CÁC BỆNH lý THƯỜNG gặp của MI mắt (NHÃN KHOA)

CHẮP ChalazionDo sự nghẹt ống thoát dẫn đến sự ứ đọng chất tiết bên trong tuyến Meibomius phản ứng u hạt viêm mãn tính trong tuyến meibomius.. • Tự phát hoặc thường đi kèm các bệnh lý n

CÁC BỆNH LÝ THƯỜNG GẶP CỦA MI

MẮT

CHẮP & LẸO

CHẮP (Chalazion)

Do sự nghẹt ống thoát dẫn đến sự ứ đọng chất tiết bên trong tuyến Meibomius

phản ứng u hạt viêm mãn tính trong tuyến meibomius

• Có thể gặp ở mọi lứa tuổi: người lớn >> trẻ nhỏ

• Tự phát hoặc thường đi kèm các bệnh lý như viêm bờ mi mãn tính, mụn trứng

cá đỏ (acne rosacae)…

• Thường 1 nốt, ấn chắc, không đau/đau nhẹ, kích thước tăng dần (thường khoảng 4-5mm), sụn mi trên >>

mi dưới, thường xa bờ mi, thường tự khỏi sau 8-16 tuần

• Sang thương có thể phát triển ra phía trước da hoặc ra phía kết mạc

• TH chắp mi trên lớn: đè lên GM có thể gây loạn thị hoặc gây sụp mi cơ học làm cản trở trục thị giác

• TH Nhiễm trùng thứ phát gọi là lẹo trong

CHẮP - Dấu hiệu lâm sàng

Chắp ở mi dưới Chắp ở mi trên

ĐIỀU TRỊ - CHẮP

(1) TH chắp nhỏ, không gây triệu chứng:điều trị bảo tồn

 Chườm ấm 4 lần ngày-mỗi lần 10 phút, massage

 Vệ sinh bờ mi

 +/- KS, KV tại chỗ

(2) TH chắp lớn hoặc gây triệu chứng:

 Rạch dẫn thoát - Nạo chất tiết

 Sau đó, tiếp tục chườm ấm + nhỏ KS tại chỗ +/- KS toàn thân

(3) TH chắp bội nhiễm vi trùng (lẹo trong):

 Điều trị như lẹo

(4) TH chắp lớn gần điểm lệ, nguy cơ tổn thương điểm lệ do phẫu thuật cao: chích corticoid vào tổn thương (triamcinolone diacetate)  Không thực hiện ở VN

(5) Điều trị các bệnh lý liên quan: Viêm bờ mi mạn, mụn trứng cá đỏ …

ĐIỀU TRỊ - CHẮP

 Biến chứng: mổ chắp lấy nhiều sụn có thể làm biến dạng mi tạo lông siêu.

 Chắp tái phát nhiều lần, không điển hình đặc biệt trên BN lớn tuổi: cần chẩn đoán phân biệt ung thư

tuyến bã (sebaceous gland carcinoma)  cho sinh thiết làm GPB

ĐIỀU TRỊ - CHẮP

LẸO (Hordeolum/Stye)

Là một sự nhiễm trùng cấp tính, thường do Staphylococcus aureus gây ra, xảy ra ở:

 Nang lông mi (tuyến Zeis) gọi là lẹo ngoài (thường gặp)

 Tuyến meibomius gọi là lẹo trong (ít gặp hơn)

Có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi: người lớn >> trẻ nhỏ

Có thể tự phát hoặc liên qua đến các bệnh lý như viêm bờ mi mãn tính, mụn trứng cá đỏ (acne rosacae)…

• Có thể bị 1 hoặc nhiều nốt, sưng-nóng-đỏ-đau, ở bờ mi, có thể thấy mủ ở chân lông mi, phù lan tỏa quanh mi.

• TH lẹo mi trên lớn: đè lên GM có thể gây loạn thị hoặc gây sụp mi cơ học làm cản trở trục thị giác

• Diễn tiến: thường tự khỏi vài ngày-vài tuần; một số TH gây viêm mô tế bào, abcess quanh mí

LẸO – Dấu hiệu lâm sàng

Lẹo mi trên

LẸO – Điều trị

 Lẹo thường tự giới hạn, có thể tự khỏi sau 1-2 tuần dù không điều trị

 Điều trị nội khoa:

• Giữ vệ sinh mi mắt

• Chườm ấm – massage mi mắt 4 lần/ngày

• KS nhỏ mắt tại chỗ - KS uống

 Điều trị ngoại khoa: rạch dẫn thoát, khi lẹo quá lớn hoặc điều trị nội khoa không hết (sau 1-2 tuần)

 Điều trị các bệnh lý liên quan: Viêm bờ mi mạn, mụn trứng cá đỏ …

Kỹ thuật rạch chắp-lẹo

VIÊM BỜ MI

II PHÂN LOẠI

Các thể viêm bờ mi trên lâm sàng:

• Thể cấp tính

• Thể mãn tính : thường gặp, kèm theo khô mắt và bệnh viêm kết – giác mạc.

III NGUYÊN NHÂN

- Vi trùng: staphylococcus, streptococcus, pseudomonas

- Tăng tiết bã nhờn: thường kèm viêm da tiết bã nhờn,…

- Rối loạn tuyến Meibomius (MGD)

- Virus, nấm, dị ứng,…

IV.LÂM SÀNG (2)

B Triệu chứng thực thể:

 Bờ mi viêm đỏ

 Lông mi khô, dính vào nhau

 Lỗ tuyến Meibomius giãn,đặc nhứ sáp và tắc Ấn nhẹ ống tuyến: chảy nước vàng nhạt, đặc, dính

 Sang thương : mụn nhỏ ở nang lông mi → vỡ, loét Vỏ dính chặt vào bề mặt da → chảy máu khi

tách dính

V ĐiỀU TRỊ (1)

1 Vệ sinh bờ mi.

2 Kháng sinh tai chỗ : nhỏ mắt, mỡ tra mắt.

3 Kháng sinh uống ( Tetracycline, Erythromycin)

4 Kháng viêm tại chỗ.

5 Phòng ngừa khô mắt ( nước mắt nhân tạo).

 Bờ mi : dùng tampon thấm nước muối sinh

lý/ dầu gội pha loãng lau nhẹ

Tài liệu tham khảo

(2) Bài giảng Nhãn khoa lâm sàng (2007) Lê Minh Thông Chương 8: Bệnh học phần phụ Bệnh học mi mắt.

(3)http://www.merckmanuals.com/professional/eye_disorders/eyelid_and_lacrimal_disorders/chalazion_and_hordeolum_s tye.html

(4)http://www.merckmanuals.com/professional/eye_disorders/eyelid_and_lacrimal_disorders/ blepharitis.html