Tại lớp 6 tôi thấy rằng: muốn học sinh phát huy được tính tích cực sáng tạo của học sinh trong bài vẽ tranh trước tiên cần giúp học sinh nắm được và vận dụng có hiệu quả các kỹ năng cơ b[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT LẠNG SƠN
TRƯỜNG PTDTNT THCS&THPT
HUYỆN BÌNH GIA
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO Kết quả thực hiện nội dung “Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học” học kỳ I
năm học 2019-2020
I SƠ YẾU LÝ LỊCH
- Họ và tên: Hoàng Thị Hạ
- Ngày, tháng, năm sinh: 29/04/1979
- Đơn vị công tác: Trường PTDTNT THCS&THPT huyện Bình Gia
- Chức vụ: Giáo viên
- Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ: Đại học sư phạm Mĩ thuật
II NỘI DUNG ĐỔI MỚI
1 Tên nội dung đổi mới
Kĩ năng vẽ màu trong tranh đề tài ở bộ môn Mĩ thuật
2 Điểm mới, sáng tạo
Tiến hành thực nghiệm áp dụng các giải pháp cho bài vẽ trang trí ở môn
Mĩ thuật thông qua một tiết dạy:
- Trang bị cơ sở vật chất đầy đủ như: Chuẩn bị mẫu vật thật với các nội
dung và cách trang trí khác nhau, bài vẽ của học sinh các năm trước
- Phối hợp sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học như: trực quan,
quan sát, vấn đáp, thực hành
- Sử dụng phương pháp dạy học tích cực, hướng dẫn học sinh chủ động
tìm tòi, sáng tạo theo ý thích của học sinh
- Tổ chức cho học sinh đánh giá nhận xét bài làm của mình và của bạn để
học sinh khắc sâu kiến thức và rút kinh nghiệm cho bài học sau
*Kết quả cho thấy các giải pháp đưa ra để nâng cao chất lượng dạy và học
phân môn Vẽ trang trí đã thành công Học sinh đã thay đổi từ thái độ đến nhận
thức Như vậy các biện pháp được áp dụng đã mang lại hứng thú học tập rõ rệt
cho học sinh Khi có hứng thú học tập thì học sinh sẽ đạt được kết quả cao hơn
Trang 2trong học tập Việc sử dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả dạy và học phân môn Vẽ trang trí như: trang bị cơ sở vật chất đầy đủ, phù hợp với bộ môn, phối hợp sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, lồng ghép các phương pháp dạy học tích hợp thực sự đã mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy và học phân môn Vẽ trang trí ở môn Mĩ thuật
3 Kết quả đạt được khi áp dụng nội dung đổi mới trong học kỳ I năm học 2019-2020
Kết quả điều tra sau khi áp dụng phương pháp " kĩ năng vẽ màu trong tranh đề tài"
Lớp - HS
9A: 29 HS
9B: 29 HS
9C: 30 HS
Đạt
29 = 100%
29 = 100%
30 = 100%
Chưa đạt
0 = 0%
So sánh kết quả điều tra, khảo sát ở 2 thời điểm: Trước và sau khi áp dụng đề tài, tôi thấy kết quả đạt được rất khả quan Học sinh đã tích cực với
bộ môn rất nhiều Do hứng thú học tập nên chất lượng bộ môn đạt khá cao
điều kiện để đổi mới được nhân rộng Muốn làm tốt công việc này, giáo viên cần tìm hiểu tâm lí học sinh và tìm ra những phương pháp mới sao cho gây được hứng thú học tập của các em Khi có cảm hứng thì mới có tác phẩm nghệ thuât Giáo viên phải đầu tư thời gian vì đây không phải là công việc một sớm một chiều hoặc tự do tùy ý
NGƯỜI VIẾT BÁO CÁO
4 Các giải pháp, biện pháp thực hiện
Trong môn Mĩ thuật, nếu các em có trí tưởng tượng càng cao thì các em
vẽ tranh càng đẹp, vậy hình vẽ của các em không chỉ là những gì thực tế mà
Trang 3còn có sự sáng tạo thông qua lăng kính chủ quan và khách quan cho ta những hình ảnh thật sinh động và ngộ nghĩnh, rất hồn nhiên đầy chất ngây thơ của chính các em Vì thế khả năng tưởng tượng đối với các em rất quan trọng góp phần tạo ra hứng thú cần thiết trong khi làm bài Trong phân phối chương trình môn Mĩ thuật ở bậc THCS, phân môn vẽ tranh
theo đề tài bao gồm 34 tiết: phân môn vẽ tranh theo đề tài chiếm ¼ trong tổng số tiết thực học, do đó có thể khẳng định việc vẽ được một tranh vẽ theo đề tài đạt hiệu quả cao là vấn đề tương đối phức tạp cả người học lẫn
người hướng dẫn
4.1 Nâng cao tư tưởng và ý thức tìm tòi, sáng tạo của giáo viên
trong việc giảng dạy phân môn vẽ tranh
* Vai trò: Nâng cao ý thức trong việc dạy học phân môn vẽ tranh đề tài
nói riêng và môn mĩ thuật nói chung Từ đó giúp giáo viên có thêm kỹ năng
và nâng cao chất lượng dạy học
* Tác dụng: Nâng cao tư tưởng và ý thức chủ động, sáng tạo trong giảng dạy cho giáo viên sẽ góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường, đào tạo học
sinh trở thành những con người năng động, độc lập và sáng tạo
* Các bước tiến hành:
Thông qua đợt bồi dưỡng hè đầu năm đã giúp giáo viên có được nhận
thức đúng đắn về việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy
Các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ chuyên môn đã cho các đồng chí giáo viên
Nâng cao ý thức làm tìm tòi, sáng tạo, tìm ra những phương pháp tích
cực nhất trong dạy và học
* Hiệu quả của biện pháp: Thông qua việc nâng cao kỹ năng vẽ giúp
HS học mĩ thuật có hiệu quả, hứng thú, say mê hơn với môn học
4.2 Điều tra kỹ năng vẽ tranh đề tài của học sinh các khối 6 :
* Vai trò:
Qua việc điều tra giúp giáo viên nắm bắt được tình hình vận dụng các
kỹ năng vào vẽ tranh của học sinh Từ đó có hướng điều chỉnh trong quá trình dạy học để giúp học sinh đạt được hiệu quả cao trong học tập
* Tác dụng:
Thông qua việc điều tra giúp giáo viên thấy được sự cần thiết phải nâng
cao kỹ năng trong phân môn vẽ tranh Từ đó có hướng uốn nắn và rèn luyện
kỹ năng của bản thân giáo viên và học sinh trong từng tiết lên lớp
* Các bước tiến hành:
- Khảo sát tình hình sử dụng các biện pháp rèn luyện và nâng cao
kỹ năng vào vẽ tranh đề tài của học sinh
Để nghiên cứu đề tài đạt kết quả cao, ngay từ đầu năm học sau khi
nghiên cứu chọn đề tài, bản thân tôi đã tiến hành lập dàn ý và nghiên cứu
Vấn đề đầu tiên là tiến hành khảo sát cách vận dụng các phương pháp cơ bản
và kỹ năng của học sinh trong bài vẽ tranh thông qua tiết học Từ đó có những
Trang 4nhận định chính xác về khả năng vẽ tranh của các em.
Ví dụ: qua tiết 5 Vẽ tranh – Cách vẽ tranh đề tài
Kiểm tra học sinh: các bước cơ bản khi tiến hành một bài vẽ tranh đề tài ?
Thông qua phát phiếu điều tra học sinh toàn khối 7: 78 em Kết quả: 30
em = 38,4% đã trả lời được yêu cầu đặt ra Còn lại: 48 em = 61,6% chưa nêu được đầy đủ và đúng các bước vẽ cơ bản
Nhưng chủ yếu các em nắm được kiến thức một cách thụ động, còn dựa
vào cơ sở lý thuyết để vẽ tranh theo đúng các bước hướng dẫn xây dựng bố cục một bài vẽ tranh hợp lý thì phần lớn các em chưa thực hiện được
Cụ thể: điều tra về phác thảo bố cục của một tranh vẽ theo đề tài tự do
- Tổng số có: 30 em = 38,4% đã nắm bắt được các bước cơ bản và xây
dựng được bố cục
- Còn lại: 48 em = 61,6% phác thảo bố cục chưa hoàn thiện hoặc chưa
phác thảo được
Để thực hiện nghiên cứu đề tài thành công, bản thân tôi đã sử dụng
bằng nhiều phương pháp khác nhau, khi thành lập được dàn ý của công trình thì tiến hành điều tra về kỹ năng vẽ tranh của học sinh, trong quá trình học tập
bộ môn, đặc biệt là đối tượng học sinh lớp 7 Kết quả khảo sát cho thấy:
Toàn bộ khối 6 có 78 em:
Khối
7
Sĩ số
78
Đạt
48 =61,6%
Chưa đạt
30 = 38,4%
Như vậy số học sinh Đạt chỉ chiếm 61,6% còn số học sinh Chưa Đạt lại
chiếm tới 38,4%
Do đó một số vấn đề đặt ra là phải làm sao để phấn đấu 100% các em
đều có được kỹ năng vẽ tranh thành thạo và đạt hiệu quả cao, biết chọn hình ảnh phù hợp với nội dung đề tài, biết cách xây dựng bố cục hợp lý, và tự mình rút ra được những kiến thức và kỹ năng cơ bản thông qua đó phát huy được khả năng tư duy của học sinh, kích thích được tính tích cực sáng tạo, say mê học tập của các em
- Khảo sát tình hình sử dụng đồ dùng trực quan của giáo viên
Qua trao đổi, trò chuyện với các giáo viên giảng dạy mĩ thuật ở huyện cũng như một số đồng nghiệp trong tỉnh được biết quá trình giảng dạy mĩ thuật ở một số trường còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, nhất
là đồ dùng giảng dạy, đặc biệt là tranh vẽ, mẫu Mặt khác qua dự giờ của
Trang 5một số đồng nghiệp, Trong giảng dạy xây dựng hệ thống câu hỏi chưa thật sát với đối tượng nên tiết học rất trầm, không phát huy được hết khả năng tư duy, tích cực của học sinh
Bên cạnh đó, một số giáo viên chưa chịu khó học hỏi, sưu tầm, nghiên
cứu tài liệu đầu tư thích đáng cho việc soạn giảng, chưa tích cực làm đồ dùng dạy học nhất là áp dụng những phương pháp dạy học tích cực trong bài giảng Đội ngũ giáo viên giảng dạy mĩ thuật của trường gồm 01 đồng chí và cũng
được bồi dưỡng thường xuyên qua các hè Bên cạnh đó, giáo viên vẫn còn hạn chế trong khả năng của bản thân, vì không có giáo viên cùng bộ môn, nên dự giờ các đồng nghiệp để học hỏi, góp ý kiến cho nhau còn nhiều khó khăn
Như đã dẫn, giữa nhận thức và lĩnh hội kiến thức của người học, hướng dẫn, định hướng của người dạy quyết định rất lớn đến kết quả bài vẽ của người học
Để có được bức tranh đề tài có kết quả cao người học sinh cần phải có
một trí tưởng tượng tốt, do vậy người giáo viên cần phải trang bị học sinh
thực hiện tốt nhiệm vụ của mình là quan sát ghi nhớ và tưởng tượng
Tùy thuộc vào từng nội dung cụ thể khác nhau sẽ có sự định hướng
riêng Song về cơ bản, hướng người học phát huy trí tưởng tượng để đóng vai trò làm tư liệu giúp ích trong việc vẽ tranh là quan trọng.Từ bài học đầu tiên môn Mĩ thuật ở bậc THCS (Luật xa gần, cách vẽ tranh đề tài), tôi luôn chú
trọng người học làm quen với phân môn, biết cách sưu tầm tư liệu để phục vụ môn học
VD: Tiết 5: Vẽ tranh - Đề tài tranh phong cảnh (lớp 7)
Học sinh là đối tượng người học nên nội dung này gắn liền với tâm lí
lứa tuổi của các em Phong cảnh là một đề tài yêu thích của các em bởi nó gắn
bó mật thiết với học sinh đặc biệt là học sinh vùng quê Vậy chúng ta phải
khơi gợi cho các em những hình ảnh thân thuộc gắn bó với các em như: Cổng
làng, sân đình, ngõ xóm, cho các em ra ngoài trời vẽ thực tế cảnh trường
mình, nhằm khơi gợi cảm xúc, kiến thức thực tế cho các em trước khi vào thực hành
Kỹ năng vận dụng thực tiễn vào kiến thức giúp học sinh liên hệ trực
tiếp các hoạt động của bản thân, ở nhà trường, ở gia đình để đưa vào tranh vẽ Đối với nội dung như thế này yêu cầu ở giáo viên hướng dẫn cần nhiều
tư liệu khác nhau từ tranh của họa sĩ đến tranh vẽ của học sinh để từng bước các em có những phép so sánh cụ thể hơn Kết quả khảo sát sau khi đánh giá, xếp loại bài vẽ của học sinh cuối giờ học đã có những khả quan nhất định:
Khối Sĩ số
7
78
Đạt
Chưa đạt
Trang 666 = 84,6%
12 = 15,4%
4.3 Trau dồi kỹ năng sử các biện pháp nâng cao ở bài vẽ tranh đề
tài lớp 7
* Vai trò:
Thông qua việc sử dụng các biện pháp tích cực trong việc rèn luyện và
nâng cao kỹ năng vẽ trong bài giảng về vẽ tranh giáo viên sẽ tích lũy được những kinh nghiệm phù hợp và tích cực Từ đó trau dồi được biện pháp phù hợp để rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ cho học sinh
*Tác dụng:
Qua việc sử dụng các biện pháp rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ trong
giảng dạy của giáo viên sẽ có tác dụng giúp học sinh nắm kiến thức một cách chủ động và khắc sâu được kiến thức của bài cũng như tất cả các bài vẽ tranh sau đó Từ đó giúp các em say mê, hứng thú sáng tạo trong môn học
* Các bước tiến hành:
Trên cơ sở điều tra bản thân tôi tiếp tục dự giờ một số đồng nghiệp ở
trường bạn, quan sát kỹ năng vẽ tranh của học sinh và cách thức hướng dẫn của giáo viên ở một bài vẽ tranh
* Cụ thể:
Qua dự giờ bài Tiết 5: Vẽ tranh - Đề tài tranh phong cảnh ở lớp 7 do
Đ/c Bùi Thị Thủy giáo viên trường THCS Văn Hội dạy thực nghiệm Qua bài
giảng nhìn chung giáo viên đã có ý thức chuẩn bị bài chu đáo, đồ dùng dạy học đầy đủ và khoa học, phương pháp dạy học phù hợp, tích cực
Giáo viên đã biết sử dụng phương pháp gợi mở, kích thích trí tưởng
tượng của các em cùng với những tranh vẽ đã sưu tầm về đê tài tranh phong cảnh của các hoạ sĩ và học sinh Giáo viên đã liên hệ với thực tế chọn lọc những cảnh đẹp và các di tích lịch sử ở địa phương Về cơ bản học sinh đã chọn được nội dung và vẽ đúng đề tài, xây dựng được bố cục hợp lý biết chọn lọc những hình ảnh tiêu biểu, điển hình để đưa vào tranh vẽ Tuy nhiên bài dạy vẫn còn một số hạn chế như đôi khi vẫn còn những câu hỏi khó với học sinh mà giáo viên chưa gợi mở kịp thời Khi học sinh thực hành giáo viên cần bao quát lớp tốt hơn dể có thể giúp học sinh trung bình và yếu chọn nội dung
và xây dựng bố cục chủ động và chính xác hơn và giúp học sinh khá giỏi phát huy trí tưởng tượng và sáng tạo một cách tích cực và chủ động hơn để có những bài vẽ đẹp và sáng tạo hơn qua dự giờ giờ dạy của đồng chí Bùi Thị Thủy tôi đã tiến hành khảo sát bài vẽ của học sinh, kết quả thu được:
Lớp- HS
7A: 22 HS
Đạt
15 = 68%
Trang 7Chưa đạt
07 = 32%
7B: 25 HS
20 = 80%
05 = 8%
Sau khi dự giờ khảo sát các đồng chí giáo viên, bản thân tôi lại tiếp tục
thực nghiệm trong các tiết dạy của mình để tìm ra phương pháp tích cực nhất
trong việc rèn luyện và nâng cao kỹ năng vẽ cho học sinh, cụ thể:
Tiết 9: Vẽ tranh - Đề tài học tập (lớp 6)
Học sinh là đối tượng người học nên nội dung này gắn liền với tâm lí
lứa tuổi của các em Vậy chúng ta phải làm gì để phát huy tính tích cực học tập của các em? Trước tiên theo tôi đã khơi gợi một số hình ảnh quen thuộc của các em như: Học nhóm, học trên lớp, học ở nhà, học ngoài sân trường để các em định hình được nhiệm vụ của người học từ đó hình thành và cung cấp kiến thức về hình ảnh cho các em Đối với nội dung như thế này yêu cầu ở giáo viên hướng dẫn cần nhiều tư liệu khác nhau từ tranh của họa sĩ đến tranh
vẽ của học sinh để từng bước các em có những phép so sánh cụ thể hơn và bằng một số biện pháp cụ thể sau:
Tại lớp 6 tôi thấy rằng: muốn học sinh phát huy được tính tích cực sáng
tạo của học sinh trong bài vẽ tranh trước tiên cần giúp học sinh nắm được và vận dụng có hiệu quả các kỹ năng cơ bản trong môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng, với bài vẽ tranh trước tiên là phải rèn luyện kỹ năng quan sát, đó là cách quan sát từ bao quát đến chi tiết, từ chi tiết đến khái quát tổng hợp về các đối tượng mà các em quan sát, từ đó các em có cơ sở để xây dựng bài vẽ tranh
Kỹ năng cảm thụ thẩm mĩ giúp cho các em biết nhận ra cái đẹp thông
qua các hoạt đông học tập, địa điểm, thời gian, nơi chốn hình thức,
Kỹ năng thực hành thể hiện ở khả năng xây dựng bố cục, vẽ hình, vẽ
nét, vẽ màu sao cho phù hợp với đề tài học tập
Kỹ năng vận dụng thực tiễn vào kiến thức giúp học sinh liên hệ trực
tiếp các hoạt động học tập của bản thân, ở trường, lớp để đưa vào tranh vẽ Trong bài khi áp dụng "Đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát
huy tính tích cực sáng tạo của học sinh THCS trong các bài vẽ tranh đề
tài" ở phần nhận xét, giáo viên cần giúp học sinh nhận biết và phân biệt được chỗ đúng, sai, đẹp, chưa đẹp về hình dáng, bố cục, đặc điểm, màu sắc của
đề tài Qua đó giúp học sinh hiểu được giá trị nghệ thuật của cái đẹp và tự trang bị cho mình những kỹ năng cơ bản, cần thiết, biết phát huy tính tích cực
và sáng tạo trong học tập Từ đó thêm hứng thú, say mê và yêu thích môn học
5 Kết quả đạt được
Kết quả điều tra khi chưa áp dụng phương pháp "Đổi mới phương
pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của học sinh THCS
Trang 8trong các bài vẽ tranh đề tài".
Lớp-HS
6A: 22 HS
6B: 23 HS
6C: 23 HS
Đạt
13 = 59%
10 = 43,4%
17 = 73,9%
Chưa đạt
9 = 41%
13 = 56,6%
6 = 26,1%
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1 Kết luận
Sáng kiến kinh nghiệm này có ý nghĩa rất lớn trong công tác giảng dạy
môn Mĩ thuật nói chung, phân môn vẽ tranh đề tài nói riêng trong trường trung học cơ sở Nó giúp giáo viên thực hiện tốt bài giảng của phân môn Sáng kiến sẽ giúp học sinh hiểu rõ hơn, nắm chắc kiến thức hơn về phân môn
vẽ tranh đề tài Khi áp dụng sáng kiến vào giảng dạy tôi thấy học sinh đã nắm chắc kiến thức của bài, thực hiện được tốt yêu cầu của phân môn, bỏ được thói quen vẽ theo cảm tính đã ăn mòn vào nhận thức của học sinh
Khi áp dụng sáng kiến vào công tác giảng dạy tôi thấy học sinh nắm
rất chắc kiến thức phân môn vẽ tranh đề tài Giữa nhận thức và lĩnh hội kiến thức của người học, hướng dẫn, định hướng của người dạy quyết định rất lớn đến kết quả bài vẽ của người học Học sinh đã phát huy được trí tưởng tượng cuả học sinh và điều đó được thể hiện qua phiếu điều tra ở trên
- Khi giảng dạy phân môn thì học sinh rất hứng thú học nhưng để hướng dẫn được học sinh thực hiện tốt bài thì tương đối khó, đòi hỏi người giáo viên phải biết kết hợp nhiều phương pháp dạy học phù hợp với phân môn
- Việc đánh giá kết quả học tập rất quan trọng, qua việc đánh giá học sinh sẽ thấy được những gì mình chưa làm được Việc đánh giá cần cho các học sinh đánh giá lẫn nhau từ đó học sinh thấy được sự công bằng, khách quan, tạo được hướng thu cho bài vẽ sau
2 Khuyến nghị
- Đề nghị với trường THCS Tân Quang trang bị thêm trang thiết bị học tập
Trang 9như: Tranh minh họa, phòng học bộ môn, sách, tài liệu tham khảo cho bộ môn Mĩ thuật
Trên đây là một ý kiến nhỏ của tôi, chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong được sự đóng góp ý từ các bạn đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!