VIÊM mũi XOANG mãn ở NGƯỜI lớn (TAI mũi HỌNG)

VIÊM XOANG CẤP Viêm xoang cấp tính là viêm cấp tính niêm mạc xoang, ở người lớn chủ yếu là viêm niêm mạc nhĩm xoang trước trong đĩ viêm xoang hàm chiếm nhiều nhất... Khi có viêm xoang sa

VIÊM MŨI XOANG MÃN Ở NGƯỜI LỚN

VIÊM MŨI XOANG

Trong điều kiện sinh hoạt không được

vệ sinh về môi trường, nước thải, và bảo hộ lao động kém ở những nước kém phát triển như đất nước chúng ta, những bịnh về mũi xoang phát triển nhiều, có thể nói bịnh mũi xoang chiếm

tỷ lệ cao nhất trong các bịnh về tai mũi họng.

VIÊM MŨI XOANG

VIÊM MŨI XOANG

Xoang trán Xoang hàm

VIÊM MŨI XOANG

Xoang sàng Xoang bướm

VIÊM MŨI XOANG

VỊ TRÍ CỦA 5 ĐÔI XOANG

1 Hai bên má là 2 xoang hàm.

2 Hai bên góc trong của hốc mắt là nhóm

xoang sàng gồm 2 xoang sàng trước và

VIÊM MŨI XOANG

Xoan

g bướ m

Xoan

g sàng

VIÊM MŨI XOANG

• LIÊN QUAN CỦA XOANG VỚI CÁC TỔ CHỨC LÂN CẬN

• Xoang hàm liên quan với răng 5,6,7 hàm trên.

• Xoang sàng liên quan với mắt ,

sàn sọ.

• Xoang trán liên quan với sọ não.

• Xoang bướm liên quan với thần

kinh thị, động mạch cảnh trong.

VIÊM MŨI XOANG

SINH LÝ XOANG:

 Nhóm xoang trước đổ vào hố mũi qua các lỗ thông

mũi xoang ở khe giữa.

 Nhóm xoang sau đổ vào hố mũi qua các lỗ thông

mũi xoang ở khe trên.

VIÊM MŨI XOANG

Các xoang phải được:

- thông khí tốt ( lỗ thơng mũi xoang

thông thoáng)

• - dẫn lưu tốt ( hệ thống lông chuyển của niêm mạc xoang hoạt động tốt, đẩy các chất nhầy từ lòng xoang ra mũi thông qua lỗ thơng mũi xoang)

VIÊM XOANG CẤP

MỤC TIÊU:

1.Biết cấu trúc giải phẩu học của hai

nhóm xoang trước và xoang sau.

2.Hiểu được sinh lý và chức năng của

các nhóm xoang.

3.Biết định nghĩa viêm xoang cấp tính.

4.Biết nguyên nhân gây viêm xoang

cấp tính.

5.Biết chẩn đoán viêm xoang cấp tính.

6.Nêu được các nguyên tắc điều trị

viêm xoang cấp tính.

7.Nêu được chẩn đoán và hướng xử

trí các biến chứng của viêm xoang

cấp.

VIÊM XOANG CẤP

Viêm xoang cấp tính là viêm cấp tính niêm mạc xoang, ở người lớn chủ yếu là viêm niêm mạc nhĩm xoang trước trong đĩ viêm xoang hàm chiếm nhiều nhất.

Nó có quy luật viêm một bên xoang.

• 3 Vi trùng gây viêm xoang gồm vi trùng Gr(-), Gr(+), vi trùng yếm khí và cả nấm ( khi cơ thể suy giảm miễn dịch )

Vi trùng thường gặp nhất là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, và

Moraxella catarrhalis

VIÊM XOANG CẤP

trùng xoang sau chấn thương

xoang.

suy giảm miễn dịch nguyên phát hoặc mắc phải…)

VIÊM XOANG CẤP

CHẨN ĐOÁN

Bịnh thường xãy ra nhất ở nhóm

xoang trước Viêm

xoang sau cấp riêng lẽ rất hiếm

gặp Khi có viêm

xoang sau cấp, ngoài hội chứng

viêm đa xoang kéo

dài trong đó những triệu chứng

của viêm xoang trước

che lấp triệu chứng của viêm

xoang sau.

VIÊM XOANG CẤP

• Triệu chứng toàn thân:

• Những triệu chứng này có thể rất ít hay ngược lại chúng đáng chú ý nhất với chuông thân

nhiệt, cảm giác nóng sốt, mệt mỏi toàn thân, thiểu niệu

VIÊM XOANG CẤP

dạng khác nhau, nhìn chung là dấu hiệu quan trọng, khu trú ở vùng quanh hốc mắt, góc trong mắt và vùng trước trán nếu có viêm xoang sàng và viêm xoang trán, cùng với ổ mắt nếu viêm xoang hàm.

thường xuyên đi kèm với viêm xoang cấp.

VIÊM XOANG CẤP

• Triệu chứng thực thể:

• Chảy mũi chỉ một bên, nhầy mủ, vàng,

mùi nhạt nếu không có vi trùng yếm khí

cũng không có tiến trình viêm hoại tử và có mùi thối trong các trường hợp ngược lại Chảy mũi làm dịu cơn đau nhưng hỉ mũi làm đau nhiều hơn.

• Khám bằng nhìn bên ngoài có thể thấy rõ

vài thay đổi trên gương mặt nếu đã có

xuất ngoại : vùng má hay vùng xoang trán phồng lên nhưng ngày nay rất hiếm gặp.

VIÊM XOANG CẤP

và trên ổ mắt hay góc trong mắt vùng rễ mũi.

ở khe mũi giữa với tất cả các triệu chứng của viêm mũi mủ.

triệu chứng đặc biệt nào, ngoại trừ trường hợp có viêm xoang sau đi kèm.

VIÊM XOANG CẤP

• Nội soi mũi xoang :

• Thấy được mủ chảy ra hay đọng ở các

lỗ thông xoang hàm, xoang sàng thuộc khe giữa.

• Hình ảnh phù nề hay tắt các lỗ thông

mũi xoang.

• Mủ chảy theo khe trên xuống vòm hay

đọng nhiều ở vòm

VIÊM XOANG CẤP

Mủ khe giữa (T) Mủ đọng ở vòm

VIÊM XOANG CẤP

hốc mũi T

VIÊM XOANG CẤP

ở một bên xoang hàm thì có giá trị chẩn đoán cao, và trong trường hợp này cần lưu ý khám tìm ổ nhiểm trùng răng.

cần thiết lắm vì chi phí cao.

VIÊM XOANG CẤP

Viêm xoang hàm (T) do răng Viêm xoang hàm (P)

VIÊM XOANG CẤP

Viêm xoang trán

VIÊM XOANG CẤP

ĐIỀU TRỊ

1 Điều trị nội khoa :

 Chủ yếu là điều trị nội khoa

suốt giai đoạn cấp:

kháng sinh, kháng viêm, giảm đau và những chất tan đàm…

Kh áng sinh cần thiết diệt được các loại vi trùng thường gặp đã nêu ở trên:

a/ Nhĩm Amoxicilline-Amoxicillin+Acid clavulanic.

VIÊM XOANG CẤP

• b/ Nhóm Cephalosporin ( Thế hệ 1,2,3 ) Chỉ dùng TH 4 trong trường hợp có biến chứng nặng Hiện nay dùng thế hệ thứ 2 vẫn còn tác dụng rất tốt.

• c/ Nhóm Clindamycin

• d/ Nhóm Quinolone ( rất hạn chế dùng vì có nhiều tác dụng phụ ).

VIÊM XOANG CẤP

 Dẫn lưu dịch: Các loại thuốc xịt mũi rất

quan trọng, từ nước muối sinh lý để rửa mũi ( NaCl 0,9% ), đến những Corticostéroides xịt mũi ( Dexamethasone,…, Mometasone furoate ) đều cĩ tác dụng hữu hiệu trong điều trị Viêm mũi xoang.

 Không bao giờ được chọc xoang trong

giai đoạn viêm cấp ngoại trừ trường hợp làm giảm áp lực để làm dịu cơn đau cho bịnh nhân và sau khi điều trị kháng sinh, kháng viêm.

VIÊM XOANG CẤP

giai đoạn viêm cấp Phải can thiệp ngoại khoa nếu có biến chứng nặng.

cơ địa bịnh nhân để tránh tái phát, nhất là điều trị dị ứng…

VIÊM XOANG M ÃN

MỤC TIÊU:

1. Biết cấu trúc giải phẩu học của hai

nhóm xoang trước và xoang sau.

2. Hiểu được sinh lý và chức năng của

các nhóm xoang.

3. Biết định nghĩa viêm xoang mãn tính.

4. Biết nguyên nhân gây viêm xoang

mãn tính.

5. Biết chẩn đoán viêm xoang mãn tính.

6. Nêu được các nguyên tắc điều trị

viêm xoang mãn tính.

7. Nêu được chẩn đoán và hướng xử trí

các biến chứng của viêm xoang mãn tính.

VIÊM XOANG M ÃN

NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân tại chỗ :

Do mũi : viêm mũi mãn tính (viêm

dị ứng, phù nề hay nhiễm trùng).

Do răng : nhiễm trùng răng không được biết đến (50% các trường hợp viêm xoang mãn một bên tức khắc có nguồn gốc do răng)

VIÊM XOANG MÃN

những vẹo vách ngăn phần cao làm hẹp các lỗ thông qua khe giữa có thể gây nên phù nề, dãn mạch.

ghi nhận do hít các loại bụi khác nhau.

dịch

VIÊM XOANG MÃN

CHẨN ĐOÁN

Dựa vào triệu chứng lâm sàng và

cận lâm sàng:

Những dạng viêm xoang có mủ

đặc biệt hay

gặp ở nhóm xoang trước, những

dạng sung

huyết kín đáo với biến chứng quan

trọng thường thấy

ở xoang sau

VIÊM XOANG MÃN

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Triệu chứng cơ năng :

Thông thường không đau, trừ những lúc có đợt hồi viêm.

Có thể ngửi mùi hôi và nặng đầu nhẹ.

Nghẹt mũi không cố định, chỉ mất ngửi bên bịnh.

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

• Triệu chứng thực thể :

• Xuất tiết mủ : đôi khi bịnh nhân tự cảm thấy, thông thường mũi mủ ở một bên, khá nhiều, mủ vàng nhạt, mùi nhạt.

• Nhìn : không thấy có sự biến dạng nào ở

thể thấy hình ảnh niêm mạc phù nề, thoái

hóa polyp hay dịch chảy ra ở khe giữa.

• Soi mũi sau : có thể thấy có mủ đọng ở sàn mũi và đuôi cuốn dưới.

Triệu chứng toàn thân :

Có thể lan xuống đường hô hấp dưới gây

viêm thanh khí phế quản, biến chứng hệ niệu và khớp bởi tiến trình nhiễm trùng toàn thân giống như trong viêm Amiđan …

Cận lâm sàng :

Nội soi mũi : hiển nhiên thấy được sự bất

thường của niêm mạc khe giữa, phì đại mỏm mốc và bóng sàng, hình ảnh niêm mạc dày, sung huyết hay thoái hóa polype.Hoặc có thể thấy mủ chảy ra ở khe giữa

CT Scanner : niêm mạc dày, hình ảnh polyp hay mờ vùng xoang bịnh lý nhiều hay ít

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Phù nề mỏm móc, bóng sàng

T

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Polype khe giữa P

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Cuốn mũi giữa T thoái hóa

polype

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Polype mũi

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Viêm hàm sàng (P) mãn

VIÊM XOANG MÃN

VIÊM XOANG SAU MÃN

• Thường gặp nhất là viêm xoang sàng sau kết hợp viêm xoang

bướm, đôi khi đồng thời với

viêm xoang trước gọi là viêm đa xoang.

VIÊM XOANG SAU MÃN

giác tiết dịch ở mũi sau, xuống vòm

họng.

đầu liên tục đến tối đa ở vùng giữa đầu và sau hai mắt, lan ra vùng đỉnh, đôi khi

có chóng mặt Hoặc biểu hiện bởi 5

điểm đau : hai thái dương, hai đầu trong hai chân mày, đỉnh đầu , sau gáy và ra hai

vai.

VIÊM XOANG SAU MÃN

duy nhất làm cho bịnh nhân đi khám bác sĩ, viêm thị thần kinh hậu nhãn cầu, hiếm khi liệt vận nhãn.Bn giảm thị lực rất nhanh từ 10/10 xuống còn 2/10, 3/10 trong vòng vài ngày và càng có giá trị nếu chỉ ở một bên mắt.

nội sọ.

nhiễm trùng toàn thân.

có dịch xuất tiết ở khe trên, nhưng trong đa số các trường hợp triệu chứng rất nghèo nàn.

VIÊM XOANG SAU MÃN

thấy có dịch xuất tiết ở khe khứu, nhưng trong đa số các trường hợp triệu chứng rất nghèo nàn.

chụp cắt lớp mới cho phép làm chẩn đoán : mờ toàn bộ các xoang với giảm hình ảnh các vách liên bào của xoang sàng sau

VIÊM XOANG SAU MÃN

Viêm xoang sàng và viêm xoang bướm

VIÊM XOANG MÃN

Polype xoang trán (T) Polype xoang hàm (P)

VIÊM XOANG SAU MÃN

BIẾN CHỨNG DO VIÊM XOANG:

• Nhiễm trùng ổ và ảnh hưởng

đến đường khí thực.

• Biến chứng vào bộ phận kế

cận, ổ mắt, nhãn cầu.

• Biến chứng nội sọ.

VIÊM XOANG MÃN

ĐIỀU TRỊ :

• 1. Chữa răng gây bịnh nếu có.

• 2 Điều trị nội khoa và các thủ

thuật: xịt mũi, khí dung, Proetz,kháng sinh ( nếu cĩ đợt tái phát cấp ), kháng viêm.

• 3 Phẩu thuật khi có dị vật trong

xoang hay điều trị nội thất bại và

nhất là khi có các biến chứng

VIÊM XOANG

công việc nhiều bụi bặm, khi quét dọn nhà cửa.

mũi,xoang, họng ngăn ngừa được viêm

mũi-xoang mạn tính, Không tự ý dùng thuốc kháng sinh để tránh tình trạng lờn thuốc

Chân thành Cám ơn