Khái niệm và ý nghĩa của hệ số hô hấp Hệ số hô hấp RQ là tỉ số giữa số phân tử CO2 thải ra và số phân tử oxi hút vào trong quá trình hô hấp.. Phụ thuộc vào nguyên liệu của hô hấp, hệ s
Trang 1Hô hấp và vấn đề bảo quản
nông sản (KN & YN)
3 Khái niệm và ý nghĩa của hệ số
hô hấp
Hệ số hô hấp (RQ) là tỉ số giữa số
phân tử CO2 thải ra và số phân tử oxi hút vào trong quá trình hô hấp
Phụ thuộc vào nguyên liệu của hô
hấp, hệ số hô hấp cũng khác nhau
Người ta xác định hệ số hô hấp căn cứ vào các phản ứng oxi hoá các nguyên liệu hô hấp khác nhau Đối với
cacbohtđrat, nguyên liệu chủ yếu của
hô hấp như xacarôzơ hoặc tinh bột, thì
Trang 2hệ số hô hấp là 1 Chẳng hạn nếu
glucôzơ là nguyên liệu của hô hấp thì
từ phương trình chung của hô hấp ta có: CO2/O2 = 6/6 = 1, nên hệ hố hô hấp bằng 1
Số phân tử CO2 thải ra hằng số
nguyên tử cacbon trong phân từ của nguyên liệu, còn số nguyên tử oxi
được sử dụng với 1 nguyên từ cacbon của nguyên liệu thì tăng theo sự tăng của lượng nguyên tử hiđro và giảm theo sự tăng của lượng nguyên tử oxi trong phân tử nguyên liệu Bởi vậy nếu nguyên liệu của hô hấp là những chất giàu hiđro và nghèo oxi so với cacbohiđrat như chất béo và protein thì hệ số hô hấp nhỏ hơn 1 (đối với chất béo RQ trung bình gần bằng 0,7, còn với protein thì RQ gần bằng 0,8)
Trang 3Nếu nguyên liệu hô hấp là những axit ditricacboxilic bậc thấp giàu oxi như axit malic, axit xitric, axit oxalic thì
RQ thường lớn hơn 1
Như vậy thông qua hệ số hô hấp,
người ta có thể xác định được nguyên liệu đang được oxi hóa và tình trạng
hô hấp của đối tượng hô hấp
Giá trị của hệ số hô hấp không chỉ
thay đổi tùy theo nguyên liệu (hàm
lượng oxi, hidro, cacbon) mà còn bị ảnh hưởng bởi những quá trình trao đổi chất không có quan hệ với hô hấp
Ví dụ như trong hạt này mầm của cây
có dầu, các axit béo biến đổi thành
cacbohiđrat Quá trình này là một quá trình oxi hóa nhưng với lượng CO2
thải ra ít cho nên RQ giảm tới 0,5
Ngược lại, nếu như gluxit bị khử tới
Trang 4axit béo thì hệ số hô hấp lại vượt quá
1