Vậy mà L lại nói: Cuộc sống của đồng bào các dân tộc ở miền núi còn nhiều khó khăn thì không thể nói là các dân tộc bình đẳng với nhau về kinh tế được1. Hỏi:.[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GDCD 2011 – 2012
HỌC KÌ I – KHỐI 10
I Phần lí thuyết
Câu 1: Thế nào là Chất và Lượng của sự vật và hiện tượng? Cho ví dụ?
Câu 2: Sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất khác nhau như thế nào? cho ví dụ
Câu 3: Em hãy nêu một vài ví dụ nói lên sự biến đổi về lượng dẫn đến sự biến đổi về chất trong quá trình học tập và rèn luyện của bản thân
Câu 4: Chúng ta phải luôn luôn đổi mới phương pháp học tập theo em, đấy có phải là yêu cầu của phủ định biện chứng không? Tại sao?
Câu 5: Trong cuộc sống hằng ngày, ta cần phải phê bình và tự phê bình như thế nào mới phù hợp với quan điểm phủ định biện chứng?
Em hãy nhận xét một vài hiện tượng biểu hiện sự phủ định biện chứng việc thờ cúng, lễ hội, ma chay, cưới xin ở nước ta hiện nay
Câu 6: Dựa vào kiến thức đã học và thực tế trong cuộc sống, em hãy giải thích quan điểm: Thực tiễn là cơ sở của nhận thức
Câu 7: Bản thân em đã có việc làm nào gắn học với hành? Việc kết hợp giữa học với hành
có tác dụng thế nào đối với quá trình học tập của em?
Câu 8: Dựa vào kiến thức đã học, em hãy cho biết ý nghĩa của câu tục ngữ: Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.
Câu 9: Em hãy cho biết: Vì sao nói con Người là chủ thể của Lịch sử
Câu 10: Trong cuộc sống hàng ngày, có một số người lười lao động nhưng lại thường xuyên cầu khấn thần linh phù hộ cho họ có nhiều tiền, sống sung sướng
Dựa vào kiến thức Con người là chủ thể của lịch sử, Em có thể nói với họ điều gì?
II Phần bài tập
Câu 1 Trong câu tục ngữ: “ Chẳng chua cũng thể là chanh, chẳng ngọt cũng thể cam
sành chín cây”, Yếu tố “chất”, theo nghĩa Triết học, đã được xác định như thế nào?
Câu 2: Có hai người bạn rất thân nhau Một người bạn học chăm chỉ, còn người bạn kia thì
lười nhác bạn lười nhác hay bị điểm kém và về nhà thường bị “ăn đòn” của người bố và bị
mẹ la mắng Thương bạn mình, bạn chăm học thường cho bạn mình chép bài mỗi khi kiểm tra, vì vậy bạ lười học tránh được những “bữa đòn” của người cha Nhưng một hôm, bạn chăm học nghĩ thấy là việc làm của mình là không tốt, vì bạn đã lừa dối thầy cô, làm cho bạn của mình không tiến bộ Và thế là bạn chăm học đã nói riêng với bạn lười học là nên tự học, sẽ giúp đỡ bạn nếu cần Hiểu ra vấn đề, bạn lười học bắt đầu nỗ lực học tập Sau một thời gian bạn đã tiến bộ trông thấy Những điểm 9,10 thường xuyên đến với bạn đó
Hỏi: 1 Theo em “Học kém” thuộc về chất hay thuộc về lượng?
2 Muốn thay đổi chất (Học giỏi-được điểm cao) thì phải khắc phục bệnh lười học tập để tích luỹ được thêm kiến thức, vậy lượng kiến thức ấy có thay đổi không?
3 Lượng kiến thức tăng đến gới hạn nào mới có thể học giỏi được? Điểm giới hạn ấy gọi là điểm gì?
4 Cách giúp đỡ bạn tốt nhất trong học tập là để bạn tiến bộ dần về học lực, tự bạn làm được bài tập và bài kiểm tra; muốn vậy em phải giúp bạn theo cách thức nào?
Trang 2Câu 4 Đã có một thời kì, con người không gìn giữ một số công trình kiến trúc cổ Vì vậy
những ngôi chùa, đền, đình làng đã bị một số người bất cần, tắc trách sử dụng bừa bãi, như:
sử dụng làm nhà kho, làm chuồng trâu, chuồng bò thậm chí có nơi chúng còn bị tháo dỡ
ra để lấy gạch, gỗ, ngói để làm công việc khác
Hỏi:
1 Những hành vi nêu trên có phải là phủ định hay không? Nếu đúng thì đó là loại phủ định nào?
2 Loại phủ định như vậy có góp phần bảo tồn và phát triển văn hoá không?
3 Loại phủ định nêu trên có cản trở sự phát triển tự nhiên, đi ngược với quy luật của tự nhiên hay không?
Câu 5 Hiện nay chúng ta thấy trong chăn nuôi, người ta thường tiến hành lai giống và tạo
giống mới nhằm có năng suất cao hơn
Hỏi: 1 Thế hệ lai đó có quan hệ như thế nào với bố mẹ chúng? Nó có phù hợp với khuynh hướng phát triển của sự vật không?
2 Quá trình lai tạo giống mới có tuân theo quy luật phủ định của phủ định không? Nó thuộc loại phủ định định nào, biện chứng hay siêu hình?
3 Việc lai ghép do con người tiến hành có mâu thuẫn với quy luật phát triển tự nhiên của bản thân con vật hay không?
4 Con vật lai tiếp thu những yếu tố nào của cha mẹ chúng? Và có đóng góp cho sự phát triển của giống loài không?
Câu 6 Timiriadép, nhà tự nhiên học vĩ đại người Nga rất coi trọng công tác thực nghiệm.
Các công trình nghiên cứu của ông đều dựa trênn những kết quả khảo sát lâu dìa và tỉ mỉ về đời sống cây trồng
Lần ấy, một sinh viên dược giao nhiệm vụ nghiên cứu một giống mới Anh ta lúng túng không biết tiến hành như thế nào, bèn đến hỏi Timiriadép về tính năng của giống cây đó Nhà bác học mỉm cười, vẻ giễu cợt:
- Anh bạn thân mến! lẽ ra anh không nên hỏi ý kiến tôi, mà phải hỏi ý kiến cái cây ấy chứ ! Hỏi:
1 Em có nhận xét gì sau khi đọc xong mẩu chuyện trên
2 Theo em, câu chuyện trên cho ta thấy vai trò gì của thực tiễn đối với nghiên cứu khoa học?
Trang 3ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GDCD 2011 – 2012
HỌC KÌ I – KHỐI 11
I Phần lí thuyết
Câu 1 Tại sao quy luật giá trị lại có tác động điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hoá? Cho
ví dụ để minh hoạ
Câu 2 Tại sao quy luật giá trị lại có tác động kích thích thích lực lượng sản xuất phát triển
và làm cho năng suất lao động tăng lên?
Câu 3 Cạnh tranh là gì? phân tích tính tất yếu khách quan và mục đích của cạnh tranh
trong sản xuất và lưu thông hàng hoá
Câu 4 Từ tính hai mặt tích cực và hạn chế của cạnh tranh, hãy cho biết Nhà nước cần làm
gì để phát huy mặt tích cực và khắc phục hạn chế của cạnh tranh hiện nay ở nước ta?
Câu 5 Cầu là gì? Cung là gì? tại sao người bán và người mua lại quan tâm đến nhu cầu có
khả năng thanh toán?
Câu 6 Phân tích nội dung của quan hệ cung – cầu trong sản xuất và lưu thông hàng hoá Câu 7 Em hãy lấy ví dụ để minh hoạ về sự điều tiết cảu Nhà nước, khi trên thị trường quan
hệ cung – cầu bị rối loạn ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của nhân dân
Câu 8 Từ khái niệm công nghiệp hoá, hiện đại hoá, em hãy cho biết tại sao ở nước ta công
nghiệp hoá phải gắn liền với hiện đại hoá
Câu 9 Phân tích nội dung cơ bản của công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở nước ta hiện nay Câu 10 Trình bày khái niệm thành phần kinh tế và căn cứ để xác định thành phần kinh tế ở
nước ta
Câu 11 Phân tích tính tất yếu khách quan của sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần ở
nước ta
Câu 12 Thành phần kinh tế nhà nước là gì? Phân tích vai trò của thành phần kinh tế nhà
nước Theo em cần phải làm gì để tăng cường vai trò của thành phần kinh tế nhà nước hiện nay ở nước ta?
Câu 13 Theo em, với sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần, vấn đề tìm kiếm việc làm có
gì khác với trước đây khi nền kinh tế nước ta còn tình trạng bao cấp?
II Phần bài tập
Câu 1 Hãy giải thích vì sao vào cuối mùa đông các cửa hàng bán quần áo thường có chiến
dịch đại hạ giá?
Câu 2 Cuối mùa giá trái cây thườn cao hơn giữa mùa Vận dụng mối quan hệ cung – cầu,
hãy giải thích tại sao?
Câu 3 vận dụng những kiến thức đã học trong bài, lí giải hiện tượng kinh doanh sau đây:
Khi xuất hiện dịch cúm gia cầm, giá của mặt hàng thịt lợn và thịt bò tăng
Câu 4 Vừa đi học về tới nhà, Tú Anh hốt hoảng vì thấy mẹ ngồi thẫn thờ cạnh đống vải
vừa hái ngoài vườn, vẻ mặt mẹ buồn làm Tú Anh rất lo lắng
Trang 4- Tú Anh: Mẹ nói không sao mà sao mẹ buồn thế?
- Mẹ: Mẹ buồn vì mấy quả vải này đay con ạ?
- Tú Anh: Mẹ hay thật! Vụ vải này nhà ta được mùa lớn, cây nào cũng sai quả hơn hẳn các năm mà mẹ lại chán là sao?
- Mẹ: Nhà ai cũng được mùa thì mẹ mới chán chứ!
Hỏi: Theo em tại sao bạn Tú Anh lại không vui khi vụ vải được mùa lớn?
Câu 5 Trên đường đi học về, Hạnh hỏi Mai:
- Hạnh: Cậu có cho rằng một nền kinh tế tồn tại quá nhiều thành phần kinh tế là không hợp lí không?
- Mai: Tớ nghĩ là nên tồn tại nhiều thành phần kinh tế, vì có như vậy người dân chúng
ta mới được hưởng nhiều lợi ích
- Hạnh: Theo tớ chỉ cần có thành phần kinh tế nhà nước là đủ rồi
Hỏi: Em đồng ý với ý kiến của Mai hay Hạnh? Vì sao? Em sẽ trả lời ý kiến của Hạnh như
thế nào?
Câu 6 Khi nói về vai trò của thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, Hưng và Việt
cùng tranh luận
- Hưng: Theo cậu ở nước ta hiện nay có nên phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài không?
- Việt: Theo tớ rất cần Thế cậu thì sao:
- Hưng Tớ thấy không nên phát triển thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài vì như vậy nước ta mới không bị lệ thuộc vào bên ngoài
Hỏi: Em có đồng ý với quan điểm của bạn Hưng không? Vì sao? Để thành phần kinh tế có
vốn đầu tư nước ngoài phát huy tối đa vai trò của mình, theo em Nhà nước nên làm gì?
Trang 5ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GDCD 2011 – 2012
HỌC KÌ I – KHỐI 12
I Phần lí thuyết
Câu 1 Em hiểu thế nào là công dân bình đẳng về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lí?
Cho ví dụ
Câu 2 Ý nghĩa của việc Nhà nước bảo đảm cho công dân bình đẳng về quyền nghĩa vẹ và
trách nhiệm pháp lí?
Câu 3 Nguyên tắc bình đẳng được thể hiện như thế nào trong quan hệ giữa vợ và chồng?
Thực hiện nguyên tắc bình đẳng trong quan hệ giữa vợ và chồng có ý nghĩa như thế nào đối với người phụ nữ trong giai đoạn hiện nay?
Câu 4 Quy tắc đạo đức và cách xử sự của các thành viên trong gia đình hiện nay có gì
khác so với các gia đình truyền thống trước đây?
Câu 5 Theo em, việc pháp luật thừa nhận quyền sở hữu tài sản riêng của vợ, chồng có mâu
thuẫn với nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng không?
Câu 6 Tại sao người lao động và người sử dụng lao động phải giao kết hợp đồng lao động?
Thực hiện đúng nguyên tắc trong giao kết hợp đồng lao động đem lại quyền lợi gì cho người lao động và người sử dụng lao động?
Câu 7 Việc Nhà nước ưu đãi đối với người lao động có trình độ chuyên môn kĩ thuật cao
và quy định không sử dụng lao động nữ vào các công việc nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại, ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh đẻ và nuôi con có trái với nguyên tắc công dân bình đẳng trong lao động không ? Vì sao?
Câu 8 Có người hiểu bình đẳng trong kinh doanh là: Bất cứ ai cũng có thể tham gia vào
quá trình kinh doanh Hiểu như vậy có đúng không? Vì sao?
Sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông, nếu em có ý định thành lập doanh nghiệp tư nhân thì em có quyền thực hiện ý định đó không? vì sao?
Câu 9 Tại sao để thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc, Nhà nước cần quan tâm đến
các dân tộc thiểu số có trình độ phát triển kinh tế - xã hội thấp?
Câu 10 Thực hiện bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo có ý nghĩa như thế nào trong việc
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa?
II Phần bài tập
Câu 1 Anh A sống độc thân, anh B có mẹ già và con nhỏ Cả hai anh làm việc cùng một
cơ quan và có một mức thu nhập giống nhau Cuối năm anh A phải đóng thuế thu nhập cao hơn anh B Anh A khiếu nại với cơ quan thuế với lí lẽ rằng anh nộp thuế nhiều hơn anh B trong khi thu nhập của hai người bằng nhau là không bình đẳng
Hỏi
1 Anh A khiếu nại như vậy đúng không? Tại sao?
2 Trong thực tế, bên cạnh những quy định của pháp luật thì việc thực hiện quyền và nghĩa vụ cảu công dân còn phụ thuộc vào yếu tố nào?
Câu 2 Tốt nghiệp trung học phổ thông, bạn bè trong lớp mỗi người một ngả Có đến gần
20 bạn được vào đại học, tiếp tục thực hiện được ước mơ học đường Còn những người khác thì người vào trung cấp chuyên nghiệp, người theo học nghề, người vào làm việc
Trang 6học đường? Mong sao chúng ta trở lại tuổi học trò để cùng được như nhau như những tháng năm qua?
Hỏi:
1 Em có nhận xét gì qua tâm sự trên của các bạn sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông?
2 Em Hiểu thế nào là bình đẳng giữa những HS tốt nghiệp THPT trong việc vào các trường đại học, trung cấp chuyên nghiệp hoặc đi vào cuộc sống lao động sản xuất?
Câu 3 Gia đình Ông N và bà M có 3 người con ( một trai 20 tuổi và hai gái 14 và 10 tuổi )
sinh sống tại thị xã X trong một ngôi nhà cấp 4 trên diện tích đát 200 m² mà vợ chồng ông
đã mua được lúc mới cưới Khi người con trai cả lập gia đình, Ông N đã quyết định bán nhà, chuyển về quê sống để lấy tiền cho anh này tổ chức lễ cưới và mở quán cà phê thấy thế, bà M ra sức can ngăn, bà nói:
“Tôi còn ít vốn của mẹ tôi để lại, tôi sẽ cho thằng cả để nó mở quán, Nhà mình gần trường, lâu nay tôi bán hàng tạp hoá cũng kiếm thêm chút tiền nuôi hai đứa nhỏ, vả lại hai đứa nhỏ còn đang học, quen trường, quen bạn nếu chuyển về quê sẽ ảnh hưởng đến các con”
Ông N cho rằng mình có toàn quyền quyết định, Ông to tiếng:
“Tại sao bà có vốn riêng mà không nói với tôi, bà không được phép làm như vậy? Chuyện bán nhà, tôi bàn với bà thế thôi chứ tôi đã quyết định rồi Tuần trước có người hỏi mua, tôi
đã đồng ý bán vàđã nhận tiền đựt cọc Con gái là con người ta, học hành nhiều làm gì, tôi
sẽ cho hai đứa nghỉ học để bán quán và bế con giúp thằng cả ”
Em nhận xét thế nào về hành động của Ông N?
Theo em, ông N có được toàn quyền quyết định bán ngôi nhà của gia đình không?
Câu 4 Chị Hà và anh Hoan yêu nhau đã được hai năm rồi Đến khi hai người bàn tính
chuyện kết hôn thì mẹ chị Hà nhất định không đồng ý vì cho rằng nhà anh Hoan nghèo, lấy anh Hoan thì chị hà sẽ khổ Chị Hà giải thích thế nào thì mẹ chị vẫn cứ khăng khăng không chịu Bà nói: Phận làm con thì chỉ biết nghe thôi, cha mẹ nói giì thì con phải nghe vậy, quyết định thế nào thì con phải làm theo thế ấy Chị Hà hoang mang, không biết phải xử sự thế nào cho đúng
Câu hỏi:
1 Mẹ chị hà có quyền ngăn cản chị hà kết hôn với anh hoan không?
2 Chị Hà có quyền quyết định kết hôn với anh Hoan mà không cần có sự đồng ý của cham mẹ không?
3 Thế nào là quyền quyền tự quyết trong quan hệ kết hôn được quy định trong luật HN-GĐ năm 2000?
Câu 5 Chị N muốn vào làm việc trong công ty May mặc X Đến ngày hẹn trước, Giám
đốc Công ty đưa cho chị bản hợp đồng lao động và đề nghị chị kí vào đó Thấy trong hợp đồng không có điều khoản quy định về tìên lương nên chị N đề nghị được bổ sung rồi sau
Trang 7đó mới kí Ông Giám đốc Công ti thì cho rằng chị là người lao động không có quyền thoả thuận về tiền lương, vì đó là quyền quyết định của Giám đốc (người sử dụng lao động) tuỳ theo từng tháng khác nhau, nên không cần phải ghi trong hợp đồng Thấy vậy, chị N từ chối
kí hợp đồng lao động này
Câu hỏi:
1 Chị N có quyền đề nghị về điều khoản tiền lương trong hợp đồng lao động không?
2 Trong hợp đồng lao động, các bên thoả thuận những nội dung gì?
3 Ông Giám đốc Công ti X có quyền đơn phương quyết định về mọi nội dung trong hợp đồng lao động không?
Câu 6 Anh Toàn và Anh Tiến cùng được nhận vào làm việc tại công ti Điện tử Z Do anh
Toàn có bằng tốt nghiệp Đại học loại khá nên được Giám đóc bố trí làm việc ở Phòng nghiên cứu thi trường Còn Anh Tiến chỉ có bằng tốt nghiệp đại học loại trung bình nên Giám đốc sắp xếp về tổ bán hàng Thấy vậy, anh Tiến thắc mắc và cho rằng anh khồng được bình đẳng với anh Toàn trong việc thực hiện quyền lao động
Câu hỏi:
1 Theo em, tại sao ông Giám đốc lại sắp xếp công việc của hai người khác nhau?
2 Việc anh Toàn và anh Tiến được phân công làm các công việc khác nhau có bị coi là bất bình đẳng trong việc thực hiện quyền lao động không?
Câu 7 Linh hỏi Huyền: Tớ vẫn nghe nói Nhà nước bảo đảm để các tôn giáo đều được hoạt động theo quy định của pháp luật, thế mà tại sao đạo tin lành Đêga ở Tây nguyên lại bị cấm hoạt động?
Huyền: Nhà nước cho phép các tôn giáo hoạt động chứ có cấm đoàn gì đâu, chắc là mấy người theo đạo này có hoạt động quấy phá gì đó?
Theo các em, Nhà nước có cho phép các tôn giáo hoạt động theo đúng quy định của pháp luật không? Tôn giáo bị cấm trong trường hợp nào?
Câu 8 H được biết, Nhà nước có chính sách phát triển kinh tế - Xã hội đối với vùng núi, vùng đồng bào dân tộc nhằm từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc Chủ trương này của Nhà nước là tạo điều kiện để nhân dân các dân tộc được bình đẳng với nhau về kinh tế Vậy mà L lại nói: Cuộc sống của đồng bào các dân tộc ở miền núi còn nhiều khó khăn thì không thể nói là các dân tộc bình đẳng với nhau về kinh tế được
Hỏi:
1 Em có nhận xét gì về suy nghĩ của H và L?
2 Để thực hiện quyền bình đửng về kinh tế giữa các dân tộc, Nhà nước ta phải thực hiện những biện pháp nào?
Câu 9 Tại một xã miền núi, nhân dân bốn dân tộc đang sinh sống đoàn kết, bình đẳng với nhau thì có một số người cố ý tuyên truyền gây kì thị, chia rẽ làm cho một số bà con hiểu lầm lẫn nhau, quan hệ giữa bốn dân tộc này bị rạn nứt uỷ ban Mặt trận Tổ quốc xã phải
Trang 81 Pháp luật nước ta quy định thế nào về hành vi gây kì thị, chia rẽ dân tộc?
2 Nếu ở vào trường hợp trên đây, em có thể làm gì để lấy lại niềm tin về tình đoàn kết
và quan hệ bình đẳng giữa các dân tộc?
Câu 10 H hỏi P: “ Tớ thấy người dân tộc thiểu số thường không có điều kiện học hành như người Kinh, như vậy sao có thể nói là các dân tộc ở Việt nam đều bình đẳng về giáo dục nhỉ? ” T trả lời: “Ô ! nói đến bình đẳng về giáo dục giữa các dân tộc là nói ở góc độ khác, đâu có phải người dân tộc thiểu số nào cũng học hành và đỗ đạt cao giỏi thì mới bình đẳng” Hỏi:
1 P nói như vậy đã đúng và đủ chưa? EM có thể bổ sung điều gì?
2 Nếu ở trường, lớp em có học sinh các dân tộc khác nhau, em có thấy HS các dân tộc đều được bình đẳng trong giáo dục không?