Để xin được vào làm việc tại một cơ sở nào, họ cũng phải trải qua quá trình xét tuyển như những người công nhân khác.. Trong kinh doanh, họ lập ra nhiều bang hội, nhưng các bang hội khôn
Trang 1VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO E-LEARNING
MÃ CASE: 17B.QTKD.017
TRIẾT LÝ KINH DOANH GÓP PHẦN CHO SỰ THÀNH CÔNG
Đà Nẵng - 2020
Trang 2TRIẾT LÝ KINH DOANH GÓP PHẦN CHO SỰ THÀNH CÔNG
Một phóng viên tiến hành phỏng vấn một ông chủ của một quán cháo nổi tiếng người Hoa Nội dung cuộc phỏng vấn như sau:
Phóng viên (PV): Thưa ông, trước khi bán cháo ông làm gì?
Chủ tiệm (CT): Ngộ (tôi) bưng cháo cho cha ngộ bán.
(PV): Vậy cửa hàng này có bao nhiêu năm?
(CT): Không có năm, chỉ có đời Mấy đời lận Bà cố ngộ bán cháo Ông nội ngộ bán
cháo Cha ngộ bán cháo Ngộ bán cháo Con trai ngộ …
(PV): Trời ơi! không có gì khác ư?
(CT): Khác chớ, ngày trước có một cửa hàng ở Quảng Châu, bây giờ có hai cái ở
Sài Gòn, ba cái ở Hoa Kỳ, bốn cái ở Úc.
(PV): Người ta thành công thì sẽ cho con cái làm giám đốc, còn ông? (CT): Ngộ có
thành thì cũng cho con làm chủ cửa hàng.
(PV): Ông không muốn chúng đi học sao?
(CT): Muốn nhiều, con ngộ một đứa có bằng Thạc sĩ kinh doanh cháo, đứa khác
vừa bảo vệ luận án Tiến sĩ cơm.
(PV): Ở trong bếp à?
(CT): Ở Đại học Havard, Mỹ
(PV): Học xong chúng nó về đâu? Thành ông gì?
(CT): Về nhà này, thành người rửa bát cho “papa” chúng
(PV): Ông gọi khách hàng là Vua hay thượng đế?
(CT): Gọi không quan trọng Quan trọng là đối xử thế nào.
(PV): Truyền thuyết kể lại rằng nhiều tỷ phú người Hoa đi lên từ một thùng đậu
phộng rang, đúng không?
(CT): Không, những ngày đầu tiên làm sao có tới cả thùng, chỉ vài trăm hột thôi.
Trang 3(PV): Có tiền mà ông mặc bộ đồ vải thô thế này?
(CT): Dạ, người vô đây chủ yếu là người bình dân Họ sẽ còn vô nếu thấy chủ tiệm
cũng giống như họ.
(PV): Lý do gì khiến người Hoa hay chọn kinh doanh ăn uống?
(CT): Thưa, đơn giản vì kinh doanh đó phục vụ cái bụng con người Nếu phục vụ
cái đầu sẽ phát sinh nhiều rắc rối lắm.
(PV): Ông bán cháo tim gan mà sao sáng ra nhà ông toàn ăn cháo trắng với củ cải
muối?
(CT): Dạ, nếu ngộ cứ ăn cao hơn khả năng của ngộ thì thế nào cũng tới lúc ngộ phải
nhảy vào nồi cháo.
(PV): Chắc là ông ít vay vốn ngân hàng?
(CT): Nhà băng có tiền nhưng không bao giờ có cách nấu cháo để mượn cả.
(PV): Bây giờ tôi muốn ăn một tô, nhưng tôi chưa có tiền mai trả được không, thưa
ông?
(CT): Dạ không phải mai mà hai mươi năm sau cũng được
(PV): Nhưng lúc ấy lãi suất thế nào?
(CT): Dạ, lãi là ông luôn nghĩ tới hàng cháo này, đấy mới là lãi to.
Trang 4Yêu cầu:
1 Bạn có thể nêu ra một số triết lý kinh doanh đã góp phần cho sự thành công
nói chung của người Hoa?
Có một số cách hiểu về triết lý kinh doanh dựa trên các cách tiếp cận khác nhau Tuy nhiên, theo
quan niệm phổ biến nhất thì triết lý kinh doanh là những tư tưởng khái quát sâu sắc được chắt lọc, đúc rút từ thực tiễn kinh doanh có tác dụng định hướng, chỉ dẫn cho hoạt động của các chủ thể kinh doanh (http://eldata3.neu.topica.vn/TXQTVH01/Giao
%20trinh/03_NEU_TXQTVH01_Bai2_v1.0014105215.pdf.1.4.2020
Từ thời xa xưa, ở Sài Gòn đã phổ biến câu nói “Ăn mày Tàu".Là vì đi ăn xin ở đâu thì đi,
nhưng không thể vào khu người Hoa ở Chợ Lớn để xin được, vì người Hoa tuyệt đối không cho tiền người đi ăn xin, mà ngược lại họ sẵn sàng đưa tay ra để giúp đỡ, tạo cơ hội công ăn việc làm cho người nghèo khổ, sa cơ lỡ vận, để tự mưu sinh và sau đó có thể làm giàu Với người Hoa, cái gì cần xài, không sợ tốn kém, cái gì lãng phí khó mà móc được “hầu bao” của họ Tướng quân Quản Trọng cũng đã từng khuyên vua, "Bệ hạ nên cho dân nghèo cái cần câu, hơn là cho con cá"
Đối với cộng đồng người Hoa sinh sống tại Việt Nam hay với quốc gia nào khác, họ đều mang theo tinh hoa của triết lý này để thi thố làm ăn nơi xứ lạ, quê người Nhiều câu châm ngôn trong cuộc sống và kinh doanh mà người Hoa nào cũng thuộc lòng và nhắc nhở cho nhau như: "Buôn Ngô buôn Tàu, không giàu bằng buôn hà tiện", hay "Biển rộng mặc biển, thuyền chèo có ngăn”…
Không thể phủ nhận tính cần và kiệm của người Hoa Hai chữ “cần, kiệm” không chỉ có ý nghĩa triết lý suông, mà nó đã trở thành triết lý kinh doanh của người Hoa trong mọi thời đại Vào các thập niên đầu và giữa thế kỷ XX, có nhiều tấm gương làm giàu nay đã trở thành giai thoại từ cộng đồng người Hoa ở Sài Gòn
Chuyện kể rằng, Quách Đàm và chú Hỏa xuất thân từ nghèo khó, cuộc sống của họ chỉ dựa vào gánh ve chai, nhưng do cần kiệm miệt mài làm việc mà họ trở thành đại phú gia thời ấy Hay giai thoại "công tử co thùng", đối với các đại phú gia Hoa kiều trước khi muốn con cái gìn giữ và phát triển sản nghiệp của gia đình, họ gửi các chàng công tử này đến các cơ sở để rèn luyện tính kiên nhẫn ngay từ nhỏ
Để xin được vào làm việc tại một cơ sở nào, họ cũng phải trải qua quá trình xét tuyển như những người công nhân khác Khi được tuyển vào, công việc trước tiên các chàng công tử này là phải xuống bếp cọ thùng như những công nhân Đây là một cách đào luyện con cái họ khi trở thành doanh nhân có đủ kinh nghiệm và tính kiên nhẫn trong vai trò người chủ trong tương lai
Một yếu tố khác mang tính đặc trưng của người Hoa Đó là tính cộng đồng của họ rất cao Trong kinh doanh, họ lập ra nhiều bang hội, nhưng các bang hội không phải là nơi tụ hội ăn chơi mà để nâng đỡ, tạo cơ hội cho mọi người trong cộng đồng có thể gây dựng cơ nghiệp làm ăn
Trang 5Trước khi có tín dụng ngân hàng cho vay dự án kinh doanh, các bang hội người Hoa đã biết triển khai tín dụng, qua hình thức "hụi thảo", một loại hình chung tay giúp vốn cho những người muốn ra làm ăn nhưng thiếu vốn
Nhưng sau khi giúp vốn, người Hoa còn tích cực hơn với "hậu tín dụng", đó là chung tay giúp doanh nghiệp còn non trẻ Nếu là mở hàng ăn thì họ kéo nhau đến ăn, nếu sản xuất giày dép thì họ tìm đến mua giày…
Nhưng trước hết, chính những đối tác được giúp đỡ đó phải chứng tỏ sự tích cực về tính kiệm cần cao độ Một số đại gia có thương hiệu vang dội ngày nay là do từng được giúp và
áp dụng tinh thần kiệm cần, như thương hiệu giày dép Bình Tiên, bánh ngọt Đức Phát… là những điển hình cụ thể
Bắt đầu là "tiểu phú do cần" sau trở thành "đại phú do trời" Trời nói ở đây là thời cơ khách quan đưa tới Nhưng thời cơ chỉ đưa tới cho những ai có tâm thành, sẵn sàng năng lực để tiếp nhận khai thác Đến đây thì triết lý kinh doanh phương Đông của người Hoa đã gặp triết
lý kinh doanh của phương Tây, "Hãy tự giúp mình trước, rồi trời sẽ giúp anh sau"
Nhiều nhà nghiên cứu lý giải việc kinh doanh thành công của người Hoa là vì họ rất coi trọng chữ tín, trong làm ăn họ luôn đặt chữ tín lên hàng đầu Trong nhiều lần tiếp xúc với giới truyền thông, ông Lê Phụng Hào, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Kinh Đô, cho biết: “Người Hoa có tầm nhìn kinh doanh rộng và dài Họ luôn nhạy bén, có khát vọng đột phá, đi đầu và làm ăn lớn, chữ “tín” cũng xuất phát từ chỗ này”
Công ty bánh Kinh Đô (trước 1975 có tên gọi là Công ty Đô Thành), ban đầu chỉ là cơ ngơi nhỏ tại quận 6, Sài Gòn nhưng bây giờ cơ ngơi của Kinh Đô có tới 9 công ty, có mặt từ Nam chí Bắc Trên thương trường, Kinh Đô có thể xem là một trong những đại gia đáng gờm trong ngành sản xuất mặt hàng bánh kẹo
Theo Tiến sĩ Trần Khánh, Viện Nghiên cứu Đông Nam á, những nét đặc trưng về văn hóa kinh doanh người Hoa: “Nền tảng gia đình và chữ “tín” là báu vật; đề cao vai trò của tổ chức xã hội, nghiệp đoàn truyền thống; chấp nhận mạo hiểm và quyết đoán trong kinh doanh, được sự giúp đỡ đắc lực của tập thể, gia đình và bè bạn; đa dạng hóa, đa phương hóa hoạt động đầu tư; kết hợp giữa cách làm truyền thống với kiến thức và thực tiễn kinh doanh hiện tại ” Tại TP.HCM, cộng đồng người Hoa chỉ chiếm 7% dân số (khoảng 500.000 người), nhưng tỉ trọng doanh nghiệp người Hoa lại chiếm 30% trên tổng số doanh nghiệp có mặt tại Thành phố, nơi được xem có vị trí đầu tàu kinh tế của cả nước
Điều đáng nói, hầu hết các doanh nghiệp này đều ăn nên làm ra, trong đó không ít doanh nghiệp có sản phẩm chủ lực cho thị trường, rất quen thuộc với người tiêu dùng không chỉ ở TP.HCM mà còn trong phạm vi cả nước
Chẳng hạn Công ty CP Bánh kẹo Kinh Đô, Công ty Bút bi Thiên Long, Công ty Dệt Thái Tuấn, Công ty Dây cáp điện Tân Cường Thành, Công ty CP Sản xuất ống thép Hữu Liên - Á Châu Trước 1975, khi Sài Gòn là “thủ đô” của chính quyền cũ, khu vực Chợ Lớn là nơi tập trung hàng nhập khẩu và hàng nội địa lớn nhất ở các tỉnh phía Nam Người Hoa gần như giữ độc quyền về hoạt động thương mại (khoảng gần 90% bán buôn, 50% bán lẻ, 80% - 90% xuất nhập khẩu…)
Trang 6Những nhà buôn tầm cỡ của người Hoa thường là những đại lý độc quyền, tổng phát hành và phân phối hàng cho các đại lý nhỏ, các cơ sở kỹ nghệ, sản xuất, kinh doanh Họ có quan hệ làm ăn buôn bán với hơn 40 nước ở khu vực và trên thế giới
Bên cạnh hệ thống các nhà buôn lớn, người Hoa ở quận 5 và Chợ Lớn còn làm chủ nhiều tiệm buôn nhỏ, vừa bán sỉ, vừa bán lẻ, đủ mọi mặt hàng, giống như những cửa hàng tạp hóa,
mà người Hoa thường gọi là “chạp phô”
Chợ Lớn thực sự giữ vai trò trung tâm, chi phối thị trường thành phố Sài Gòn và Nam Việt Nam, tại khu vực này có một hệ thống chợ quy mô lớn, hoạt động có tính chất chuyên ngành như chợ Bình Tây, An Đông, La Cai, Tân Thành, Hòa Bình, Kim Biên…
2 Truyền thống có vai trò gì trong hoạt động quản trị kinh doanh?
Truyền thống là những tập tục, thói quên và nói cung là những kinh nghiệm xã hội được hình thành từ lâu đời trong lối sống và nếp nghĩ của con người, được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác Truyền thống có nhiều cấp độ khác nhau Có truyền thống gia đình, truyền thống của từng địa phương, đơn vị, truyền thống cách mạng, truyền thống dân tộc Nguyên tắc chung của việc giữ gìn và phát huy truyền thống là phải bảo đảm sự kế thừa biện chứng, loại bỏ những yếu tố tiêu cực, phản tiến bộ của quá khứ (tập tục lạc hậu, tàn dư
tư tưởng phong kiến, tâm lý sản xuất nhỏ ); giữ lại những yếu tố tích cực, tiến bộ (lao động cần cù sáng tạo, tinh thần nhân đạo cao cả ); ngay các yếu tố tích cực, tiến bộ đó cũng không giữ lại nguyên xi, mà phải được cải biến cho phù hợp với điều kiện mới, hoàn cảnh mới; các thế hệ mới phải sáng tạo ra những yếu tố hoàn toàn mới mà các thế hệ cha anh hoặc không có khả năng, hoặc không có điều kiện để thực hiện (MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ NĂNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG
http://dl.ueb.vnu.edu.vn/bitstream/1247/8183/2/Mot%20so%20phuong%20phap%20va
%20ky%20nang%20cong%20tac%20giao%20duc%20truyen%20thong.pdf 1.4.220) Trong câu truyện trên ta thấy gia đình người Hoa có truyền thống gia đình làm nghề bán Cháo, nó được kế thừa và phát triển qua các đời khác nhau, bắt đầu từ thế hệ đầu tiên là bưng cháo cho đến, đời sau nấu cháo và thuê người nấu cháo…Sự kế thừa kinh nghiệm làm
và bán cháo, để phát huy ngành nghề đó các thế hệ sau mặc dù tốt nghiệp tại các trường nổi tiếng thế giới (Đại học Havard, Mỹ), với các Bằng Thạc sỹ, tiến sỹ, sau khi tốt nghiệp ra trường đã không phải đi làm các công ty, hay doanh nghiệp nổi tiếng mà về tiếp tục xây dựng quán Cháo của gia đình, từ đó phát huy được truyền thống gia đình nghề bán cháo,
mở nhiều cửa hàng, ở nhiều nơi trên thế giới, vận dụng thêm các kỹ năng có được từ học tập mà có vận dụng sáng tạo truyền thống sẵn có của gia đình để tạo nên thành công chung cho cả gia đình
3 Bài học về thành công trong kinh doanh rút ra từ tình huống trên.
- Họ tạo ra khách hàng trung thành: Thông thường, người ta cho rằng doanh nhân kinh doanh thì chỉ có một mục đích lớn nhất là kiếm lợi nhuận Nhưng theo gia đình người Hoa thì mục đích lớn nhất đó phải là tạo ra khách hàng cho sản phẩm của mình và giữ được chân họ, họ sẵn sàng cho nợ 20 năm sau khi ăn bát cháo để người nợ phải nhớ đến quán cháo của họ Vì thế, bài học đầu tiên cho bạn là “luôn luôn đặt khách hàng ở vị trí trung tâm trong mọi
Trang 7nhận định và quyết định kinh doanh” Hãy đặt bản thân mình vào vị trí của khách hàng, nhìn nhân mọi thứ theo quan điểm và dưới con mắt của họ Gia đình người Hoa đã làm rõ ràng mọi việc trong kinh doanh và hiểu
rõ “Tôi là ai? Tôi muốn gì ở việc kinh doanh này?”
Chọn lấy một mục tiêu và xác định con đường đi: gia đình người Hoa đã chọn một con đường là kinh doanh bán cháo, và xuyên suốt quá trình phát triển đều từ kinh doanh cháo để phát triển, sự phát triển đó cùng với sự phát triển chung của khoa học kỹ thuật và xã hội.
Gia đình người Hoa đã biết phát huy truyền thống gia đình: nó thể hiện các thế hệ tiếp nối theo sau duy trì nghề bán cháo nhưng ở mức độ cao hơn, dù trình độ học vấn thế nào cũng về phục vụ bán cháo, từ đó vận dụng kiến thức mới trên cơ sở kế thừa cái cũ để phát triển nghề nghiệp của gia đình.
4 Nêu ví dụ đối với hoạt động kinh doanh tương tự như tình huống trên tại
Việt Nam.
Chặng đường phát triển của Công ty Kinh Đô dưới sự điều hành của hai anh
em Trần Kim Thành và Trần Lệ Nguyên trải qua 20 năm đã xây dựng nên một thương hiệu vững mạnh trong lĩnh vực thực phẩm.
Khởi đầu vào năm 1993 từ một cơ sở sản xuất bánh nhỏ với vài chục lao động, vốn liếng đáng giá nhất của hai anh em nhà họ Trần lúc đó là niềm say
mê làm bánh và kinh nghiệm về khẩu vị bánh của người tiêu dùng sau nhiều năm tiếp quản cơ sở bánh của gia đình.
Sau 20 năm, Kinh Đô đã trở thành một tập đoàn thực phẩm với quy mô năm công ty, bốn nhà máy chuyên ngành bánh kẹo, kem, sữa và các sản phẩm từ sữa; nhân viên đã lên tới 8.000 người.
5 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến việc kinh doanh mặt hàng ăn uống.
Yếu tố nào đóng vai trò quan trọng nhất Để kinh doanh thành công cần tập trung những giải pháp nào?
6 Bạn hãy nêu thực trạng “văn hóa ẩm thực” tại Việt Nam.