MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰI – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Hiểu được vai trò của miêu tả trong một văn bản tự sự.. - Vận dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc – hiểu văn bản.. - Vai
Trang 1MIÊU TẢ TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Hiểu được vai trò của miêu tả trong một văn bản tự sự
- Vận dụng hiểu biết về miêu tả trong văn bản tự sự để đọc – hiểu văn bản
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong một văn bản
- Vai trò, tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
2 Kỹ năng:
- Phát triển và phân tích được tác dụng của miêu tả trong văn bản tự sự
- Kết hợp kể chuyện với miêu tả khi làm một bài văn tự sự
III CHUẨN BỊ
Các tác phẩm đã học
Vở BT, SGK
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
? Ở lớp8, em đã học văn tự sự muốn hấp dẫn cần kết hợp các yếu tố nào khác?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Khởi động
Không chỉ có tự sự đơn thuần, một VB tự sự cần rất nhiều những yếu tố khác để có thể hấp dẫn người đọc Một trong những yếu tố đó là yếu tố miêu tả
Hoạt động 2
Yêu cầu học sinh đọc kĩ đoạn
trích và phần tóm tắt các sự việc
của đoạn trích trong sgk, sau đó
trao đổi, thảo luận để trả lời các
câu hỏi
? Đoạn trích kể về việc gì?
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản tự
sự
1 Ví dụ:
* Sự việc: Vua QT chỉ huy tướng sĩ đánh chiếm đồn Ngọc Hồi
* Sự việc ấy diễn ra theo trình tự:
- Vua QT cho ghép ván lại, cứ mười người
Trang 2? Sự việc ấy diễn ra như thế nào?
Nếu chỉ kể lại các sự việc "trần
trụi" như vậy thì câu chuyện có
sinh động không?
? Cho biết tại sao đoạn trích lại
sinh động, hấp dẫn như vậy?
GV chỉ định học sinh đọc
phần ghi nhớ sgk
khiêng một bức, rồi tiến sát đến đền Ngọc Hồi
- Quân Thanh bắn ra, không trúng người nào, sau đó phun khói lửa
- Quân của vua QT khiêng ván nhất tề xông lên
mà đánh
- Quân Thanh chống đỡ không nổi, tướng nhà Thanh là Sầm Nghi Đống thắt cổ chế Quân Thanh đại bại
* Tuy nhiên nếu chỉ kể như trên thì câu chuyện thật khô khan., kém hấp dẫn Nói cách khác, kể như trên mới trả lời được câu hỏi: "việc gì đã xảy ra?" chứ chưa trả lời được câu hỏi "việc đó xẩy ra như thế nào?"
* Đoạn trích nguyên văn tác phẩm sinh động, hấp dẫn vì có các yếu tố miêu tả làm rõ câu hỏi
"như thế nào?"
- Nhân có gió bắc, quân Thanh bèn dùng ống phun khói lửa ra, khói tỏa mù trời, cách gang tấc không thấy gì, hòng làm cho quân Nam rối loạn Không ngờ trong chốc lát, trời bỗng trở gió nam, thành ra quân Thanh lại tự làm hại mình
- Quân Thanh chống không nhổi, bỏ chạy tán loạn, giày xéo lên nhau mà chết
- Quân Tây Sơn thừa thế chém giết lung tung, thây nằm đầy đồng, máu chảy thành suối, quân Thanh đại bại
2 Kết luận: (ghi nhớ)
- Miêu tả trong tự sự để tả người, hoạt động cảnh vật
- Ý nghĩa: tạo cho câu chuyện sinh động
II Luyện tập Bài 1:
Đoạn 1: Tả chị em Thúy Kiều
- Tả người: dùng hình ảnh thiên nhiên để miêu
Trang 3Hoạt động 3: Luyện tập.
Học sinh đọc bài 1:
? Tìm những yếu tố tả người và
tả cảnh trong hai đoạn trích Thúy
Kiều
+ Tả chung hai chị em gồm có từ
ngữ nào?
+Tả Thúy Vân?
+Tả Thúy Kiều?
? Đoạn trích tả cảnh ngày xuân
tác giả tả vào những đặc điểm
nào?
+ Cảnh thiên nhiên?
+ Không khí ngày hội mùa xuân?
?Tác giả dựng lên những nhân
vật và con người, cảnh như vậy
nhằm dụng ý gì?
Bài 2:học sinh đọc bài tập=> yêu
cầu kể về việc chị em Thúy Kiều
đi chơi xuân
+ Giới thiệu khung cảnh chung
(miêu tả thiên nhiên) và chị em
TK đi hội
+ Tả cảnh thiên nhiên trên cánh
đồng
+ Tả lễ hội mùa xuân (không khí)
+ Cảnh con người trong lễ hội
(diễn biến sự việc)
+ Cảnh ra về
Bài 3:
?Yêu cầu Thuyết minh cần giới
thiệu những đặc điểm gì?
- Giới thiệu chung về 2 chị em:
nguồn gốc nhân vật, vẻ đẹp
chung (sắc- tâm hồn như thế
tả 2 chị em TK ở nhiều nét đẹp + Thúy Vân: hoa cười ngọc thốt + Thúy Kiều: Làn thu thủy, nét xuân sơn Đoạn 2: Cảnh ngày xuân
- Tả cảnh + Ngày xuân con én…
+ Cỏ non xanh tận…
=> Tác dụng : + Miêu tả chân dung nhân vật tươi đẹp Dụng ý của nhà thơ
+ Cảnh tươi sáng phù hợp với xã hội của nhân vật trong ngày hội
Bài 2:
- Văn tự sự: chị em Thúy Kiều đi chơi trong buổi chiều thanh minh
+ Giới thiệu khung cảnh chung và chị em TK đi hội
+ Tả cảnh + Tả lễ hội không khí + Tả cảnh con người trong lễ hội + Cảnh ra về
Bài 3:
Giới thiệu vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều
=> Yêu cầu thuyết minh
- Giới thiệu nhân vật Thúy Vân
- Giới thiệu nhân vật Thúy Kiều
Trang 4- Mỗi nhân vật, em sẽ chọn
những chi tiết nào?
- Nhận xét giới thiệu về nghệ
thuật tả cảnh như thế nào?
- Giới thiệu nghệ thuật miêu tả
4 Củng cố: GV củng cố nội dung bài học
5.Hướng dẫn học ở nhà
- Viết tiếp những đoạn văn còn lại ở bài tập 2- 3
- Nắm được vai trò của miêu tả trong tự sự
- Chuẩn bị: Viết bài TLV số 2