- Kể những cống hiến của Nguyễn Trãi đối với sự nghiệp của nước Đại Việt.. - Nêu những đóng góp về mọi mặt của vua Lê Thánh Tông.[r]
Trang 1Bài 21 ÔN TẬP CHƯƠNG IV
ÔN TẬP CHƯƠNG IV : ĐẠI VIỆT THỜI LÊ SƠ ( bài 18-19-20)
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Kiến thức :
Khắc sâu kiến tức cơ bản về LSVN ở thế kỷ XV, đầu thế kỷ XVI thời Lê sơ Nắm được những thành tựu về xây dựng kinh tế, chính trị , văn hóa , giáo dục
và bảo vệ đất nước
Những nét chính về xã hội, đời sông nhân dân thời Lê sơ
2 Tư tưởng :củng cố tinh thần yêu nước, tự hào và tự cường dân tộc
3 Kỹ năng : Sử dụng bản đồ, so sánh đối chiếu các sự kiện lịch sử , hệ thống các
sự kiện lịch sử để rút ra nhận xét
B Đ D D H
- Lược đồ lãnh thổ Đại Việt thời Lê sơ.
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần và thời Lê sơ
- Tranh ảnh về các công trình nghệ thuật , nhân vật lịch sử tiêu biểu.
C KTBC
- Kể những cống hiến của Nguyễn Trãi đối với sự nghiệp của nước Đại Việt?
- Nêu những đóng góp về mọi mặt của vua Lê Thánh Tông.
D HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Giới thiệu bài : chúng ta đã học LSVN thời Lê sơ từ 1428 ( Lê Lợi lên làm vua
) đến năm 1527 ( Mạc Đăng Dung lật đổ nhà Lê lập ra nhà Mạc ), chúng ta sẽ
hệ thống hóa tòn bộ kiến thức về chính trị, kinh tế , xã hội, văn học, nghệ thuật của thời kỳ thịnh trị nhất của chế độ phong kiến VN.
2 Dạy và học bài mới :
Câu 1: Công lao xây dựng của các triều đại :
* Triều Ngô có công đặt nền móng xây dựng chính quyền
* Triều Đinh có công thống nhất đất nước
* Tiền Lê : Lê Hòan kháng chiến chống Tống thắng lợi.
* Triều Lý :Lý Thường Kiệt kháng chiến chống Tống thắng lợi năm 1075-1077
* Triều Trần:3 lần kháng chiến chống quân Nguyên thắng lợi
* Triều Lê sơ :kháng chiến chống quân Minh thắng lợi
Câu 2 :B máy nhà n ộ máy nhà nước thời Lý Trần và Lê sơ : ước thời Lý Trần và Lê sơ : c th i Lý Tr n và Lê s : ời Lý Trần và Lê sơ : ần và Lê sơ : ơ :
Tổ chức bộ máy nhà
nước trung ương :
Đã hoàn chỉnh , nhưng còn đơn giản
Thời lê Thánh Tông đã hòan chỉnh và chặt chẽ hơn.
Nhận xét : Vua Lê Thánh Tông
bỏ chức tướng quốc , đại tổng quản, đại hành khiển; vua trực tiếp chỉ huy quân đội; tăng cường hệ thống thanh tra giám sát
Hệ thống các đơn vị
hành chánh :
-Thời Lý cả nước chia thành 24 lộ phủ, dưới là huyện , hương , xã.
- Thời Trần cảnước chia
-Lê Thánh Tông chia làm 13 đạo thừa tuyên; mỗi đạo do 3 ty phụ trách là Đô Hiến ty-Thừa ty.
Trang 2thành 12 lộ, dưới là phủ,
Cách đào tạo tuyển
chọn quan lại : Xuất thân từ đẳng cấp quý tộc Phải có học mới được tuyển dụng để làm quan Đặc điểm nhà nước : Nhà nước quân chủ quý
tộc
Nhà nước quân chủ quan liêu chuyên chế
Câu 3 : Những điểm giống nhau về mặt xã hội ( giai cấp và tầng lớp) giữa thời Lý Trần và thời Lê sơ :
*Giống nhau : đều có giai cấp thống trị và bị trị ,đều có tầng lớp quý tộc, địa chủ , nông dân và nô tì
* Khác nhau :Thời Lý Trần : tầng lớp quý tộc , vương hầu rất đông nắm mọi
quyền hành ; tầng lớp nông nô và nô tì chiếm số đông.Thời Lê sơ: tầng lớp địa chủ tư hữu rất phát triển; tầng lớp nô tì giảm và xóa bỏ
Câu 4: Luật pháp thời Lý Trần và Lê sơ :
+ Thời Lý : năm 1042 ban hành bộ Hình Thư
+ Thời Trần :bộ Quốc triều hình luật.
+ Thời Lê sơ : vua Lê Thánh Tông ban hành bộ Luật Hồng Đức.
* Giống nhau :bảo vệ quyền lợi của nhà vua, triều đình , giai cấp thống trị,
khuyến khích sản xuất phát triển, bảo vệ quyền tư hữu tài sản, cấm giết trâu bò
.
* Khác nhau :Bộ luật Hồng Đức đầy đủ, hoàn chỉnh hơn , và có điểm tiến bộ là
bảo vệ quyền lơi cho nhân dân và phụ nữ
Câu 5 : Tôn giáo :
*Khác nhau :
Thời Lý – Trần : Phật giáo phát triển và chiếm địa vị độc tôn ;
Thời Lê sơ: Phật giáo bị hạn chế ; Nho giáo chiếm địa vị độc tôn.
Câu 6:Tác ph m v n h c , s h c , khoa h c khác , ki n trúc : ẩm văn học , sử học , khoa học khác , kiến trúc : ăn học , sử học , khoa học khác , kiến trúc : ọc , sử học , khoa học khác , kiến trúc : ử học , khoa học khác , kiến trúc : ọc , sử học , khoa học khác , kiến trúc : ọc , sử học , khoa học khác , kiến trúc : ến trúc :
Hà của Lý Thường Kiệt
-Hịch Tướng Sĩ của Trần Quốc Tuấn -Phú Sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu
-Tụng giá hòan kinh
sư của Trần Quang Khải
-Quân Trung từ mệnh tập ; Bình Ngô đại cáo; Phú núi Chí Linh của Nguyễn Trãi
-Hồng Đức Quốc
Âm thi tập,Quỳnh Uyển cửu ca, Cổ tâm bách vịnh của
Lê Thánh Tông
Lê văn Hưu
-Đại Việt sử ký Toàn thư của Ngô Sĩ Liên -Lam Sơn Thực lục Hoàng Triều Quan Chế
Kiến trúc và Kiến trúc phát Kiên trúc có Cung Kiến trúc : cung
Trang 3điêu khắc : triển :Tháp Báo
*Chùa Một Cột(.
Điêu khắc như
Adiđà Tượng Rồng mình trơn , toàn thân uốn khúc , uyển chuyển như một ngọn lửa
Hoàng, tháp Phổ Minh, tháp Bỉnh Sơn, Thành Tây Đô (Thành Nhà Hồ).
Điêu khắc tượng hổ,
sư tử , trâu tượng rồng
.
điện Lam Kinh … phong cách đồ sộ ,
kỹ thuật điêu luyện
khác :
-Quân sự :Binh Thư Yếu Lược của Trần Hưng Đạo
-Thiên văn có Đăng Lộ,Trần Nguyên Đán
-Y học với Tuệ Tĩnh nghiên cứu thuốc nam.
-Chế tạo súng thần
cơ và thuyền chiến
có Hồ Nguyên Trừng
-Địa lý : Hồng Đức bản đồ của Lê Thánh Tông; Dư Địa Chí của Nguyễn Trãi , An Nam hình thăng đồ …
-Y học : Bản thảo thực vật toát yếu của Phan Phu Tiên -Tóan học : Đại Thành tóan pháp của Lương Thế Vinh; Lập thành tóan pháp của Vũ Hữu
Câu 7 : So sánh kinh t th i Lý Tr n và Lê S : ến trúc : ời Lý Trần và Lê sơ : ần và Lê sơ : ơ :
Nông nghiệp ruộng tư
điền trang , thái ấp
Phép quân điền
Cơ quan chuyên trách như Khuyến nông sứ , Hà đê sứ, Đồn điền sứ
Cấm giết trâu bò , cấm điều phu vào lúc gặt , cấy
nghiệp
Xuất hiện gốm Bát Tràng
-Nhiều làng thủ công chuyên nghiệp.
Xưởng thủ công nhà nước Nghề thủ
công truyền thống phát triển như kéo
tơ, dệt lụa , làm đồ gốm, rèn sắt , nhiều làng thủ công ra đời Thăng Long có 36 phường thủ công
- Các làng thủ công chuyên nghiệp ,
và phường thủ công chuyên nghiệp
ra đời như đồ gốm Bát Tràng ;đúc đồng ở Đại Bái ; rèn sắt ở Văn Chàng ; dệt vải lụa ở Nghi Tâm ; làm
Trang 4giấy ởYên Thái; phường Hàng Đào nhuộm điều
-Xưởng thủ công nhà nước gọi là Bách tác sản xuất đồ dùng cho nhà vua , vũ khí đóng thuyền , đúc tiền đồng
Thương
nghiệp
Đẩy mạnh ngoại thương
Thăng Long là trung tâm buôn bán
Buôn bán: khuyến khích lập chợ mới , buôn bán với người nước ngòai ở Vân Đồn , Vạn Ninh ( Quảng Ninh ), Hội Thống ( Nghệ An), Lạng Sơn , Tuyên Quang