Bài giảng Ngữ văn 7 bài 13 Điệp ngữ 4

Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ , từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ... GHI NHỚ Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp điệp ng

ĐIỆP NGỮ

NGỮ VĂN 7

KIỂM TRA BÀI CŨ

Sưu tầm mười thành ngữ chưa được giới thiệu trong SGK và giải nghĩa các thành ngữ ấy.

- Ăn trắng mặc trơn : giàu có, sung sướng

- Gà trống nuôi con : đàn ông vợ chết, nuôi con.

- Ván đã đóng thuyền : chuyện đã dĩ lỡ rồi

- Mẹ tròn con vuông : sinh nở an toàn

- Đèn tàn trước gió : sắp chết

- Mò kim đáy bể : việc làm khó khăn

- Lấy trứng chọi đá : hai bên không cân sức

- Thọc gậy bánh xe : phá đám người khác

- Khỉ ho cò gáy : nơi xa xôi vắng vẻ

- Mèo mả gà đồng : trai gái lẳng lơ

- Đèn tàn trước gió : sắp chết

- Khỉ ho cò gáy : nơi xa xôi vắng vẻ

- Mèo mả gà đồng : trai gái lẳng lơ

Ví dụ

ĐIỆP NGỮ

Ở khổ thơ đầu và khổ thơ cuối trong bài Tiếng

gà trưa có những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại ?

I/ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ :

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ :

Cháu chiến đấu hôm nay

Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn

CHÚ Ý

VD : Nhà em có một cái bàn, có một cái tủ Nhà em có một cái giường, có một cái bếp Nhà em

có ba, có má, có chị em, anh em Nhà em có rất nhiều thứ.

GV: Lê Thị Xuân Huyền

GHI NHỚ

Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hay câu nhằm làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh Cách lặp lại như vậy gọi

là phép điệp ngữ , từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

II/ Các dạng điệp ngữ :

Điệp ngữ có mấy

dạng ?

Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ :

“Cục cục tác cục ta”

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ

 Điệp ngữ cách quãng

a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn

Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm

Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều

Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa

Thương em, thương em, thương em biết mấy ( Phạm Tiến Duật )  Điệp ngữ nối tiếp

b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

 Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng )

GHI NHỚ

Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng )

III/

1/ Tìm điệp ngữ và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ?

Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !

( Hồ Chí Minh )

GV: Lê Thị Xuân Huyền

- một dân tộc đã gan góc, dân

tộc đó

Nam đã anh dũng đấu tranh chống kẻ thù nay phải được độc lập, tự do.

Người ta đi cấy lấy công

Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề

Trông trời, trông đất, trông mây

Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm Trông cho chân cứng đá mềm

Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng

GV: Lê Thị Xuân Huyền

- đi cấy, trông

 ý nhấn mạnh nỗi lo toan, trông chừng thời tiết, mong cho mưa thuận gió hòa để làm lúa trúng mùa của người nông dân.

2/ Tìm điệp ngữ và cho biết dạng điệp

ngữ trong các

ví dụ sau.

Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.

( Khánh Hoài )

- xa nhau  điệp ngữ cách quãng

- một giấc mơ  điệp ngữ chuyển tiếp

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Ai xuống Long Xuyên, ai lên Châu Đốc

Ai về Ba Chúc, ai qua Tân Châu

An Giang nghĩa nặng tình sâu

Đi đâu cũng nhớ nhịp cầu quê hương.

( Ca dao )

Ai  điệp ngữ cách quãng

Yêu, yêu, yêu mãi thế này

Tôi như một kẻ sa lầy trong yêu

Cao bao nhiêu, thấp bao nhiêu

Một, hai, ba, bốn, năm chiều rồi thôi.

( Nguyễn Bính )

-yêu  điệp ngữ nối tiếp, cách quãng

- bao nhiêu  điệp ngữ cách quãng

Những lúc say sưa cũng muốn chừa

Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa

Hay ưa nên nỗi không chừa được

Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa ( Nguyễn Khuyến )

Muốn chừa, hay ưa, chừa được

 Điệp ngữ chuyển tiếp

3/ a/ Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không ?

Phía sau nhà em có một mảnh vườn Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa Em trồng hoa cúc em trồng hoa thược dược Em trồng hoa đồng tiền Em trồng hoa hồng Em trồng cả hoa lay ơn nữa Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em Em hái hoa tặng chị em.

GV: Lê Thị Xuân Huyền

3/ a/ Đoạn văn trong SGK lặp

đi lặp lại một số từ ngữ không

có tác dụng biểu cảm Đó là lỗi lặp.

b/ Chữa lại đoạn văn trên :

Phía sau nhà em có một mảnh vườn trồng rất nhiều hoa

Em trồng hoa cúc, thược dược, đồng tiền, hồng, lay ơn Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng

mẹ và chị em.

4/ Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ.

Kể từ khi thành lập năm 1698, tính đến

nay, thành phố Sài Gòn đã có 315 năm tuổi Thành phố Sài Gòn thời Mỹ ngụy có biệt danh là Hòn ngọc viễn đông Năm

1975, thành phố được đổi tên là thành phố

Hồ Chí Minh Đã 38 năm sau ngày giải phóng, thành phố ngày một đi lên xứng đáng là thành phố công nghiệp hiện đại nhất cả nước.

CỦNG CỐ

- Điệp ngữ là gì ?

-Nêu tác dụng của điệp ngữ ?

- Điệp ngữ có mấy dạng ? Cho ví dụ

DẶN DÒ

- Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ.

- Nhận xét về cách sử dụng điệp ngữ trong đoạn văn đã học.

- Sọan bài : Luyện nói : phát biểu cảm

nghĩ về tác phẩm văn học

Xem, trả lời các câu hỏi SGK/154155

XIN CHÀO TẠM BIỆT