VIÊM TAI GIỮA cấp (TAI mũi HỌNG)

ĐỊNH NGHĨA – PHÂN LOẠI Viêm niêm mạc tai giữa  VTG cấp dấu hiệu – triệu chứng viêm tai giữa cấp + tiết dịch tai giữa  VTG tiết dịch Tiết dịch tai giữa nhưng không có dấu hiệu – triệu

VIÊM TAI GIỮA

VIÊM TAI

GIỮA CẤP

GIỚI THIỆU

Hippocrates (160 trước công nguyên): đau tai cấp và sốt cao liên tục là nổi kinh hải do người bệnh có thể trở nên

mê sảng và tử vong

GIẢI PHẪU TAI GIỮA

ĐỊNH NGHĨA – PHÂN LOẠI

 Viêm niêm mạc tai giữa

 VTG cấp

dấu hiệu – triệu chứng viêm tai giữa cấp

+ tiết dịch tai giữa

 VTG tiết dịch

Tiết dịch tai giữa nhưng không có dấu hiệu – triệu chứng viêm cấp trong VTG cấp

CƠ CHẾ VIÊM TAI GIỮA

NSV Phù nề niêm mạc Tắc vòi nhĩ

Áp lực (-) TG

Tiết dịch (VTG TD)

Nhiễm trùng

VTG cấp

Dấu hiệu- triệu chứng

Tỉ lệ đợt đầu VTGCDịch tễ học

 Vi trùng

 Streptococcus pneumoniae

 Haemophilus influenzae

 Moracella cataralis

Hệ vòi nhĩ – tai

giữa

Chức năng thăng bằng áp suất

Chức năng bảo vệ

Chức năng làm sạch – dẫn lưu

Khóc: cơ chế phụ

Rối loạn chức năng vòi nhĩ

Tắc vòi nhĩ

- Nội tại

- Ngoại lai

Thất bại mở vòi nhĩ

- Mềm sụn

- Cơ mở vòi nhĩ

Mất chức năng bảo vệ: lỗ vòi nhĩ rộng

Vòi nhĩ ngắn: trào ngược

Tắc loa vòi vùng họng - mũi

Viêm tai giữa cấp: lặn

Các bệnh lý liên quan

 Viêm – quá phát VA

 Hở hàm ếch

A MN bình thường

B MN phồng nhẹ

C MN phồng TB

D MN phồng nặng

A MN trắng, phồng

B Xung huyết cán búa, mực nước hơi

Màng nhĩ co lõm

(áp lực âm)

Mực nước hơi

 Soi tai thông khí

KẾT QUẢ

 Bơm ép vào trong VTGC

 Hút phồng ra ngoài VTGTD

Viêm tai giữa cấp hoặc viêm tai giữa tiết dịch: Đỉnh nhĩ lượng đồ thấp Nhĩ lượng đồ cũng gặp trong xơ nhĩ,

cholesteatoma và u hòm nhĩ

nhĩ

lượng

Áp lực tai giữa dương: Đỉnh nhĩ lượng có áp lực dương, gặp trong viêm tai giữa cấp nếu đỉnh có áp lực dương càng lớn

Áp lực tai giữa âm: Áp lực đỉnh âm, thường không hiện diện trong tiết dịch tai giữa, kết hợp với suy chức năng vòi

nhĩ, cảm lạnh hoặc dị ứng

Thính lực hành vi

Thính lực đồ chơiThính lực đơn âm

Điện thính giác thân não Âm ốc tai

CHẨN ĐOÁN

 Đặc trưng chẩn đoán viêm tai giữa cấp guideline 2013

 Khuyến cáo 1A: chẩn đoán viêm tai giữa cấp ở trẻ con với phồng màng nhĩ trung bình đến nặng hoặc đợt chảy tái mới không liên quan đến viêm ống tai ngoài cấp.

 Khuyến cáo 1B: chẩn đoán viêm tai giữa cấp trẻ con khi phồng màng nhĩ nhẹ và đau tai mới khởi phát < 48 giờ (sờ, vò tai, giật vành tai liên quan) hoặc sung huyết màng nhĩ nặng.

 Khuyến cáo 1C: không chẩn đoán viêm tai giữa cấp ở trẻ con khi không có tiết dịch tai giữa (dựa trên soi tai thông khí và/hoặc qua nhĩ lượng).

Phồng màng nhĩ Mờ màng nhĩ Tiết dịch tai giữa

Đặc trưng chẩn đoán quan trọng nhất đối với

viêm tai giữa cấp trong guideline 2015

Co lõm

màng nhĩ Màng nhĩ sáng Tiết dịch tai giữa

Đặc trưng chẩn đoán quan trọng nhất đối với

viêm tai giữa tiết dịch trong guideline 2015

CÁC BIẾN CHỨNG VIÊM TAI GIỮA CẤP

Sơ đồ biến chứng

Các biến chứng

Trong xương thái dương

Ngoài xương thái dương

Trong sọ Ngoài sọ

Biến chứngtrong xươngthái dương

VIÊM MÊ NHĨ

Viêm mê nhĩ mủ: vi trùng xâm lấn trực tiếp

Viêm mê nhĩ thanh dịch: độc tố vi trùng và các chất viêm trung gian vào tai trong

Viêm màng não: cả hai tai

Sào đạo tắc nghẽn do viêm.

Hoại tử, hủy vách xương tế bào chũm

VIÊM XƯƠNG CHŨM

LIỆT MẶT

Khá hiếm (0.005%)

Tiên lượng thường tốt

Corticosteroids: có thể sử dụng, chưa có bằng chứng rõ về tính hiệu quả

Mở xương chũm: khi có biến chứng

Phẫu thuật giải áp thần kinh mặt

BIẾN CHỨNG NGOÀI XƯƠNG THÁI DƯƠNG

Áp xe dưới cốt mạc.

 Cốt mạc vùng sau tai

 Điều trị: rạch da, dẫn lưu áp xe

Áp xe thể Bezold

Bezold (1881): viêm xương chũm qua áp

xe vùng bên cổ

Quá trình mủ xâm lấn vào vỏ chũm và lan

ra giữa cơ nhị thân và cơ ức đòn chũm

Là biến chứng nghiêm trọng: các mạch máu lớn và vào tung thất

BIẾN CHỨNG NỘI SỌ

Cứng gáy, dấu Brudzinski, dấu Kernig

ÁP XE NÃO

 Đặc biệt gây tử vong: 25%

 Nhiều loại vi trùng có thể gặp

THUYÊN TẮC XOANG TĨNH MẠCH BÊN

ĐIỀU TRỊ: VIÊM TAI GIỮA CẤP

mg/kg/ngày clavulanate chia 2 lần/ngày

Ceftriaxone, clindamycin 30-40 mg/kg/ngày, 3 lần ngày

mg/kg/ngày, 2 lần ngày

lần 2 amoxicillin-clavulanate

mg/kg/ngày, 3 lần

cephalosporin thế hệ III

Ceftriaxone (50 mg tiêm bắp hoặc tĩnh mạch hàng ngày, 1-3 ngày)

Rạch nhĩ Tham vấn chuyên khoa

 Chống sung huyết/kháng histamine

 Steroid

ĐIỀU TRỊ: VIÊM TAI GIỮA CẤP TÁI DIỄN

ĐIỀU TRỊ: VIÊM TAI GIỮA TIẾT DỊCH

 Phẫu thuật

 Rạch nhĩ

 Đặt ống thông nhĩ

 Nạo VA

KẾT LUẬN

 Không gây nguy hiểm tính mạng

 Để lại di chứng

 Biến chứng nguy hiểm

 Kháng sinh: phòng ngừa và điều trị

 Hiếm khi phẫu thuật

 Yếu tố nguy cơ: ký chủ -môi trường

 Phòng ngừa: vaccines, giảm yếu tố nguy cơ

 Quan sát-chờ đợi trong điều trị:

 Kháng histamine và steroids không hiệu quả

 Đặt ống thông nhĩ làm giảm VTG cấp tái diễn và tiết dịch kéo dài

 Nạo VA: không khuyến cáo ngay từ đầu trừ khi nghẹt mũi

 Theo dõi biến chứng-di chứng