Mục tiêu bài giảngMô tả cấu trúc giải phẫu của hệ thần kinh chung tất cả thành phần Mô tả chức năng của hệ thần kinh trung ương Não Gian não Trung não... Tổng quanChức năng: Điều khiển s
Trang 1HỆ THẦN KINH
VÀ CÁC BỆNH LÝ THƯỜNG
GẶP
BS Võ Thành Liêm
Trang 2Mục tiêu bài giảng
Mô tả cấu trúc giải phẫu của hệ thần kinh chung (tất cả thành phần)
Mô tả chức năng của hệ thần kinh trung ương
Não
Gian não
Trung não
Trang 3Cấu trúc bài giảng
1. Tổng quan
2. Hệ thần kinh trung ương
3. Hệ thần kinh ngoại biên
4. Hệ thần kinh tự chủ
5. Bệnh lý thường gặp
Trang 4Tổng quan
Chức năng:
Điều khiển suy nghĩ, hành động cảm xúc của cơ thể Phối hợp, tương tác giữa các cơ quan trong cơ thể
Cấu trúc của hệ thần kinh: 3 thành phần
Hệ thần kinh trung ương
Não Tủy sống
Hệ thần kinh ngoại biên:
Dây thần kinh Hạch thần kinh
Hệ thần kinh tự chủ
Trang 5Tổng quan
Video về neurone
Nervous/neurone
Trang 6Hệ thần kinh trung ương
Não
Trang 7Hệ thần kinh trung ương
Não
Bao gồm 3 phân khu não
Bán cầu đại não: 4 thùy
Thùy trán Thùy đỉnh Thùy thái dương Thùy chẩm
Gian não Trung não
Chứa TB thần kinh, mô đệm, mạch máu, dây thần kinh Chứa hơn 10 tỷ tế bào
Nhận 20% cung lượng tim, dùng 25% oxy cơ thể
Trang 8Hệ thần kinh trung ương
Não
Chi phối các hoạt động thần kinh cao cấp
Suy nghĩ, tính toán, giao tiếp Điều khiển, phối hợp hành động, tư thế Điều phối giác quan cơ thể
Trang 9Hệ thần kinh trung ương
Gian não
Nơi chuyển tiếp neuron
Tất cả cảm giác Tất cả hành động
Điều khiển tư thế cơ thể
Nơi quyết định tình
trạng tri giác thức tỉnh, tập trung, chú ý Thân nhiệt, cân bằng
nội môi, nước ion Chức năng nội tiết
Trang 10Hệ thần kinh trung ương
Trung não
Gồm:
Cầu não Hành não
Các nhân thần kinh
Sinh tồn: tim, nhịp thở Điều khiển 12 dây TK sọ
Trang 11Hệ thần kinh trung ương
Tiểu não
Điều hòa, phối hợp hành động
Giữ tư thế cơ thể
Trang 12Hệ thần kinh trung ương
Tủy sống
Đặc điểm
Thuộc thần kinh trung ương
Có thể dẫn truyền thần kinh từ não ra ngoại biên
Có thể tạo cung phản xạ trực tiếp, tự phản ứng, không cần não tham gia
Trang 13Hệ thần kinh trung ương
Tủy sống
Cấu trúc: theo khoanh
tủy
Chất trắng = dây thần kinh = bao ngoài Chất xám = tế bào neuron
= nhân trong
Chức năng:
Thần kinh cảm giác:
nhánh sau Thần kinh vận động:
nhánh trước
Trang 14Hệ thần kinh ngoại biên
Bao gồm các dây thần kinh
Dẫn truyền tính hiệu thần kinh
Cảm giác (từ ngoại vi vào TK trung ương) Hành động (từ TK trung ương ra ngoại vi) Các dây TK sọ
I: khứu giác II: thị giác III, IV, VI: vận nhãn V: cảm giác mặt
VII: vận động mặt VIII: tiền đình, ốc tai, thính giác IX: thiệt hầu
X: lang thang (hoành, tim) XI: thần kinh phụ
XII: thần kinh hạ thiệt
Trang 15Hệ thần kinh ngoại biên
Chia theo đốt sống
Trang 16Hệ thần kinh tự chủ
Điều khiển các tạng của cơ thể
Hoạt động chức năng: tiết dịch nội –ngoại tiết
Co thắc cơ: nhu động ruột…
Cảm giác tạng
Hệ giao cảm – phó giao cảm
Trang 17Một số bệnh lý thường gặp
Nhồi máu não
Não có nhu cầu cao về oxy, cần nhiều máu cung cấp
2 nhánh động mạch chính: động mạch cảnh, động mạch thân nền
Huyết khối gây tắc nhánh động mạch não, tế bào neuron thiếu oxy hoại tử, tạo ổ nhồi máu.
Gây triệu chứng lâm sàng tương ứng vùng não điều phối
Yếu, liệt cơ Rối loạn cảm giác Rối loạn thăng bằng, ngôn ngữ, trí nhớ….
Bệnh tiên lượng nặng
Điều trị cấp cứu
Trang 18Một số bệnh lý thường gặp
Xuất huyết não
Do túi phình động mạch não hoặc cao huyết áp
Xuất huyết ra ngoài lòng mạch, không cung cấp oxy cho
tế bào neuron, tăng áp lực nội sọ Gây triệu chứng lâm sàng tương ứng vùng não điều phối
Liệt cơ Rối loạn cảm giác Rối loạn thăng bằng, ngôn ngữ, trí nhớ….
Bệnh tiên lượng nặng
Điều trị cấp cứu