+ Thắng lợi của cuộc kháng chiến đã giáng đòn nặng nề vào tham vọng xâm lược âm mưu no dịch của chủ nghĩa đế quốc sau chiến tranh thế giới thứ II, góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa [r]
Trang 1Đề cương lịch sử
Câu 1: Nêu ý nghĩ lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam? Em đánh giá như thế nào về vai trò của Nguyễn Ái Quốc đối với sự ra đời của Đảng Cộng Sản Việt Nam?
_ Ý nghĩa việc thành lập Đảng:
+ Là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở Việt Nam trong thời đại mới Đảng là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác Lê – nin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam trong những năm đầu của thế kỉ XX + Là bước ngoặc vĩ đại trong lịch sử của giai cấp công nhân và cách mạng Việt Nam, khẳng định giai cấp vô sản của nước ta đã trưởng thành và đủ sức lãnh đạo cách mạng, chấm dứt thời kì khủng hoảng về giai cấp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam
Từ đây, cách mạng Việt Nam đã thuộc quyền lãnh đạo tuyệt đối của giai cấp công nhân mà đội tiên phong là Đảng Cộng sản Việt Nam
+ Cũng từ đây, cách mạng Việt Nam thật sự trở thành 1 bộ phân khăng khít của cách mạng thế giới
+ Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự chuẩn bị đầu tiên có tính tất yếu, quyết định cho những bước phát triển nhảy vọt về sau của cách mạng và lịch sử dân tộc Việt Nam
_ Vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong việc thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam:
+ Nguyễn Ái Quốc là người có công lao lớn cho sự ra đời của Đảng, người đã chuẩn
bị cho ta về tư tưởng chính trị và tổ chức trước khi Đảng ra đời
+ Người đã tìm thấy con đường cách mạng của Việt Nam là cách mạng vô sản, vào 7 /
1920 Nguyễn Ái Quốc đọc được Sơ lược lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lê – nin, từ đó người hoàn toàn tin vào Lê – nin và đứng về Quốc tế Cộng Sản
+ Từ khi tìm thấy được đường lối, Người chuẩn bị tư tưởng, Người truyền bá rộng rãi chủa nghĩa Mác Lê – nin qua sách báo
+ Tiếp đó Người chuẩn bị lực lượng cách mạng bằng cách thành lập hội Việt Nam cách mạng Thanh niên đề đào tạo cán bộ cách mạng trung kiên cho Đảng Người chủ trì hội nghị hợp nhất ba tổ chức Cộng Sản đề ra cương lĩnh chính trị đầu tiên, chính cương vắn tắt, điền lệ tóm tắt, sách lược vắn tắt
=> Nguyễn Ái Quốc có công sáng lập ra Đảng Cộng Sản Việt Nam
Câu 2: Tóm tắt diễn biết của cách mạng tháng tám? Em đánh giá như thế nào về cách mạng này?
_ Diễn biến:
+ 14 – 15 / 8 / 1945, Đảng họp hội nghị toàn quốc ở Tân Trào ( Tuyên Quang ) phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền trước khi quân đồng minh vào nước ta
+ Tối 15 / 8, đội tuyên truyền xung phong của Việt Minh tổ chức diễn thuyết ở 3 rạp hát lớn trong thành phố
+ 16 / 8 / 1945, truyền đơn khởi ngữ kêu gọi khởi nghĩa xuất hiện khắp mọi nơi chính phủ bù nhìn lung lay tận gốc rễ
Trang 2+ 19 / 8 / 1945, cuộc mít tin tại nhà hát lớn nhanh chóng biến thành cuộc biểu tình đánh chiếm các công sở chính quyền địch, cuộc khởi nghĩa thắng lợi hoàn toàn ở Hà Nội
+ 14 – 18 / 8 / 1945, 4 tỉnh giành chính quyền sớm nhất là: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
+ 23 / 8 / 1945, Huế giành chính quyền, 25 / 8 / 1945, Sài Gòn giành chính quyền, đến
28 / 8 / 1945, tổng khởi nghĩa thành công trong cả nước
+ 2 / 9 / 1945, tại Quảng trường Ba Đình ( Hà Nội ) chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà
_ Các đánh giá và nhân xét:
+ Cuộc cách mạng này diễn ra với sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, đúng thời cơ và có
sự lãnh đạo xuất sắc của Đảng và đứng đầu là Chủ Tịch Hồ Chí Minh
+ Được chuẩn bị trong vòng 15 năm từ khi Đảng thành lập, rút nhiều bài học qua ba cao trào cách mạng 1930 – 1931, 1936 – 1939 và 1939 – 1945
+ Cách mạng nổ ta khi co thời cơ ngàn năm có một thật sự chín mùi: Nhật đầu hàng đồng minh vô điều kiện
+ Cách mạng diễn ra có sự lãnh đạo sáng suốt tài tình với đường lối sáng tạo đi từ khởi nghĩa từng phần đến tổng khởi nghĩa
+ Cách mạng tháng tám diễn ra và thành công nhanh chóng trong vòng 15 ngày ít đổ máu, có sự liên minh chặc chẽ của công nông dẫn đến sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà nhà nước công nông đầu tiên của Đông Nam Á
Câu 3: Trình bày diễn biến , kết quả của chiến dịch Điện Biên Phủ? Nêu nguyên nhân thắng lợi ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chóng Pháp 1945 – 1954?
_ Diễn biến:
13 / 3 7 / 5 / 1954, chia làm 3 đợt tấn công Điện Biên Phủ:
+ Đợt 1: Quân ta tấn công tiêu diệt căn cứ Him Lan và toàn bộ phân khu Bắc
+ Đợt 2: Quân ta tấn công tiêu diệt các căn cứ phía Đông khu Trung tâm
+ Đợt 3: Quân ta đồng loạt tấn công tiêu diệt các căn cứ còn lại ở phân khu Trung tâm
và phân khu Nam Chiều 7 / 5, quân ta đánh vào sở chỉ huy địch 17 giờ 30 phút ngày
7 / 5, Tướng Đờ Ca – xtơ – ri cùng toàn bộ Ban tham mưu của địch ra đầu hàng
_ Kết quả: Quân ta tiêu diệt hoàn toàn tập đoàn cứ điểm của địch, loại khỏi vòng chiến đấu 16200 tên địch ( có 1 thiếu tướng ), phá huỷ và thu toàn bộ phương tiện chiến tranh, bắn rơi và bắn cháy 62 máy bay các loại
_ Nguyên nhân của cuộc kháng chiến chóng Pháp 1945 – 1954:
+ Cuộc kháng chiến Pháp thắng lợi nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, đứng đầu là Chủ Tịch Hồ Chí Minh, với đường lối chính trị, quân sự và đường lối kháng chiến đúng đắn sáng tạo
+ Cuộc kháng của nhân dân ta chống thực dân Pháp xâm lược được tiến hành trong điều kiện có hệ thống chính quyền dân chủ nhân dân trong cả nước, có mặt trân dân tộc thống nhất được củng cố và mở rộng, có lực lượng vũ trang ba thứ quân sớm được xây dựng và không ngừng lớn mạnh, có hậu phương rộng lớn được xây dựng vững chắc về mọi mặt
Trang 3+ Cuộc kháng chiến của nhân dân ta được tiến hành trong liên minh chiến đấu với nhân dân hai nước Lào và Cam – pu – chia chống kẻ thù chung, có sự đồng minh, ủng
hộ và giúp đỡ của Trung Quốc, Liên Xô và các nước dân chủ nhân dân khác, của nhân dân Pháp và loài người tiến bộ
_ Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chóng Pháp 1945 – 1954:
+ Thắng lợi của cuộc kháng chiến đã chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược, đồng thời chấm dứt ách thống trị của thực dân Pháp trong gần một thế kỉ trên đất nước ta Miền Bắc nước ta được hoàn toàn giải phóng, chuển sang giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, tạo cơ sở để nhân dân ta gải phóng miền Nam, thống nhất Tổ Quốc
+ Thắng lợi của cuộc kháng chiến đã giáng đòn nặng nề vào tham vọng xâm lược âm mưu no dịch của chủ nghĩa đế quốc sau chiến tranh thế giới thứ II, góp phần làm tan
rã hệ thống thuộc địa của chúng, cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, trước hết là ở các nước Châu Á, Châu Phi và Mĩ La – tinh
Câu 4: Hãy cho biết tình hình nước ta sau hiệp định Giơ – ne – vơ? Trình bày diễn biến phong trào Đồng Khởi 1959 – 1960? Vì sao nói Đồng Khởi đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng miền Nam?
_ Tình hình nước ta sau hiệp định Giơ – ne – vơ:
+ Quân Pháp rút khỏi Miền Bắc ( 5 – 1955 ) nhưng hội nghị hiệp thương ttoongr tuyển cử để thống nhất hai Miền Nam – Bắc vẫn không được tiến hành
+ Mĩ nhảy vào thế chân Pháp thiết lập chính quyền tay sai Ngô Đình Diệm ở Miền Nam nhằm thực hiện âm mưu chia cắt đất nước ta, biến Miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và quân sự của chúng
_ Diễn biến phong trào Đồng Khởi:
+ Lúc đầu phong trào nổi dậy của quần chúng nổ ra lẻ tẻ ở từng địa phương như: Bác
Ái, Ninh Thuận, Vĩnh Thạch – Bình Định, Trà Bồng – Quảng Ngãi sau đó lan khắp Miền Nam trở thành cao trào cách mạng với “ Đồng Khởi ” tiêu biểu ở Bến Tre
+ Ngày 17 / 1 / 1960, “ Đồng Khởi ” nổ ra ở huyện Mở Cày ( Bến Tre ) rồi lan rộng ra toàn tỉnh, phả vỡ từng mảnh lớn chính quyền địch ở thôn xã
+ Từ Bến Tre “ Đồng Khởi ” như nước vỡ bờ lan khắp Tây Nguyên, Nam Bộ và một
số nơi ở Trung Trung Bộ
_ “ Đồng Khởi ” đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Miền Nam vì: + “ Đồng Khởi ” đã giáng đòn nặng nề vào chính sách thực dân mới của Mĩ ở Miền Nam, gây tác động mạnh làm lung lay tân gốc chính quyền Ngô Đình Diệm
+ “ Đồng Khởi ” thắng lợi đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của cách mạng Miền Nam, chuyển cách mạng từ thế gìn giữ lực lượng sang thế tấn công Từ trong khí thế
đó, mặt trận dân tộc giải phóng Miền Nam Việt Nam ra dời ( 20 / 12 / 1960 )
Trang 4Câu 5: Kể tên những chiến lược chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới mà Mĩ
thực hiện ở Miền Nam Việt Nam và những thắng lợi quân sự tiêu biểu của quan
dân ta ở Miền Nam đánh bại các chiến lược chiến tranh này của Mĩ? Hãy so sánh
chiến lược “chiến tranh đặc biệt ” với chiến lược “ chiến tranh cục bộ ” của Mĩ?
_ Các chiến lược:
Chiến lược Thắng lợi quân sự
Chiến tranh đơn
phương
Chiến thắng Đồng Khởi ( 1959 – 1960 )
Chiến tranh đặc biệt
( 1961 – 1965 )
Thắng lợi Ấp Bắc ( Mĩ Tho ), thắng lợi Đông – Xuân 1964 – 1965: Ba Gia, Đồng Xoài
Chiến tranh cục bộ
( 1965 – 1968 )
Chiến thắng Vạn Tường ( Quãng Ngãi ), chiến thắng Đông – Xuân ( 1965 – 1966 / 1966 – 1967, nỏi dậy Xuân Mậu Thân ( 1968 )
Chiến lược Việt Nam
hoá chiến tranh
Cuộc tiến công chiến lược năm 1972
_ So sánh chiến lược “chiến tranh đặc biệt ” với chiến lược “ chiến tranh cục bộ ” của
Mĩ:
+ Giống nhau: Loại hình chiến tranh đều là xâm lược thực dân kiểu mới, thực hiện âm
mưu biến Miền Nam thành thuộc địa cách mạng gây đau thương cho dân tộc Việt
Nam
+ Khác nhau:
Chiến tranh cục bộ Chiến tranh đặc biệt Lực lượng Quân Mĩ, quân đồng minh
( gần 1,5 triệu quân năm 1969 )
Quân đọi Sài Gòn, nguỵ quân ( 560000 người cuối năm 1964 )
Quy mô Mở rộng khắp từ Nam ra Bắc, vũ
khí hiện đại, hoả lực mạnh
Quy mô chỉ trong Miền Nam là chính
Tính ác liệt Ác kiệt, hành động dã man hơn,
huy động lực lượng lớn để bình định và tìm diệt
Câu 6: Nên những thành tựu của Miền Bắc trong việc thực hiện kế hoạch nhà
nước năm năm ( 1961 – 1965 )? Ý nghĩa của nó?
_ Những thành tựu:
+ Công nghiệp: được ưu tiên đầu tư vốn phát triển, nhiều khu công nghiệp và nhà máy
mới được xây dựng như gang thép Thái Nguyên, điện Uông Bí, phân đạm Bắc Giang
+ Nông nghiệp: Ưu tiên phát triển nông – lâm trường quốc doanh, xây dựng hợp tác
xã, sản xuất nông nghiệp bậc cao, nhiều hợp tác xã đạt 5tấn/ha
+ Thương nghiệp: quốc doanh được ưu tiên phát triển góp phần củng cố quan hệ sản
xuất mới, cải thiện đời sống nhân dân
+ Giao thông vận tải: Giao thông đường sắt, đường bộ, đường thuỷ, đường hàng
không được củng cố
+ Văn hoá – Giáo dục: Có bước phát triển tiến bộ đáng kể, số học sinh phổ thông, đại
học tăng Ngành nghề y tế mở rộng đến tận huyện xã
+ Ngoài ra Miền Bắc còn làm tròn nghĩa vụ hậu phương của mình đối với Miền Nam
_ ý nghĩa của nó:
Trang 5+ Những thành tựu đạt được đã làm thay đổi bộ mặt xã hội Miền Bắc Trong 10 năm qua, Miền Bắc đã tiến hành những bước dài chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc Đât nước, xã hội, con người đều đổi mới Miền Bắc đã trở thành hậu phương vững chắc chi viện cho Miền Nam
Câu 7: Mĩ tiến hành chiến tranh phá hoại Miền Bắc nhằm mục đích gì? Nêu trận đánh tiêu biểu mà quân dân ta đánh bại trận tập kích của Mĩ bằng không quân 1972?
_ Mĩ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc nhằm mục đích :
+ Phá hoại công cuộc xây dựng CNXH miền Bắc , muốn đưa miền Bắc về thời đồ đá ; ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc cho miền Nam ; uy hiếp tinh thần chống Mĩ cứu nước của nhân dân ta nhằm thực hiện âm mưu xâm lược của chúng
_ Trận đánh tiêu biểu vào cuối tháng 12/1972 quân ta chủ động đánh địch và đã làm nên trận Điện Biên Phủ trên không từ 18-29/12/1972 chấn động địa cầu
Câu 8: Trình bày diễn biến cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân 1975? Phân tích
ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng Mĩ cứu nước ( 1954 –
1975 )?
Cuộc tổng tiến công và nổi dậy xuân 1975:
_ Chiến dịch Tây Nguyên ( 10 / 3 – 24 / 3 / 1975 )
+ Tây Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng
+ Ngày 10 / 3 / 1975, ta đánh vào Buôn Ma Thuộc, trận then chốt này nhanh chóng thắng lợi
+ Ngày 12 / 3 / 1975, địch phản công chiếm lại Buôn Ma Thuộc nhưng không thành + Ngày 14 / 3 / 1975, địch rút toàn bộ quân khỏi Tây Nguyên bị quân ta tiêu diệt trên đường rút chạy
+ Ngày 24 / 3 / 1975, chiến dịch kết thúc
_ Chiến dịc Huế - Đà Nẵng ( 21 / 3 3 / 4 /1975 )
+ Ngày 21 / 3 / 1975, ta đánh Huế và chặn đường rút của địch
+ Lúc 10h30’ ngày 25 / 3 / 1975, ta tiến vào Cố Đô Huế
+ Ngày 26 / 3 / 1975, ta giải phóng Huế
+ Lúc 15h ngày 29 / 3 / 1975, giải phóng Đà Nẵng
_ Chiến dịch Hồ Chí Minh
+ 5 giờ chiều 26 / 4, chiến dịch Hồ Chi Minh bắt đầu Năm cánh quân cùng lúc vượt qua tuyến phòng thủ vòng ngoài của địch tiến vào trung tâm Sài Gòn, đánh chiếm các
cơ quan đầu não của chúng
+ 10 giờ 45 phút ngày 30 / 4, xe tăng của ta tiến thẳng vào Dinh Độc lập, bắt sống toàn bộ Chính phủ Trung ương Sài Gòn Tổng thống Việt Nam Cộng Hoà Dương Văn Minh đã phải tuyên bố đầu hàng không điều kiện 11 giờ 30 phút cùng ngày, lá cờ cách mạng tung bay trên nóc toàn nhà Phủ Tổng thống, báo hiệu sự toàn thắng chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử
Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng Mĩ cứu nước ( 1954 – 1975 ):
_ Trong nước:
+ Kết thúc 21 năm kháng chiến chống Mĩ và 30 năm giải phóng dân tộc, chấm dứt ách thống trị của Chủ Nghĩa Đế Quốc
Trang 6+ Hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, thống nhất đất nước
+ Mở ra kỉ nguyên mới cho lịch sử dân tộc – kỉ nguyên độc lập thống nhất đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội
_ Quốc tế:
+ Tác động mạnh mẽ đến nội tình nước Mĩ và thế giới, cổ vũ lớo lao, động viên phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới
+ Có tính thời đại sâu sắc, là chiến công vĩ đại của thế kỉ XX
Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng Mĩ cứu nước ( 1954 – 1975 ):
_ Chủ quan:
+ Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và đường lối chính trị quân sự đúng đắn
+ Tạo dựng được khối đoàn kết dân tộc
+ Có hậu phương Miền Bắc chi viện đầy đủ và kịp thời
_ Khách quan:
+ sự đoàn kết của ba nước Đông Dương và sự ủng hộ của các nước Xã Hội Chủ Nghĩa và lực lượng hoà bình dân chủ thế giới