TIẾP CẬN BỆNH NHÂN BỊ NGẤT

Ngất là triệu chứng thường gặp trong tim mạch và khiến bệnh nhân đến khám bệnh hoặc phải nhập vào các đơn vị chăm sóc sức khoẻ. Ngất có nhiều nguyên nhân gây ra. Nguyên nhân có thể do bệnh lý tim mạch hoặc ngoài tim mạch như tụt huyết áp tư thế, suy nhược cơ thể hoặc do các phản ứng tâm lý của cơ thể. Trong tim mạch có nhiều nguyên nhân gây ra ngất, từ rối loạn nhịp, bệnh lý van tim, bệnh lý cơ tim, bệnh lý màng ngoài tim và bệnh của các mạch máu có liên quan đến tim như động mạch chủ, động mạch phổi và động mạch vành. Mỗi một nhóm bệnh lý lại do nhiều nguyên nhân và có biểu hiện khác nhau. Vì vậy việc nắm được có nguyên nhân và các tính chất của nó, giúp ích rất nhiều cho việc chẩn đoán. Tài liệu này hệ thống lại các nguyên nhân thường gặp nhất gây ra ngất cho bệnh nhân. Bên cạnh đó là các cận lâm sàng cần thiết cho việc chẩn đoán. Hy vọng với các kiến thức trong tài liệu này sẽ giúp cho các bạn những điều bổ ích khi thực hành lâm sàng.

TIẾP CẬN NGẤT

Mục tiêu

1 Biết được các nguyên nhân gây Ngất thường gặp

2 Đặc điểm của các nguyên nhân gây Ngất thường gặp

3 Tìm được nguyên nhân gây Ngất

2

Đại cương

 Ngất là tình trạng mất tỉnh thoáng qua do giảm tưới máu não

 Có nhiều nguyên nhân gây ra ngất

 30 – 40% ngất do nguyên nhân cường phó giao cảm

 30% không tìm thấy nguyên nhân

Các nguyên nhân gây ngất

Ngất do nguyên nhân tim mạch

Do rối loạn nhịp chậm:

 Nhịp chậm : tần số tim < 60 lần/ phút

 Nguyên nhân gây ngất:

Ngất do nguyên nhân tim mạch

6

Khi áp lực tưới máu não giảm thấp cơ chế bù trừ gây co mạchmáu não bị mất khi đó não bị giảm tưới máu và gây ra ngất

Ngất do nguyên nhân tim mạch

Nhịp chậm xoang

8

Block xoang nhĩ

• Khoảng PP giảm dần đến ngưng

• Tình trạng nút xoang không phát ra nhịp.

Ngưng xoang

Block nhĩ thất độ III

Phương tiện chẩn đoán

Holter ECG : ngừng xoang

14

Nguyên nhân gây nhịp chậm

 Bệnh lý:

– Nhồi máu cơ tim cấp ( thành dưới)

– Thiếu máu cơ tim

Nhồi máu cơ tim cấp

Nhồi máu cơ tim cấp

 Biểu hiện nhồi máu cơ tim cấp thành dưới

– Đau ngực cấp mới xuất hiện

– ECG ST chênh lên ở chuyển đạo DII, DIII, aVF

Nhồi máu cơ tim cấp

18

• Nhồi máu cơ tim đặc biệt là

nhồi máu thành dưới kích

Thiếu máu cơ tim

 Thiếu máu nuôi các nút phát nhịp và đường dẫn truyền

 Suy tim trái

 Đặc điểm lâm sàng: ngất khi gáng sức

 Chẩn đoán : khám lâm sàng + x-quang ngực thẳng + siêu âm tim

20

Bệnh cơ tim phì đại

U nhày nhĩ trái

Khó thở khi ngồi, giảm khi nằm

Nghe âm thổi giống hẹp van hai lá

Ngất do tắc van

Chẩn đoán dựa vào siêu âm

Suy tim

Ngất khi gáng sức

Nhịp tim nhanh

Tụt huyết áp tư thế

26

Thay đổi huyết áp theo tư thế

20% lượng máu trong lồng ngực

Khi đứng # 500ml máu dồn xuống bụng và chân

Thay đổi HA trung tâm theo tư thế

28

• Ở tư thế đứng huyết áp trung tâm có xu hướng giảm hơn so

với tư thế ngồi

Điều chỉnh huyết áp theo tư thế

Tăng nhịp tim

Co mạch

ổn định huyết áp

Nguyên nhân tụt huyết áp tư thế

 Do giảm thể tích tuần hoàn ( mất máu, mất nước… )

 Do dùng thuốc dãn mạch

30

Đo huyết áp theo tư thế

 Ngất

Nghiệm pháp bàn nghiêng Tilt test

Kết quả Tilt test

34

• Tilt dương khi mạch nhanh hơn 20 lần/ phút và huyết áp giảm

hơn 20mmHg

• Thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức  hệ thần kinh đối

giao cảm được kích hoạt để bảo vệ cơ thể Tuy nhiên nếu hệđối giao cảm hoạt động quá mức sẽ gây ra nhịp chậm, huyết

áp thấp và ngất

Ngất do căng thẳng quá mức

Ngất do căng thẳng quá mức

38

Ngất do quá nóng

Ngất vì quá vui

40

HLV Lương Trung Dân ngất khi đội Vĩnh Long giành chiến thắng XM V.HP vào chơi trận chung kết với HT T&T

Ngất vì quá buồn

Ngất do gia tăng hoạt động xoang cảnh

– Ngất khoảng bao lâu ?

– Triệu chứng kèm theo ngất? ( đau ngực, khó thở…)

 Hỏi tiền căn

Âm thổi tại tim

 Cận lâm sàng : ECG

44

Cách tiếp cận

Nhịp tim chậm < 60 lần/ phút Đo ECG xác định loại nhịp chậm

Đo ECG và men tim xác định loại

Cách tiếp cận

46

Nhịp tim > 60 lần/ phút Holter để xác định

Khám lâm sàng , x-quang ngực thẳng, siêu âm tim để xác định và loại trừ bệnh tim cấu trúc

Xử trí

48

Xử trí

 Tại đơn vị y tế:

– Cho bệnh nhân nằm nghỉ ngơi

– Cắm dịch truyền giữ vein

– Monitro theo dõi nhịp tim

– Hỏi bệnh sữ

– Tiến hành cách xét nghiệm

cần thiết

Cám ơn các bạn đã chú ý

Lắng nghe

50