Công nghệ tế bào

- Công nghệ tế bào là ngành kĩ thuật về quy trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.. II/ Ứng dụng công nghệ tế bào : 1/ Nhân giốn

TRƯỜNG THCS NHƠN BÌNH

MÔN : SINH HỌC 9

Thực hiện : Nguyễn Văn Sơn

Chương VI : Ứ NG D NG DI TRUY N H C Ụ Ề Ọ

Tiết 32 – Bài 31: : CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

Một số thành tựu ứng dụng của

công nghệ tế bào

Nhân giống vô tính hoa phong

lan bằng phương pháp nuôi cấy

mô

Nhân bản

vô tính ở chó

Nghiên cứu thông tin mục I/ SGK/ 89 :

I/ Khái niệm công nghệ tế bào:

+ Công nghệ tế bào là gì ?

+ Để nhận được mô non,

cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh hoàn toàn giống với

cơ thể gốc, người ta phải thực hiện những công việc

gì ?

+Tại sao cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh lại có kiểu gen như dạng gốc ?

- Công nghệ tế bào là ngành kĩ

thuật về quy trình ứng dụng

phương pháp nuôi cấy tế bào

hoặc mô để tạo ra cơ quan hoặc

cơ thể hoàn chỉnh.

- Các công đoạn :

+ Tách tế bào từ cơ thể rồi nuôi

cấy ở môi trường dinh dưỡng để

tạo mô sẹo

+ Dùng hoóc môn sinh trưởng

kích thích mô sẹo phân hóa thành

cơ quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh Cơ thể mới sinh ra từ một tẾ

bào dạng gốc có bộ gen trong nhân tế bào và được sao chép lại.

Tiết 32 – Bài 31 : CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

? Mục đích và cơ sở di truyền học của ngành Công nghệ

tế bào là gì ?

trình nguyên phân có bộ NST 2n sao chép nguyên vẹn từ bộ

NST 2n của cơ thể gốc.

I/ Khái niệm công nghệ tế bào :

với đầy đủ các tính trạng của cơ thể gốc.

Thảo luận theo nhóm :

-Quan sát hình 31 trang 90 hãy nêu :

-Quy trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng trên

đối tượng cây mía ?

-Ưu điểm và triển vọng của phương pháp này ? Cho ví dụ ?

II/ Ứng dụng công nghệ tế bào :

1/ Nhân giống vô tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây

trồng

? Hãy cho biết thành tựu của công nghệ tế bào trong sản xuất ?

- Nhân giống vô tính ở cây trồng.

- Nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng.

- Nhân bản vô tính ở động vật.

Tiết 32 – Bài 31 : CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

? Trình bày quy trình nhân giống vô tính trong ống nghiệm ở cây trồng ?

Cây con được tạo thành từ

mô sẹo.

Cây được tạo thành từ nuôi cấy

mô được trồng trên đồng ruộng.

- Cây con chuyển sang

trồng trong bầu đất ở vườn

ươm có mái che trước khi

trồng ngoài đồng ruộng

Cây con được tạo thành từ

mô sẹo.

Cây tạo thành từ nuôi cấy mô được trồng trên đồng ruộng.

- Tách mô phân sinh (từ đỉnh sinh

trưởng hoặc từ các tế bào lá non)

nuôi cấy ở môi trường dinh dưỡng

đặc trong ống nghiệm để tạo ra các

mô sẹo

- Dùng hoóc môn sinh trưởng

phù hợp kích thích mô sẹo phân

hóa thành các cây con hoàn

chỉnh

tính trong ống nghiệm ở cây

trồng :

+ S©m ngäc linh

*Ưu điểm và triển vọng :

- Tăng nhanh số lượng

cá thể đáp ứng với yêu

cầu của sản xuất

- Rút ngắn thời gian tạo

cây con

- Bảo tồn các nguồn

gen thực vật quý

hiếm

2-Ứng dụng nuôi cấy tế bào và

mô trong chọn giống cây

trồng:

? Nêu phương pháp cụ thể tạo

ra giống lúa DR2 ?

- Ví dụ : Chọn dòng tế bào

chịu nóng, khô từ các tế bào

phôi giống lúa DR203 rồi nuôi

cấy tế bào tạo giống lúa DR2,

năng suất và độ thuần chủng

cao, chịu nóng và khô hạn tốt

-Phát hiện và chọn lọc dòng tế

bào xôma biến dị

? Người ta đã áp dụng phương pháp nuôi cấy tế bào và mô

trong chọn giống cây trồng như thế nào ?

? Tại sao trong nhân giống vô tính ở thực vật, người ta không tách tế bào già hay mô già?

Nếu dùng tế bào già thì khi nuôi cấy phải qua khâu phản phân hóa, chúng mới có thể phân bào và tái sinh thành

cơ thể hoàn chỉnh Như vậy sẽ tốn thời gian, hóa chất, kinh phí Trong trường hợp cần thiết, người ta mới sử dụng tế bào đã phân hóa để duy trì các nguồn gen quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng

? Nêu một số thành tựu của thế giới và ở Việt nam về nhân bản

vô tính ở động vật ?

+Thế giới nhân bản

thành công trên

cừu,hươu sao bò, chó,

ngựa, khỉ, dê một số

động vật khác.

+ Ở Việt Nam nhân

bản thành công trên

cá trạch

3-Nhân bản vô tính ở động vật :

* Thành tựu :

* Ý nghĩa :

3-Nhân bản vô tính ở động vật :

? Nhân bản vô tính thành công

ở động vật có ý nghĩa như thế nào ?

- Nhân nhanh nguồn gen

động vật quý hiếm có nguy

cơ bị tuyệt chủng.

- Tạo cơ quan nội tạng của

động vật đã được chuyển

gen người để chủ động cung

cấp cơ quan thay thế cho các

bệnh nhân bị hỏng cơ quan.

* Ý nghĩa :

3-Nhân bản vô tính ở động vật :

- Nhân nhanh nguồn gen động vật quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt chủng.

- Tạo cơ quan nội tạng của động vật

đã được chuyển gen người để chủ động cung cấp cơ quan thay thế cho các bệnh nhân bị hỏng cơ quan.

I/ Khái niệm công nghệ tế bào :

- Công nghệ tế bào là ngành kĩ thuật

về quy trình ứng dụng phương pháp

nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ

quan hoặc cơ thể hoàn chỉnh.

- Các công đoạn :

+ Tách tế bào từ cơ thể rồi nuôi cấy ở

môi trường dinh dưỡng để tạo mô sẹo

+ Dùng hoóc môn sinh trưởng kích

thích mô sẹo phân hóa thành cơ quan

hoặc cơ thể hoàn chỉnh

II/ Ứng dụng công nghệ tế bào :

1/ Nhân giống vô tính trong ống nghiệm

(vi nhân giống) ở cây trồng

* Quy trình nhân giống vô tính

trong ống nghiệm ở cây trồng :

*Ưu điểm và triển vọng :

- Tăng nhanh số lượng cá thể đáp ứng với yêu cầu của sản xuất

- Rút ngắn thời gian tạo cây con

- Bảo tồn các nguồn gen thực vật quý hiếm

2-Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng:

* Thành tựu :

Điểm giống :

- Tách tế bào sinh dưỡng dùng phương pháp nuôi cấy tạo mô

sẹo, kích thích mô sẹo phát triển thành cơ quan hoặc cơ thể

hoàn chỉnh

? Phương pháp nhân giống vô tính ở cây trồng so với nhân bản

vô tính ở động vật có gì giống và khác nhau cơ bản ?

Điểm khác :

- Ở động vật mô non (mô sẹo ) phải được nuôi dưỡng từ trong

cung của một con vật dùng làm mẹ.

Bài tập : Hãy khoanh tròn vào câu đúng

1/ Thế nào là công nghệ tế bào ?

C/ Là công nghệ chuyên nghiên cứu và xử lý các quá

trình xảy ra trong tế bào

D/ Cả A, B và C

B/ Là ngành kĩ thuật về quy trình ứng dụng phương pháp nuôi cấy tế bào hoặc mô để tạo ra cơ quan hoaặc cơ thể hoàn chỉnh

A/ Là công nghệ chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác

A/ Nhân giống vô tính trong ống nghiệm (vi nhân giống) ở cây trồng.

B/ Ứng dụng nuôi cấy tế bào và mô trong chọn giống cây trồng C/ Nhân bản vô tính ở động vật.

2/ Ở thực vật loại tế bào nào được dùng để nuôi cấy mô ?

A/ Tế bào mô phân sinh

D/ Cả A, B và C

C/ Tế bào mô dẫn truyền.

3/ Những ứng dụng của Công nghệ tế bào là gì ?

D/ Tế bào mô biểu bì.

B/ Tế bào mô giậu

Bài tập về nhà :

-Đọc mục Em có biết ? (trang 91/SGK)

-Học và trả lời câu hỏi 1, 2 trang 91.

-Hoàn thành bài tập trong vở Bài tập

-Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về Công nghệ tế bào -Tìm hiểu trước bài 32 – Công nghệ gen.