ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 ĐỀ CƯƠNG ƠN THI HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010- 2011 CHƯƠNG I : ESTE-LIPIT ESTE I ĐẶT CÔNG THỨC: ESTE TẠO BỞI R-COOH với R,OH R-COO-R,; R R, no este CnH2nO2 (n ≥ 2) Tên gọi Tên thông thường este gọi sau Tên este = Tên gốc hiđrocacbon ancol + tên gốc axit ( đổi ic → at) Ví dụ: CH3COOC2H5 etyl axetat CH2=CH-COO-CH3 metyl acrylat Ví dụ: CH3 – OCO – (CH2)4 – COO – CH3 đimetyl ađipat Ví dụ: C17H35 - CoO - CH2 C17H35 - CoO - CH C17H35 - CoO - CH2 Glixeryl tristearat II TCHH: Phản ứng nhóm chức: a Phản ứng thủy phân: α Trong dung dịch axit : H+ RCOOR, + HOH RCOOH + R,OH Phản ứng theo chiều từ trái sang phải phản ứng thủy phân este, phản ứng theo chiều từ phải sang trái phản ứng este hóa Vậy phản ứng thủy phân este dung dịch axit phản ứng thuận nghịch β Trong dung dịch bazơ : Đun nóng este dung dịch natri hiđroxit, phản ứng tạo muối axit cacboxylic rượu Thí dụ : RCOOR, + NaOH t → RCOONa + R,OH Đó phản ứng khơng thuận nghịch, khơng axit cacboxylic phản ứng với rượu để tạo lại este Phản ứng gọi phản ứng xà phịng hóa b Phản ứng khử: LiAlH R-COO-R,  R-CH2OH + R,OH → Phản ứng cộng gốc hiđrocacbon: Ví dụ: LIPIT - CHẤT BÉO I ĐẶT CÔNG THỨC: −Chất béo (nguồn gốc động vật, thực vật) este glixerol với axit béo (axit hữu lần axit mạch thẳng, khối lượng phân tử lớn) Các chất béo gọi chung glixerit Công thức tổng quát chất béo R1 - CoO - CH2 R2 - CoO - CH R3 - CoO - CH2 Trong R 1, R2, R3 giống khác −Một số axit béo thường gặp Axit panmitic: C15H31COOH Axit stearic: C17H35COOH Axit oleic: C17H33COOH Axit linoleic: C17H31COOH −Thường gặp glixerit pha tạp Ví dụ: C15H31 - CoO -CH2 C17H33 - CoO - CH C17H35 - CoO - CH2 − Trong chất béo, este glixerol với axit béo cịn có lượng nhỏ axit dạng tự đặc trưng số axit Chỉ số axit chất béo số miligam KOH cần thiết để trung hoà axit tự gam chất béo Ví dụ: Một chất béo có số axit - Nghĩa để trung hoà gam chất béo cần mg KOH II TCHH: Phản ứng thủy phân: + Trong mơi trường nước axit Chất béo tan nước nên không bị thuỷ phân nước lạnh hay nước sơi Để thuỷ phân chất béo phải đun nóng nước áp suất cao (25atm) để đạt đến nhiệt độ cao (220oC): R2 - CoO - CH R3 - CoO - CH2 triglixerit R1 - CoOH CH2 - OH R1 - CoO - CH2 +3H2O CH - OH CH2 - OH glixerol + R2 - CoOH R3 - CoOH axit béo Có thể dùng axit vơ (axit sunfuric lỗng) để tăng Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 tốc độ phản ứng thuỷ phân Axit béo không tan nước, tách +Trong môi trường kiềm (phản ứng xà phịng hố): CH3 Nấu chất béo với kiềm : nCH2 = C − COOCH3  → - CH2 = C − xt , p ,t CH3 COOCH3 n Polimetyl metacrylat( thuỷ tinh hưu ) Ni ,t CH2=C(CH3)COOCH3 + H2  → CH3-CH(CH3)COOCH3 Chú ý: -Este fomiat tráng gương giống anđehit -Este phenol tác dụng với dd kiềm dư tạo muối H2O.(phenol sinh tác dụng tiếp với NaOH nên tạo hai muối ) -Este vòng tác dụng với dd kiềm cho muối -Cần ý trường hợp ancol không bền III ĐIỀU CHẾ: Este ancol: a Thực phản ứng este hoá H+ CH2 - OH R1 - CoO - CH2 R2 - CoO - CH +3NaOH t0 CH - OH + R2 - CoONa CH2 - OH R3 - CoO - CH2 triglixerit R1 - CoONa glixerol R3 - CoONa xà phòng Phản ứng cộng hiđro :(sự hiđro hoá) biến glixerit chưa no (dầu) thành glixerit no (mỡ) Ví dụ: (C17H33COO)3C3H5 + 3H2  Ni → (C17H35COO)3C3H5 ,t * Nhắc lại trường hợp ancol không bền − H 2O TH1: RCH(OH)2  R-CH=O → − H 2O TH2: R-C(OH)2-R,  R-CO-R → − H 2O TH3: R-C(OH)3  R-COOH → TH4: R-CH=CH-OH → R-CH2-CH=O TH5: R-C(OH)=CH2 → R-CO-CH3 *Một số gốc hiđrocácbon (CH3)2CH- (Isopropyl), (CH3)2CH2-CH- ( Isobutyl) CH3-CH2-CH(CH3)- ( Sec-butyl), (CH3)3-C- (Tert-butyl), C6H5- phenyl, C6H5-CH2- Benzyl, CH2= CH- Vinyl RCOOH + R,OH RCOOR, + HOH b Từ muối dẫn xuất halogen hiđrocacbon RCOOAg + R,Cl → RCOOR, + AgCl ↓ Este phenol: a Từ halogenua axit phenolat RCOCl + NaOC6H5 → RCOOC6H5 + NaCl b.Từ anhiđrit axit rượu (CH3CO)2O + HOC6H5 → CH3COOC6H5 + CH3COOH * Lưu ý1 : Thuỷ phân este dung dịch kiềm ( KOH, NaOH ) thông thường ta thu muối ancol , nhiên este tạo từ ancol không no phenol có trường hợp đặc biệt sau : + Este đơn chức + KOH( NaOH)  Muối + anđêhít : RCOOCH= R’ + NaOH  RCOONa + R” CHO VD : CH3COOCH=CH2 + NaOH  CH3COONa + CH3-CHO ( CH2= CH – OH không bền ) + Este đơn chức + NaOH  Muoái + xe ton RCOOC(R’)=R” + NaOH  RCOONa + R’-CO-R” VD: CH3COOC(CH3) =CH2 + NaOH  CH3COONa + CH3-CO-CH3 + Este đơn chức + NaOH  Muoái + muoái + H2O RCOOC6H5 + 2NaOH  RCOONa + C6H5ONa + H2O  Este phenol este tác dụng với dung dịch NaOH( KOH) theo tỉ lệ mol 2: Dang Viết cơng thức cấu tạo thu gọn đồng phân este: Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 - Viết theo thứ tự gốc muối axit Bắt đầu viết từ este fomiat H-COOR’, thay đổi R’ để có đồng phân, sau đến loại este axetat CH3COOR’’ … Tìm CTPT,CTCT este - Sản phẩm p tạo muối ancol: RCOOR’ + NaOH → RCOONa + R’OH - Trước viết phản ứng xà phịng hóa cần xác định este tạo từ axít đơn chức hay đa chức, rượu đơn chức hay đa chức - Thông thường, qua phản ứng xà phịng hóa, tìm cách xác định khối lượng phân tử muối rượu tạo thành để suy gốc hiđrocacbon axit rượu este - Xác định số chức este dựa vào tỉ lệ nE : nNaOH Ví dụ: nE : nNaOH = : => E este chức Bài 1:Chất A este tạo axit no đơn chức rượu no đơn chức Tỉ khối A khí Cacbonic a) Xác định công thức phân tử A b) Đun 1,1 gam chất A với dung dịch KOH dư người ta thu 1,4 gam muối Xác định công thức cấu tạo tên chất A Bài 2: Thủy phân hoàn toàn 0,1 mol este E (chỉ chứa loại chức este) cần dùng 100 gam dung dịch NaOH 12% thu 20,4 gam muối axit hữu 9,2 gam rượu Tìm cơng thức cấu tạo este E Biết axit tạo este đơn chức Este chức mạch hở xà phịng hóa cho muối rượu - Công thức este R(COOR’)2 => Được tạo từ Axit chức R(COOH)2 rượu R’OH - Công thức este (RCOO)2R’ => Được tạo từ axit RCOOH rượu hai chức R’(OH)2 Có sản phẩm muối (do xà phịng hóa) tham gia phản ứng tráng gương Một este xà phịng hóa cho muối tham gia phản ứng tráng gương este thuộc loại este fomiat H-COO-R’ * Tìm cơng thức phân tử este dựa phản ứng đốt cháy - Đốt cháy este cho nCO2 = nH2O este este no đơn chức có cơng thức tổng qt CnH2nO2 - Khi đề cho đốt cháy este khơng no (có nối đơi) đơn chức CnH2n - 2O2 : neste = nCO2 - n H2O Hiệu suất phản ứng neste thuc tê' × 100% neste lí thu't Trong : neste lí thuyết tính giả sử hai chất tham gia phản ứng (axit, rượu) phản ứng hoàn toàn Câu 1: Đun 12 gam axit axetic với 13,8 gam etanol (có H 2SO4 đặc làm xúc tác) đến phản ứng đạt tới trạng thái cân bằng, thu 11 gam este Hiệu suất phản ứng este hóa (Cho H = 1; C = 12; O = 16) A 50% B 62,5% C 55% D 75% Hiệu suất phản ứng: H = 4.Xác định số axít, số xà phịng hóa - Chỉ số axit : số miligam KOH cần dung để trung hoà axit béo tự có 1g chất béo - Chỉ số xà phịng hố : tổng số miligam KOH cần dung để xà phịng hố chất béo Ngun chất trung hoà axit béo tự g chất béo Bài 1: a Tính số axit chất béo , biết muốn trung hoà 2,8g chất béo dó cần 3ml dung dịch KOH 0,1M b Tính hkối lượng KOH cần để trung hồ 4g chất béo có số axits Bài 2: Tính số xà phịng hố chất béo , biết xà phịng hố hồn tồn 2,52g chất béo cần 90ml dung dịch KOH 0,1M Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 CHƯƠNG II: CACBOHIĐRAT -Có loại quan trọng : + Monosaccarit : nhóm cacbohiđrat đơn giản khơng thuỷ phân :glucozơ, fructozơ( C6H1206) + Đi saccarit :là nhóm cacbohiđrat thuỷ phân cho 2phân tử monosaccarit là:saccarozơ, mantozơ( C12H22011) + Polisaccarit : thuỷ phân đến tận cho nhiều monosaccarit : Tinh bột , xenlulozơ ( C6H10O5)n Glucozơ(C6H1206) Fructozơ(C6H1206) Saccarozơ Mantozơ Tinh bột AgNO3/NH3 Ag ↓ + - Ag ↓ - CT C6H1206 C6H1206 Dd xanh lam Dd xanh lam C12H22011 Dd xanh lam ( C6H10O5)n + Cu(OH)2 C12H22011 Dd xanh lam (CH3CO)2O + + + + + HNO3/H2SO4 + + + + + H2O/H+ - - glucozô + fructozô glucozô glucozô - Xenlulozô ( C6H10O5)n Xenlulozô triaxetat Xenlulozô triaxetat glucozô BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM CHƯƠNG I,II Số đồng phân este ứng với công thức phân tử C4H8O2 (1.1 – Tr SBT) A B C D Chất X có cơng thức phân tử C3H6O2, este axit axetic Công thức cấu tạo thu gọn X A C2H5COOH B HO-C2H4-CHO C CH3COOCH3 D HCOOC2H5 Etyl fomat có cơng thức A CH3COOCH3 B HCOOC2H5 C HCOOCH=CH2 D HCOOCH3 Cho sơ đồ chuyển hóa sau (mỗi mũi tên phương trình phản ứng): Tinh bột → X → Y → Z → metyl axetat Các chất Y, Z sơ đồ là: A C2H5OH, CH3COOH B CH3COOH, CH3OH C CH3COOH, C2H5OH D C2H4, CH3COOH Thuỷ phân hoàn toàn 11,44 gam este no, đơn chức, mạch hở X với 100ml dung dịch NaOH 1,3M (vừa đủ) thu 5,98 gam ancol Y Tên gọi X A Etyl fomat B Etyl axetat C Etyl propionat D Propyl axetat Xà phịng hóa 8,8 gam este đơn chức, mạch hở X với 100 ml dung dịch KOH 1M (vừa đủ) thu 4,6 ancol Y Tên gọi X (H = 1, C = 12, O = 16) (6 – Tr 18 SGK) A n-propyl axetat B metyl axetat C etyl axetat D metyl fomat Xà phịng hóa 8,8 gam etyl axetat 200 ml dung dịch NaOH 2M Sau phản ứng xảy hoàn tồn, cạn dung dịch thu chất rắn khan có khối lượng (cho H = 1, C = 12, O = 16, Na = 23) A 3,28 gam B 20,2 gam C 8,2 gam D 10,4 gam Xà phịng hố hồn tồn 22,2 gam hỗn hợp gồm hai este HCOOC 2H5 CH3COOCH3 dung dịch NaOH 1M (đun nóng) Thể tích dung dịch NaOH tối thiểu cần dùng A 400 ml B 300 ml C 150 ml D 200 ml Đốt cháy hoàn toàn 3,7 gam este đơn chức X thu 3,36 lít khí CO (đktc) 2,7 gam H2O Cơng thức phân tử este (7 – Tr 18 SGK) Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 A C5H8O2 B C4H8O2 C C2H4O2 D C3H6O2 10 Đun lượng dư axit axetic với 13,80 gam ancol etylic (có H2SO4đặc làm xúc tác) Đến phản ứng dừng lại thu 19,8 gam este Hiệu suất phản ứng este hóa là: A 75,0% B.62,5% C 60,0% D 41,67% 11 Cho glixerol phản ứng với hỗn hợp axit béo gồm C17H35COOH C15H31COOH, số loại trieste tạo tối đa A B C D 12 Phát biểu sau không ? (2 – Tr 11 SGK) A Chất béo không tan nước B Chất béo không tan nước, nhẹ nước tan nhiều dung môi hữu C Dầu ăn mỡ bơi trơn có thành phần ngun tố D Chất béo trieste glixerol với axit béo 13 Khi xà phịng hóa tripanmitin ta thu sản phẩm A C15H31COONa etanol B C17H35COOH glixerol C C15H31COONa glixerol D C17H35COONa glixerol 14 Để trung hịa lượng axit tự có 14 gam mẫu chất béo cần 15ml dung dịch KOH 0,1M Chỉ số axit mẫu chất béo (Cho H = 1; O = 16; K = 39) A 4,8 B 6,0 C 5,5 D 7,2 15 Xà phòng hố hồn tồn 17,24 gam chất béo cần vừa đủ 0,06 mol NaOH Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu khối lượng xà phòng A 16,68 gam B 18,38 gam C 18,24 gam D 17,80 gam 16 Có thể chuyển hóa trực tiếp từ lipit lỏng sang lipit rắn phản ứng: A Tách nước B Hiđro hóa C Đề hiđro hóa D Xà phịng hóa 17 Trong phân tử cacbohyđrat ln có A nhóm chức axit B nhóm chức xeton C nhóm chức ancol D nhóm chức anđehit 18 Chất thuộc loại đisaccarit A glucozơ B saccarozơ C xenlulozơ D fructozơ 19 Saccarozơ glucozơ có A phản ứng với AgNO3 dung dịch NH3, đun nóng B phản ứng với dung dịch NaCl C phản ứng với Cu(OH)2 nhiệt độ thường tạo thành dung dịch xanh lam D phản ứng thuỷ phân môi trường axit 20 Chất tham gia phản ứng tráng gương A xenlulozơ B tinh bột C fructozơ D saccarozơ 21 Dãy gồm dung dịch tác dụng với Cu(OH)2 A glucozơ, glixerol, ancol etylic B glucozơ, andehit fomic, natri axetat C glucozơ, glixerol, axit axetic D glucozơ, glixerol, natri axetat 22 Để chứng minh phân tử glucozơ có nhiều nhóm hiđroxyl, người ta cho dung dịch glucozơ phản ứng với A Cu(OH)2 NaOH, đun nóng B AgNO3 dung dịch NH3, đun nóng C Cu(OH)2 nhiệt độ thường D kim loại Na 23 Khi lên men 360 gam glucozơ với hiệu suất 100%, khối lượng ancol etylic thu Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 A 184 gam B 276 gam C 92 gam D 138 gam 24 Cho m gam glucozơ lên men thành rượu etylic với hiệu suất 80% Hấp thụ hồn tồn khí CO sinh vào nước vôi dư thu 20 gam kết tủa Giá trị m A 14,4 B 45 C 11,25 D 22,5 25 Lượng glucozơ cần dùng để tạo 1,82 gam sobitol với hiệu suất 80% A 2,25 gam B 1,80 gam C 1,82 gam D 1,44 gam 26 Tinh bột, xenlulozơ, saccarozơ có khả tham gia phản ứng A hoà tan Cu(OH)2 B trùng ngưng C tráng gương D thủy phân 27 Cho dãy chất: glucozơ, xenlulozơ, saccarozơ, tinh bột, fructozơ Số chất dãy tham gia phản ứng tráng gương là: A B C D 28 Thủy phân 324 gam tinh bột với hiệu suất phản ứng 75%, khối lượng glucozơ thu A 250 gam B 300 gam C 360 gam D 270 gam 29 Thuốc thử để phân biệt glucozơ fructozơ A Cu(OH)2 B dung dịch brom C [Ag(NH3)2]OH D Na 30 Đun nóng 37,5 gam dung dịch glucozơ với lượng AgNO3/dung dịch NH3 dư, thu 6,48 gam bạc Nồng độ % dung dịch glucozơ A 11,4 % B 14,4 % C 13,4 % D 12,4 % 31 Trong chất sau: axit axetic, glixerol, glucozơ, ancol etylic, xenlulozơ Số chất hòa tan Cu(OH) nhiệt độ thường A B C D 32.Sản phẩm phản ứng thủy phân vinyl axetat môi trường axit là: A Axit axetic ancol vinylic B Axit axetic anđehit axetic C Axit axetic ancol etylic D Axetat ancol vinylic 33 Thủy phân este C4H6O2 môi trường axit ta thu hỗn hợp chất có phản ứng tráng gương Vậy công thức cấu tạo este: A CH3-COO-CH=CH2 B H-COO-CH2- CH=CH2 C H- COO- CH=CH-CH3 D CH2=CH-COO-CH3 34 Dãy chất sau xếp theo chiều nhiệt độ sôi chất tăng dần? A CH3COOH, CH3COOC2H5, CH3CH2CH2OH B CH3COOH, CH3CH2CH2OH, CH3COOC2H5 C CH3CH2CH2OH, CH3COOH, CH3COOC2H5 D CH3COOC2H5, CH3CH2CH2OH, CH3COOH 35 Một este có cơng thức phân tử C 4H8O2, thủy phân môi trường axit thu ancol etylic Công thức cấu tạo C4H8O2 là: A C3H7COOH B CH3COOC2H5 C HCOOC3H7 D C2H5COOCH3 36 Đun 12,00 gam axit axetic với lượng dư ancol etylic (có axit H 2SO4 đặc làm xúc tác) Đến phản ứng dừng lại thu 11,00 gam este Hiệu suất phản ứng este hóa bao nhiêu? A 70% B, 75% C 62,5% D 50% 37 Một este tạo axit đơn chức ancol đơn chức có tỉ khối so với khí CO Khi đun nóng este với dung dịch NaOH tạo muối có khối lượng lớn lượng este phản ứng Công thức cấu tạo thu gọn este là: A CH3COOCH3 B HCOOC3H7 C CH3COOC2H5 D C2H5COOCH3 38 Chất X có cơng thức phân tử C4H8O2 tác dụng với dung dịch NaOH sinh chất Y có cơng thức C2H3O2Na chất Z có cơng thức C2H6O X thuộc loại chất sau đây? A Axit B Este C Anđehit D Ancol 39 Cho câu sau: a/ Chất béo thuộc loại hợp chất este b/ Các este không tan nước nhẹ nước c/ Các este không tan nước liên kết hidro với nước Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 d/ Khi đun chất béo lỏng với hiđro có Ni, xúc tác thu chất béo rắn e/ Chất béo lỏng triglixerit chứa chủ yếu gốc axit không no Những câu là: A a, d, e B a, b, d C a, c, d, e D a, b, c, e 40 Đặc điểm phản ứng thủy phân lipit môi trường axit là: A phản ứng thuận nghịch B phản ứng xà phịng hóa C phản ứng khơng thuận nghịch D phản ứng oxi hóa khử 41 Cần gam saccarozơ để pha 500ml dung dịch 1M? A 85,5 gam B 171 gam C 342 gam D 684 gam 42 Khi thủy phân tinh bột, ta thu sản phẩm cuối chất nào? A Mantozơ B Glucozơ C Saccarozơ D Fructozơ 43 Để xác định glucozơ nước tiểu người bị bệnh đái tháo đường người ta dùng chất sau đây? A Đồng (II) oxit B Axit axetic C Natri hidroxit D Đồng (II) hidroxit 44 Fructozơ không phản ứng sau đây? A Cu(OH)2 môi trường kiềm B dung dịch AgNO3/NH3 C H2/Ni, t0 D dung dịch brom 56.Cặp chất hịa tan Cu(OH)2 tạo dd màu xanh lam là: A Rượu etylic andehit axetic B Glucozơ phenol C Glixerol anilin D Axit axetic Glixerol 45 Phản ứng sau chuyển glucozơ fructozơ thành sản phẩm nhất? A Phản ứng với Cu(OH)2; đun nóng.B Phản ứng với dung dịch AgNO3/NH3 C Phản ứng với H2/Ni, t0 D Phản ứng với Na 46 Glucozơ khơng có tính chất sau đây? A Tính chất nhóm anđehit B Tính chất poliol C Tham gia phản ứng thủy phân D Lên men tạo ancol etylic 47 Câu câu sau? Tinh bột xenlulozo khác về: A cơng thức phân tử B tính tan nước lạnh C cấu trúc phân tử D phản ứng thủy phân 48 Quá trình thủy phân tinh bột enzim không xuất chất đây? A Đextrin B Saccarozơ C Mantozơ D Glucozơ 49 Để phân biệt tinh bột, saccarozơ xenlulozo dạng bột nên dùng cách sau đây? A Cho chất tác dụng với HNO3/H2SO4 B Cho chất tác dụng với dung dịch iot C Hòa tan chất vào nước, đun nóng nhẹ thử với dung dịch iot D Cho chất tác dụng với vôi sữa Ca(OH)2 50.Công thức chung sau chất nào: CnH2nO2 (mạch hở đơn chức) A Axit không no đơn chức B Este no đơn chức C Là anđêhit no đơn chức D Vừa có nhóm chức rượu vừa có nhóm chức anđêhit CHƯƠNG AMIN, AMINO AXIT VÀ PROTEIN I.AMIN : Công thức chung - Amin đơn chức : CxHyN - Amin đơn chức no : CnH2n +3 N - Amin bậc I : R –NH2 Danh pháp : - Gốc chức : Tên amin = tên gốc hiđrocacbon + amin - Thay : Tên amin= tên ankan + vị trí + amin Hợp chất Tên gốc - chức Tên thay Tên thường CH3NH2 Metylamin Metanamin C2H5NH2 Etylamin Etanamin CH3CH2CH2 NH2 Propylamin Propan - - amin Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 CH3CH(NH2)CH3 Isopropylamin Propan - - amin H2N(CH2)6NH2 Hexametylenñiamin Hexan - 1,6 - ñiamin C6H5NH2 Phenylamin Benzenamin Anilin C6H5NHCH3 Metylphenylamin N N -Metylbenzenamin -Metylanili n C2H5NHCH3 Etylmetylamin N -Metyletanamin Tính chất - Các amin có tính bazơ yếu N cịn cặp electron chưa liên kết Tính bazơ amin mạnh cặp e linh động ( gốc đảy e mạnh tính bazơ mạnh (gốc no) ngược lại ) - Tính bazơ amin xếp theo thứ tự sau : Amin thơm < NH3 < amin b1 < amin b2 - Ngồi tính bazơ Amin cịn có tính chất gốc hiđrocácbon cấu tạo nên amin : vd : phản ứng Anilin Br2 Tác nhân H2O Axit HCl Bazo tan (NaOH) Ancol ROH/HCl Br2/H2O Amin bậc I RNH2 C6H5NH2 Tạo dung dịch bazo Tạo muối Tạo muối Tính chất hóa học Amino axit Protein H2N-CH(R)-COOH NH-CH(R )-CO-NH-CH(R2)-CO Tạo muối Tạo muối Tạo este Tạo kết tủa trắng Xt , t0 ε – ω – amino axit tham gia phản ứng trùng ngưng Cu(OH)2 Tạo hợp chất màu tím II AMINOAXIT: Công thức CH2 -COOH NH2 CH3 - CH - COOH NH2 CH3 - CH – CH -COOH CH3 NH2 HO Tạo muối bị thủy phân đun nóng Thủy phân đun nóng CH2 CH COOH NH2 HOOC(CH2)2CH - COOH NH2 H2N - (CH2)4 - CH COOH NH2 Bảng 3.2 Tên gọi số α - amino axit Tên thay Tên bán hệ thống Tên thường Kí hiệu Axit aminoetanoic Axit aminoaxetic Glyxin Gly Axit - aminopropanoic Axit - amino -3 metylbutanoic Axit - aminopropanoic Alanin Ala Axit α - aminoisovaleric Valin Val Tyrosin Tyr Axit glutamic Glu Lysin Lys Axit - - amino -3(4 hiñroxiphenyl)propanoic Axit - aminopentanñioic Axit 2,6 - ñiaminohexanoic Axit α - amino -β (p - hiñroxiphenyl) propionic Axit - aminopentanñioic Axit α, ε - ñiaminocaproic Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Tính chất - Cơng thức chung : (NH2)n –R- (COOH)m + Do Aminoaxit có hai nhóm chức có tính axit (COOH) , có tính bazơ ( NH2) nên Amino axit có tính lưỡng tính ( Tác dụng với NaOH HCl ) + Tuỳ theo số lượng nhóm NH2 nhóm COOH A minoaxit làm đỏ xanh quỳ tím + Do có nhóm chức khác nên Aminoaxit có khả tham gia phản ứng trùng ngưng tạo peptit Viết công thức cấu tạo đồng phân Amin, Aminoaxit: Đối với đồng phân Amin: Để viết đủ nhanh, ta nên viết theo bậc Amin bậc một: R – NH2 Amin bậc hai: R – NH – R’ R− N − R' Amin bậc ba: (R, R’, R’’ ≥ CH3-) R '' Đối với đồng phân Aminoaxit: Các đồng phân có cơng thức phân tử CnH2n+1O2N là: Aminoaxit ; Aminoeste ; muối amoni ankyl amoni axit hữu chưa no ; hợp chất nitro Bài 1: Viết công thức cấu tạo thu gọn đồng phân có cơng thức phân tử C4H11N HD: Amin có gốc hiđrocacbon no, chưa biết bậc, nên viết bậc I, bậc II, bậc III Bài 2: Viết công thức cấu tạo thu gọn đồng phân mạch hở có cơng thức phân tử C3H7O2N HD: Cơng thức phân tử có dạng CnH2n+1O2N nên ta viết dạng đồng phân Aminoaxit ; Aminoeste ; muối hợp chất nitro So sánh tính bazơ Amin: - Nhóm đẩy electron làm tăng mật độ electron nguyên tử nitơ (dễ hút H+) nên tính bazơ tăng Nhóm đẩy e: (CH3)3C- > (CH3)2CH- > C2H5- > CH3- Nhóm hút electron làm giảm mật độ electron ngun tử nitơ (khó hút H+) nên tính bazơ giảm Nhóm hút e: CN- > F- > Cl- > Br- > I- > CH3O- > C6H5- > CH2=CH3 Xác định công thức phân tử amin – amino axit: a Phản ứng cháy amin đơn chức: y y C x H y N + (x + )O2 → xCO + H 2O + N 2 6n+3 2Cn H n +3 N + O2 → 2nCO + (2n + 3)H 2O + N 2 nO2 nCO2 + nH 2O phản ứng với amin = b Bài toán aminoaxit: - Xác định công thức cấu tạo: + Giả sử công thức tổng quát aminoaxit (H2N)n-R(COOH)m + Xác định số nhóm –NH2 dựa vào số mol HCl, số nhóm –COOH dựa vào số mol NaOH - Phương trình đốt cháy aminoaxit bất kì: y z y t C x H y O z Nt + (x + - )O2 → xCO + H 2O + N2 2 Khái niệm CHƯƠNG POLIME VÀ VẬT LIỆU POLIME Polime Vật liệu polime Polime hay hợp chất cao phân tử A Chất dẻo vật liệu polime có tính dẻo hợp chất có PTK lớn Một số chất polime làm chất dẻo nhiều đơn vị sở gọi mắt xích Polietilen (PE) xt ,t o liên kết với tạo nên nCH = CH  (−CH − CH −) n → Ví dụ: Polivinyl clorua (PVC) (−CH − CH = CH − CH −) n xt ,t o nCH = CH  ( −CH − CH −) n → n: hệ số polime hóa (độ polime hóa) Cl Cl Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng Tính chất hóa học Điều chế ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Có phản ứng phân cắt mạch, giữ nguyên mạch tăng mạch Poli(metyl metacrylat) Thủy tinh hữu COOCH3 (-CH2-C-)n CH3 - Phản ứng trùng hợp : Trùng hợp Poli(phenol-fomanđehit) (PPF) q trình kết hợp nhiều phân tử Có dạng: nhựa novolac, rezol, rezit nhỏ (monome) giống hay B Tơ polime hình sợi dài mảnh với độ bền tương thành phân tử lớn định (polime) Tơ nilon – 6,6 (tơ tổng hợp) - Phản ứng trùng ngưng : Trùng - thuộc loại poliamit ngưng trình kết hợp nhiều Tơ nitron (tơ tổng hợp) phân tử nhỏ (monomer) thành phân ROOR ' ,t o tử lớn (polime) đồng thời giải nCH = CH  (−CH − CH −) n → phóng phân tử nhỏ khác CN (như H 2O ) CN Tơ nilon-6 Tơ nilon-7 Tơ Axetat Tơ visco C Cao su loại vật liệu polime có tính đàn hồi Cao su thiên nhiên (−CH − C = CH − CH −) n CH 2.Cao su tổng hợp ( Cao su bu na, buna-s,buna-n) D Kéo dán loại vật liệu có khả kết dính hai mảnh vật liệu rắn khác Kéo dán epoxi Kéo dán ure-fomanđehit So sánh hai loại phản ứng điều chế polime Phản ứng Trùng hợp Mục so sánh Định nghĩa Quá trình Sản phẩm Điều kiện monome Là trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ giống tương tự (monome) thành phân tử lớn (polime) n Monome → Polime Polime trùng hợp Có liên kết đơi vịng bền Trùng ngưng Là q trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ thành phân tử lớn (polime) đồng thời giải phóng phân tử nhỏ khác (như H2O, ) n Monome → Polime + phân tử nhỏ khác Polime trùng ngưng Có hai nhóm chức có khả phản ứng Tính khối lượng polime tạo thành từ monome, Tính số mắc xích (trị số n, hệ số polime hóa) Nếu hiệu suất 100% theo định luật bảo tồn khối lượng: mpolime = mmonome ban đầu BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM CHƯƠNG III Câu 1: Khi nhỏ axit HNO3 đậm đặc vào dung dịch lịng trắng trứng ,đun nóng hỗn hợp thấy xuất ………… , cho Đồng (II) hyđroxit vào dung dịch lòng trắng trứng thấy mà…… xuất A kết tủa màu trắng ; tím xanh B kết tủa màu vàng ; tím Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 10 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 C kết tủa màu xanh; vàng D kết tủa màu vàng ; xanh Câu 2: Tìm cơng thức cấu tạo chất X phương trình phản ứng sau: C4H9O2N + NaOH → (X) + CH3OH A CH3-COONH4 B H2N-CH2-CH2-COONa C CH3-CH2-CH2-CONH2 D CH3-CH2-CONH2 Câu 3: Phản ứng Alanin Axit clohidric cho chất sau đây? A H2N-CH(CH3)-COCl B HOOC-CH(CH3)-NH3Cl C H3C-CH(NH2)-COCl D HOOC-CH(CH2Cl)-NH2 Câu 4: Để phân biệt phenol, anilin, benzen, stiren người ta sử dụng thuốc thử: A Dung dịch NaOH, dung dịch brom B Dung dịch brom, quỳ tím C Quỳ tím, dung dịch brom D Dung dịch HCl, quỳ tím Câu 5: Phát biểu amino axit không đúng? A Hợp chất H2NCOOH amino axit đơn giản B Thông thường dạng ion lưỡng cực dạng tồn amino axit C Amino axit ngồi dạng phân tử (H2NRCOOH) cịn có dạng ion lưỡng cực (H3N+RCOO-) D Amino axit hợp chất hữu tạp chức, phân tử chứa đồng thời nhóm amino nhóm cacboxyl Câu 6: Hãy điều sai trường hợp: A Amin tác dụng với axit cho muối B Các amin có tính bazơ C Amin hợp chất hữu có tính chất lưỡng tính D Tính bazơ anilin yếu NH3 Câu 7: Aminoaxit hợp chất hữu phân tử có chứa nhóm amino –NH2 nhóm cacboxyl -COOH Nhận xét sau đúng: A Aminoaxit chất rắn khối lượng phân tử chúng lớn B Aminoaxit có tính chất axit tính chất bazơ C Aminoaxit tan nước dung môi phân cực D Aminoaxit hợp chất hữu đa chức phân tử có chứa hai nhóm chức Câu 8: C3H7O2N có số đồng phân Aminoaxit (với nhóm amin bậc nhất) là: A B C D Câu 9: X - aminoaxit no chứa nhóm –NH2 nhóm -COOH Cho 15,1 gam X tác dụng với HCl dư thu 18,75 gam muối Công thức cấu tạo X A CH3- CH(NH2)- CH2- COOH B C3H7- CH(NH2)- COOH C CH3- CH(NH2)- COOH D C6H5 - CH(NH2) - COOH Câu 10: Cho 0,1 mol A (α-amino axit dạng H2NRCOOH) phản ứng hết với HCl tạo 11,15 gam muối A là: A Glixin B Phenylalanin C Valin D Alanin Câu 11: X hợp chất hữu mạch hở chứa nguyên tố C, H, N N chiếm 23,72% X tác dụng với dung dịch HCl theo tỉ lệ mol : Xác định công thức phân tử X A C3H9N2 B C3H7N C C3H9N D C2H7N Câu 12: Axit 2-aminopropanoic phản ứng với chất sau đây? A NaOH B Dung dịch nước brom C CH3OH có mặt khí HCl bão hoà D Dung dịch HCl Câu 13: Trật tự tăng dần độ mạnh tính bazơ dãy không đúng? A NH3 < C6H5NH2 B NH3 < CH3NH2 < CH3CH2NH2 C p-O2NC6H4NH2 < p-CH3C6H4NH2 D CH3CH2NH2 < CH3NHCH3 Câu 14: Xác định phân tử khối gần Hemoglobin (hồng cầu máu) chứa 0,4% Fe (mỗi phân tử hemoglobin chứa nguyên tử Fe)? A 14000 đvC B 140 đvC C 1400 đvC D 140000 đvC Câu 15: Cho biết sản phẩm thu thủy phân hoàn toàn policaproamit dung dịch NaOH nóng, dư A H2N[CH2]5COONa B H2N[CH2]6COOH C H2N[CH2]6COONa D H2N[CH2]5COOH Câu 16: Sự kết tủa protit nhiệt gọi A ngưng tụ B trùng ngưng C đông tụ D phân huỷ Câu 17: Phát biểu protein không đúng? A Protein polipeptit cao phân tử (phân tử khối từ vài chục ngàn đến vài triệu đvC) B Protein phức tạp protein tạo thành từ protein đơn giản lipit, gluxit, axit nucleic, C Protein đơn giản protein tạo thành từ gốc α- β-amino axit Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 11 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 D Protein có vai trị tảng cấu trúc chức sống -Câu 18: Số đồng phân amin có cơng thức phân tử C3H9N A B C D Câu 19: Số đồng phân amin bậc ứng với công thức phân tử C4H11N A B C D Câu 20: Có amin chứa vịng benzen có cơng thức phân tử C7H9N ? A amin B amin C amin D amin Câu 21: Anilin có cơng thức A CH3COOH B C6H5OH C C6H5NH2 D CH3OH Câu 22: Trong chất sau, chất amin bậc 2? A H2N-[CH2]6–NH2 B CH3–CH(CH3)–NH2 C CH3–NH–CH3 D C6H5NH2 Câu 23: Trong tên gọi đây, tên phù hợp với chất CH3–CH(CH3)–NH2? A Metyletylamin B Etylmetylamin C Isopropanamin D Isopropylamin Câu 24: Trong tên gọi đây, chất có lực bazơ mạnh ? A NH3 B C6H5CH2NH2 C C6H5NH2 D (CH3)2NH Câu 25: Trong tên gọi đây, chất có lực bazơ yếu ? A C6H5NH2 B C6H5CH2NH2 C (C6H5)2NH D NH3 Câu 26: Chất không phản ứng với dung dịch NaOH A C6H5NH3Cl B C6H5CH2OH C p-CH3C6H4OH D C6H5OH Câu 27:Một amin đơn chức chứa 20,8955% nitơ theo khối lượng Công thức phân tử amin A C4H5N B C4H7N C C4H9N D C4H11N Câu 28: Để trung hoà 100 ml dung dịch metylamin (D = 1,002g/ml) cần vừa 20 ml dung dịch H 2SO4 2M Nồng độ C% dung dịch metylamin A 2,45 % B 2,475 % C 27,5 % D 24,0 % Câu 29: Để chứng minh tính lưỡng tính NH2 − CH2 − COOH (X), ta cho X tác dụng với A HCl, NaOH B Na2CO3, HCl C HNO3, CH3COOH D NaOH, NH3 Câu 30: Trong chất đây, chất amin THƠM ? A H2N - [CH2]6 – NH2 B CH3 – CH(CH3) – NH2 C CH3 – NH – CH3 D C6H5NH2 Câu 31: Ancol amin sau bậc: A (CH3)2CHOH (CH3)2CHNH2 B (CH3)2COH (CH3)2CNH2 C C6H5NHCH3 C6H5CH(OH)CH3 D (C6H5)2NH C6H5CH2OH Câu 32: Công thức tổng quát amino axit A R(NH2)(COOH) B (NH2)x(COOH)y C R(NH2)x(COOH)y D H2NCxHyCOOH Câu 33: Trong cơng thức C2H5O2N có đồng phân amino axit A B C D Câu 34: Cho hợp chất hữu CH3 – CHNH2 – COOH Hợp chất có tên gọi A Axit β - amino proionic B Axit α - amino proionic C Alanin D Chỉ có B C Câu 35: Công thức cấu tạo glyxin A H2NCH2CH2COOH B NH2CH2COOH C CH3CHNH2COOH D C3H5(OH)3 Câu 36: Công thức cấu tạo alanin A H2N-CH2-CH2-COOH B C6H5NH2 C CH3-CH(NH2)-COOH D H2N-CH2-COOH Câu 37: Sản phẩm cuối trình thủy phân protein đơn giản nhờ chất xúc tác thích hợp A α-aminoaxit B β-aminoaxit C axit cacboxyliC D este Câu 38: Số đồng phân đipeptit tạo thành từ phân tử glyxin phân tử alanin A B C D Câu 39: Từ glyxin (Gly) alanin (Ala) tạo chất đipeptit ? Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 12 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 A chất B chất C chất D chất Câu 40: Số đồng phân tripeptit tạo thành từ phân tử glyxin phân tử alanin A B C D BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM CHƯƠNG IV Câu 1: Polivinyl clorua có công thức A (-CH2-CHCl-)2 B (-CH2-CH2-)n C (-CH2-CHBr-)n D (-CH2-CHF-)n Câu 2: Chất khơng có khả tham gia phản ứng trùng hợp A stiren B isopren C propen D toluen Câu 3: Chất có khả tham gia phản ứng trùng hợp A propan B propen C etan D toluen Câu 4: Quá trình nhiều phân tử nhỏ (monome) kết hợp với thành phân tử lớn (polime) đồng thời giải phóng phân tử nước gọi phản ứng A nhiệt phân B trao đổi C trùng hợp D trùng ngưng Câu 5: Quá trình nhiều phân tử nhỏ (monome) kết hợp với thành phân tử lớn (polime) đồng thời giải phóng phân tử nước gọi phản ứng A trao đổi B nhiệt phân C trùng hợp D trùng ngưng Câu 6: Tên gọi polime có cơng thức (-CH2-CH2-)n A polivinyl clorua B polietilen C polimetyl metacrylat D polistiren Câu 8: Chất tham gia phản ứng trùng hợp tạo polime A CH3-CH2-Cl B CH3-CH3 C CH2=CH-CH3 D CH3-CH2-CH3 Câu 9: Monome dùng để điều chế polietilen A CH2=CH-CH3 B CH2=CH2 C CH≡CH D CH2=CH-CH=CH2 Câu 10: Dãy gồm chất dùng để tổng hợp cao su Buna-S là: A CH2=C(CH3)-CH=CH2, C6H5CH=CH2 B CH2=CH-CH=CH2, C6H5CH=CH2 C CH2=CH-CH=CH2, lưu huỳnh D CH2=CH-CH=CH2, CH3-CH=CH2 Câu 11: Cho polime sau: (-CH2 – CH2-)n ; (- CH2- CH=CH- CH2-)n ; (- NH-CH2 -CO-)n Công thức monome để trùng hợp trùng ngưng tạo polime A CH2=CHCl, CH3-CH=CH-CH3, CH3- CH(NH2)- COOH B CH2=CH2, CH2=CH-CH= CH2, NH2- CH2- COOH C CH2=CH2, CH3- CH=C= CH2, NH2- CH2- COOH D CH2=CH2, CH3- CH=CH-CH3, NH2- CH2- CH2- COOH Câu 12: Trong số loại tơ sau: (1) [-NH-(CH2)6-NH-OC-(CH2)4-CO-]n (2) [-NH-(CH2)5-CO-]n (3) [C6H7O2(OOC-CH3)3]n Tơ nilon-6,6 A (1) B (1), (2), (3) C (3) D (2) Câu 13: Nhựa phenolfomandehit điều chế cách đun nóng phenol (dư) với dung dịch A HCOOH môi trường axit B CH3CHO môi trường axit C CH3COOH môi trường axit D HCHO môi trường axit Câu 14: Polivinyl axetat (hoặc poli(vinyl axetat)) polime điều chế phản ứng trùng hợp A C2H5COO-CH=CH2 B CH2=CH-COO-C2H5 C CH3COO-CH=CH2 D CH2=CH-COO-CH3 Câu 15: Nilon–6,6 loại A tơ axetat B tơ poliamit C polieste D tơ visco Câu 16: Polivinyl clorua (PVC) điều chế từ vinyl clorua phản ứng A trao đổi B oxi hoá - khử C trùng hợp D trùng ngưng Câu 17: Công thức cấu tạo polibutađien A (-CF2-CF2-)n B (-CH2-CHCl-)n C (-CH2-CH2-)n D (-CH2-CH=CH-CH2-)n Câu 18: Tơ sản xuất từ xenlulozơ A tơ tằm B tơ capron C tơ nilon-6,6 D tơ visco Câu 19: Cho sơ đồ chuyển hoá: Glucozơ → X → Y → Cao su Buna Hai chất X, Y A CH3CH2OH CH3CHO B CH3CH2OH CH2=CH2 Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 13 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 C CH2CH2OH CH3-CH=CH-CH3 D CH3CH2OH CH2=CH-CH=CH2 Câu 20: Phân tử khối trung bình PVC 750000 Hệ số polime hoá PVC A 12.000 B 15.000 C 24.000 D 25.000 CHƯƠNG 5: ĐẠI CƯƠNG KIM LOẠI Bài : VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG BẢNG TUẦN HOÀN VÀ CẤU TẠO CỦA KIM LOẠI I Vị trí nguyên tố kim loại bảng tuần hoàn - Kim loại chiếm khoản 90 ngun tố bảng tuần hồn - Gồm nhóm IA  IIIA (trừ H, B), phần nhóm IVA  VIA, nhóm IB  VIIIB,họ lan tan actini II Cấu tạo nguyên tử kim loại: 1.Cấu tạo ngun tử -Các ngun tử kim loại có 1,2,3e ngồi Ví dụ: Na:[Ne]3s1 Mg[Ne]3s2 Al[Ne]3s23p1 - Năng lượng ion hoá tương đối nhỏ ⇒ Kim loại dễ nhường electron ⇒ Tính chất chung kim loại tính KHỬ Câu tạo mạng tinh thể Ở nhiệt độ thường trừ Hg trạng thái lỏng -Các kim loại khác trạng thái rắn có cấu tạo tinh thể -Tinh thể kim loại gồm có phần: nguyên tử, ion dương nằm nút mạng electron chuyển động tự mạng tinh thể -Có kiểu mang tinh thể phổ biến:lục,lập phương tâm diên, lập phương tâm khối (xem kiểu mạng tinh thể sgk) Liên kết kim loại Liên kết kim loại liên kết hình thành lực hút electron chuyển động tự với ion dương mạng tinh thể CÂU HỎI: 1/ Tính chất chung Kim Loại gì? Nêu nguyên nhân 2/ Trong tinh thể kim loại tồn thành phần nào? 3/ Thế liên kết kim loại ? TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI VÀ DÃY ĐIỆN HĨA I Tính chất vật lí : Kim loại có tính dẻo , tính dẫn nhiệt, tính dẫn điện, tính ánh kim tất tính chất có mặt electron tự II Tính chất hố học : - Do đặc điểm cấu tạo electron lớp ngồi ( 1,2,3e), - Năng lượng ion hoá tương đối nhỏ - Bán kính nguyên tử lớn ⇒ Các nguyên tử kim loại dễ dàng nhường e hoá trị hoá trị ⇒ thể tính khử: Phương trình tổng qt: M – ne -> Mn+ Đi từ đầu đến cuối "dãy điện hóa" kim loại tính khử kim loại giảm dần, cịn tính oxi hố ion kim loại tăng dần Tính Oxi hố: K+ Na+ Mg2+ Al3+ Zn2+ Cr2+ Fe2+ Ni2+ Sn2+ Pb2+ H+ Cu2+ Hg22+ Fe3+ Ag+ Pt2+ Au3+ Tính Khử K Na Mg Al Zn Cr Fe Ni Sn Pb H Cu 2Hg Fe2+ Ag Pt Au 1/ Tác dụng với phi kim: a/ Phản ứng với oxi: Đa số kim loại bị oxi hóa O (đặc biệt nhiệt độ cao) Khả phản ứng tuỳ thuộc vào điều kiện tính khử mạnh hay yếu kim loại Ví dụ: 4Na + O2 2Na2O 3Fe + 2O2 t → Fe3O4 b/ Phản ứng với halogen phi kim khác − Với halogen: kim loại kiềm, kiềm thổ, Al phản ứng to thường Các kim loại khác phải đun nóng + Với phi kim mạnh kim loại có hố trị cao: 2Fe + 3Cl2 t → 2FeCl3 0 Trên đường thành công dấu chân kẻ lười biếng 14 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 + Với phi kim yếu phải đun nóng kim loại có hoá trị thấp : Fe + S t → FeS Zn + S t → ZnS 0 c/ Tác dụng với axit * Với axit HCl, H2SO4 lỗng (tính oxi hóa thể ion H+) - Kim loại khử ion H+ dd HCl H2SO4 loãng thành H2 -Lưu ý: Kim loại đứng trước H2 Ví dụ: Mg + 2HCl > MgCl2 + H2 ↑ 2Al + 3H2SO4 loãng > Al2(SO4)3 + 3H2 * Với axit HNO3, H2SO4 đặc, đun nóng Trừ Au Pt, hầu hết kim loại tác dụng với HNO3 (đặc loãng), H2SO4 (đặc, nóng), Pt tổng quát: Kim loại + HNO3 - > muối ( hoá trị cao ) + Sản phẩn khử + H2O − Với HNO3 đặc nóng : thường giải phóng khí NO2 ( màu nâu đỏ ) Mg + 4HNO3 đ, n t → Mg(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O Cu + 4HNO3 đ, n t → Cu(NO3)2 + 2NO2 + 2H2O − Với HNO3 loãng: thường sinh khí NO ( khơng màu hố nâu khơng khí ) Tuy nhiện tuỳ theo điều kiện đề là: N2, N2O, NO, NH4NO3 Ví dụ: 8Na + 10HNO3 đ, n t → 8NaNO3 + NH4NO3 + 3H2O 4Mg + 10HNO3 đ, n t → 4Mg(NO3)2 + N2O + 5H2O 3Cu + 8HNO3 đ, n t → 3Cu(NO3)2 + NO + 4H2O ☼ Lưu ý: Kim loại phản ứng với HNO3 khơng sinh khí H2 − Với axit H2SO4 đặc nóng Pt tổng quát: Kim loại + H2SO4 đ.n → muối ( hoá trị cao ) + (H2S, S, SO2) + H2O Thường tạo SO2 nhiên số trường hợp tạo H2S haợc S Ví dụ: 8Na + 5H2SO4 đ, n t → 4Na2SO4 + H2S + 5H2O 2Mg + 3H2SO4 đ, n t → 2MgSO4 + S+ 3H2O Cu + 2H2SO4 đ, n t → CuSO4 + SO2 + 2H2O ☼ Lưu ý: Kim loại phản ứng với H2SO4 đặc, nóng khơng sinh khí H2 Chú ý: Al , Fe Cr bị thụ động hoá H2SO4 đặc, nguội HNO3 đặc, nguội d/ Phản ứng với nước: − Ở to thường, có kim loại kiềm, kiềm thổ phản ứng với nước tạo thành dung dịch kiềm giải phóng H2 Một số kim loại yếu phản ứng chậm hoạc khơng phản ứng Ví dụ: Na + H2O > NaOH + 1/2H2 Be + H2O - > − Ở nhiệt độ cao, số kim loại phản ứng với nước 570 C Fe + H2O > → FeO + H2 ↑ 570 C Fe + H2O  FeSO4 + Cu ↓ − Ngoài kim loại mạnh ( Al) đẩy kim loại yếu khỏi oxit (phản ứng nhiệt kim loại) Xảy t o cao, toả nhiều nhiệt làm nóng chảy kim loại: t Al + Fe2O3  → Al2O3 + Fe t 2Al + 3NiO  → Al2O3 + 3Ni 0 0 0 0 0 0 Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 15 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 III Dãy điện hoá kim loại Cặp oxi hoá - khử kim loại - Kim loại dễ nhường electron thành ion kim loại, ngược lại ion kim loại nhận electron để trở thành kim loại Do kim loại M ion kim loại Mn+ tồn cân bằng: M+n + ne M0 - Dạng oxi hoá dạng khử nguyên tố tạo thành cặp oxi hố - khử (oh/kh) ngun tố Ví dụ:Các cặp oxi hoá - khử : Fe2+/Fe, Cu2+/Cu, Al3+/Al Dãy điện hóa kim loại: Tính oxi hóa ion kim loại tăng dần + + 2+ Dạng oh: K Na Mg Al3+ Zn2+ Cr2+Fe2+ Ni2+ Sn2+ Pb2+ H+ Cu2+ Hg22+ Fe3+ Ag+ Pt2+ Au3+ Dạng khử: K Na Mg Al Zn Cr Fe Ni Sn Pb H Cu 2Hg Fe2+ Ag Pt Au Tính khử kim loại giảm dần Ý nghĩa dãy điện hoá kim loại - Dự đoán chiều phản ứng cặp oxh - kh: Khi cho cặp oxh - kh gặp nhau, dạng oxi hóa mạnh tác dụng với dạng khử mạnh tạo thành dạng oxi α hóa yếu dạng khử yếu hơn: Hay quy tắc anpha 2+ 2+ Ví dụ: Có cặp oxh - kh : Zn /Zn Fe /Fe phản ứng: Zn + Fe2+ -> Zn2+ + Fe0 Có cặp oxh - kh: Zn2+/Zn Cu2+/Cu phản ứng: Zn + Cu2+ -> Zn2+ + Cu0 - Những kim loại đứng trước H đẩy hiđro khỏi dung dịch axit Ví dụ: Fe + H2SO4 > FeSO4 + H2 ↑ CÂU HỎI 1/ Tính chất vật lí chung kim loại gì? Do yếu tố định ? 2/ Kim loại có tính chất hố học đặc trưng gì? Ngun nhân tạo nên tính chất này? 3/ Kim loại phản ứng với chất nào? Mỗi chất viết pthh minh hoạ tính khử kim loại 4/ Khi kim loại phản ứng với HCl , H2SO4 lỗng có khác so với phản ứng với HNO3, H2SO4 đặc, đun nóng ? 5/ Nêu điều kiện để phản ứng kim loại với dd muối xảy ra? Viết pthh minh hoạ ? 6/ Học thuộc thứ tự nguyên tử / ion kim loại dãy điện hoá 7/ Dãy điện hoá cho ta biết điều gì? Lưu ý tập dự đốn khả xảy phản ứng kim loịa với dd muối VỊ TRÍ CỦA KIM LOẠI TRONG HTTH Câu 1: Số electron lớp nguyên tử kim loại thuộc nhóm IIA A B C D Câu 2: Số electron lớp nguyên tử kim loại thuộc nhóm IA A B C D Câu 3: Cơng thức chung oxit kim loại thuộc nhóm IA A R2O3 B RO2 C R2O D RO Câu 4: Công thức chung oxit kim loại thuộc nhóm IIA A R2O3 B RO2 C R2O D RO Câu 5: Cấu hình electron nguyên tử Na (Z =11) A 1s22s2 2p6 3s2 B 1s22s2 2p6 C 1s22s22p63s1 D 1s22s22p6 3s23p1 Câu 6: Hai kim loại thuộc nhóm IIA bảng tuần hồn A Sr, K B Na, Ba C Be, Al D Ca, Ba Câu 7: Hai kim loại thuộc nhóm IA bảng tuần hoàn A Sr, K B Na, K C Be, Al D Ca, Ba Câu 8: Nguyên tử Fe có Z = 26, cấu hình e Fe A [Ar ] 3d6 4s2 B [Ar ] 4s13d7.C [Ar ] 3d7 4s1 D [Ar ] 4s23d6 Câu 9: Ngun tử Cu có Z = 29, cấu hình e Cu A [Ar ] 3d9 4s2 B [Ar ] 4s23d9.C [Ar ] 3d10 4s1 D [Ar ] 4s13d10 Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 16 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Câu 10: Nguyên tử Cr có Z = 24, cấu hình e Cr A [Ar ] 3d4 4s2 B [Ar ] 4s23d4.C [Ar ] 3d5 4s1 D [Ar ] 4s13d5 Câu 11: Nguyên tử Al có Z = 13, cấu hình e Al A 1s22s22p63s23p1 B 1s22s22p63s3 C 1s22s22p63s23p3 D 1s22s22p63s23p2 Câu 12: Cation M+ có cấu hình electron lớp ngồi 2s22p6 A Rb+ B Na+ C Li+ D K+ TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI – DÃY ĐIỆN HĨA CỦA KIM LOẠI Câu 13: Kim loại sau có tính dẫn điện tốt tất kim loại? A Vàng B Bạc C Đồng D Nhôm Câu 14: Kim loại sau dẻo tất kim loại? A Vàng B Bạc C Đồng D Nhôm Câu 15: Kim loại sau có độ cứng lớn tất kim loại? A Vonfam B Crom C Sắt D Đồng Câu 16: Kim loại sau kim loại mềm tất kim loại ? A Liti B Xesi C Natri D Kali Câu 17: Kim loại sau có nhiệt độ nóng chảy cao tất kim loại? A Vonfam B Sắt C Đồng D Kẽm Câu 18: Kim loại sau nhẹ ( có khối lượng riêng nhỏ ) tất kim loại ? A Natri B Liti C Kali D Rubidi Câu 19: Tính chất hóa học đặc trưng kim loại A tính bazơ B tính oxi hóa C tính axit D tính khử Câu 20: Hai kim loại phản ứng với dung dịch Cu(NO3)2 giải phóng kim loại Cu A Al Fe B Fe Au C Al Ag D Fe Ag Câu 21: Cặp chất không xảy phản ứng A Fe + Cu(NO3)2 B Cu + AgNO3 C Zn + Fe(NO3)2 D Ag + Cu(NO3)2 Câu 22: Hai kim loại Al Cu phản ứng với dung dịch A NaCl loãng B H2SO4 loãng C HNO3 loãng D NaOH loãng Câu 23: Kim loại Cu phản ứng với dung dịch A FeSO4 B AgNO3 C KNO3 D HCl Câu 24: Dung dịch FeSO4 dung dịch CuSO4 tác dụng với A Ag B Fe C Cu D Zn Câu 25: Để hoà tan hoàn toàn hỗn hợp gồm hai kim loại Cu Zn, ta dùng lượng dư dung dịch A HCl B AlCl3 C AgNO3 D CuSO4 Câu 26: Hai dung dịch tác dụng với Fe A CuSO4 HCl B CuSO4 ZnCl2 C HCl CaCl2 D MgCl2 FeCl3 Câu 27: Cho kim loại: Ni, Fe, Cu, Zn; số kim loại tác dụng với dung dịch Pb(NO3)2 A B C D Câu 28: Dung dịch muối sau tác dụng với Ni Pb? A Pb(NO3)2 B Cu(NO3)2 C Fe(NO3)2 D Ni(NO3)2 Câu 29: Tất kim loại Fe, Zn, Cu, Ag tác dụng với dung dịch A HCl B H2SO4 loãng C HNO3 loãng D KOH Câu 30: Cho kim loại: Na, Mg, Fe, Al; kim loại có tính khử mạnh A Al B Na C Mg D Fe Câu 31: Cho phản ứng: aAl + bHNO3  cAl(NO3)3 + dNO + eH2O → Hệ số a, b, c, d, e số nguyên, tối giản Tổng (a + b) A B C D Câu 32: Dãy sau gồm chất vừa tác dụng với dung dịch HCl, vừa tác dụng với dung dịch AgNO3 ? A Zn, Cu, Mg B Al, Fe, CuOC Fe, Ni, Sn D Hg, Na, Ca Câu 33: Cho phản ứng hóa học: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu Trong phản ứng xảy A khử Fe2+ oxi hóa Cu B khử Fe2+ khử Cu2+ Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 17 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 C oxi hóa Fe oxi hóa Cu D oxi hóa Fe khử Cu2+ Câu 34: Cặp chất khơng xảy phản ứng hố học A Cu + dung dịch FeCl3 B Fe + dung dịch HCl C Fe + dung dịch FeCl3 D Cu + dung dịch FeCl2 Câu 35: Cho kim loại M tác dụng với Cl muối X; cho kim loại M tác dụng với dung dịch HCl muối Y Nếu cho kim loại M tác dụng với dung dịch muối X ta muối Y Kim loại M A Mg B Al C Zn D Fe Câu 36: Để khử ion Cu2+ dung dịch CuSO4 dùng kim loại A K B Na C Ba D Fe Câu 37: Để khử ion Fe3+ dung dịch thành ion Fe2+ dùng lượng dư A Kim loại Mg B Kim loại BaC Kim loại Cu D Kim loại Ag Câu 38: Thứ tự số cặp oxi hóa - khử dãy điện hóa sau : Fe 2+/Fe; Cu2+/Cu; Fe3+/Fe2+ Cặp chất không phản ứng với A Cu dung dịch FeCl3 B Fe dung dịch CuCl2 C Fe dung dịch FeCl3 D dung dịch FeCl2 dung dịch CuCl2 Câu 39: X kim loại phản ứng với dung dịch H2SO4 loãng, Y kim loại tác dụng với dung dịch Fe(NO3)3 Hai kim loại X, Y (biết thứ tự dãy điện hoá: Fe3+/Fe2+ đứng trước Ag+/Ag) A Fe, Cu B Cu, Fe C Ag, Mg D Mg, Ag Câu 40: Dãy gồm kim loại xếp theo thứ tự tính khử tăng dần từ trái sang phải A Mg, Fe, Al B Fe, Mg, Al C Fe, Al, Mg D Al, Mg, Fe Câu 41: Dãy gồm kim loại phản ứng với nước nhiệt độ thường tạo dung dịch có môi trường kiềm A Na, Ba, K B Be, Na, Ca C Na, Fe, K D Na, Cr, K 2+ Câu 42: Trong dung dịch CuSO4, ion Cu không bị khử kim loại A Fe B Ag C Mg D Zn Câu 43: Cho dãy kim loại: Fe, Na, K, Ca Số kim loại dãy tác dụng với nước nhiệt độ thường A B C D Câu 44: Kim loại phản ứng với dung dịch H2SO4 loãng A Ag B Au C Cu D Al Câu 45: Cho dãy kim loại: Na, Cu, Fe, Ag, Zn Số kim loại dãy phản ứng với dung dịch HCl A B C D Câu 46: Đồng (Cu) tác dụng với dung dịch A H2SO4 đặc, nóng B H2SO4 lỗng C FeSO4 D HCl Câu 47: Cho dãy kim loại: Na, Cu, Fe, Zn Số kim loại dãy phản ứng với dung dịch HCl A B C D Câu 48: Cho dãy kim loại: K, Mg, Na, Al Kim loại có tính khử mạnh dãy A Na B Mg C Al D K ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI I Nguyên tắc chung: Khử ion kim loại thành nguyên tử kim loại Mn+ + ne -> M II Các phương pháp điều chế Tuỳ thuộc vào tính khử kim loại mà ta có phương pháp sau: Phương pháp nhiệt luyện (Dùng điều chế kim loại trung bình, yếu sau Al): Dùng chất khử CO, H2, C kim loại để khử ion kim loại oxit nhiệt độ cao Phương pháp sử dụng để sản xuất kim loại công nghiệp: CuO + H2 t → Cu + H2O Fe2O3 + 3CO t → 2Fe + 3CO2 Phương pháp thủy luyện (điều chế kim loại yếu sau H): Dùng kim loại tự có tính khử mạnh để khử ion kim loại dung dịch muối Ví dụ: − Điều chế đồng kim loại: 0 Trên đường thành công dấu chân kẻ lười biếng 18 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Zn + Cu2+ -> Zn2+ + Cu − Điều chế bạc kim loại: Fe + Ag+ -> Fe2+ + Ag Phương pháp điện phân: Dùng dòng điện để khử ion kim loại thành nguyên tử kim loại a Điện phân nóng chảy (điều chế kim loại mạnh từ Na đến Al): Điện phân hợp chất nóng chảy (muối, kiềm, oxit) VD: Điện phân nóng chảy Al2O3 Cực ( -) catot: Al3+ + 3e - Al Cực (+) anot : 2O2-  O2 + 4e Pt: 2Al2O3 → 4Al + 3O2 b.Điện phân dung dịch (điều chế kim loại trung bình, yếu): Điện phân dung dịch muối chúng ( có H2O ) Lưu ý: Thứ tự điện phân Cực ( + ) SO42-,NO3- < H2O < ClNếu H2O bị điện phân: 2H2O > H+ + O2 + 4e Cực ( - ) Na< Al3+< H2O < Zn2+, Fe2+… 2OH- + H2 VD: Điện phân dd CuSO4 Ở anot ( - ) : Cu2+, H2O Cu2+ + 2e - > Cu 2Ở catot ( +): SO4 , H2O 2H2O - > 4H+ + O2 + 4e Pt: CuSO4 + H2O > Cu + O2 + H2SO4 Bằng phương pháp điện phân điều chế kim loại có độ tinh khiết cao CÂU HỎI: 1/ Nguyên tắc chung để điều chế kim loại gì? 2/ Kim loại mạnh điều chế phương pháp nào? Xét chế điện phân nóng chảy CaCl2 3/ Nêu khái niệm phương pháp điều chế kim loại 4/ Cho biết thứ tự xảy trình oxi hố cực (+) q trình khử cực (- ) điện phân dd 5/ Viết chế pt điện phân dd AgNO3 DẠNG : KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI DUNG DỊCH MUÔI( Thuỷ Luyện) Câu Hoà tan 58 gam CuSO4 5H2O vào nước 500ml dung dịch CuSO4 Cho mạt sắt vào 50 ml dung dịch trên, khuấy nhẹ dung dịch hết màu xanh lượng mạt sắt dùng là: A 0,65g B 1,2992g C 1,36g D 12,99g Câu Ngâm đinh sắt 200 ml dung dịch CuSO4 sau phản ứng kết thúc, lấy đinh sắt khỏi dung dịch rửa nhẹ làm khô nhận thấy khối lượng đinh sắt tăng thêm 0,8 gam Nồng độ mol/lít dung dịch CuSO4 dùng là: A 0,25M B 0,4M C 0,3M D 0,5M Câu Ngâm kẽm vào dung dịch có hồ tan 8,32 gam CdSO4 Phản ứng xong lấy kẽm khỏi dung dịch, rửa nhẹ, làm khơ thấy khối lượng kẽm tăng thêm 2,35% so với khối lượng kẽm trước phản ứng Khối lượng kẽm trước phản ứng là: A 80gam B 60gam C 20gam D 40gam Câu Nhúng đinh sắt có khối lượng gam vào 500ml dung dịch CuSO4 2M Sau thời gian lấy đinh sắt cân lại thấy nặng 8,8 gam Nồng độ mol/l CuSO4 dung dịch sau phản ứng là: A 0,27M B 1,36M C 1,8M D 2,3M Câu 5: Ngâm kẽm dung dịch chứa 0,1 mol CuSO4 Phản ứng xong thấy khối lượng kẽm: A tăng 0,1 gam B tăng 0,01 gam C giảm 0,1 gam D không thay đổi Câu 6: Hoà tan hoàn toàn 28 gam bột Fe vào dung dịch AgNO3 dư khối lượng chất rắn thu A 108 gam B 162 gam C 216 gam D 154 gam Câu 7: Nhúng nhôm nặng 50 gam vào 400ml dung dịch CuSO 0,5M Sau thời gian lấy nhôm cân nặng 51,38 gam Hỏi khối lượng Cu thoát bao nhiêu? Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 19 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 A 0,64gam B 1,28gam C 1,92gam D 2,56gam Câu 8: Ngâm Fe dung dịch CuSO4 Sau thời gian phản ứng lấy Fe rửa nhẹ làm khô, đem cân thấy khối lượng tăng thêm 1,6 gam Khối lượng Cu bám Fe gam? A 12,8 gam B 8,2 gam C 6,4 gam D 9,6 gam Câu 9: Ngâm kẽm 100 ml dung dịch AgNO3 0,1M Khi phản ứng kết thúc, khối lượng kẽm tăng thêm A 0,65 gam B 1,51 gam C 0,755 gam D 1,3 gam DẠNG : NHIỆT LUYỆN Câu 1: Cho V lít hỗn hợp khí (ở đktc) gồm CO H2 phản ứng với lượng dư hỗn hợp rắn gồm CuO Fe3O4 nung nóng Sau phản ứng xảy hoàn toàn, khối lượng hỗn hợp rắn giảm 0,32 gam Giá trị V A 0,448 B 0,112 C 0,224 D 0,560 Câu 2: Dẫn từ từ V lít khí CO (ở đktc) qua ống sứ đựng lượng dư hỗn hợp rắn gồm CuO, Fe2O3 (ở nhiệt độ cao) Sau phản ứng xảy hồn tồn, thu khí X Dẫn tồn khí X vào lượng dư dung dịch Ca(OH)2 tạo thành gam kết tủa Giá trị V A 1,120 B 0,896 C 0,448 D 0,224 Câu 3: Cho khí CO khử hồn tồn đến Fe hỗn hợp gồm: FeO, Fe 2O3, Fe3O4 thấy có 4,48 lít CO2 (đktc) Thể tích CO (đktc) tham gia phản ứng A 1,12 lít B 2,24 lít C 3,36 lít D 4,48 lít Câu 4: Thổi luồng khí CO qua ống sứ đựng m gam hỗn hợp Fe3O4 CuO nung nóng thu 2,32 gam hỗn hợp rắn Tồn khí cho hấp thụ hết vào bình đựng dung dịch Ca(OH) dư thu gam kết tủa Giá trị m là: A 3,22 gam B 3,12 gam C 4,0 gam D 4,2 gam Câu 5: Để khử hoàn toàn 30 gam hỗn hợp CuO, FeO, Fe2O3, Fe3O4, MgO cần dùng 5,6 lít khí CO (ở đktc) Khối lượng chất rắn sau phản ứng A 28 gam B 26 gam C 22 gam D 24 gam Câu 6: Khử hoàn toàn 17,6 gam hỗn hợp X gồm Fe, FeO, Fe 2O3 cần 2,24 lít CO (ở đktc) Khối lượng sắt thu A 5,6 gam B 6,72 gam C 16,0 gam D 8,0 gam Câu 7: Cho luồng khí CO (dư) qua 9,1 gam hỗn hợp gồm CuO Al 2O3 nung nóng đến phản ứng hoàn toàn, thu 8,3 gam chất rắn Khối lượng CuO có hỗn hợp ban đầu A 0,8 gam B 8,3 gam C 2,0 gam D 4,0 gam Câu Cho dịng khí CO dư qua hỗn hợp (X) chứa 31,9 gam gồm Al2O3, ZnO, FeO CaO thu 28,7 gam hỗn hợp chất rắn (Y) Cho toàn hỗn hợp chất rắn (Y) tác dụng với dung dịch HCl dư thu V lít H (đkc) Giá trị V A 5,60 lít B 4,48 lít C 6,72 lít D 2,24 lít Câu Để khử hồn tồn 45 gam hỗn hợp gồm CuO, FeO, Fe3O4, Fe MgO cần dùng vừa đủ 8,4 lít CO (đktc) Khối lượng chất rắn thu sau phản ứng là: A 39g B 38g C 24g D 42g DẠNG : ĐIỆN PHÂN Câu Khi cho dòng điện chiều I=2A qua dung dịch CuCl2 10 phút Khối lượng đồng thoát catod A 40 gam B 0,4 gam C 0,2 gam D gam Câu Điện phân đến hết 0,1 mol Cu(NO3)2 dung dịch với điện cực trơ, sau điện phân khối lượng dung dịch giảm gam? A 1,6 gam B 6,4 gam C 8,0 gam D 18,8 gam Câu Điện phân dùng điện cực trơ dung dịch muối sunfat kim loại hố trị với cường độ dịng điện 3A Sau 1930 giây thấy khối lượng catot tăng 1,92 gam Muối sunfat điện phân A CuSO4 B NiSO4 C MgSO4 D ZnSO4 Câu Điện phân hoàn tồn lít dung dịch AgNO3 với điên cực trơ thu dung dịch có pH= Xem thể tích dung dịch thay đổi khơng đáng kể lượng Ag bám catod là: A 0,54 gam B 0,108 gam C 1,08 gam D 0,216 gam Câu 5: Điện phân 200 ml dung dịch muối CuSO4 thời gian, thấy khối lượng dung dịch giảm gam Dung dịch sau điện phân cho tác dụng với dd H2S dư thu 9,6g kết tủa đen Nồng độ mol dung dịch CuSO4 ban đầu A 1M B.0,5M C 2M D 1,125M Trên đường thành công dấu chân kẻ lười biếng 20 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Câu 6: Điện phân dung dịch AgNO3 (điện cực trơ) thời gian 15 phút, thu 0,432 gam Ag catot Sau để làm kết tủa hết ion Ag+ cịn lại dung dịch sau điện phân cần dùng 25 ml dung dịch NaCl 0,4M Cường độ dòng điện khối lượng AgNO3 ban đầu (Ag=108) A 0,429 A 2,38 gam B 0,492 A 3,28 gam C 0,429 A 3,82 gam D 0,249 A 2,38 gam Câu 7: Điện phân 200 ml dung dịch AgNO3 0,4M (điện cực trơ) thời gian giờ, cường độ dòng điện 0,402A Nồng độ mol/l chất có dung dịch sau điện phân A AgNO3 0,15M HNO3 0,3M B AgNO3 0,1M HNO3 0,3M C AgNO3 0,1M D HNO3 0,3M Câu 8: Sau thời gian điện phân 200 ml dung dịch CuCl thu 1,12 lít khí X (ở đktc) Ngâm đinh sắt vào dung dịch sau điện phân, phản ứng xảy hoàn toàn thấy khối lượng đinh sắt tăng thêm 1,2 gam Nồng độ mol CuCl2 ban đầu A 1M B 1,5M C 1,2M D 2M Câu 9: Điện phân điện cực trơ dung dịch muối sunfat kim loại hố trị II với dịng điện có cường độ 6A Sau 29 phút điện phân thấy khối lượng catot tăng lên 3,45 gam Kim loại là: A Zn B Cu C Ni D Sn Câu 10: Điện phân 400 ml dung dịch CuSO4 0,2M với cường độ dòng điện 10A thời gian thu 0,224 lít khí (đkc) anot Biết điện cực dùng điện cực trơ hiệu suất điện phân 100% Khối lượng catot tăng A 1,28 gam B 0,32 gam C 0,64 gam D 3,2 gam ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI TỔNG HỢP Câu 1: Khi điều chế kim loại, ion kim loại đóng vai trị chất A bị khử B nhận proton C bị oxi hoá D cho proton Câu 2: Để loại bỏ kim loại Cu khỏi hỗn hợp bột gồm Ag Cu, người ta ngâm hỗn hợp kim loại vào lượng dư dung dịch A AgNO3 B HNO3 C Cu(NO3)2 D Fe(NO3)2 Câu 3: Chất không khử sắt oxit (ở nhiệt độ cao) A Cu B Al C CO D H2 Câu 4: Hai kim loại điều chế phương pháp nhiệt luyện A Ca Fe B Mg Zn C Na Cu D Fe Cu Câu 5: Phương pháp thích hợp điều chế kim loại Ca từ CaCl2 A nhiệt phân CaCl2 B điện phân CaCl2 nóng chảy C dùng Na khử Ca2+ dung dịch CaCl2 D điện phân dung dịch CaCl2 Câu 6: Oxit dễ bị H2 khử nhiệt độ cao tạo thành kim loại A Na2O B CaO C CuO D K2O Câu 7: Phương trình hố học sau thể cách điều chế Cu theo phương pháp thuỷ luyện ? A Zn + CuSO4 → Cu + ZnSO4 B H2 + CuO → Cu + H2O C CuCl2 → Cu + Cl2 D 2CuSO4 + 2H2O → 2Cu + 2H2SO4 + O2 Câu 8: Phương trình hóa học sau biểu diễn cách điều chế Ag từ AgNO3 theo phương pháp thuỷ luyện ? A 2AgNO3 + Zn → 2Ag + Zn(NO3)2 B 2AgNO3 → 2Ag + 2NO2 + O2 C 4AgNO3 + 2H2O → 4Ag + 4HNO3 + O2 D Ag2O + CO → 2Ag + CO2 Câu 9: Trong phương pháp thuỷ luyện, để điều chế Cu từ dung dịch CuSO4 dùng kim loại làm chất khử? A K B Ca C Zn D Ag Câu 10: Cho khí CO dư qua hỗn hợp gồm CuO, Al 2O3, MgO (nung nóng) Khi phản ứng xảy hoàn toàn thu chất rắn gồm A Cu, Al, Mg.B Cu, Al, MgO C Cu, Al2O3, Mg D Cu, Al2O3, MgO Câu 11: Cho luồng khí H2 (dư) qua hỗn hợp oxit CuO, Fe2O3, ZnO, MgO nung nhiệt độ cao Sau phản ứng hỗn hợp rắn lại là: A Cu, FeO, ZnO, MgO B Cu, Fe, Zn, Mg C Cu, Fe, Zn, MgO D Cu, Fe, ZnO, MgO Câu 12: Hai kim loại điều chế phương pháp điện phân dung dịch A Al Mg B Na Fe C Cu Ag D Mg Zn Câu 13: Cặp chất khơng xảy phản ứng hố học A Cu + dung dịch FeCl3 B Fe + dung dịch HCl C Fe + dung dịch FeCl3 D Cu + dung dịch FeCl2 Câu 14: Dãy kim loại điều chế phương pháp điện phân dung dịch muối chúng là: Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 21 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 A Ba, Ag, Au.B Fe, Cu, Ag C Al, Fe, Cr D Mg, Zn, Cu Câu 15: Hai kim loại điều chế phương pháp điện phân dung dịch A Al Mg B Na Fe C Cu Ag D Mg Zn Câu 16: Khi điện phân NaCl nóng chảy (điện cực trơ), catôt xảy A khử ion Cl- B oxi hoá ion Cl- C oxi hoá ion Na+ D khử ion Na+ Câu 17: Oxit dễ bị H2 khử nhiệt độ cao tạo thành kim loại A Na2O B CaO C CuO D K2O Câu 18: Trong công nghiệp, kim loại điều chế phương pháp điện phân hợp chất nóng chảy kim loại A Na B Ag C Fe D Cu Câu 19: Phương pháp thích hợp điều chế kim loại Mg từ MgCl2 A điện phân dung dịch MgCl2 B điện phân MgCl2 nóng chảy C nhiệt phân MgCl2 D dùng K khử Mg2+ dung dịch MgCl2 PHẦN DÀNH CHO BAN NÂNG CAO KIM LOẠI KIỀM - KIM LOẠI KIỀM THỔ - NHÔM Câu 1: Để điều chế kim loại natri người ta dùng phương pháp ? (1) điện phân nóng chảy NaCl (2) điện phân nóng chảy NaOH (3) điện phân dung dịch NaCl có ngăn (4) khử Na2O H2 nhiệt độ cao A (2),(3),(4) B (1),(2),(4) C (1),(3) D (1),(2) Câu 2: Muối NaHCO3 có tính chất sau ? A Kiềm B Axit C Lưỡng tính D Trung tính Câu 3: Đưa dây Pt có tẩm NaCl vào lửa khơng màu lửa có màu gì? A Đỏ B Vàng C Xanh D Tím Câu 4: Hòa tan 4,68 gam kali vào 50 gam nước Nồng độ phần trăm dung dịch thu A 8,58% B 12,32% C 8,56% D 12,29% Câu 5: Dẫn 2,24 lít CO2 (đktc) vào 300ml dung dịch NaOH 1M dung dịch sau phản ứng có chứa : A Na2CO3 NaHCO3 B NaHCO3 C Na2CO3 D NaOH Na2CO3 Câu 6: Để thu dung dịch NaOH 16% cần thêm gam H2O vào 200 gam dung dịch NaOH 20% ? A 50 gam B 100 gam C 200 gam D 250 gam Câu 7: Cho 4,6 gam Na vào 100 gam H20, thu m gam dung dịch chất khí Giá trị m là: A 104,6 gam B 80 gam C 104,4 gam D 79,8 gam Câu 8: Cho 20,7 gam cacbonat kim loại R hóa trị I tác dụng với lượng dư dung dịch HCl Sau phản ứng thu 22,35 gam muối Kim loại R A Li B Na C K D Ag Câu 9: Cho 6,08 gam hỗn hợp gồm hai hiđroxit hai kim loại kiềm thuộc hai chu kì liên tếp tác dụng với lượng dư dung dịch HCl thu 8,3 gam muối clorua Cơng thức hai hiđroxit A LiOH VÀ NaOH B NaOH KOH C KOH RbOH D RbOH CsOH Câu 10: Cho 19,18 gam kim loại kiềm thổ tác dụng với lượng nước dư thu 3,136 lít khí (đktc) Kim loại kiềm thổ A Mg B Ca C Sr D Ba Câu 11: Cho 21,7 gam hỗn hợp A gồm hai kim loại kiềm thổ tác dụng hết với HCl thu 6,72 lít khí (đktc) Khối lượng muối khan thu sau phản ứng ? A 21,1 gam B 43 gam C 43,6 gam D 32 gam Câu 12 : Dẫn V lít CO2 (đktc) vào lít dung dịch Ca(OH)2 0,1M 10 gam kết tủa Giá trị thể tích : A 2,24 lít B 4,48 lít C 4,48 lít 6,72 lít D 2,24 lít 6,72 lít Câu 13: Hịa tan 2,3 gam hỗn hợp K kim loại R vào nước thu 1,12 lít khí (đktc) Kim loại R A Li B Na C Rb D Cs Câu 14: Cho 1,67 gam hỗn hợp hai kim loại hai chu kì liên tiếp thuộc nhóm IIA tác dụng với lượng dư dung dịch HCl, thu 0,672 lít H2 (đktc) Hai kim loại : A Mg Ca B Ca Sr C Be Mg D Sr Ba Câu 15: Chất sau khơng dùng để làm mềm nước có tính cứng tạm thời ? A Ca(OH)2 B HCl C Na2CO3 D K3PO4 Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 22 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Câu 16: Để làm mềm loại nước có chứa ion : Ca2+, Mg2+, HCO3-, SO42-, ta dùng chất sau ? A Ca(OH)2 B NaOH C Na2CO3 D BaCl2 Câu 17: Sục từ từ khí CO2 đến dư vào dung dịch nước vơi tượng quan sát A nước vôi bị đục B nước vơi bị đục dần sau trở lại C nước vôi bị đục dần D nước vôi Câu 18: Các chất dãy sau đêu làm mềm nước co tinh cứng tạm thời ? A Ca(OH)2, HCl, Na2CO3 B NaHCO3, CaCl2, Ca(OH)2 C NaOH, K2CO3, K3PO4 D Na3PO4, H2SO4 Câu 19: Cấu hình electron sau ion Al3+ ? A.1s22s22p63s23p1 B 1s22s22p6 C 1s22s22p63s23p3 D 1s22s22p63s2 Câu 20: Chọn câu sai: A Nhơm có cấu tạo kiểu mạng lập phương tâm diện B Nhơm kim loại nhẹ, có màu trắng bạc, dễ kéo sợi dát mỏng C Nhơm dẫn điện nhiệt tốt D Nhơm có tính khử mạnh, mạnh tính khử Mg Câu 21: Cho từ từ dung dịch NH3 đến dư vào dung dịch AlCl3 có tượng sau ? A Dung dịch suốt B Xuất kết tủa keo, kết tủa tăng đến cực đại tan dần đến hết C Xuất kết tủa kết tủa không tan D Xuất kết tủa có khí khơng mùi Câu 22: Cho dung dịch sau: NaOH, H 2SO4(loang), MgCl2, AlCl3, Fe(NO3)3 Nhơm phản ứng với dung dịch ? A B C D Câu 23: Trộn 10 ml AlCl3 1M với 35 ml KOH 1M Sau phản ứng kết thúc, khối lượng kết tủa thu A 1,23 gam B 0,78 gam C 0,91 gam D 0,39 gam Câu 24: Cho chất sau: Al, Al2O3, AlCl3, Al(OH)3 Số chất thể tính chất lưỡng tính A B C D Câu 25: Cho 15,6 gam hỗn hợp bột Al Al 2O3 tác dụng với lượng dư dung dịch KOH Khi phản ứng kết thúc, thu 6,72 lít H2 (đktc) Phần trăm theo khối lượng Al hỗn hợp A 34,62% B 65,38% C 51,92% D 48,08% Câu 26: Số electron lớp nguyên tử kim loại thuộc nhóm IA A B C D Câu 27: Cơng thức chung oxit kim loại thuộc nhóm IA A R2O3 B RO2 C R2O D RO Câu 28: Cấu hình electron nguyên tử Na (Z =11) A 1s22s2 2p6 3s2 B 1s22s2 2p6 C 1s22s2 2p6 3s1 D 1s22s2 2p6 3s23p1 Câu 29: Chất phản ứng với dung dịch NaOH tạo kết tủa A KNO3 B FeCl3 C BaCl2 D K2SO4 Câu 30: Dung dịch làm quỳ tím chuyển sang màu xanh A NaCl B Na2SO4 C NaOH D NaNO3 Câu 31: Sản phẩm tạo thành có chất kết tủa dung dịch Na2CO3 tác dụng với dung dịch A KCl B KOH C NaNO3 D CaCl2 Câu 32: Cho dãy chất: FeCl2, CuSO4, BaCl2, KNO3 Số chất dãy phản ứng với dung dịch NaOH A B C D + Câu 33: Quá trình sau đây, ion Na bị khử thành Na? A Dung dịch NaOH tác dụng với dung dịch HCl B Điện phân NaCl nóng chảy C Dung dịch Na2CO3 tác dụng với dung dịch HCl D Dung dịch NaCl tác dụng với dung dịch AgNO3 Câu 34: Những đặc điểm sau không chung cho kim loại kiềm? A số oxihoá nguyên tố hợp chất B số lớp electron C số electron nguyên tử D cấu tạo đơn chất kim loại Câu 35: Điện phân NaCl nóng chảy với điện cực trơ, catôt thu A Na B NaOH C Cl2 D HCl Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 23 ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Câu 36: Trường hợp không xảy phản ứng với NaHCO3 : A tác dụng với kiềm B tác dụng với CO2 C đun nóng D tác dụng với axit → Câu 37: Cho sơ đồ phản ứng: NaHCO3 + X  Na2CO3 + H2O X hợp chất nao sau: A KOH B NaOH C K2CO3 D HCl Câu 38: Cho 0,02 mol Na2CO3 tác dụng với lượng dư dung dịch HCl thể tích khí CO2 (ở đktc) A 0,672 lít B 0,224 lít C 0,336 lít D 0,448 lít Câu 39: Trung hồ V ml dung dịch NaOH 1M 100 ml dung dịch HCl 1M Giá trị V A 400 B 200 C 100 D 300 Câu 40: Hấp thụ hoàn toàn 2,24 lít khí CO2 (ở đktc) vào dung dịch chứa gam NaOH, thu dung dịch X Khối lượng muối tan có dung dịch X (Cho C = 12, O = 16, Na = 23) A 10,6 gam B 5,3 gam C 21,2 gam D 15,9 gam Câu 41: Điện phân muối clorua kim loại kiềm nóng chảy thu 1,792 lít khí (đktc) anot 6,24 gam kim loại catot Cơng thức hố học muối đem điện phân A LiCl B NaCl C KCl D RbCl Câu 42: Cho 0,69 gam kim loại kiềm tác dụng với nước (dư) thu 0,336 lít khí hiđro (ở đktc) Kim loại kiềm (Cho Li = 7, Na = 23, K = 39, Rb = 85) A Rb B Li C Na D K Câu 43: Để tác dụng hết với dung dịch chứa 0,01 mol KCl 0,02 mol NaCl thể tích dung dịch AgNO 1M cần dùng A 40 ml B 20 ml C 10 ml D 30 ml Câu 44: Cho 6,08 gam hỗn hợp NaOH KOH tác dụng hết với dung dịch HCl tạo 8,30 gam hỗn hợp muối clorua Số gam hidroxit hỗn hợp A 2,4 gam 3,68 gam B 1,6 gam 4,48 gam C 3,2 gam 2,88 gam D 0,8 gam 5,28 gam Câu 45: Cho 100 gam CaCO3 tác dụng với axit HCl dư Khí hấp thụ 200 gam dung dịch NaOH 30% Lượng muối Natri dung dịch thu A 10,6 gam Na2CO3 B 53 gam Na2CO3 42 gam NaHCO3 C 16,8 gam NaHCO3 D 79,5 gam Na2CO3 21 gam NaHCO3 Câu 46: Cho hỗn hợp kim loại kiềm Na, K hòa tan hết vào nước dung dịch A 0,672 lít khí H (đktc) Thể tích dung dịch HCl 0,1M cần để trung hòa hết phần ba dung dịch A A 100 ml B 200 ml C 300 ml D 600 ml Câu 47: Hoà tan m gam Na kim loại vào nước thu dung dịch X Trung hoà dung dịch X cần 100ml dung dịch H2SO4 1M Giá trị m dùng A 6,9 gam B 4,6 gam C 9,2 gam D 2,3 gam Câu 48: Số electron lớp nguyên tử kim loại thuộc nhóm IIA A B C D Câu 49: Trong bảng tuần hoàn, Mg kim loại thuộc nhóm A IIA B IVA C IIIA D IA Câu 50: Dãy gồm kim loại phản ứng với nước nhiệt độ thường tạo dung dịch có mơi trường kiềm A Be, Na, Ca B Na, Ba, K C Na, Fe, K D Na, Cr, K Câu 51: Chất dùng làm mềm nước cứng tạm thời A NaCl B NaHSO4 C Ca(OH)2 D HCl Câu 52: Phương pháp thích hợp điều chế kim loại Ca từ CaCl2 A nhiệt phân CaCl2 B dùng Na khử Ca2+ dung dịch CaCl2 C điện phân dung dịch CaCl2 D điện phân CaCl2 nóng chảy Câu 53: Cặp chất khơng xảy phản ứng A Na2O H2O B dung dịch NaNO3 dung dịch MgCl2 C dung dịch AgNO3 dung dịch KCl D dung dịch NaOH Al2O3 Câu 54: Khi cho dung dịch Ca(OH)2 vào dung dịch Ca(HCO3)2 thấy có A bọt khí kết tủa trắng B bọt khí bay C kết tủa trắng xuất D kết tủa trắng sau kết tủa tan dần Câu 55: Sản phẩm tạo thành có chất kết tủa dung dịch Ba(HCO3)2 tác dụng với dung dịch A HNO3 B HCl C Na2CO3 D KNO3 Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 24 ĐỀ CƯƠNG ƠN TẬP HỌC KÌ I NĂM HỌC 2010-2011 Câu 56: Cho 10 gam kim loại kiềm thổ tác dụng hết với nước thoát 5,6 lít khí (đktc) Tên kim loại kiềm thổ A Ba B Mg C Ca D Sr Câu 57: Cho 10 ml dung dịch muối Canxi tác dụng với dung dịch Na2CO3 dư tách kết tủa, lọc đem nung kết tuả đến lượng không đổi lại 0,28 gam chất rắn Khối lượng ion Ca2+ lít dung dịch đầu A 10 gam B 20 gam C 30 gam D 40 gam Câu 58: Cho mẫu hợp kim Na-Ba tác dụng với nước (dư) thu dung dịch X 3,36 lít H (ở đktc) Thể tích dung dịch axit H2SO4 2M cần dùng để trung hòa dung dịch X A 150 ml B 60 ml C 75 ml D 30 ml Trên đường thành cơng khơng có dấu chân kẻ lười biếng 25 ... CH2=CH-CH= CH2, NH 2- CH 2- COOH C CH2=CH2, CH 3- CH=C= CH2, NH 2- CH 2- COOH D CH2=CH2, CH 3- CH=CH-CH3, NH 2- CH 2- CH 2- COOH Câu 12: Trong số loại tơ sau: (1) [-NH-(CH2)6-NH-OC-(CH2)4-CO-]n (2) [-NH-(CH2)5-CO-]n... CH2=CH-CH=CH2, CH3-CH=CH2 Câu 11: Cho polime sau: (-CH2 – CH 2-) n ; (- CH 2- CH=CH- CH 2-) n ; (- NH-CH2 -CO-)n Công thức monome để trùng hợp trùng ngưng tạo polime A CH2=CHCl, CH3-CH=CH-CH3, CH 3- CH(NH2 )- COOH... CH3-COONH4 B H2N-CH2-CH2-COONa C CH3-CH2-CH2-CONH2 D CH3-CH2-CONH2 Câu 3: Phản ứng Alanin Axit clohidric cho chất sau đây? A H2N-CH(CH3)-COCl B HOOC-CH(CH3)-NH3Cl C H3C-CH(NH2)-COCl D HOOC-CH(CH2Cl)-NH2