Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến và công nghệ tế bào Ngườiưthựcưhiện:ưNguyễnưThịưThuýưHà... Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến • Gõy đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ: • Ở Vi sin
Trang 1Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến và công nghệ tế bào
Ngườiưthựcưhiện:ưNguyễnưThịưThuýưHà
Trang 2Câu 1: Trong chọn giống sử dụng ph ơng pháp tự thụ
phấn hay giao phối gần nhằm mục đích
A Tạo dòng thuần mang tính trạng mong muốn
B Tạo u thế lai hơn so với bố mẹ
C Tập hợp các tính trạng quý từ bố mẹ
D Tạo biến dị tổ hợp cho chọn giống
Câu 2: Tạo dòng thuần bằng ph ơng pháp tạo biến dị tổ hợp chỉ áp dụng hiệu quả với đối t ợng
A Cây trồng, vi sinh vật B Vật nuôi, vi sinh vật C Bào tử, hạt phấn D Vật nuôi, cây trồng
Câu 3: Sắp xếp các b ớc trong tạo giống trên nguồn biến dị tổ hợp:
1 chọn lọc ra những tổ hợp gen mong muốn– 2 lai giống tạo ra tổ hợp gen khác nhau – 3
những tổ hợp gen mong muốn sẽ đ ợc cho tự thụ phấn hoặc giao phối gần để tạo giống thuần chủng - 4 tạo ra các dòng thuần chủng khác nhau
A 1 – 2 – 3- 4 B 4 – 2 – 1 - 3 C 4 -2-3-1 D 1 – 3 – 2- 4
Câu 4 : Sơ đồ nào giải thích cho cơ sở di truyền của u thế lai
A AA < Aa > aa B AA < Aa < aa C AA > Aa > aa D AA < aa
Trang 3I Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến
1 Quy trình
B ớc 1 Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây đột biến
B ớc 2 Chọn lọc các thể đột biến
B ớc 3 Tạo dòng thuần chủng
* Đối t ợng áp dụng ?
Cây trồng, đặc biệt hiệu quả với
chọn giống vi sinh vật
?1 Kể tên Tác nhân gây đột biến
?2 Chọn lọc nh thế nào?
?3 Mục đích tạo dòng thuần ?
Trang 4I Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến
• Gõy đột biến bằng tỏc nhõn vật lớ:
• Ở Vi sinh vật: Xử lớ bào tử nấm
Penicilium chủng Penicillum cú hoạt tớnh Peniciline tăng gấp 200 lần dạng ban đầu.
•chớn sớm
• thấp và cứng cõy
• chịu chua và phốn
• năng suất tăng 15-25%
Mộc tuyền đột biến (MT1)
Đậu t ơng DT 55 (năm 2000)
được tạo ra bằng xử lớ đột biến giống đậu tương DT 74 cú:
thời gian sinh trưởng rất ngắn (trong vụ xuõn: 96 ngày,
vụ hố: 87 ngày),
chống đổ và chịu rột khỏ tốt
hạt to, màu vàng.
Giống tỏo đào vàng : tạo ra
bằng xử lớ đột biến đỉnh sinh trưởng cõy non của tỏo Gia Lộc
- Quả to Màu vàng, giũn, ngọt, thơm, năng suất cao.
2 Thành tựu
Trang 5I Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến
Dâu tằm (3n) D a hấu (3n)
2 Thành tựu
Trang 6I Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến
II Tạo giống bằng công nghệ tế bào
Công nghệ tế bào:
- Là quy trình công nghệ dùng tạo ra những tế bào có kiểu nhân mới từ đó hình thành đặc điểm mới
- Hoặc hình thành cơ thể không qua sinh sản hữu tính mà thông qua sự phát triển của tế bào Xôma tăng hệ số nhân giống vật nuôi, cây trồng
Trang 7I Tạo giống bằng ph ơng pháp gây đột biến
II Tạo giống bằng công nghệ tế bào
II.1 công nghệ tế bào Thực vật
1 Nuôi cấy hạt phấn
TB Mẹ hạt phấn
A a
A
Hạt phấn đơn bội (n)
Chọn lọc
Cõy aa
Cõy a Dũng a
L ưỡng ng
b i ội hoá
a Giảm phân
MT nuôi cấy nhân dòng tế bào (A, a)
a
L ưỡng ng
b i ội hoá
aa Dòng
tế bào aa
Cõy aa
3
3
Nuôi cấy hạt phấn
Nguyên liệu Hạt phấn (n)
Cách tiến hành
1.Nuôi cấy hạt phấn trên mt nhân tạo
2 CL các dòng đơn bội mong muốn
L ỡng bội hoá Tạo cây tr ởng thành (2n)
Kết quả Tạo dòng thuần l ỡng bội từ dòng đơn bội
Trang 8II Tạo giống bằng công nghệ tế bào
II.1 công nghệ tế bào Thực vật
1 Nuôi cấy hạt phấn
2 Tạo giống bằng nuôi cấy mô
Nuôi cấy mô
Nguyên liệu Tế bào Xôma (2n)
Cách tiến hành
1 Nuôi mô trên môi tr ờng nhân tạo tạo mô sẹo (Calus)
2 Bổ sung hoocmon kích thích sinh tr ởng cho phát triển thành cây tr ởng thành
Kết quả Hệ số nhân giống cao Tạo quần thể cây trồng
đồng nhất kiểu gen
Trang 9II T¹o gièng b»ng c«ng nghÖ tÕ bµo
II.1 c«ng nghÖ tÕ bµo Thùc vËt
3 Lai tÕ bµo X«ma
2n= 24
(2n)
Cây lai Pomato
72 NST (24+48)
TB lai
72 NST (24+48 )
Dung hợp tế bào chất, nhân
Loại bỏ thành xenlulozo
(2n)
2n= 48
Nuôi cấy
tế bàolai
2n= 24
Dung hîp tÕ bµo trÇn
Nguyªn liÖu 2 dßng tÕ bµo X«ma(2n) cña 2 loµi kh¸c nhau
C¸ch tiÕn hµnh
1 - T¹o dßng tÕ bµo trÇn
2 - cho dung hîp 2 khèi
nh©n vµ tÕ bµo chÊt nu«i trong m«i tr êng nh©n t¹o
3 - t¹o dïng Hoocmon kÝch
thÝch sinh tr ëng kÝch thÝch thµnh c©y lai
KÕt qu¶
Lai xa, lai kh¸c loµi T¹o song nhÞ béi thÓ mµ qua lai SSHT khã thùc hiÖn
Trang 10II Tạo giống bằng công nghệ tế bào
II.1 công nghệ tế bào Thực vật
II.2 công nghệ tế bào động vật
A Cấy truyền phôi
1 Lấy phôi
từ ĐV cho
2 Tách phôi thành
2 hay nhiều phần
3 Tách phôi riêng biệt
4 Cấy phôi vào
ĐV nhận và sinh con
Trang 11B Nhân bản vô tính B1 Tách tế bào ……… của
cừu cho nhân và nuôi trong phòng TN; tách TB …… và loại bỏ nhân
Tuyến vú (2n) trứng
B2 Chuyển …… của TB tuyến vú vào TB trứng đã loại bỏ nhân
nhân
B3 Nuôi cấy TB đã chhuyển nhân trên mt nhân tạo để ……….
………
Trứng phát triển thành phôi
B4 ……… vào tử cung của cừu mẹ để mang thai và sinh cừu
Dolly
Chuyển phôi
Kết quả: Cừu Dolly có kiểu hình
giống cừu cho nhân
Trang 12II T¹o gièng b»ng c«ng nghÖ tÕ bµo
II.3 Thµnh tùu t¹o gièng nhê c«ng nghÖ tÕ bµo
Nu«i cÊy h¹t phÊn
Trang 13II T¹o gièng b»ng c«ng nghÖ tÕ bµo
II.3 Thµnh tùu t¹o gièng nhê c«ng nghÖ tÕ bµo
Nu«i cÊy m«
Hoa lan Khoai t©y
Trang 14II T¹o gièng b»ng c«ng nghÖ tÕ bµo
II.3 Thµnh tùu t¹o gièng nhê c«ng nghÖ tÕ bµo
Lai tÕ bµo X«ma
Pomato
Trang 15II T¹o gièng b»ng c«ng nghÖ tÕ bµo
II.3 Thµnh tùu t¹o gièng nhê c«ng nghÖ tÕ bµo
CÊy truyÒn ph«i vµ nh©n b¶n v« tÝnh t¹o gièng sinh s¶n Ýt vµ quý hiÕm
Trang 16C©u 1 S p x p các thao tác sau theo quy trình gây đ t bi n t o gi ng m i ắ ếp các thao tác sau theo quy trình gây đột biến tạo giống mới ột biến tạo giống mới ếp các thao tác sau theo quy trình gây đột biến tạo giống mới ạo giống mới ống mới ới
1- T o gi ng thu n ch ng; 2- Ch n l c gi ng các th đ t bi n; 3- X lý m u v t b ng tác nhân gây ạ ố ầ ủ ọ ọ ố ể đột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ẫu vật bằng tác nhân gây ật bằng tác nhân gây ằng tác nhân gây
đ t bi nột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây
A 1 – 2- 3 B 3 – 2 – 1 C 2 – 1 – 3 D 3 – 1 – 2
C©u 2 Ph ươ ng pháp t o c th thu n ch ng v t t c các c p gen quy đ nh tính tr ng ạo giống mới ơ ể thuần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ề tất cả các cặp gen quy định tính trạng ất cả các cặp gen quy định tính trạng ả các cặp gen quy định tính trạng ặp gen quy định tính trạng ịnh tính trạng ạo giống mới
A Nuôi c y h t ph n k t h p l ng b i hoá B Nuôi c y mô ấ ạ ấ ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ợ ưỡ ột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ấ
D Chuy n ghép gen C T th ph n b t bu c qua vài th hể đột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ự thụ phấn bắt buộc qua vài thế hệ ụ phấn bắt buộc qua vài thế hệ ấ ắt buộc qua vài thế hệ ột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ệ
C©u 3: Trong ch n gi ng, đ t o ra gi ng m i mang đ c đi m c a hai loài, ng ọ ống mới ể thuần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ạo giống mới ống mới ới ặp gen quy định tính trạng ể thuần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ười ta áp i ta áp
d ng ph ụng phương pháp: ươ ng pháp:
A lai khác dòng B lai t bào xôma C lai t bào sinh d c D lai thu n ngh ch.ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ụ phấn bắt buộc qua vài thế hệ ật bằng tác nhân gây ịch
C©u 4 : Đ hai t bào sinh d ể thuần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ếp các thao tác sau theo quy trình gây đột biến tạo giống mới ưỡng có thể dung hợp thành một tế bào thống nhất, điều quan ng có th dung h p thành m t t bào th ng nh t, đi u quan ể thuần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng ợp thành một tế bào thống nhất, điều quan ột biến tạo giống mới ếp các thao tác sau theo quy trình gây đột biến tạo giống mới ống mới ất cả các cặp gen quy định tính trạng ề tất cả các cặp gen quy định tính trạng
tr ng đ u tiên là: ọ ần chủng về tất cả các cặp gen quy định tính trạng
A nuôi c y trong mooi tr ng thích h p B dùng hoocmôn thích h p đ dung h p.ấ ường thích hợp. B dùng hoocmôn thích hợp để dung hợp ợ ợ ể đột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ợ
C lo i b thành t bào D dùng xung đi n cao áp đ kích thích.ạ ỏ ến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây ệ ể đột biến; 3- Xử lý mẫu vật bằng tác nhân gây
Trang 17hóc thÇy c« vµ c¸c em m¹nh khoÎ – thµnh c«ng
