Bai tap bang hinh ve hoa lop 10

Bài 8: Tiến hành một thí nghiệm như hình vẽ: bình cầu chứa khí SO2 có cắm ống dẫn khí vào các cốc đựng dung dịch brôm. Khi mở khoá K hiện tượng quan sát được là:[r]

HỆ THỐNG BÀI TẬP BẰNG HÌNH VẼ LỚP 10

(Tham khảo ở tài liệu SKKN trên mạng)

1 Bài tập về nhóm halogen

Bài 1: Quan sát hình vẽ 1 và sắp xếp thứ tự thao tác hợp lý khi tiến hành thí

nghiệm điều chế clo và thử tính tẩy màu của clo ẩm

1 Lấy kẹp gỗ (hoặc giá gỗ) kẹp ống nghiệm

2 Đậy miệng ống nghiệm bằng nút cao su có kèm ống hút nhỏ giọt dung dịch HCl đặc vào ống nghiệm đựng KMnO4

3 Lấy 1 lượng nhỏ KMnO4 cho vào ống nghiệm

4 Kẹp 1 mảnh giấy màu ẩm, 1 mảnh giấy màu ở miệng ống nghiệm

5 Bóp nhẹ đầu cao su của ống hút cho 3 - 4 giọt dung dịch HCl đặc vào KMnO4

A 1, 2, 3, 4, 5 B 1, 3, 4, 2, 5 C 1, 2, 3, 5, 4 D 1, 5, 2, 3, 4

Hãy chọn đáp án đúng.

Hướng dẫn :

Dựa vào các quy trình để tiến hành làm thí nghiệm ở trong bài thực hành ở bài thực hành số 02 trong sách hóa học 10 – bài 27

=> Đáp số: Đáp án B

Phân tích cách chọn:

Trong quá trình tiến hành thí nghiệm chúng ta cần chú ý việc đặt giấy quỳ tím tiếp xúc với dung dịch axit vì nếu để cho giấy quỳ tiếp xúc nó sẽ chuyển thành mầu đỏ và khi đó chúng ta chỉ quan sát được hiện tượng mất màu của giấy quỳ

Trong thí nghiệm chúng ta có thể để bước 4 là bước cuối cùng nhưng chúng ta sẽ không nên làm như thế bởi khí Clo là một khí độc gây ảnh hưởng tới người thí nghiệm

Ngoài ra trong thí nghiệm này chúng ta có thể đảo thứ tự của bước 3 và 4 cho nhau Nhưng chú ý khi làm cần tránh để tinh thể KMnO4 bám vào giấy màu ẩm

Bài 2: Trong các hình vẽ sau, xác định hình vẽ đúng nhất mô tả cách thu khí

HCl trong phòng thí nghiệm

Hình 02

Hướng dẫn: Dựa vào tính chất vật lí và hoá học của khí HCl

- Nặng hơn không khí, không tác dụng với không khí

- Tan nhiều trong nước

Từ đó học sinh thấy rằng phương pháp thu khí HCl trong phòng thí nghiệm là phương pháp đẩy không khí, được mô tả bằng hình 2

Đáp án: Hình 02

Bài 3: Trong các hình vẽ mô tả cách thu khí Clo sau, hình vẽ nào đúng?

Hướng dẫn: Dựa trên tính chất vật lí và hoá học của khí clo là:

- Nặng hơn không khí và không tác dụng với không khí

- Khả năng hòa tan, tác dụng với H2O

dung dịch HCl đặc

MnO2

bông tẩm NaOH đặc Khí clo

- Và khí Clo là một khí độc, phải dùng bông tẩm NaOH để tránh sự phân tán của Clo ra ngoài

Từ đó học sinh thấy được rằng phương pháp thu khí clo trong phòng thí nghiệm là phương pháp đẩy không khí, được mô tả bằng hình 1

Ngoài việc ra câu hỏi cho việc thu được các chất khí, chúng ta có thể áp dụng cho bài toán dạng ngược lại là không thu được chất khí Và dạng bài này

có thể dưa ra ở dạng trắc nghiệm cũng như dạng tự luận

Nhưng nếu ta chỉ cho các hình vẽ mà không cho biết là dùng để thu chất khí nào mà cho một loạt chất khí và yêu cầu các em học sinh xác định xem chất khí nào có thể thu được bằng phương pháp nào

Bài 4: Trong thí nghiệm ở hình bên người ta

dẫn khí clo mới điều chế từ MnO2 rắn với

dung dịch HCl đậm đặc vào ống hình trụ A

có đặt một miếng giấy mầu Nếu đóng khóa

K thì miếng giấy mầu không mất màu, còn

nếu mở khóa K thì mầu giấy mất mầu Giải

thích hiện tượng của thí nghiệm

Hướng dẫn:

Dựa vào nguyên tắc của bình ta xem xét khí clo sau khi điều chế đi như thế nào Nếu ta đóng khóa K thì khí clo ẩm sẽ đi qua dung dịch H2SO4 đặc qua đây thì hơi nước sẽ bị giữ lại, clo khô thì không có khả năng mất màu giấy mầu Còn nếu mở khóa K thì khí clo đi qua khóa K, do trong khí còn có hơi nước nên

sẽ có phản ứng: Cl2 H O2    HCl HClO

mà HClO là một chất có tính oxi hóa mạnh, có khả năng tẩy mầu nên làm giấy mầu bị mất mầu

Bài 5 Cho hình vẽ

Hình 06

4

Hình 05

Trong phòng thí nghiệm người ta thường tiến hành điều chế khí clo tinh khiết theo hình vẽ sau: hãy giải thích tại sao lại phải mắc sơ đồ thí nghiệm như thế?

Hướng dẫn: Qua sơ đồ trên học sinh phải hiểu và ghi nhớ được khí clo điều chế

được có lẫn: khí HCl, hơi nước nên phải dẫn qua dung dịch NaCl để hấp thụ HCl và H2SO4 đặc để hấp thụ hơi nước Khí clo nặng hơn không khí và không tác dụng được với không khí nên có thể thu trực tiếp, bông tẩm dung dịch NaOH

để hạn chế clo thoát ra ngoài không khí vì clo còn là một khí độc

Ngoài cách đó ra thì chúng ta còn có thể đưa bài này trở thành bài dạng trắc nghiệm với việc sắp xếp thứ tự của các hóa chất sao cho phù hợp với việc điều chế ra khí clo Tùy vào từng mức độ của học sinh mà có thể đưa ra nhiều dạng câu hỏi có độ khó dễ khác nhau

Bài 6: Khí clo được điều chế trong phòng thí nghiệm bằng phản ứng của axit

HCl với MnO2 thường có lẫn tạp chất Để thu được khí clo tinh khiết, người ta dẫn khí clo không tinh khiết đi qua hai bình, một bình đựng chất lỏng X và một bình đựng chất lỏng Y Hãy xác định các chất X, Y trong số các chất sau: KMnO4, dung dịch NaCl, Ca(OH)2, NaOH, H2SO4đặc, dung dịch HCl Vẽ sơ đồ qui trình làm sạch khí clo bằng hoá chất đã xác định ở trên

Hướng dẫn: Dựa vào tính chất vật lí của Clo và dựa vào phương pháp điều chế

khí Clo

Hình vẽ ở trong ví dụ ở trên

Bài 7: Cho sơ đồ thí nghiệm điều chế khí clo trong phòng thí nghiệm Người ta

có thể sắp đặt các hóa chất như thế nào cho phù hợp việc điều chế

dd NaCl H2 SO 4 đặc

3

bông tẩm NaOH đặc Khí clo

A NaCl, MnO2 , HCl đặc, H2SO4 đặc B NaCl; H2SO4 đặc, MnO2 , HCl đặc

C HCl đặc, H2SO4 đặc, MnO2, NaCl D H2SO4 đặc, MnO2 , HCl đặc, NaCl

Hướng dẫn:

Chúng ta nhìn vào hình vẽ sẽ nhận thấy rằng đây là sơ đồ thí nghiệm điều chế khí Clo, nên chúng ta nhớ lại các chất cần dùng để điều chế ra khí Clo và thứ tự sắp xếp và bố trí các thí nghiệm để thu được khí Clo khô

Và để nâng cao độ khó của câu hỏi chúng ta có thể chỉ cho biết rằng đây là sơ đồ phản ứng dùng để điều chế ra khí Clo và yêu cầu học sinh lựa chọn ra các chất phù hợp cho các vị trí số ta đánh trong sơ đồ

Bài 8: Hình vẽ bên mô tả cách điều chế khí clo trong phòng thí nghiệm, hãy giải

thích sơ đồ lắp ráp đó?

Khí clo thoát ra thu trực tiếp vào bình đựng khí để ngửa, không nút đậy (phương pháp đẩy không khí), vì khí clo nặng hơn không khí và không tác dụng với không khí

1

2

Hướng dẫn:

Khí clo được điều chế từ chất rắn

MnO2 và axit HCl đặc nên tiến

hành trong bình cầu, cần đốt nóng

bình cầu vì phản ứng xảy ra cần

nhiệt độ

Bài 9: Phân tích chỗ sai trong sơ đồ

hình vẽ điều chế khí clo trong phòng thí

nghiệm

Bài 10: Thí nghiệm so sánh hoạt động hoá học giữa clo, brom, iot

Bóp mạnh quả bóp cao su của ống nghiệm chứa dung dịch HCl đặc vào dung dịch KMnO4 Hơ nhẹ ngọn lửa đèn cồn chỗ có miếng bông tẩm dung dịch KI.

Nêu hiện tượng xảy ra trong ống hình trụ và trong ống nghiệm chứa dung dịch hồ tinh bột Nhận xét và rút ra kết luận và cho biết vai trò của dung dịch NaOH đặc

Hướng dẫn: Sau một thời gian ngắn, ở đoạn thứ nhất của ống hình trụ xuất hiện

màu vàng lục của khí clo, đoạn thứ hai có màu nâu của brom, đoạn thứ ba có màu tím của iot Dung dịch trong ống nghiệm 2 xuất hiện màu xanh do iot đã làm xanh hồ tinh bột

Chú ý:

Hướng dẫn:

Hình vẽ bên mô tả cách điều chế và thu trực tiếp khí clo bằng phương pháp đẩy không khí, nên bình thu khí không đậy nút kín để không khí trong bình bị đẩy ra ngoài Sai ở nút B

- Không tẩm quá nhiều dung dịch KBr và KI vào các núm bông để tránh hiện tượng dung dịch còn dư chảy theo thành ống thủy tinh hình trụ

- Các núm bông phải được đặt vừa khít trong ống thủy tinh sao cho các khí clo, brom mới xuất hiện không dễ dàng lọt qua được

- Các đầu ống dẫn khí được nhúng trong dung dịch chứa trong ống nghiệm có nhánh và cốc thủy tinh chỉ thấp hơn mặt dung dịch từ 3 đến 5mm

- Dùng dung dịch hồ tinh bột loãng

- Dung dịch NaOH đặc chứa trong cốc thủy tinh dùng hoà tan lượng halogen còn dư để tránh độc hại cho giáo viên và học sinh

II Bài tập chương oxi-lưu huỳnh

Bài 1: Người ta có thể điều chế oxi trong phòng thí nghiệm bằng thiết bị sau

(hình ở dưới)

Hãy cho biết (1), (2), (3) và (4) lần lượt là những chất nào Chọn đáp án đúng?

A MnO H O O H O2, 2 2, 2, 2 B MnO O H O H O2, 2, 2 , 2 2

C MnO H O H O O2, 2 , 2 2, 2 D MnO H O H O O2, 2 2, 2 , 2

Hướng dẫn: Học sinh dựa vào nguyên tắc điều chế và cách thu khí oxi.

Qua đó có đáp án là D

Để có thể nâng cao mức độ hơn chúng ta có thể biến nó thành bài tự luận

là cho một loạt các chất và yêu cầu học sinh lựa chọn ra các chất phù hợp cho việc điều chế

Bài 2: Hãy ghi chú cho 2 hình vẽ miêu tả thí nghiệm điều chế SO H S2, 2 và chứng minh tính khử và tính oxi hóa của SO2

Biết rằng có thể là một trong số các chất sau: Na2SO3, dd H2SO4, FeS, dd HCl, MnO2, dd H2S, dd Br2, H2O

Hướng dẫn: Dựa vào nguyên tắc điều chế, các bước điều chế ra khí SO H S2, 2

và phương pháp chứng minh tính khử và tính oxi hóa của SO2

(1): Na SO2 3; (2): dd HCl; (3) dd Br2

(4) FeS; (5) dd H SO2 4; (6) dd H S2

Bài 3:

- Ống nghiệm hơi trúc xuống, để hơi nước trong quá trình đun nóng KMnO4 không rơi xuống đáy ống nghiệm làm vỡ ống nghiệm

- Trước khi đậy nút cần cho vào ống nghiệm một ít bông để hạn chế bụi thuốc tím bay sang ống dẫn khí khi phản ứng xảy ra

- Dùng đèn cồn hơ lướt nhẹ dọc ống nghiệm, sau đó đun tập trung ngọn lửa vào chỗ có thuốc tím vì tránh quá trình thuỷ tinh co giãn đột ngột làm vỡ ống nghiệm

Bài 4: Trong các hình vẽ sau, hình vẽ nào mô tả cách thu khí oxi trong phòng thí

nghiệm, hãy giải thích?

K M n O 4

b ô n g

Hình vẽ bên là cách lắp đặt dụng

cụ thí nghiệm, điều chế oxi trong

phòng thí nghiệm Hãy giải thích

cách lắp đặt đó

Lắp đặt thiết bị khi tiến hành phản ứng Bài 5:

Cho các hoá chất: Cu, H2SO4 đặc

nóng Các dụng cụ thí nghiệm:

bình cầu có nhánh, phễu, giá thí

nghiệm, bình tam giác, bông tẩm

dung dịch NaOH đặc Hãy vẽ sơ

đồ thí nghiệm điều chế khí SO2

H2SO4 đặc, hoặc H2SO4 loãng

SO2 bông tẩm NaOH

Hình 13

Hướng dẫn:

Phương pháp 1, 3: ống nghiệm tư thế đặt nằm ngang, nên hơi nước sinh ra trong quá trình điều chế ngưng tụ có thể làm vỡ ống nghiệm

Phương pháp 2: Là cách lắp đặt đúng để điều chế khí oxi và thu được oxi tinh khiết hơn

Hình 14

Hướng dẫn: Hình vẽ ở bên

Bài 6: Hãy lựa chọn hoá chất và các dụng cụ cần thiết để điều chế khí SO2 tinh

khiết Vẽ sơ đồ thí nghiệm điều chế khí SO2 tinh khiết đó

Hướng dẫn

- Hoá chất: Cu với H2SO4 đặc, hoặc dung dịch Na2SO3 với dung dịch H2SO4, CuSO4 khan, bông tẩm NaOH đặc

- Dụng cụ: Bình cầu có nhánh, giá thí nghiệm, 2 bình tam giác, ống dẫn khí, đèn cồn

Sơ đồ:

Hình 15

Bài 7: Tiến hành một thí nghiệm như hình vẽ: bình cầu chứa khí SO2 có cắm

ống dẫn khí vào các cốc đựng nước có nhỏ thêm vài giọt quỳ tím Khi

mở khoá K hiện tượng quan sát được là:

A Nước không màu phun vào trong bình cầu

B. Nước có màu hồng phun mạnh vào bình

cầu

C. Nước có màu xanh phun mạnh vào bình cầu

D. Không có hiện tượng gì xảy ra

Hướng dẫn:

K

SO2

H2 O

H2SO4 đặc, hoặc H2SO4 lo·ng

Cu hoặc Na2SO3

bông tẩm NaOH

Dựa vào tính chất vật lí củaSO2

Đáp án: B

Bài 8: Tiến hành một thí nghiệm như hình vẽ: bình cầu chứa khí SO2 có cắm

ống dẫn khí vào các cốc đựng dung dịch brôm Khi mở khoá K hiện tượng quan sát được là:

A Không có hiện tượng gì xảy ra

B Nước phun mạnh vào bình cầu

C Dung dịch brôm phun mạnh vào bình

D Chất lỏng không màu phun mạnh vào bình

Hướng dẫn: SO2 tác dụng được với dung dịch brôm theo phương trình sau:

SO2 + Br2 + 2H2O 2 HBr + H2SO4

Đáp án đúng là D

Bài 9: Điều chế và thử tính chất của hiđro sunfua trong ống hình trụ có đế.

Hình vẽ bên biểu diễn thí nghiệm điều chế

và thử tính chất của H S2 Bóp mạnh quả

bóp cao su của ống nhỏ giọt, dung dịch axit

clohiđric nhỏ vào đáy cốc tác dụng với sắt

(II) sunfua

- Nêu hiện tượng xảy ra trong ống hình trụ

Nhận xét và giải thích?

Hướng dẫn:

- Trong ống hình trụ, dung dịch axit clohiđric loãng tác dụng với sắt (II) sunfua tạo thành khí hiđro sunfua 2HCl + FeS  FeCl2 + H2S

- Các mảnh giấy đặt trên thành ống có màu đen vì: Khí H2S bay lên tác dụng với đồng sunfat và chì nitrat Phương trình phản ứng:

CuSO4 + H2S  CuS + H2SO4

Pb(NO3)2 + H2S  PbS + 2HNO3

Hình 16

Hình 17

Chú ý :

Khí hiđro sunfua rất độc nên cần được điều chế và thử tính chất trong thiết bị kín Vì vậy:

- Cần cho ít nước vào đáy cốc để cho khí hiđro sunfua không bay ra ngoài ống hình trụ

- Cần kiểm tra độ kín của thiết bị trước khi tiến hành thí nghiệm

- Sau thí nghiệm cần đổ thêm nước vào cốc để hoà tan dần lượng hiđro sunfua

có trong ống hình trụ, trước khi tháo thiết bị và rửa sạch

Bài 10:

Mở kẹp K để hiđro từ bình điều

chế khí đẩy không khí ra khỏi ống

thủy tinh Sau chừng một phút,

dùng đèn cồn hơ nhẹ dọc theo ống

thuỷ tinh, rồi tập trung ngọn lửa

vào chỗ có lưu huỳnh

Nêu hiện tượng xảy ra trong

ống thủy tinh, trong ống nghiệm

có nhánh, cốc nước và giải thích:

Hướng dẫn:

- Trong ống thủy tinh lưu huỳnh nóng chảy và tác dụng với hiđro tạo thành khói trắng, đó là hiđro sunfua Phương trình phản ứng: H2 + S  H2S

- Dung dịch trong ống nghiệm có nhánh chuyển dần từ không màu sang màu đen, do tạo thành chì sunfua Phương trình phản ứng:

H2S + Pb(NO3)2  PbS(đen) + 2HNO3

- Lượng H2S còn dư chuyển sang cốc thủy tinh và hoà tan trong nước, đảm bảo

an toàn

Chú ý:

Hình 18

- Các đầu ống dẫn khí đặt trong ống nghiệm và cốc nước chỉ cách mặt thoáng của chất lỏng chừng 3mm Nếu đặt sâu quá, dụng cụ điều chế khí không hoạt động được:

- Dung dịch H2SO4 cho tác dụng với kẽm có nồng độ khoảng 20%

- Khí hiđro sunfua mùi trứng thối rất độc Vì vậy, trước khi tiến hành thí nghiệm cần kiểm tra độ kín của thiết bị

- Khi rửa dụng cụ, trước hết tháo ống dẫn khí cao su nối với dụng cụ điều chế hiđro, sau đó nhúng cả ống thủy tinh, ống nghiệm có nhánh dưới nước để tháo rửa dụng cụ vì hiđro sunfua tan trong nước