quỹ
? Truyện ngắn của ông có đặc điểm gì nổi
bật?
G: Truyện ngắn của ông đa dạng về đề tài,
phần lớn hớng vào cuộc sống nghèo khổ, bất
hạnh của ngời dân Mĩ
- Về NT: Cốt truyện dàn dựng chu đáo, tình
tiết sắp xếp khéo léo, thờng sử dụng tình
huống đảo ngược hai lần
? Kể tên các tác phẩm của Ô - Hen –Ri?
HS: Căn gác xếp, tên cảnh sát và gã lang
thang
? Nêu xuất xứ của đoạn trích?
GV: Hướng dẫn H đọc văn bản: Đọc to, rõ
ràng, diễn cảm, chú ý phân biệt lời kể, tả với
những câu, đoạn đặt trong dấu ngoặc kép,
lời nói trực tiếp của nv, chú ý phiên âm nước
ngoài Đoạn cuối truyện đọc với giọng rng rng
nghẹn ngào
G: Đọc mẫu " H đọc " G nhận xét
? Vb có những sự việc chính nào?
1 Cụ Bơ-men và Xiu lên gác lo lắng
2 Giôn-xi dậy nhìn dây thường xuân vẫn
- Giôn - xi ốm nặng nằm chờ chiếc là cuối
cùng rụng, khi đó cô sẽ chết Qua một đêm ma
A Giới thiệu chung.
1.Tác giả.
- Ô Hen - ri ( 1863- 1910)
- Là nhà văn nổi tiếng của Mĩ, chuyên viết truyện ngắn
2 Tác phẩm
- Văn bản này là phần cuối của truyện ngắn “
Chiếc lá cuối cùng”.
B Đọc- hiểu văn bản:
1 Đọc- Chú thích
a Đọc , túm tắt
Trang 3gió, chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng Điều đó
giúp Giôn - xi thoát khỏi ý nghĩ và cái chết Sau
đú Xiu đã cho Giôn- xi biết chiếc lá cuối cùng
chính là bức tranh của hoạ sĩ già Bơ - men đã
bí mật vẽ trong một đêm ma gió để cứu Giôn
- xi, trong khi chính cụ chết vì sng phổi
? Thể loại của văn bản? Truyện ngắn
? Thế nào là kiệt tác? trong văn bản cái gì
H: Nói tới cái chết (ẩn dụ)
? Nêu bố cục văn bản? Nội dung?
1 Từ đầu Hà Lan: Giôn- xi đợi cái chết
2 Tiếp….Vịnh Na-p.lơ: Giôn- xi vượt qua cái
chết
3 Còn lại: Bí mật của chiếc lá cuối cùng
? Văn bản gồm những nhân vật nào?
H: Giôn - xi, Xiu, Bơ men
? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là
gì?
H: Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
? Diễn biến câu chuyện? – Diễn biến tâm
trạng
? Theo dõi vbản em biết được gì về cảnh ngộ
của Giôn- xi?
H: Cô là họa sĩ, bị bệnh sưng phổi, nghèo,
bất lực
trớc bệnh tật
? Niềm trông đợi của Giôn- xi trong những
ngày đau ốm ấy là gì?
H: trông đợi trong tuyệt vọng, khi chiếc lá
cuối cùng trên cây thờng xuân lìa cành thì
cô cũng ra đi
? Như vậy tâm tâm trạng của Giôn – xi lúc
đầu ntn?
H: Buồn bã, bất lực, chờ đợi cái chết
? Vì sao cô lại có tâm trạng như vậy?
H : Vì cuộc sống nghèo, viêm phổi là một
a Diễn biến tâm trạng của Giôn – xi.
- Lúc đầu: buồn bã, chán nản, tuyệt vọng, bất lực chờ cái chết
Trang 4dịch bệnh nặng nên cô rất chán nản.
GV: Cô không muốn ăn uống, bắt chị Xiu
kéo mành lên xem chiếc lá còn không, bênh tật
và nghèo túng khiến cô chán nản, đó là tâm
trạng thờng gặp ở người ít nghị lực khi gặp
bệnh tật, khó khăn Điều đó chứng tỏ Giôn- xi
đã chán sống lắm rồi.
? Hành động bắt Xiu kéo mành lên thể hiện
tâm trạng gì của Giôn? Vì sao Giôn-xi lại ra
lệnh cho Xiu kéo mành lên?
H: Thờ ơ chán chường, không mấy quan tâm
đến sự lo lắng chăm sóc ân cần của Xiu
- Vì muốn nhìn xem chiếc lá thờng xuân
cuối cùng bên cửa sổ đã rụng chưa
? Cây thờng xuân? là loại cây leo bám vào
t-ường
gạch , lá rụng dần về mùa đông
? Chi tiết Giôn-xi không đáp lại những lời lẽ yêu
thơng của bạn, sẵn sàng chuẩn bị cho chuyến
đi xa đầy bí ẩn cho ta biết thêm điều gì về
H: Nhìn thấy chiếc lá sau một đêm bão vẫn
bám riết vào cuống lá, vẫn kiên gan đậu trên
tường
G: Cho HS quan sát bức tranh minh hoạ trong
SGK
? Bức tranh miêu tả cảnh gì? ý nghĩa?
H : miêu tả chiếc lá bám trên tường sau đêm
mưa bão tuyết-> kiên cờng bám vào cuộc sống
- Khi nhìn chiếc lá kiên cờng bám trên cây sau đêm ma bão
" Tâm trạng phấn chấn, khao khát trở lại với sự sống
" Giôn- xi đã chiến thắng bệnh tật
" là quá trình đấu tranh của bản thân
để chiến thắng cái
Trang 5? Sự thay đổi tâm trạng của Giôn- xi khi nhìn
thấy chiếc lá đó đợc biểu hiện ntn?
H: Nhìn chiếc lá hồi lâu, gọi Xiu
- Nhận mình là hư,là tệ, muốn chết là có tội,
xin cháo, sữa, rượu vang, gơng soi, ngồi
? Vì sao một con người có thể vượt qua cái
chết, chiến thắng cái chết chỉ vì một chiếc lá
nhỏ nhoi?
H: Chiếc lá dù nhỏ nhoi, mỏng manh vẫn là
một sự sống Sự sống bền bỉ, dẻo dai của
chiếc lá có thể kích thích tỡnh yờu cuộc sống con
người
? Theo em trong chiến công này ngoài cụ Bơ
- men và Xiu thì Giôn- xi có vai trò gì?
H: Cụ Bơ - men và Xiu là sức mạnh ngoại lực "
Giôn- xi sức mạnh nội lực, là người trực tiếp
chống lại cái chết Do đó quá trình diễn biến
tâm trạng của Giôn- xi cũng là quá trình đấu
tranh của bản thân để chiến thắng cái chết
G: Nhân vật Giôn- xi đã góp phần hoàn
thiện bức tranh tình người, tô đậm vẻ đẹp
diệu kì của cụ Bơ - men, làm sáng lên nét
đẹp giản dị của nhân vật Xiu.
G: Kết thúc tỏc giả có thể để cho Giôn khóc,
hoặc cùng Xiu đi thăm mộ cụ, nhưng không tỏc
giả để cho Giôn im lặng- im lặng trong cảm
động sâu sa, thấm thía, thấm cả vào tâm
hồn ngời đọc Kiệt tác của cụ
chết
Trang 6Bơ- men là gì giờ sau ta học tiếp
4.4 củng cố: G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ 4.5 H ớng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau - Học kĩ nội dung bài học Đọc và tóm tắt lại nội dung của văn bản - Phân tích nhân vật Giôn- xi.- Soạn tiếp phần còn lại 5 Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn: 18/10/2013
Tiết 30 Ngày giảng: 8A: 23/10/2013 Văn bản: Chiếc lá cuối cùng (Trích) Ô Hen ri -1 Mục tiêu: 1.1 Kiến thức:- Qua đoạn trích giúp HS khám phá đợc những nét cơ bản về nghệ thuật truyện ngắn của nhà văn Mĩ Ô.Hen - ri Rung động trớc cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả đối với những nỗi bất hạnh của ngời nghèo - Khẳng định: NT chân chính là nghệ thuật vì sự sống của con ngư-ời 1.2 Kĩ năng - Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt truyện, phân tích nhân vật và tình huống truyện - Kĩ năng sống: Giao tiếp, lắng nghe tớch cực, thể hiện sự cảm thụng, xỏc định giỏ trị, tự nhận thức
1.3 Thái độ:- Giáo dục cho học sinh lòng yêu thơng, trân trọng con ng-ời 2 Chuẩn bị của gv và hs:- GV: Giáo án, t liệu tham khảo, tranh minh hoạ - HS: Soạn bài, học bài cũ 3 Ph ơng pháp- Giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
Trang 74.1 ổn định lớp : Sĩ số: 8A
4.2 Kiểm tra bài cũ:
? Phân tích diễn biến tâm trạng Giôn- xi?
Yêu cầu nêu đợc:
- Là họa sĩ nghèo, bị bệnh viêm phổi
- Lúc đầu cô chán nản buông xuôi, chiếc lá cuối cùng rụng xuốngcô cũng chết
- Khi thấy chiếc lá dũng cảm bám trên cành cô có thêm nghị lực->tin vào cuộc sống chiến thắng bệnh tật
4.3 Giảng bài mới:
Ở tiết trước, cỏc em đó được tỡm hiểu về nhõn vật Giụn- xi, chỳng ta đó thấy được diễn biến tõm trạng của cụ Lỳc đầu, chỏn nản, tuyệt vọng, chờ chiếc lỏ thường xuõn rơi xuống mỡnh cũng lỡa đời nhưng khi thấy sự kiờn cường của chiếc lỏ, cụ đó cú nghị lực vươn lờn để chiờếnthắng bệnh tật Đú chớnh là sức mạnh của nghệ thuật chõn chớnh Vậy cũn những nhõn vật khỏc thỡ sao, họ cú tỡnh cảm và lũng nhiệt huyết ntn trong
nghờềnghiệp, cuộc sống Chỳng ta cựng tỡm tiểu tiếp
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
H theo dõi tiếp văn bản
? Quan hệ của Xiu với Giôn- xi?
H: chỉ là bạn đồng nghiệp cùng phòng
- Coi Giôn-xi như đứa em ruột thịt
? Xiu nhìn cây thường xuân với tâm trạng
gì? Vì sao cô có tâm trạng như vậy?
H: Lo sợ khi nhìn vài chiếc là thờng xuân còn
bám lại trên tường
- Họ sợ sệt ngó ra ngoài cửa
Vì: Xiu biết được ý nghĩ của Giôn- xi, cô sợ
lá cây thờng xuân rụng hết thì Giôn- xi
cũng từ giã cõi đời
? Tâm trạng đó chứng tỏ điều gì?
H: Trả lời
? Em hình dung tâm trạng của Xiu ntn khi
ngày ngày chứng kiến Giôn- xi đếm từng
chiếc là rụng?
H: Trĩu nặng nỗi lo âu trớc giờ phút sức lực
của
3 Phân tích văn bản:
a Tâm trạng của Giôn- xi:
b Nhân vật Xiu
- Là đồng nghiệp cùng phòng trọ với Giôn- xi
- Xiu sợ sệt nhìn cây thờng xuân (còn vài chiếc lá)
-> Lo lắng cho sức khỏe của Giôn- xi
- Lo sợ mất Giôn- xi
Trang 8? Khi nghe Giôn- xi nói, chứng kiến dự cảm
tuyệt vọng của em, Xiu đã nói gì?
H: “cúi khuôn mặt hốc hác em hãy nghĩ
đến chị” " lo sợ mất Giôn- xi.
? Xiu đã chăm sóc Giôn- xi ntn?
H: nấu cháo gà, lời nói động viên an ủi
G: ngỡ nh nhịp đập của trái tim Giôn- xi
cũng là nhịp đập của trái tim Xiu
? Tâm trạng của Xiu khi nghe Giôn- xi đòi
ăn cháo, uống sữa, soi gơng và lúc nghe bác
sĩ thông báo chăm sóc chu đáo sẽ thắng ntn?
H: Sung sớng như mình đợc hồi sinh
? Qua đó em thấy điều gì ở còn người
Xiu?
H: tình bạn gắn bó, tấm lòng nhân ái, bao
la sâu nặng
" Tình yêu thương của Xiu làm đẹp thêm bức
tranh tình người bao la kì diệu của câu
chuyện
G: Cùng với kiệt tác của cụ Bơ- men, tình
th-ơng và sự chăm sóc của Xiu đã giúp Giôn– xi
thắng được bệnh tật, thắng đợc những yếu
mềm Dù không phải là ngời thân nhưng Xiu
đã dành sự quan tâm chăm sóc hết lòng vì
Giôn- xi.
Trong chiến thắng ấy Xiu đã góp phần
quan trọng nên có thể coi Xiu là ngời chiến
thắng tình thương và lòng vị tha đã chiến
- Sung sớng khi thấy tâm trạng của Giôn- xi khá lên
" tình bạn gắn bó, tấmlòng nhân ái, bao la sâu nặng
Trang 9ngược " nhân vật trở nên tinh tế, nổi bật,
hấp dẫn
? Theo em, nếu Xiu đợc biết trước ý định
của cụ Bơ - men thì truyện còn sức hấp dẫn
không? Vì sao?
H: Thì truyện sẽ kém hay đi, vì Xiu không
bị bất ngờ và chúng ta không đợc thưởng
thức cả đoạn văn nói lên tâm trạng lo lắng
thấm đượm tình người của cô
? Nhà văn đã kết thúc câu chuyện bằng
cách nào?
H: Bằng lời kể của Xiu
? Trong lời kể ấy xuất hiện NV nào? -> Cụ
Bơ- men
? Em hình dung về nhân vật này ntn? Cụ
mơ ước điều gì?
H: là một cụ già ngoài 60 tuổi, thân hình
nhỏ nhắn, râu tóc loà xoà, dữ tợn Cụ thường
ngồi làm mẫu cho các họa sĩ để kiếm tiền
- Suốt đời mơ vẽ đợc một kiệt tác nhng cha
thực hiện đợc Tự cho mình là ngời thất bại
trong nghệ thuật
? Khi cụ Bơ - men và Xiu sang đến nơi, họ
sợ sệt nhìn ra cửa sổ, nhìn cây thường
xuân Thái độ đó thể hiện điều gì?
H:
? Nhìn Xiu cụ Bơ - men không nói gì
nh-ưng theo em trong thâm tâm cụ đang nghĩ
đến điều gì?
H: Nghĩ cách cứu Giôn- xi
- Biết được suy nghĩ của Giôn- xi: Chiếc lá
cuối cùng rụng xuống cô cũng sẽ chết
G: Trước đó khi khi nghe Xiu kể về ý nghĩ
này của Giôn- xi, cụ đã rất bực mình Trên
đời này lại có người ngớ ngẩn muốn chết chỉ
vì một cái dây leo chết tiệt rụng lá.
? Cụ Bơ- men đã nghĩ ra cách gì để cứu
Giôn- xi thoát chết?
H: Nghĩ đến việc sẽ vẽ chiếc lá cuối cùng
để cứu sống Giôn- xi Vì cụ đã hiểu tình
trạng bệnh tật và tâm hồn yếu đuối của
c Cụ Bơ - men.
- Hoạ sĩ già, nghèo, mơ
ớc vẽ một kiệt tác nhng cha thực hiện đợc
- Yêu thơng, lo lắng cho số mệnh của Giôn-
xi
- Vẽ chiếc lá cuối cùng -> cứu Giôn- xi
+ Giống như thật
+ Hoàn cảnh vẽ đặc biệt
(đêm mưa rét, trên thang)
+ Đánh đổi bằng mạng sống để cứu ngời
-> Kiệt tác nghệ thuật
Trang 10Giôn- xi Bức tranh vẽ chiếc lá còn mãi trên
cây-> Nó có thể kéo dài sự sống cho một
tâm hồn yếu đuối đang đếm lá rụng và
chờ chết
? Nhà văn miêu tả chiếc lá ntn?
H : cuống lá màu xanh sẫm, rìa lá hình
răng cưa nhuốm màu vàng úa, hai họa sĩ trẻ
H: - Giống như thật, thổi vào tâm hồn Giôn- xi
hơi ấm của niềm tin và nghị lực để trở về
với sự sống
- Chiếc lá không chỉ vẽ bằng bút lông bột
màu mà bằng cả tình thơng bao la, tấm lòng
hi sinh cao cả của cụ Bơ - men
G: Bức tranh của hoạ sĩ Bơ - men không
nhằm mục đích sáng tác nghệ thuật mà chỉ
là để cứu sống Giôn – xi song nó không phải
thần dược mà nó là một tác phẩm NT đợc tạo
nên bởi tình thương yêu con người trong một
phút xuất thần của ngời hoạ sĩ
G : Trong hội họa kiệt tác không phải là bức
tranh giống như thật theo kiểu chụp hình,
sao chép đơn thuần ; kiệt tác phải là bức
tranh có đờng nét, màu sắc, bố cục, dấu
hiệu chứa đựng sự sống, có tác dụng tích
cực tới cuộc sống, lay động tâm hồn, tỡnh cảm
của mọi người rồi thức tỉnh họ Bức tranh của
cụ Bơ-men có đầy đủ những y/tố đó Nó
sống động đến nỗi chính Xiu là họa sĩ cũng
bị nhầm đó là lá thật Trong một phút xuất
thần, cụ Bơ -men bằng quyết tâm cứu sống
người họa sĩ trẻ đã vẽ thành công tác phẩm,
thỏa nguyện ớc mơ ám ảnh suốt cuộc đời
? Qua lời kể của Xiu với Giôn- xi em hình
dung được hình ảnh cụ Bơ - men ntn trong
chân chính
- NT: Thủ pháp giấu kín
sự việc " bất ngờ, hứng thú cho người đọc
Trang 11đêm mưa tuyết ấy?
H: hình ảnh cụ già tay cầm đèn bão, tay
run run cầm cọ vẽ từng nét một-> xúc động
lòng ngời
? Đó là một hành động ntn?
H: Dũng cảm, đơng đầu với khắc nghiệt
của thiên nhiên, làm việc âm thầm khi tuổi
cao, sức yếu
G: Đó cũng là qua trình sáng tạo, gian khổ
đầy hào hứng Hoạ sĩ đã dồn hết sức mình,
tình yêu thơng với Giôn– xi vào từng nét vẽ
? Vì sao nhà văn không kể sự việc cụ đã vẽ
chiếc lá ntn trong đêm mưa tuyết ấy? Tác
dụng ?
H: Đó là thủ pháp giấu kín sự việc, ngắt
đoạn nhằm gây sự bất ngờ, chỉ đến khi
Giôn- xi chiến thắng cái chết dần dần trở về
với sự sống, ngời đọc mới biết rõ hành động
của Bơ - men " sự hấp dẫn của truỵên
? Qua đó em thấy nổi bật lên nét đẹp nào
của cụ Bơ - mẹn?
H: Con người cao thượng, quên mình vì
người khác
? Có ý kiến cho rằng: cụ Bơ- men đã đổi
cuộc sống của mình để cứu sống Giôn- xi í
kiến của em ntn?
H: bộc lộ
Sau đó cụ lặng lẽ ra đi hiến dâng sự sống
của mình cho tuổi trẻ Nghĩa cử đó là tấm
lòng vị tha cao cả, là tình
thương của những con người nghèo khổ trên
đất Mĩ những năm đầu thế kỉ XX
- NT chân chính được tạo ra từ tình yêu
th-ơng con ngời, là NT vì con người
4 Tổng kết.
a Nghệ thuật:
- Nghệ thuật khắc hoạ nhân vật
- Tình tiết hấp dẫn, sắp xếp khéo léo
- Kết cấu đảo ngợc tình huống hai lần
b Nội dung
Tình yêu thơng cao cả giữa những con ngời nghèo khổ
c Ghi nhớ: SGK/90.
Trang 12ngời
? Câu chuyện dừng lại ở đó có ý nghĩa gì?
H: Để lại trong lòng ngời đọc nhiều dự
đoán, suy ngẫm " tăng sức hấp dẫn của tác phẩm, tô đậm thêm vẻ đẹp của các nhân vật
? Câu chuyện ca ngợi điều gì?
2 H đọc to, rõ mục ghi nhớ SGK
? Em học tập được gì sau khi học xong vb?H: Học tập cách viết của nhà văn, thấy đợc tình yêu thơng rất cần trong cuộc sống giúp cuộc sống tốt đẹp hơn
? Qua vb em hiểu gì về O Hen- ri?
H: Nhà văn có tài, có tấm lòng nhân hậu, cảm thông, hiểu và chia sẻ trớc số phận bất hạnh nghèo khổ
? Vì sao tỏc giả đượm tình ngời và lòng nhân hậu
đặt nhan đề “chiếc lá cuối cùng”?
H : Chiếc lá cuối cùng là kiệt tác của cụ Bơ- men, chiếc lá thấm đẫm tình ngời và lòng nhân hậu, bộc lộ chủ đề tác phẩm
Trang 13? Bức tranh miêu tả cảnh gì? Qua đó nhà văn muốn gửi gắm gì tới người đọc
G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ
4.5 H ớng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau:
- Học kĩ nội dung bài học.Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của
em về cụ
Bơ- men
- Soạn: Hai cây phong (Ai- ma- tốp)
- Chuẩn bị bài: Chơng trình địa phơng (phần tiếng việt)
5 Rút kinh nghiệm :
Ngày soạn: 23/10/2013 Tiết 31
Ngày giảng: 8A: 26/10/2013
Chơng trình địa phơng
(Phần Tiếng Việt)
1 Mục tiêu:
Trang 141.1 Kiến thức:
- Giúp HS: Hiểu đợc từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích
đ-ợc dùng ở địa phơng các em đang sinh sống
+ Bớc đầu so sánh các từ ngữ địa phơng với các từ ngữ tơng ứngtrong ngôn ngữ toàn dân để thấy rõ những từ ngữ nào trùng với từ ngữ toàn dân, những từ ngữ nào không trùng với từ ngữ toàn dân
1.2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng nhận diện ngữ địa phơng và từ ngữ toàn dân
- Kĩ năng sống: Giao tiếp, tự lập, ra quyết định, khảng định mỡnh
1.3 Thái độ:
- Giáo dục cho HS lòng yêu mến tiếng mẹ đẻ, ý thức bảo vệ sự giàu
đẹp và trong sáng của tiếng Việt
2 Chuẩn bị của gv và hs:
- GV: Giáo án, t liệu tham khảo, bảng phụ, phiếu học tập
- HS: Soạn bài, học bài cũ
3 Ph ơng pháp:- Phát vấn, quy nạp, thực hành
4 Tiến trình lên lớp:
4.1 ổ n định lớp: Sĩ số 8A:
4.2 Kiểm tra bài cũ:
? Em hãy nêu chức năng của tình thái từ? Cho ví dụ? Khi sử dung TTT cần lưu ý điều gì?
- Yêu cầu nêu đợc:
- Tình thái từ là những từ đợc thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và biểu thị các sắc thái tình cảm của ngời nói
- 4 loại : TTT nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, biểu thị sắc thái tình cảm
* Ngày mai bạn rủ tớ đi học với nhé !
+ Lưu ý : Chú ý sử dụng phù hợp với tình huống giao tiếp
4.3 giảng bài mới:
* GTB: Bên cạnh vốn từ toàn dân, mỗi địa phơng đều có những từ
ngữ riêng rất phong phú Vậy trong lĩnh vực quan hệ ruột thịt, ở địa phơng em có những cách gọi ntn?
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
? Thế nào là từ địa phơng? Cách sử dụng?
H: Từ chỉ sử dụng ở một số địa phơng nhất
1 Bài tập 1:
Trang 15định Sử dụng đúng đối tợng và hoàn cảnh giao
H: Măng cụt, chôm chôm, sầu riêng, nhút
- Từ ngữ địa phơng có các đơn vị song song
tồn tại với từ ngữ toàn dân: Ghe- thuyền, má-
11 Bác ( chồng chị gái của cha) Bác
Trang 1619 Chú (chồng em gái của mẹ) Chú
21 chị dâu ( vợ của anh trai) chị dâu
23 Anh rể (chồng của chị gái) Anh rể
24 Con dâu ( vợ của con trai) Con dâu
25 Con rể ( chồng của con gái) Con rể
ở Bắc Ninh, Bắc Giang: Cha: thầy Mẹ: u, bầm, bủ Bác: bá
ở Nam Bộ: Cha: ba, tía Mẹ: má Anh cả: anh hai Chị cả: chị hai
3 Bài tập 3: Su tầm một số thơ ca có sử dụng từ ngữ chỉ quan
+ Cây xanh thì lá cũng xanh
Cha mẹ hiền lành để đức cho con
+ Có cha, có mẹ thì hơn
Không cha không mẹ như đàn không dây
+ Con chị nó đi, con dì nó lớn
4.4 củng cố :
Nhận xét đánh giá ý thức học tập của HS
4.5 H ớng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau :
- Hoàn thiện bài tập 2 +3 SGK T 89;
- Chuẩn bị bài : Lập dàn ý biểu cảm
5 Rút kinh nghiệm :
Trang 17
Ngµy so¹n: 23/10/2013 TiÕt 32
Ngµy gi¶ng: 8A: 26/10/2013
LËp dµn ý cho bµi v¨n tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m
- GV: Gi¸o ¸n, tài liÖu tham kh¶o, b¶ng phô, phiÕu häc tËp
- HS: So¹n bµi, häc bµi cò
Trang 18? Nêu các bớc xây dựng một đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
- Yêu cầu nêu đợc:
+ B1: Lựa chọn sự việc chính
+ B2: Lựa chọn ngôi kể
+ B3: Xác định thứ tự kể
+ B4: Xác định các yếu tố miêu tả và biểu cảm sẽ dùng
+ B5: Viết thành đoạn văn kể chuyện kết hợp với yếu tố miêu tả và biểu cảm
4.3 giảng bài mới:
ở các tiết học trớc các em đã biết vai trò quan trọng của yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự Vậy để làm thế nào lập dàn bài cho tốt, yêu cầu mỗi phần trong dàn bài là gì? Tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
H: Đọc bài văn “Món quà sinh
H: Tôi- ngôi thứ nhất- Trang)
? Câu chuyện xảy ra ở đâu? vào
lúc nào, trong hoàn cảnh ra sao?
H: Tại gia đình người bạn, vào một
buổi sáng, ngày sinh nhật của nhân
a Ví dụ: SGK
“ Món quà sinh nhật”
b Phân tích :
- Bố cục: 3 phần+ P1: Từ đầu " trên bàn
" Kể và tả lại quang cảnh chung của buổi sinh nhật
+ P2: Tiếp theo " không nói
" Kể về món quà sinh nhật độc
đáo của ngời bạn
+ P3: Phần còn lại
" Cảm nghĩ của người bạn về món quà sinh nhật
- Sự việc: Diễn biến buổi sinh nhật
- Ngôi kể: ngôi thứ nhất (Tôi- Trang)
Trang 19? Câu chuyện diễn ra ntn?(Mở
đầu nêu vấn đề gì? Đỉnh điểm
câu chuyện ở đâu? Kết thúc ở chỗ
nào? Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ?)
H: Mở đầu nêu vấn đề: Sinh nhật
tôi bạn bè đến dự rất đông.
- Đỉnh điểm của câu chuyện:
Trinh- cô bạn thân nhất cha thấy
đến " tôi bồn chồn, lo lắng " Trinh
xuất hiện (đi bộ 5,6 cây số với món
quà đặc biệt).- Cao trào, giải quyết
mâu thuẫn (Cởi nút)
" Kết thúc truyện bất ngờ- khép lạ
vấn đề
? Điều gì đã tạo nên sự bất ngờ
đó?(Bạn thân nhất đến muộn- Món
quà độc đáo)
H: Do tình huống truyện, tác giả
đưa người đọc vào tâm trạng chờ
đợi có ý chê trách của Trang- nhân
vật người kể chuyện về sự chậm trễ
của người bạn thân nhất trong ngày
sinh nhật " vỡ lẽ sự chậm trễ đầy
cảm thông "
ngời bạn có tấm lòng thơm thảo với
món quà sinh nhật đầy ý nghĩa
đỉnh điểm (Trinh đến giải tỏa những băn khoăn của Trang- Món qua độc
đáo)" kết thúc (Cảm nghĩ của Trang về món quà)
- Trình tự kể: Đan xen: hiện tại- quỏkhứ- hiện tại
- Các yếu tố miêu tả, biểu cảm kết hợp với tự sự
Trang 20? Em hãy xác định trình tự kể?
H: Theo trình tự thời gian, dùng hồi
ức
ngược thời gian
? Em hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả,
biểu cảm đợc kết hợp thể hiện trong
đơn thuần kể một chuỗi các sự việc
Ngời kể phải biết kết hợp hài hòa
miờu tả và biểu cảm
? Từ việc tìm hiểu bài tập trên,
em hãy rút ra kết luận về dàn ý của
một bài văn tự sự kết hợp với miêu tả
và biểu cảm?
H: Gồm 3 phần: MB, TB, KB
Trong từng phần, cần đưa vào các
nội dung miêu tả và biểu cảm để
- Trong mỗi phần có yếu tố miêu tả và biểu cảm
2 Dàn ý của một bài văn tự sự.
Gồm 3 phần:
a MB: giới thiệu sự việc, nhân vât, tình huống
b Thân bài: Kể lại diễn biến
c Kết bài: Nêu kết cục và cảm nghĩ của ngời trong cuộc
* Ghi nhớ: SGK/95.
II Luyện tập Bài tập 1.
Lập dàn ý cho VB: “Cô bé bán diêm”
a MB: Giới thiệu quang cảnh
đêm giao thừa và gia cảnh em
Trang 21? Tóm lại em hãy nêu dàn ý và cách
làm một bài văn tự sự kết hợp với miờu
? Các yếu tố miêu tả và biểu cảm
trong truyện được thể hiện ở những
chỗ nào?
H: Các yếu tố này đợc đan xen
vào quá trình kể, đặc biệt là ở sau
mỗi lần quẹt diêm " cảnh mộng tởng,
cảnh thực đợc tác giả miêu tả sinh
G: Theo dõi, quan sát
H: Lên trình bày bài làm của mình
diêm tắt, em quay về với thực tại.+ Cuối cùng: em bé chết, xung quanh là những bao diêm
c KB: Em bé chết vì đói và rét trong đêm giao thừa Thái độ của mọi người
4.4 củng cố:
G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ
? Dàn ý bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm gồm mấy
phần? Nêu nhiệm vụ của từng phần
4.5 H ớng dẫn về nhà:
- Học bài, hoàn thiện bài tập còn lại
Trang 22- Tiết tập làm văn sau các em mang vở viết văn đi để viết bài TLV
số 2
- Soạn bài: “Hai cây phong”
5 Rút kinh nghiệm :
Văn bản
Hai cây phong
(Trích: Người thầy đầu tiên) ( Ai - ma -
- Hiểu đợc vẻ thân thuộc cao quý của hai cây phong trong con mắt và tâm hồn tác giả
- GV: Giáo án, tài liệu tham khảo, tranh minh hoạ
- HS: Soạn bài, học bài cũ
3 Ph ơng pháp:- Giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
Trang 234 Tiến trình lên lớp
4.1 ổn định lớp : Sĩ số 8A:
4.2 Kiểm tra bài cũ:
? Nguyên nhân nào dẫn tới sự hồi sinh của Giôn- xi? Vì sao nói bức tranh chiếc lá cuối cùng là một kiệt tác?
? Em hiểu như thế nào về tình huống đảo ngược hai lần trong văn bản?
- Được vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt
- Đem lại cuộc sống cho con ngời (Lấy đi tính mạng của cụ Bơ-men)
- Vẽ bằng cả tình thơng yêu con ngời- Đức hi sinh
4.3 Nội dung bài mới:
*GTB: Đối với mỗi con người Việt Nam, kí ức tuổi thơ thường gắn liền với những cây đa cũ, bến đò xa, sân đình năm ấy còn đối với nhân vật trong truyện “Người thầy đầu tiên” của nhà văn Ai – ma – tốp
là nhớ tới làng quê Mỗi lần thăm quê, ông không thể không đến thăm hai cây phong trên đỉnh đồi đầu làng Vì sao vậy? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay
( Đất nước Cư-rơ-gư-xtan (một nước cộng hòa ở Trung á thuộc Liên Xô cũ) -
Đất nước của núi đồi và thảo nguyên trùng trùng, bát ngát và những áng mây lơ lửng bên trên
“Chẳng khác nào một đoàn chiến hạm đang bơi về một nơi nào đấy Nơi ấy đã sản sinh ra một nhà văn nổi tiếng Ai-ma-tốp với những tác phẩm nổi tiếng trong đó có tác phẩm “ Ngời thầy đầu tiên” Hôm nay cô trò cta sẽ đợc tìm hiểu một đoạn trích nói về hai cây phong mà thầy Đuy – sen đã mang về trường trồng)
Hoạt động của Thầy và Trò
? Nêu những hiểu biết của em về tác giả
Trang 24hoà ở miền Trung á, thuộc liên xô (cũ), đất
nước của núi đồi và thảo nguyên trập trùng,
bát ngát Xuất thân trong một gia đình
viên chức, năm 1953 tốt nghiệp đại học
Ông được trao giải thởng Lê- nin gồm 3
truyện:
Người thầy đầu tiên, Cây phong non trùm
khăn đỏ
? Nêu xuất xứ của văn bản ?
H: Nằm ở phần đầu của truyện “Người
thầy đầu tiên”
? Em biết gì về tác phẩm “Người thầy
đầu tiên”?
H: Tóm tắt cốt truyện như phần chú
thích *
G: Hướng dẫn đọc: Giọng chậm rãi, hơi
buồn, gợi nhớ nhung và nghĩ suy của người
kể chuyện
Thay đổi giọng đọc giữa những đoạn
người kể chuyện xưng tôi và xưng chúng tôi
để phân biệt ngôi kể và điểm nhìn
H: Đoạn trích thể hiện tình yêu quê
hư-ơng đất nước thông qua những c/xúc bồi
hồi của người kể về hai cây phong từng
gắn bó với tuổi học trò trong kí ức và
trong hiện tại
H tóm tắt- GV nhận xét
? Thể loại của tác phẩm?
H: truyện ngắn
? Em hiểu thảo nguyên là gì?
? Cây phong là loài cây ntn?
? Thảng thốt là trạng thái ntn?
? Phương thức biểu đạt của văn bản?
H Tự sự + miêu tả+ biểu cảm (biểu cảm là
- Là nhà văn Cư- rơ- ư- xtan
g-2 Tác phẩm:
- Văn bản đợc trích từtác phẩm “Ngời thầy
đầu tiên”
B Đọc- hiểu văn bản
1 Đọc , tìm hiểu chú thích
Trang 25? Văn bản trên có thể chia ra làm mấy
phần? Giới hạn và nội dung của từng phần?
H:- 4 phần
+ P1: Từ đầu " phía tây
ND: Giới thiệu vị trí làng quê của nhân
vật tôi
P2: Tiếp theo " gương thần xanh
ND: Hình ảnh hai cây phong và cảm
xúc, tâm trạng của nhân vật tôi mỗi lần
về thăm.
P3: Tiếp " biêng biếc kia
ND: Cảm xúc của nhân vật tôi hồi trẻ thơ
P4: Còn lại
ND: Nhân vật tôi lại nhớ đến người trồng
hai cây phong ấy gắn liền với thầy Đuy –
Sen
? Em có nx gì về ngôi kể của văn bản?
H: Ngôi thứ nhất: tôi, chúng tôi
? Trong văn bản này xuất hiện những
H: Nhân vật tôi và hai cây phong
? Khi nào ngời kể chuyện nhân danh tôi
và khi nào thì nhân danh chúng tôi?
H: Xưng tôi: khi kể về những cảm xúc
tâm hồn riêng về hai cây phong Đó là
người kể chuyện- một họa sĩ ở thời điểm
hiện tại nhớ về quá khứ
Chúng tôi: Khi thể hiện cảm xúc tập thể
(trong đó có tôi về hai cây phong và thảo
nguyên) Thời điểm quá khứ- thời thơ ấu
3 Phân tích văn bản
a Hai mạch kể lồng ghép
- Ngời kể+ Xng tôi (đoạn 1, 2, 4)
+ Xng chúng tôi (đoạn 3)
-> Hai mạch kể phân biệt lồng vào nhau
Trang 26? Em hãy xác định hai mạch kể đó trong
văn bản?
H: - người kể xưng chúng tôi “ Từ năm
học cuối" biêng biếc kia”
- Xng tôi “từ đầu " gơng thần xanh”
và từ
“tôi lo lắngằ đến hết
? Em có nx gì về mqh giữa hai mạch
kể? Tác dụng?
GV : Người kể chuyện và bạn của tác giả
ở thời điểm quá khứ thời ấu thơ.-> Nh vậy
câu chuyện kể ở hai thời điểm quá khứ
và hiện tại
G: Do đó bài “Hai cây phong gồm 2
mạch kể ít nhiều phân biệt lồng ghép vào
nhau Cách thay đổi mạch kể lồng ghép
quá khứ- hiện tại, niên thiếu-
trưởng thành, một ngời- nhiều người làm
cho câu chuyện trở nên sống động, thân
mật, gần gũi, ấm áp, đáng tin cậy hơn
đ.với ngời đọc
? Mạch kể của ngời xưng “tôi” quan trọng
hơn hay mạch kể của người xng “chúng
tôi” quan trọng hơn? vì sao?
H: Mạch kể của ngời xng “tôi” quan trọng
hơn, vì có cả ở hai mạch kể
GV: Xng tôi: Nhân danh mình là người
con của quê hương kể về cây phong với
biết bao kỉ niệm êm đẹp ấu thơ nay đã
trởng thành
Chúng tôi: Nhân danh một số HS đại
diện cho lớp HS vào năm học cuối kể về kỉ
niệm tuổi học trò
? Tác dụng của cách kể chuyện kết hợp
cả hai vai?
H: Mở rộng cảm xúc vừa riêng vừa chung
góp phần thể hiện tình yêu quê hơng, yêu
thiên nhiên một cách sâu sắc, rộng lớn của
cả một thế hệ Từ sâu thẳm lòng mình
“tôi” nhìn nhận và suy nghĩ, cảm xúc trớc
hai cây phong
=> Tình yêu thiên nhiên và làng quê sõu sắc của cả một thế
hệ (Vừa có cái chung vừa có cái riêng của tình yêu quê hơng)
Trang 27G: Với những phơng thức biểu đạt m.tả, biểu cảm, tự sự, ngôn từ, hình
ảnh chấp chới lúc ẩn, lúc hiện, lúc thực lúc hư làm nổi bật hình ảnh hai cây phong và những trò vui tuổi trẻ được kể lại bằng cảm xúc dạt dào, suy nghĩ lắng sâu, cụ thể Hình ảnh hai cây phong và kí ức tuổi thơ hiện ra ntn giờ sau chúng ta tiếp tục tìm hiểu.
4.4 củng cố:
G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ
? Căn cứ vào đâu để xác định đợc hai mạch kể phân biệt lồng vào nhau?
4.5 H ớng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài sau:
Ngày soạn: 25/10/2013 Tiết 34
Ngày giảng: 8A: 30/10/2013
Văn bản
Hai cây phong
(Trích: Người thầy đầu tiên)
- Hiểu đợc vẻ thân thuộc cao quý của hai cây phong trong con mắt và tâm hồn tác giả
1.2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc văn xuôi tự sự- tữ tình, phân tích tác dụng của sự thay đổi ngôi kể
- Kĩ năng sống : Giao tiếp, khảng định mỡnh, ra quyết định, lắng nghe tớch cực
1.3 Thái độ:- Giáo dục cho học sinh lòng yêu quý vẻ đẹp thiên nhiên
Trang 282 Chuẩn bị của gv và hs:
- GV: Giáo án, tài liệu tham khảo, tranh minh hoạ
- HS: Soạn bài, học bài cũ
3 Ph ơng pháp:- Giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
4 Tiến trình lên lớp
4.1 ổn định lớp : Sĩ số 8A:
4.2 Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản “Hai cây phong” có mấy mạch kể? Căn cứ vào đâu mà embiết? Mạch kể nào quan trọng hơn? vì sao?
? Tác dụng của 2 mạch kể lồng ghép?
- Yêu cầu đạt được:
+ Có hai mạch kể phân biệt lồng vào nhau Căn cứ vào đại từ nhân xng của người kể chuyện: tôi và chúng tôi
+ Mạch kể xưng tôi quan trọng hơn vì tôi có ở cả hai mạch kể
- Tác dụng: Làm cho câu chuyện thêm sống động, thân mật, gần gũi, thể hiện đợc cái chung và cái riêng trong tỡnh yờu quê hương, làng quê
4.3 Giảng bài mới:
*GTB: Bằng ngòi bút tài hoa, đậm chất hội hoạ Ai- ma- tốp đã miêu tả
sinh động hình ảnh hai cây phong và những cảm xúc dạt dào, suy nghĩ lắng sâu của ngời kể chuyện Cụ thể hình ảnh hai cây phong hiện ra ntn? Chúng ta tiếp tục tìm hiểu văn bản.
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
H: Theo dõi phần đầu của văn bản
G: Hoá thân vào nhân vật “tôi”, người hoạ
sĩ- là nhà văn đã vẽ lại hình ảnh hai cây
phong
? Hai cây phong đợc giới thiệu qua những
chi tiết nào?
H:
? Biện pháp tu từ nào đã đợc sử dụng ở
đây, tác dụng của nó?
H: So sánh
G: Hai cây phong làm nhiệm vụ dẫn đờng
chỉ lối cho biết bao con ngời hớng về làng,
tìm về quê hương
? Từ đó “tôi” đã xác định bổn phận của
mình mỗi khi về quê ntn?
H: Bổn phận đầu tiên đưa mắt tìm hai
cây phong thân thuộc, mong ước chóng về
3 Phân tích văn bản:
b Hai cây phong và
kí ức tuổi thơ.
Giữa một ngọn đồi, có hai cây phong " nh những ngọn hải đăng
" NT so sánh " giá trị và niềm tự hào của dân làng ku - ku - rêu về hai cây phong
Trang 29làng, chóng đợc lên đồi với hai cây phong.
? Qua đó em thấy tình cảm của nhân vật
tôi với 2 cây phong ntn?
H: Yêu tha thiết
? Từ tình yêu ấy mà tôi đã cảm nhận đợc
điều gì?
H: Nghe được tiếng nói riêng, những lời ca
êm dịu của hai cây phong
G: Từ sự cảm nhận ấy, tác giả đã hoá thân
vào nhân vật tôi để kể chuyện, để miêu tả
hai cây phong
? Em hãy tìm các hình ảnh miêu tả đó?
H: - Nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành,
không ngớt những tiếng rì rào theo nhiều
cung bậc:
+ Như làn sóng thuỷ triều
+ Như tiếng thì thầm
+ Lá cành như một đốm lửa
+ Cất tiếng thở dài
+ Như ngọn lửa bốc cháy rừng rực.
? Có điều gì đặc sắc trong những hình
ảnh miêu tả ấy? Nó chứng tỏ điều gì trong
tâm hồn tác giả?
H:
G: Phải mang một tâm hồn nghệ sĩ co hai
yếu tố: Chất hội hoạ và âm nhạc, nhân vật
tôi mới có thể vẽ được những đường nét, màu
sắc Nghe đợc những âm thanh trầm lắng,
thấm đượm hơi lửa nồng ấm, đắm say của
những vẻ đẹp mà hai cây phong đã phô ra.
? Từ cách miêu tả ấy hai cây phong đã hiện
ra ntn?
H:
? Tại sao khi đã trởng thành hiểu được bí ẩn
của hai cây phong đó chỉ là chân lí giản
" Đó là biểu tợng của quê hơng kiêu hùng, bất khuất mà dịu dàng thân thơng
Trang 30chỉ ra chi tiết ấy?
H: Cảnh bọn trẻ trong làng trèo lên 2 cây
H: Đất rộng bao la, chuồng ngựa của nông
trang, thảo nguyên hoang vu, xa thẳm biêng
biếc.
+ Những con sông lấp lánh tận chân trời
G: Điều đó đã tô đậm thêm chất hoạ sĩ
+ Lắng nghe tiếng gió ảo huyền, tầm
nhìn của tuổi thơ được rộng mở, suy nghĩ
được khơi sâu, tâm hồn, trí tuệ đợc cất
cánh
? Lúc này hình ảnh hai cây phong mang ý
nghĩa gì? Nghệ thuật miêu tả?
H: trả lời
H: Theo dõi đoạn cuối của văn bản
? ở đoạn cuối ngời kể chuyện lại một lần
nữa chuyển giọng từ chúng tôi " tôi, việc thay
đổi này có tác dụng ntn?
H: Tô đậm cảm xúc của “tôi”- người hoạ sĩ
khi
được gặp lại hai cây phong, sống lại tuổi thơ
mộng mơ
G: Cuối văn bản, hai cây phong đợc nhắc
đến với một điều bí ẩn “thuở ấy cao này”?
? Đọc phần tóm tắt văn bản, em biết hai
cây phong đó là do ai trồng? Với mục đích
gì?
- Kết hợp miêu tả và biểu cảm" Là nơi hội tụ niềm vui của tuổi thơ, tiếp sức cho tuổi thơ khám phá thế giới: Cảm nhận sự mênh mông quyến rũ của cảnh vật quê hơng trong sáng ,
động về thầy Đuy- sen: Ngời vun trồng ước mơ
hi vọng cho học trò
Trang 31H: Do thầy Đuy- sen trồng cho An- tư- nai và
những em học sinh nghèo khổ Hi vọng
những đứa trẻ ấy lớn lên mở mang kiến thức,
trở thành con ngời hữu ích
? Em biết được gì về thầy Đuy- sen?
H:
? Tới đây em có thể hiểu thêm vì sao hai
cây phong ấy lại chiếm vị trí quan trọng như
vậy đối với nhân vật tôi?
trước, yêu quê hơng tha thiết
? Theo em, trong mạch kể chuyện của tôi
hai cây phong có ý nghĩa ntn? Tại sao?
H: Chiếm vị trí trung tâm, gây xúc động
sâu sắc nó khơi nguồn cảm hứng cho người
kể chuyện:
+ Vì nó gắn với tình yêu quê hương
+ Gắn với kỉ niệm tuổi học trò
+ Nguyên nhân sâu xa: là nhân chứng của
câu chuyện cảm động về thầy Đuy- sen
G: Thầy Đuy- sen có công xây dựng ngôi
tr-ường đầu tiên, xóa mù chữ cho trẻ em làng
Ku- ku- rêu trong những năm 20 sau CM tháng
Mười, chính thầy đã đem 2 cây phong non
về đây cùng cô học trò nhỏ An- tư- nai trồng.
? Nêu nét đắc sẳc trong NT kể chuyện
của tác giả?
H: Kể xen miêu tả qua con mắt của một hoạ
sĩ: Hai cây phong đợc miêu tả sống động
nh hai con ngời
? Văn bản hai cây phong đã thức dậy tình
cảm nào trong em?
H:
? Đọc và suy ngẫm về hai cây phong xứ
người gợi cho em những hình ảnh thân thuộc
nào của quê hơng VN?
Trang 32H: Những cây đa, bến đò, lũy tre làng
H: Đọc to, rõ mục ghi nhớ SGK
Tóm lại qua VB : Hai cây phong hỡnh ảnh sâu
sắc, in đậm trong tâm trí ngời đọc là hỡnh
ảnh hai cây phong to lớn, vững trãi, hiên
ngang chúng
được nhân cách hóa cao độ , được m.tả hết
sức sinh động Qua cảm nhận của nhân vật
tôi về hai cây phong cho c.ta thấy một tỡnh yờu
quờ hương da diết, gắn bó sâu sắc máu thịt
với quê hương Tỡnh yờu đó đã lay động biết
bao trái tim người đọc
? Đọc diễn cảm một đoạn mà em yêu thích?
4.4 củng cố:G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi
nhớ
4.5 H ớng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau:
- Học kĩ nội dung bài học- Học thuộc lòng một vài đoạn miêu tả về hai cây phong
- Chuẩn bị cho bài viết số 2: Văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
5 Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 28/10/2013 Tiết 35+36
Ngày giảng: 8A: 2/11/2013
Trang 334.2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sơ lợc sự chuẩn bị của HS.
4.3 Bài mới: Viết bài tập làm văn số 2.
Đề bài: Kể về một lần em mắc khuyết điểm khiến thầy cụ giỏo buồn
I Yêu cầu:
- Phơng thức: HS biết kết hợp tự sự với yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Nội dung: Một kỉ niệm về một lần em mắc khuyết điểm khiến thầy cụ giỏo buồn
- Trình tự kể: Hồi ức thời gian
- Kết hợp kể với miờu tả và biểu cảm đúng lúc, đúng chỗ
- Xác định ngôi kể: Ngôi thứ nhất xng:Tôi
- Phạm vi: Trong thực tế cuộc sống
II Gợi ý đáp án :
a Mở bài : - Giới thiệu về sự việc , cảm xỳc chung
- Kỉ niệm sõu sắc của mỡnh về sự việc đú
b Thõn bài
- Nờu lớ do , Thời gian , hoàn cảnh phạm lỗi
- Nguyờn nhõn , diễn biến , hoàn cảnh , hậu qủa của việc phạm lỗi
- Ngời phạm lỗi và những ngời cú liờn quan
Nờu cảm xỳc xen kẽ vào bài viết
- Suy nghĩ tỡnh cảm sau khi phạm lỗi
- Lời núi cử chỉ của thầy cụ giỏo, kết hợp miêu tả biểu cảm(Miêu tả khuôn mặtthầy cô, ánh mắt buồn ản trong đó là sự trách móc )
- Thỏi độ của thầy cụ giỏo
c Kết bài Kết thỳc cõu chuyện và cảm nghĩ của bản thõn
III Biểu điểm :
Trang 34- Xỏc định diễn biến, tỡnh tiết của cõu chuyện cú mở đầu, diễn biến, đỉnh điểm và kết thỳc
2 Hướng dẫn cho điểm:
- Điểm 9-10: Đảm bảo được tốt các yêu cầu trên Bài viết có cảm xúc,
kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm hợp lí Không sai chính tả
- Điểm 7-8 : Bài viết đảm bảo được các yếu tố trên, song còn sai một vài lỗi chính tả
- Điểm 5-6: Bài viết đảm bảo yêu cầu trên song còn sơ sài, cảm xúc chưa thật sâu sắc, còn sai một vài lỗi chính tả
- Điểm 3-4: Bài viết quá sơ sài, diễn đạt thiếu mạch lạc, sai nhiều lỗi chính tả
- Điểm 1-2: Bài viết lạc đề , không hiểu đề, trình bày thiếu mạch lạc
4.4 Củng cố: -G thu bài, nhận xét ý thức viết bài của HS trong giờ 4.5 H ư ớng dẫn về nhà:
- Xem lại phần dàn ý bài viết của mình, bổ sung và thực hành lại ở nhà
- Xem trước bài: Nói quá
5 Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: 1/11/2013 Tiết 37
Ngày giảng: 8A: 4/11/2013
Nói quá
1 Mục tiêu:
1.1 Kiến thức:- Giúp HS: Thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp
tu từ này trong văn chơng cũng nh trong cuộc sống thờng ngày
1.2 Kĩ năng
Trang 35- Rèn kĩ năng sử dụng biện pháp nói quá sao cho hiệu quả.
- Kỹ năng sống: Giao tiếp, tự lập, khảng định mỡnh, ra quyết định
1.3 Thái độ:- Giáo dục cho HS lòng yêu mến tiếng mẹ đẻ, ý thức bảo
vệ sự giàu đẹp và trong sáng của tiếng Việt
4.2 Kiểm tra bài cũ :
? Em hãy liệt kê 5 từ địa phơng em chỉ quan hệ ruột thịt, thân thích và từ toàn dân
- Công cha như núi ngất trời
- Bán anh em xa, mua láng giềng gần
- Chị ngã em nâng
- Anh em như thể tay chân
- Sẩy cha còn chú
4.3 Giảng bài mới :
Khi miêu tả về Thúy Kiều trong đoạn trích “Chị em Thúy kiều”
Nguyễn Du có viết:
“ Một hai nghiêng nước nghiêng thành
Sắc đành đũi một, tài đành hoạ hai”
Vậy cách tả của Nguyễn Du về sắc của Kiều có gì đặc biệt ?
- Nói quá về sắc đẹp tuyệt thế giai nhân của Kiều
Vậy nói quá là gì? Tác dụng của nói quá ra sao? Hôm nay cô trò ta cùng tìm hiểu
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung cần đạt
G: Sử dụng mỏy chiếu- chiếu vd sgk/101
H: đọc to, rõ các ví dụ trên bảng phụ
? Chỉ ra những cụm từ in đậm ở vd? Theo em
cách nói như trên có quá sự thật không?
I Nói quá và tác dụng của nói quá.
1 Ví dụ: sgk/101
2 Phân tích
Trang 36H: Có (cỏch núi phúng đại sự thật)
? Dựa vào hiểu biết của em về quy luật
của tự nhiên, em hãy giải thích sự việc
trên?
(Đờm thỏng năm chưa nằm đó sỏng, ngày thỏng
mười chưa cười đó tối cú nghĩa là ntn?)
H:
GV: Nhấn mạnh đặc điểm, tớnh chất rất đặc biệt của
thời tiết vào thỏng năm và thỏng mười Thỏng năm
đờm ngắn, ngày dài; cũn thỏng mười ngược lại đờm
dài cũn ngày ngắn
? Tương tự như vậy, cõu: mồ hụi thỏnh thút cú quỏ
sự thật khụng?
? Cú bao giờ mồ hụi lại rơi nhiều như mưa ko?
? Từng giọt mồ hụi rơi xuống cú thể tạo thành õm
thanh ngõn vang lỳc to, lỳc nhỏ như từ thỏnh thút gợi
ra khụng?
? Vậy: như mưa ruộng cày cú nghĩa ntn?
H: Mồ hụi rơi nhiều
? Để tạo ra được những thành quả lao động người
nụng dõn phải làm việc ntn?
H: Vất vả, khú nhọc
? Muốn nhấn mạnh điều gỡ?
H: Nhấn mạnh sự vất vả, khú nhọc của người nụng
dõn trong quỏ trỡnh lao động tạo ra của cải vật chất =>
Vậy khi được thừa hưởng những thành quả lao động
chỳng ta phải biết quý trọng, trõn trọng nú
GV: Đõy là cỏch biểu đạt nhằm phúng đại sự thật,
nhưng đều hướng đến mục đớch làm cho người
nghe hiểu rừ hơn bản chất của sự thật
? Đặt cõu cú ý nghĩa tương đương với ba cỏch diễn đạt
trờn?
GV: Chiếu bảng phụ
- Đêm tháng năm rất ngắn
- Ngày tháng mời rất ngắn
- Mồ hôi rơi nhiều ớt đẫm
? Em hãy so sánh hai cách diễn đạt trên?
Cách nào hay hơn và gây ấn tượng với ngời
cha cời đã tối
" Ngày tháng mười rất ngắn
thánh thót nh ma:
Mồ hụi chảy nhiều
" Sự vất vả, khó nhọc của ngời nông dân
Trang 37với người đọc, người nghe, làm tăng sức biểu cảm cho
H: §äc to, râ môc ghi nhí SGK
? Lấy vd minh hoạ?
H:
* Trong lời nói hằng ngày:
+ Nó vét nồi sạch nhẵn như chùi
* Thành ngữ, quán ngữ:
+ R¸n sµnh ra mì, vắt cổ chày ra nước (tính keo
kiệt, bủn xỉn)
+ Nhanh nh c¾t (hành động rất nhanh)
+ Chậm như rùa (Quá chậm chễ, lề mề)
+ Hiền như đất, hiền như bụt: hiền lành, chất phác
* Trong ca dao:
+ Tiếng đồn cha mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ, căn tiền vỡ tan
(Cha mẹ anh ghê gớm, khó tính, đáng sợ)
+ Đêm nằm lưng chẳng bén giường
Mong trời mau sáng ra đuờng gặp em
(Đêm nằm không ngủ được, trằn trọc, thao thức vì
-> NhÊn m¹nh chiÕn th¾ng lÉy lõng cña
cuéc khëi nghÜa Lam S¬n chèng giÆc Minh
xâm lược
? Em có nhận xét gì về việc sử dụng cách nói quá?
H: Được sử dụng phong phú, đa dạng
GV: Do có tính biểu cảm cao, nói quá được sử dụng
thường xuyên trong lời nói hằng ngày, trong văn
chương Nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách tạo
được hiệu quả cao trong giao tiếp, giúp cho lời nói,
lời viết thêm ấn tượng và tăng sức biểu cảm.
? Nói quá còn có tên gọi nào khác không?
3 NhËn xÐt
- Phãng đ¹i quy m« tÝnh chÊt sù viÖc, hiÖn tîng
- T¸c dông: §Ó nhÊn m¹nh, g©y Ên tîng vµ t¨ng søc biÓu c¶m
" Nãi qu¸
* Ghi nhí: SGK/102.
Trang 38H: Núi quỏ cũn cú tờn gọi khỏc: (khoa trương, thậm
xưng, phúng đại, cường điệu, ngoa ngữ) Khi phõn tớch
thơ văn, người ta hay dựng cỏc khỏi niệm này, ớt dựng
khỏi niệm núi quỏ
GV: Đưa vd: HS đọc
- Chậm như rựa (chậm chễ, lề mề)
- Hiền như bụt ( hiền lành, chất phỏc)
- Bàn tay ta làm nờn tất cả
Cú sức người sỏi đỏ cũng thành cơm
(Hoàng Trung Thụng)
- Bao giờ cõy cải làm đỡnh
Gỗ lim làm ghộm thỡ mỡnh lấy ta (Ca dao)
? Cho biết , ở đõy tỏc giả cũn sử dụng biện phỏp nt gỡ?
H: So sỏnh, ẩn dụ, hoỏn dụ
=> Biện phỏp núi quỏ cũn thường được dựng kốm
với biện phỏp nt khỏc: so sỏnh, ẩn dụ và hoỏn dụ.
GV: Chiếu cõu chuyện: Quả bớ khổng lồ.
GV: Yờu cầu hs đọc
? Cú phải hai nhõn vật trong truyện đó dựng cỏch
núi quỏ? (hai anh chàng này cú núi đỳng sự thật
khụng? Khụng núi đỳng sự thật gọi là núi gỡ?)
H: Khụng, hai nhõn vật đang núi khoỏc
? Nói quá khác gì với nói khoác?
- Giống nhau: Đều là phóng đại mức độ,
quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng
- Khác nhau: ở mục đích, động cơ
+ Nói quá: Là BPTT " nhằm nhấn mạnh, gây
ấn tượng, tăng giá trị biểu cảm
+ Nói khoác: Nhằm làm cho người nghe tin
vào những điều không có thực, xa rời thực
tế, bịa đặt
GV: Núi khoỏc là thổi phồng, hay xuyờn tạc sự thật
để lừa dối, để người nghe tin vào điều mỡnh núi ra
nú khụng giỳp cho người ta hiểu đỳng sự thật
.->T/dụng tiờu cực.
+ Núi quỏ: Bao giờ cũng phải hướng đến mục đớch
làm cho người ta hiểu rừ bản chất sự vật, hiện
tượng.
G: Hớng dẫn H luyện tập
H đọc bài tập 1- xác định yêu cầu
? Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý
nghĩa của chúng?
II Luyện tập Bài tập1: Tìm biện pháp nói quỏ - ý nghĩa:
a Sỏi đá cũng thành cơm
" Nhấn mạnh giá trị của sức lao động, niềm tin vào bàn tay lđộng (Thànhquả lđ vất vả, nhọc nhằn)
Trang 39H: Đứng tại chỗ trả lời.
" Tinh thần quyết tâm, lạc quan.(vết
th-ơng nhẹ nhàng không phải bận tâm)
? Em hãy điền vào chỗ trống thành ngữ ?
GV: Cho hs giải nghĩa của những thành ngữ trờn
" Tinh thần quyết tâm, lạc quan
c Thét ra lửa
" Kẻ có uy quyền, hách dịch
- Bà Nữ Oa đã lấp biển vá trời
- Mình đã nghĩ nát óc màvẫn cha giải đợc bài toán
đó
- Sơn Tinh có sức mạnh dờinon lấp biển
- Những chiến sĩ mình
đồng da sắt đã chiến thắng
Bài tập 5 Viết đoạn văn hoặc
làm bài thơ cú sử dụng phộp núi quỏ.
4.4 Củng cố:
G hệ thống lại toàn bộ nội dung kiến thức bài học cần ghi nhớ
Trang 404.5 H ớng dẫn về nhà và chuẩn bị bài sau:
- Học thuộc phần ghi nhớ, hoàn thành bài tập còn lại.- Sưu tầm các đoạn văn, bài thơ có sử dụng biện pháp nói quá Bài tập: viết một đoạn văn ngắn có sử dụng, biện pháp tu từ nói quá
- Chuẩn bị bài: Ôn tập truyện kí Việt Nam
5 Rút kinh nghiệm :
………
Ngày soạn: 3/11/2013 Tiết 38
Ngày giảng: 8A: 6/11/2013
Ôn tập truyện kí Việt Nam
- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng vb
- Đặc điểm của nv trong các tác phẩm truyện
1.2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng hệ thống hoá, so sánh, khái quát và trình bày nhận xét kết luận trong quá trình ôn tập
- Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm văn học
- Kỹ năng sống: Giao tiếp, lắng nghe tớch cực, ra quyết định, hợp tỏc
1.3 Thái độ:
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu mến, tự hào về văn học dân tộc
2 Chuẩn bị của gv và hs:
- GV: Giáo án, tư liệu tham khảo, mỏy chiếu
- HS: Soạn bài, học bài cũ, lập bảng hệ thống
3 Ph ư ơng pháp:
- Giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
4 Tiến trình lờn lớp: