Bai 6 Mieu ta trong van ban tu su

Một đêm Trương sinh cùng con trai ngồi bên đèn, đứa con chỉ chiếc bóng trên tường và nói đó chính là người hay tới đêm đêm.. Lúc đó chàng mới hiểu ra vợ mình bị oan.[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu1(1đ):Dòng nào sau đây không phải là mục đích của việc tóm tắt văn bản tự sự?

A Để dễ ghi nhớ nội dung của văn bản

B Để giới thiệu cho người nghe biết nội dung văn bản.

C Giúp người đọc, người nghe nắm được nội dung chính của văn bản.

D Thể hiện trình độ hiểu biết sâu rộng của người đọc.

Câu 2(1đ): Yêu cầu của việc tóm tắt văn bản tự sự :

A Ngắn gọn nhưng đầy đủ.

B Nêu được các nhân vật và các sự việc chính của tác phẩm

C.Không thêm vào văn bản tóm tắt những suy nghĩ chủ quan của người tóm tắt

D Cả 3 nội dung trên

Câu3 (7đ):Tóm tắt một văn bản ở chương trình Ngữ văn 9 mà em đã học.

D

D

Tóm tắt “Chuyện người con gái Nam Xương”

Xưa có chành Trương, vừa cưới vợ xong đã phải đi lính Giặc tan, Trương Sinh trở về, nghe lời con nhỏ, nghi là vợ mình không chung thủy Vũ Nương bị oan, bèn gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự vẫn Một đêm Trương sinh cùng con trai ngồi bên đèn, đứa con chỉ chiếc bóng trên tường và nói đó chính là người hay tới đêm đêm Lúc đó chàng mới hiểu ra vợ mình bị oan Phan Lang tình cờ gặp lại Vũ Nương dưới thủy cung Khi Phan Lang được trở về trần gian, Vũ Nương gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn cho Trương Sinh Trương Sinh lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang Vũ Nương trở về ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng giữa dòng, lúc ẩn, lúc hiện.

Miªu t¶

trong v¨n b¶n tù sù

TIẾT 32: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong

văn tự sự: :

1 Đoạn trích : sgk/91

Đoạn trích kể về trận đánh nào? Trong trận đánh đó, nhân vật vua Quang Trung làm gì? Xuất hiện

như thế nào ?

* Sự việc : Vua Quang Trung

đánh vào đồn Ngọc Hồi

Trong trận đánh đó Quang Trung cho ghép ván lại, cứ mười người kiêng một bức rồi tiến sát đồn Ngọc Hồi Quang Trung cưỡi voi, đầu đội khăn vàng đi đốc thúc, chỉ huy ba quân trong khói lửa mù trời Hình ảnh nhà vua thật oai phong lẫm liệt

Chỉ ra các chi tiết

miêu tả trong đoạn

trích ? Các chi tiết ấy

nhằm thể hiện những

đối tượng nào ?

Vua Quang Trung lại truyền lấy sáu chục tấm ván, cứ ghép liền ba tấm làm một bức, bên ngoài lấy rơm dấp n ớc phủ kín, tất cả là hai m ơi ư bức Đoạn kén hạng lính khoẻ mạnh, cứ m ời ng ời khênh một bức, l ng ư ư giắt dao ngắn, hai m ơi ng ời khác đều cầm binh khí theo sau, dàn thành trận chữ “nhất”, vua Quang Trung c ỡi voi đi đốc thúc, mờ sáng ngày mùng 5 tiến sát đồn Ngọc Hồi Quân Thanh nổ súng bắn ra, chẳng trúng

ng ời nào cả Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa

ra, khói toả mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình

Vua Quang Trung liền gấp rút sai đội khiêng ván vừa che vừa xông thẳng lên tr ớc Khi g ơm giáo của hai bên đ chạm nhau thì quăng ã

ván xuống đất, ai nấy cầm dao ngắn chém bừa, những ng ời cầm binh khí theo sau cũng nhất tề xông tới mà đánh.

Quân Thanh chống không nổi, bỏ chạy tán loạn giày xéo lên nhau

mà chết Tên Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống tự thắt cổ chết Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại

(Ngô gia văn phái, Hoàng Lê nhất thống

chí)

TIẾT 32: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong

văn tự sự: :

1 Đoạn trớch : sgk/91

* Sự việc : Vua Quang Trung

đỏnh vào đồn Ngọc Hồi

* Yếu tố miờu tả :

- Truyền lấy sỏu…….phủ kớn.

- Hạng lớnh… chữ nhất

- Dựng ống phun…….hai mỡnh.

- Khi gươm…… đỏnh.

- Thõy chất …………

-> thể hiện hỡnh ảnh vua Quang

Trung, sự thất bại của quõn

Thanh và thắng lợi của quõn ta

=> Làm cho đoạn văn hấp dẫn,

gợi cảm, sinh động.

Haừy noỏi caực sửù vieọc sau thaứnh moọt ủoaùn vaờn:

- Vua Quang Trung cho ghép ván lại, cứ m ời ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn Ngọc Hồi.

- Quân Thanh bắn ra, không trúng ng ời nào, ư sau đó phun khói lửa.

- Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà đánh.

- Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng nhà

Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết.Quân Thanh

đại bại.

Vua Quang Trung cho ghép ván, cứ m ời ư

ng ời khiêng một bức, rồi tiến sát đến đồn ư Ngọc Hồi Quân Thanh bắn ra, không trúng ng

ời nào sau đó phun khói lửa Quân của vua Quang Trung khiêng ván nhất tề xông lên mà

đánh Quân Thanh chống đỡ không nổi, t ớng ư nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chết Quân Thanh đại bại.

ẹoaùn vaờn:

1 So sánh đoạn văn vừa tạo lập với đoạn văn trích ?

2 Rút ra nhận xét: yếu tố miêu tả có vai trò

nh thế nào đối với văn bản tự sự?

(Nếu chỉ kể sự việc diễn ra nh thế thì nhân vật vua Quang Trung có nổi bật không? Trận

đánh có sinh động không? Tại sao?)

Thảo luận

* Đoạn văn bị l ợc bỏ yếu tố miêu tả trở nên ư thiếu sinh động, khô khan, kém hấp dẫn vì chỉ

đơn giản kể lại sự việc, nghĩa là mới trả lời câu hỏi: Sự việc gì đ xảy raã

* Đoạn văn trích trong Hoàng Lê nhất thống chí

nhờ có yếu tố miêu tả mà trận đánh của vua Quang Trung đ ợc tái hiện ư cụ thể, sinh động, hấp dẫn, nghĩa là đ trả lời đ ợc câu hỏi ã ư sự việc ấy diễn ra nh thế nào

Kết luận

Qua tỡm hiểu, em hóy cho biết: khi

kể chuyện, người kể cần phải làm những gỡ để cõu chuyện trở nờn

sinh động?

TIẾT 32: MIấU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tỡm hiểu yếu tố miờu tả trong văn tự

sự: :

1 Đoạn trớch : sgk/91

2 Kết luận : Ghi nhớ sgk/92

Trong văn bản tự sự, sự

miêu tả cụ thể, chi tiết về

cảnh vật, nhân vật và sự

việc có tác dụng làm cho

câu chuyện trở nên hấp

dẫn, gợi cảm, sinh động.

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa c ời ngọc thốt đoan trang,

Mây thua n ớc tóc tuyết nh ờng màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn thơ sau và

phân tích giá trị của những yếu tố đó?

L u ý: ư

* Khi đ ợc sử dụng trong văn bản tự sự, ph ư

ơng thức miêu tả th ờng bị chi phối bởi mục

đích kể chuyện (tả cảnh để tạo nền, tạo tình huống cho sự việc phát triển; tả ng ời là để ư khắc hoạ rõ nét đặc điểm, tính cách và bản chất của nhân vật)

Tự sự đóng vai trò chủ đạo, miêu tả chỉ đóng vai trò bổ trợ.

* Yếu tố miêu tả th ờng đ ợc thể hiện qua các ư ư

từ ngữ, hình ảnh có sức gợi lớn (từ t ợng ư thanh, t ợng hình, nghệ thuật so sánh, nhân ư hoá…)

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn

tự sự: :

II Luyện tập

Tìm và phân tích giá trị của yếu tố tả cảnh và người trong

2 đoạn trích “Chị em Thúy Kiều” và “Cảnh

ngày xuân”

Bài tập 1:

Vân xem trang trọng khác vời,

Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.

Hoa c ời ngọc thốt đoan trang, ư

Mây thua n ớc tóc tuyết nh ờng màu da.

Kiều càng sắc sảo mặn mà,

So bề tài sắc lại là phần hơn:

Làn thu thuỷ nét xuân sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

(Truyện Kiều – Nguyễn Du)

Chỉ ra các yếu tố miêu tả trong đoạn thơ sau và

phân tích giá trị của những yếu tố đó?

Ngày xuân con én đ a thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm ư ư

Cảnh ngày xuân

Ngày xuân con én đ a thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu m ơi.

Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.

Thanh minh trong tiết tháng ba,

Lễ là tảo mộ hội là đạp thanh.

Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.

Dập dìu tài tử giai nhân, Ngựa xe nh n ớc áo quần nh nêm.

Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.

Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về.

B ớc dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh Nao nao dòng n ớc uốn quanh, Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.

(Trích Truyện Kiều- Nguyễn Du)

Cảnh ngày xuân

TIẾT 33: MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

II Luyện tập

Bài tập 1:

- Đoạn văn a: dùng hình ảnh

thiên nhiên để miêu tả nét đẹp

của chị em Thúy Kiều ( Trăng,

hoa, ngọc, mây, tuyết, nước,

núi…)

+ Thuý Vân : Chân dung Thuý Vân với vẻ đẹp phúc hậu mà trang trọng, quí phái và tràn đầy sức sống : Khuôn mặt , đôi mày miệng tươi , giọng nói mái tóc da

+Thuý Kiều : Tác giả đặc

tả đôi mắt “ Làn thu thuỷ, nét xuân sơn” đôi mắt

trong như nước mùa thu, đôi mày như dãy núi mùa xuân …-> Vẻ đẹp tuyệt thế giai nhân.

- Đoạn văn b: Tả cảnh mùa

xuân bằng các chi tiết đặc sắc,

cụ thể: (Ngày xuân, con én,

thiều quang cỏ non, cành lê…)

-> một mùa xuân đẹp, trong

sáng đầy sức sống

Bài tập 2:

Dựa vào đoạn trích

Cảnh ngày xuân viết

đoạn văn kể về việc chị

em Thuý Kiều đi chơi trong buổi chiều tiết thanh minh có sử dụng

yếu tố miêu tả?

Nhân tiết Thanh minh, chị em Thúy Kiều cùng nhau đi du xuân Cảnh ngày xuân thật là đẹp Từng đàn chim én bay đi bay lại nhịp nhàng trên bầu trời như chiếc thoi

đưa Những bãi cỏ khô héo được hồi sinh

phủ lên một màu xanh tít tắp tận chân trời Những cành lê khoác trên mình một bộ

cánh trắng muốt thướt tha, kiều diễm Cỏ

xanh, lê trắng hòa vào một, tạo nên bức

tranh thiên nhiên trong sáng và tinh khôi

Mọi người đi chơi xuân nhộn nhịp, sôi

động Cô gái nào cũng sắm cho mình một

bộ quần áo thật đẹp, thật sang

Những trai tài, gái sắc ríu rít như chim yến chim oanh Ngựa xe qua lại đông đúc, nhộn nhịp Chị em Thúy Kiều cùng hòa

mình vào không khí đó Đi chơi xuân nhưng mọi người không quên những đã khuất Họ đốt vàng mã, vó rắc hi vọng rằng người đã khuất cũng sẽ được hưởng cuộc sống hạnh phúc ở thế giới bên kia…Bóng chiều đã ngả

về tây, chị em Thúy Kiều thơ thẩn dang tay

ra về Chân bước đi mà lòng còn luyến tiếc buổi du xuân.

Trả lời câu hỏi bằng cách chọn đáp án đúng nhất: Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự?

A Miêu tả cũng là phuu ơng thức chính quan

dung sự việc.

D Miêu tả chỉ là yếu tố bổ trợ để câu chuyện

trở nên sinh động hấp dẫn hơn.

CŨNG CỐ

* N¾m ® îc vai trß cña yÕu tè miªu t¶ trong v¨n b¶n tù sù

* Lµm bµi tËp 3 sgk

* Xem l i văn t s k t h p ạ ự ự ế ợ các y u ế

t ố miêu t đ chuÈn bÞ viÕt bµi tËp ả ể lµm v¨n sè 2

H íng dÉn vÒ nhµ