Nhiệm vụ của mỗi thầy giáo, côgiáo hôm nay là phải làm thế nào để giúp cho học sinh nắm được kiến thức cơbản của bộ môn trên cơ sở hoạt động học tập của chính các em dưới sự hướngdẫn của
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO ĐÔNG SƠN
TRƯỜNG TH&THCS ĐÔNG ANH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC HÌNH HỌC 8 NHẰM GÓP PHẦN PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 8 TRƯỜNG TH&THCS ĐÔNG ANH
Người thực hiện: Nguyễn Thu Hương Chức vụ: P Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường TH&THCS Đông Anh SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Toán
ĐÔNG SƠN, NĂM 2018
Trang 2SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI: SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC HÌNH HỌC 8 NHẰM GÓP PHẦN PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, SÁNG TẠO CỦA
HỌC SINH LỚP 8 TRƯỜNG TH&THCS ĐÔNG ANH
4 1.3 Phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu 3
9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề: 6
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 16
Trang 3SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC HÌNH HỌC 8 NHẰM GÓP PHẦN PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH LỚP 8 TRƯỜNG TH&THCS ĐÔNG ANH
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những yếu tố quan trọng đểthực hiện mục tiêu của đổi mới giáo dục phổ thông Nói đến đổi mới người ta cứtưởng rằng là có một cái gì đó cao siêu quá, điều đó không phải hoàn toàn nhưvậy Theo tôi, đổi mới là kết quả tất yếu, nó sẽ xảy ra, phải xảy ra và luôn xảy ratheo đúng quy luật phát triển của nó Ở mỗi thời đại, mỗi giai đoạn lịch sử cómột cách nhìn, một cách đánh giá khác nhau và ở các thời điểm khác nhau đó tấtnhiên yêu cầu, mức độ đặt ra cũng rất khác nhau
Theo bản thân tôi nhận thức: mục tiêu đào tạo là cái đích mà giáo dụcphải đạt đến Xuất phát từ mục tiêu đào tạo mà định ra chương trình, nội dunggiáo dục và điều quan trọng là định ra phương pháp giáo dục Một phương phápgiáo dục có một sản phẩm giáo dục tương ứng Nhiệm vụ của mỗi thầy giáo, côgiáo hôm nay là phải làm thế nào để giúp cho học sinh nắm được kiến thức cơbản của bộ môn trên cơ sở hoạt động học tập của chính các em dưới sự hướngdẫn của thầy để từ đó giáo dục cho các em tính độc lập suy nghĩ, tính sáng tạo,
có đủ bản lĩnh để đi vào các lĩnh vực của cuộc sống
Chúng ta đã được nghe nhiều về dạy học tích cực Vậy dạy học tích cực làgì? Theo tôi dạy học chỉ trở thành tích cực khi người học có nhu cầu muốn hiểubiết về một vấn đề gì đó và khi người học sử dụng mọi biện pháp để hiểu vềvấn đề đó, vận dụng kiến thức đó vào cuộc sống của mình có kết quả Điều quantrọng là ở chỗ làm thế nào để học sinh có nhu cầu hiểu biết, muốn hiểu biết vàlàm thế nào để biết thì đó là công việc của mỗi một giáo viên Vì vậy mới cócâu: “Không thầy đố mày làm nên” Người thầy phải bằng mọi cách để cho họcsinh được hoạt động nhiều hơn, được đưa ra chính kiến của mình trong quá trìnhhọc tập
Khi được tham gia đợt tập huấn về một số chuyên đề Bồi dưỡng cán bộquản lí và giáo viên THCS, tôi đã được tiếp thu lại một số chuyên đề hay, trong
số đó tôi tâm đắc nhất là chuyên đề “ Ứng dụng công nghệ thông tin và bản đồ
tư duy hỗ trợ đổi mới PPDH và công tác quản lí nhà trường ” Chuyên đề đãgiúp tôi có thêm một giải pháp trong việc đổi mới PPDH Tôi đã đầu tư tìm tòi,nghiên cứu tài liệu và được sự động viên của BGH, sự giúp đỡ của đồng nghiệptôi mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm đề tài: “Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy
học Hình học 8 nhằm góp phần phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh lớp 8 trường TH&THCS Đông Anh.”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm nâng cao, mở rộng vốn hiểu biết cho các em học sinh Từ đó giúphọc sinh phát triển năng lực tư duy tích cực, chủ động, từ đó hình thành phẩmchất sáng tạo khi học toán Đây cũng là động lực giúp các em tự tin trong quátrình học tập, hình thành cho các em sự yêu thích và đam mê bộ môn toán hơn
Trang 4- Nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho bản thân, thông qua
đó giới thiệu cho bạn bè, đồng nghiệp tham khảo vận dụng vào quá trình giảngdạy bộ môn toán ở trường THCS đạt hiệu quả cao hơn
1.3 Phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu: Chương I " Tứ giác " - Hình học 8.
Đối tượng nghiên cứu: Sử dụng bản đồ tư duy trong giảng dạy ở chương I
– Hình học 8 nhằm góp phần phát huy tư duy tính cực, chủ động và sáng tạo củahọc sinh lớp 8A trường TH&THCS Đông Anh năm học 2016 – 2017
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Điều tra, khảo sát, theo dõi, thực hành, vận dụng
- Nghiên cứu tài liệu, sách báo
Trang 52 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận
2.1.1 Vai trò của bản đồ tư duy 1
Bản đồ tư duy (BĐTD) còn gọi là sơ đồ tư duy, lược đồ tư duy,… là hìnhthức ghi chép nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ý tưởng, hệ thống hóa một chủ
đề hay một mạch kiến thức,… bằng cách kết hợp việc sử dụng đồng thời hình
ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết với sự tư duy tích cực Đặc biệt đây là một sơ
đồ mở, không yêu cầu tỉ lệ, chi tiết khắt khe như bản đồ địa lí, có thể vẽ thêmhoặc bớt các nhánh, mỗi người vẽ một kiểu khác nhau, dùng màu sắc, hình ảnh,các cụm từ diễn đạt khác nhau, cùng một chủ đề nhưng mỗi người có thể “thểhiện” nó dưới dạng BĐTD theo một cách riêng, do đó việc lập BĐTD phát huyđược tối đa năng lực sáng tạo của mỗi người
BĐTD một công cụ tổ chức tư duy nền tảng, có thể miêu tả nó là một kĩthuật hình họa với sự kết hợp giữa từ ngữ, hình ảnh, đường nét, màu sắc phù hợpvới cấu trúc, hoạt động và chức năng của bộ não giúp con người khai thác tiềmnăng vô tận của bộ não Nó được coi là sự lựa chọn cho toàn bộ trí óc hướng tớilối suy nghĩ mạch lạc Tony Buzan là người đi đầu trong lĩnh vực nghiên cứutìm ra hoạt động của bộ não Theo Tony Buzan “một hình ảnh có giá trị hơn cảngàn từ…” và “màu sắc cũng có tác dụng kích thích não như hình ảnh Màu sắcmang đến cho BĐTD những rung động cộng hưởng, mang lại sức sống và nănglượng vô tận cho tư duy sáng tạo” Cơ chế hoạt động của BĐTD chú trọng tớihình ảnh, màu sắc, với các mạng lưới liên tưởng (các nhánh) BĐTD là công cụ
đồ họa nối các hình ảnh có liên hệ với nhau vì vậy có thể vận dụng BĐTD vào
hỗ trợ dạy học kiến thức mới, ôn tập, hệ thống hoá kiến thức và lập kế hoạch
công tác [1].
2.1.2 Những ưu điểm của BĐTD trong việc đổi mới phương pháp dạy học
BĐTD giúp học sinh học được phương pháp học
BĐTD- giúp học sinh học tập một cách tích cực Bộ não của con người sẽhiểu sâu, nhớ lâu và in đậm cái mà do chính mình tự suy nghĩ, tự viết, vẽ ra theongôn ngữ của mình vì vậy việc sử dụng BĐTD giúp học sinh học tập một cáchtích cực, huy động tối đa tiềm năng của bộ não
BĐTD giúp học sinh ghi chép có hiệu quả Do đặc điểm của BĐTD nênngười thiết kế BĐTD phải chọn lọc thông tin, từ ngữ, sắp xếp, bố cục để “ghi”thông tin cần thiết nhất và lôgic, vì vậy, sử dụng BĐTD sẽ giúp học sinh dầndần hình thành cách ghi chép có hiệu quả
Chính vì vậy BĐTD sẽ góp phần giúp các em hiểu và nhớ lâu bài học
2.1.3 Cách ghi chép trên bản dồ tư duy 2
Ở vị trí trung tâm trong bản đồ tư duy là một hình ảnh hay một từ khóa,thể hiện một ý tưởng hay khái niệm chủ đạo Từ ý trung tâm hay hình ảnh trungtâm tỏa ra các nhánh chính, ta gọi là nhánh cấp 1; từ các nhánh chính lại có sựphân nhánh đến các nhánh nhỏ hơn gọi là nhánh cấp 2 để nghiên cứu sâu hơn,
Cứ thế, sự phân nhánh cứ tiếp tục và các khái niệm hay hình ảnh luôn được kết
1 Ở mục 2.1.1: tác giả tham khảo từ TLTK số 1.
2 Ở mục 2.1.3: tác giả tham khảo từ TLTK số 1.
Trang 6nối với nhau Chính sự liên kết này sẽ tạo ra một “ bức tranh tổng thể ” mô tả về
ý trung tâm một cách đầy đủ và rõ ràng
Tác giả Stella Cottrell đã tổng kết cách “ghi chép” có hiệu quả trên BĐTD:
6) Liên kết ý nên dùng nét đứt, mũi tên, số, màu sắc,…
7) Ghi chép nguồn gốc thông tin để có thể tra cứu lại dễ dàng
8) Sử dụng màu sắc để ghi [1].
2.1.4 Phương tiện thiết kế BĐTD
Phương tiện để thiết kế BĐTD khá đơn giản, chỉ cần giấy, bìa, bảng phụ,phấn màu, bút chì màu, tẩy,…hoặc cũng có thể thiết kế trên powerpoint hoặccác phần mềm bản đồ tư duy Có thể vận dụng với bất kì điều kiện cơ sở vậtchất nào của nhà trường hiện nay Tuỳ theo nội dung của từng bài mà tôi sửdụng phương tiện để thiết kế BĐTD hợp lí Với học sinh, bước đầu tôi đã vàđang yêu cầu các em sử dụng bút, màu vẽ trên giấy, bìa
2 2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Hiện nay, chúng ta thường ghi chép thông tin bằng các ký tự, đường
thẳng, con số Với cách ghi chép này, chúng ta mới chỉ sử dụng một nửa của bộ não - não trái, mà chưa sử dụng kỹ năng bên não phải, nơi giúp chúng ta xử lý
các thông tin về nhịp điệu, màu sắc, không gian và cách ghi chép thôngthường khó nhìn được tổng thể của cả vấn đề
Thực tế cho thấy, một số học sinh học rất chăm chỉ nhưng vẫn học yếu,nhất là môn toán Các em này thường học bài nào biết bài đấy, học phần sau đãquên phần trước và không biết liên kết các kiến thức với nhau, không biết vậndụng kiến thức đã học trước đó vào những phần sau Phần lớn số HS này khiđọc sách hoặc nghe giảng trên lớp không biết cách tự ghi chép để lưu thông tin,lưu kiến thức trọng tâm vào trí nhớ của mình Nhiều em chưa biết cách học,cách ghi kiến thức vào bộ não mà chỉ học thuộc lòng, học vẹt, thuộc một cáchmáy móc, thuộc nhưng không nhớ được kiến thức trọng tâm, không nắm được
“sự kiện nổi bật” trong tài liệu đó, hoặc không biết liên tưởng, liên kết các kiếnthức có liên quan với nhau
Trước đây, các tiết ôn tập chương bản thân tôi và một số đồng nghiệpcũng đã lập bảng biểu, vẽ sơ đồ, biểu đồ,… và cả lớp có chung cách trình bàygiống như cách của GV hoặc của tài liệu, chứ không phải do học sinh tự xâydựng theo cách hiểu của mình, hơn nữa, các bảng biểu đó chưa chú ý đến hìnhảnh, màu sắc và đường nét Chính vì vậy học sinh vẫn chỉ tiếp nhận kiến thứcmột cách thụ động Khi đó học sinh chỉ cố nhớ những gì quan sát thấy trênBĐTD có sẵn của giáo viên mà không hề tư duy Không phát huy được tínhsáng tạo, năng khiếu hội họa, sở thích của học sinh Sau khi tham gia đợt tậphuấn (trong đó có nội dung thiết kế, sử dụng BĐTD hỗ trợ đổi mới PPDH ) tôi
có thêm một giải pháp giúp cho việc đổi mới PPDH Tôi đã tự nghiên cứu lại tài
liệu và tìm hiểu thêm thông tin trên mạng để áp dụng Bản đồ tư duy ( BĐTD )
Trang 7vào bài giảng của mình Không những thế tôi cũng đã triển khai trong buổi sinhhoạt ở tổ chuyên môn và động viên đồng nghiệp cùng thực hiện
Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy: sử dụng tốt BĐTD cũng góp phầngiúp các em học tốt hơn trong môn Toán Sử dụng BĐTD sẽ giúp cho việc ghichép và học tập một cách khoa học Sử dụng thành thạo BĐTD trong dạy học,
HS sẽ học được phương pháp học, tăng tính độc lập, chủ động, sáng tạo và pháttriển tư duy
Trong phạm vi của đề tài này tôi xin trao đổi với các đồng nghiệp một sốkinh nghiệm nhỏ trong việc Sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học chương I - Hình học 8 nhằm góp phần phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh lớp
8 trường TH&THCS Đông Anh.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề3
Qua quá trình soạn giảng tôi nhận thấy rằng: những gì mà phấn trắng bảngđen làm được thì không cần thiết phải soạn thành giáo án điện tử hay đưa vàoBĐTD trên máy chiếu ( có thể vẽ trực tiếp trên bảng để HS ghi nhớ) Trong thực
tế không phải bài nào cũng có thể sử dụng giáo án điện tử, chúng ta cần phải biếtchọn lọc các bài hoặc một số phần trong bài có khả năng ứng dụng công nghệthông tin đạt hiệu quả cao Nhưng sử dụng BĐTD thì bài học nào cũng có thểđưa vào, ngay cả đối với một tiết học thông thường việc sử dụng BĐTD cũng rất
có hiệu quả
BĐTD sẽ giúp HS trong việc phát triển ý tưởng, ghi nhớ kiến thức, từ đó
sẽ nhớ nhanh, nhớ lâu, hiểu sâu kiến thức bằng cách tự ghi lại một bài học, một
chủ đề toán theo cách hiểu của mình Tuy nhiên chỉ khi nào các em tự mình thiếtlập BĐTD và sử dụng nó trong học tập thì mới thấy rõ hiệu quả mà khó có thểdiễn tả được bằng lời của BĐTD, sẽ thích học hơn và đặc biệt cảm nhận đượcniềm vui của học tập
2.3.1 Tổ chức cho học sinh “làm quen”, tập “đọc hiểu”, tập vẽ và thực hành
vẽ BĐTD
a) Tổ chức cho học sinh “làm quen”, tập “đọc hiểu”.
- Trước hêt cho học sinh làm quen với BĐTD bằng cách giới thiệu cho HSmột số “BĐTD” cùng với sự dẫn dắt của giáo viên để các em nhận biết
- Tiếp theo cho học sinh tập “đọc hiểu” BĐTD, nghĩa là tập cho các emthuyết trình, diễn giải mạch nội dung kiến thức hàm chứa trong BĐTD đó Khicác em đã thành thạo thì chỉ cần nhìn vào BĐTD cũng có thể thuyết trình đượcnội dung một bài học hay một chủ đề, một chương theo mạch lôgic của kiếnthức
Với các bài §1, §2 của chương I vào cuối các tiết học tôi đã sử dụng BĐTD
để tiểu kết lại kiến thức cơ bản, trọng tâm của bài Thông qua đó giúp học sinhlàm quen và tập đọc hiểu BĐTD
b) Học sinh tập vẽ BĐTD bằng cách hoàn thiện BĐTD do giáo viên vẽ sẵn nhưng còn thiếu nhánh, thiếu nội dung.
Sau khi HS được “ làm quen”, tập “ đọc hiểu” BĐTD, tôi cho học sinh tập vẽBĐTD bằng cách sử dụng BĐTD chưa đầy đủ để học sinh vẽ tiếp, viết tiếp
3 Ở mục 2.3: Các giải pháp được đề xuất dựa trên tham khảo từ TLTK số 1, TLTK số 2 và kinh nghiệm giảng dạy của tác giả.
Trang 8Chẳng hạn, sau khi học xong bài Hình thang cân tôi đưa ra BĐTD đang còn
thiếu nhánh, thiếu nội dung ( Hình 1 ) và yêu cầu học sinh hoạt động nhóm:dùng bút chì, bút màu để vẽ thêm nhánh, điền thêm kiến thức để hoàn thiệnBĐTD
- Cuối cùng GV giới thiệu một BĐTD về Hình thang cân đã chuẩn bị sẵn
- Vì BĐTD các em tập thiết kế trên lớp vào cuối giờ học, thời gian ít nên tôicũng không yêu cầu các em quá chi tiết về nội dung và cầu kì về hình thức, bốcục, chỉ cần nêu được kiến thức trọng tâm của bài và có thể dùng kí hiệu để viết
- Yêu cầu mỗi HS về nhà tự mình vẽ một BĐTD, các em tự do chọn màu sắc(xanh, đỏ, vàng, tím,…), đường nét ( đậm, nhạt, thẳng, cong…), để thể hiện rõ
cách hiểu, cách trình bày kiến thức của mình về hình thang cân, chuẩn bị tiết
sau học tốt tiết luyện tập
* Khi học sinh tập vẽ BĐTD tôi lưu ý học sinh:
+ Dùng bút chì mà vẽ (để có thể tẩy, xoá, điều chỉnh một cách dễ dàng nếuchưa ưng ý) và dùng màu tô lại sau
+ Nên dùng đường cong thay vì các đường thẳng, vì đường cong sẽ kíchthích não và mắt tiếp nhận tốt hơn
+ Nhánh màu nào thì viết chữ cùng màu với nhánh đó để dễ phân biệt
+ Viết cụm từ, không viết thành câu (có thể dùng các từ viết tắt) Nên chừakhoảng trống để có thể bổ sung ý (nếu sau này cần)
+ Mỗi cụm từ hay hình vẽ … liên quan đến nhánh nào nên đứng độc lập vàđược nằm gần với đường cong của nhánh đó
Hình 1
Trang 9Bước 1 Chọn từ trung tâm (từ khoá) là tên một bài hay một chủ đề hay
một nội dung kiến thức cần khai thác ( cụm từ “Hình thang cân”, “Hình bìnhhành”, “Hình chữ nhật” … hoặc một hình ảnh, hình vẽ mà ta cần phát triển(hình bình hành, hình thoi ….)
Bắt đầu với một cụm từ hay hình vẽ đã chọn để ở trung tâm cho to, rõ rồi bắtđầu vẽ đi các nhánh
Bước 2 Vẽ nhánh cấp 1 Các nhánh cấp 1 là các nội dung chính của chủ đề đó
( hay tên các mục của bài trong đó SGK ), chẳng hạn như với chủ đề “ Hình thangcân” thì ta nên vẽ 3 nhánh cấp 1 đó là: định nghĩa, tính chất, dấu hiệu nhận biết
Bước 3 Vẽ nhánh cấp 2, 3, … và hoàn thiện BĐTD Các nhánh con cấp 2,
3, … Chính là các nhánh con của nhánh con trước nó hay nói rõ hơn ý của các
nhánh con trước đó (nếu cần) [1].
Chẳng hạn, nhánh cấp 1 “ Tính chất ” của hình thang cân nên có hai nhánhcon của nó (nhánh cấp 2) để nêu tóm tắt tính chất về cạnh và về đường chéo củaHình thang cân
+ Tôi cũng lưu ý học sinh vận dụng “phương pháp ghi chép hiệu quả5” đểghi nội dung ở các nhánh của BĐTD:
6) Liên kết ý nên dùng nét đứt, mũi tên, số, màu sắc,…
7) Ghi chép nguồn gốc thông tin để có thể tra cứu lại dễ dàng
8) Sử dụng màu sắc để ghi [1]
• Ghi lại nguyên cả câu dài dòng
• Ghi chép quá nhiều ý vụn vặt không cần thiết
• Dành quá nhiều thời gian để ghi chép
• Tránh cầu kì ( tô vẽ nhiều quá ) hoặc đơn giản quá không có thông tin, chỉ
có các đề mục[2].
Sau 5 tiết đầu của chương I-Hình học 8, học sinh lớp 8B do tôi trực tiếpgiảng dạy đã được làm quen, tập đọc hiểu, tập vẽ BĐTD và thực hành vẽ BĐTDtrên giấy Ở đầu tiết 5 - Luyện tập tôi đã tiến hành kiểm tra nhanh các BĐTD vềHình thang cân mà các em tự thiết kế ở nhà (theo yêu cầu ở tiết trước), kết quảcho thấy: gần 50% học sinh của lớp đã “sáng tạo” thiết kế BĐTD theo ý thích
cả về nội dung và hình thức trình bày, không theo khuôn mẫu BĐTD đã trìnhbày ở tiết trước Số học sinh còn lại của lớp các em cũng vẽ lại được BĐTD màcác em đã biết ở tiết trước
Khi học sinh đã biết lập BĐTD thì hầu như tiết nào tôi cũng yêu cầu lậpBĐTD vào những thời điểm thích hợp, phù hợp với yêu cầu, mục tiêu của bài.học sinh dần dần được nâng cao kĩ năng vẽ BĐTD
5 Trong trang này: “Phương pháp ghi chép hiệu quả” được tham khảo từ TLTK số 1.
6 Trong trang này: Điều cần tránh khi ghi chép trên BĐTD được tham khảo từ TLTK số 2.
Trang 10Sau khi học xong chương Tứ giác (Hình học 8) mỗi em có một tập BĐTD:hình thang cân, hình bình hành, hình chữ nhật, hình thoi, hình vuông,… và cuốichương có BĐTD hệ thống kiến thức của cả chương
Việc học sinh tự vẽ BĐTD có ưu điểm là phát huy tối đa tính sáng tạo của
HS, phát triển năng khiếu hội họa, sở thích của học sinh, các em tự do chọn màusắc (xanh, đỏ, vàng, tím,…), đường nét (đậm, nhạt, thẳng, cong…), các em tự
“sáng tác” nên trên mỗi BĐTD thể hiện rõ cách hiểu, cách trình bày kiến thứccủa từng học sinh và BĐTD do các em tự thiết kế nên các em yêu quí, trân trọng
“tác phẩm” của mình
Để vẽ được một BĐTD ứng ý có thể sẽ mất rất nhiều thời gian nhưng cànglàm học sinh sẽ càng thấy cuốn hút, hứng thú và nảy sinh thêm được những ýtưởng mới Điều đó đã giúp cho học sinh hiểu bài sâu hơn, ghi nhớ tốt hơn, càngphát triển tư duy cho bản thân học sinh, từ đó học sinh càng có hứng thú học tập,tích cực hơn
2.3.2 Thiết kế, sử dụng BĐTD giúp ôn tập, củng cố kiến thức một bài, một chủ đề
- Cuối mỗi tiết học, tôi yêu cầu học sinh sử dụng bảng nhóm và phấn màutóm lược toàn bộ kiến thức trọng tâm của bài vừa học dưới dạng BĐTD rồithuyết trình cho cả lớp nghe cùng đóng góp ý kiến bổ sung
- Sau đó giáo viên kết luận và có thể giới thiệu BĐTD mà giáo viên đã chuẩn
lý thuyết đều có một tiết luyện tập )
- Qua thực tế giảng dạy tôi thấy rằng tiết luyện tập là nhằm củng cố, khắc sâukiến thức đồng thời rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức giải bài tập có liênquan Vì vậy, nếu học sinh không nắm vững kiến thức cơ bản thì sẽ không giảiquyết được bài tập liên quan Và đầu tiết Luyện tập nếu giáo viên chỉ đơn thuầnnêu câu hỏi kiểm tra bài cũ - học sinh trả lời, thì hiệu quả cách dạy này khôngcao
Phần kiểm tra bài cũ của các tiết Luyện tập tôi thường cho học sinh thuyếttrình về một BĐTD mà các em tự lập ( theo yêu cầu của ở cuối tiết tiết trước )hoặc một BĐTD có sẵn ( do giáo viên chuẩn bị ), học sinh cả lớp theo dõi vànhận xét Giáo viên chốt vấn đề và sử dụng BĐTD chuẩn để hướng dẫn học sinhvận dụng kiến thức luyện tập kĩ năng
Ví dụ: BĐTD củng cố kiến thức bài Hình bình hành ( chương I – Hình học 8 ) Học sinh vẽ ở nhà để chuẩn bị cho học tiết Luyện tập tiếp theo sau bài học
Trang 11Ví dụ: BĐTD củng cố kiến thức bài Hình thoi ( chương I – Hình học 8 )
Học sinh vẽ ở nhà để chuẩn bị cho học tiết Luyện tập tiếp theo sau bài học