Ngữ văn 9 - Mây và sóng

Xác định vị trí của dòng thơ “ Con hỏi : ...” ở mỗi phần và lí giải vì sao em bé chưa từ chối ngay lời mời gọi của những người “ trên mây ” và những người sống “ trong sóng ”?. Nếu em [r]

TIẾT 115:

Kiểm tra bài cũ

9 11

Câu 2: Trong bài “Nói với con” tác giả gọi người

cùng quê hương, dân tộc là ?

I Đ Ồ Ờ

Ư G

Câu 3: Trong bài thơ “Nói với con”

người cha giáo dục con tình cảm gì ?

Câu 5: là tiếng lòng tha thiết đối với quê hương đất nước

và ước nguyện chân thành của nhà thơ

trước lúc từ giã cuộc đời?

? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?

M Ù A X U Â N N H O N H Ỏ

Câu 4: Bài thơ diễn tả sự chuyển biến nhẹ nhàng

từ cuối hạ sang đầu thu?

Câu 6: Nêu điểm giống nhau giữa “KHRNEBLTLM”

NKĐ với bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên?

của học vấn” là câu nói của ai ?

H M Ẫ U T Ử N

? Cảm nhận của

em sau khi xem những hình ảnh

trên?

TIẾT 115:

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả:

Nêu vài nét chính về tác giả Tagor?

- Ra-bin-đra – nát Ta-go (1861

– 1941) là nhà thơ hiện đại lớn

nhất của Ấn Độ

- Nhà văn đầu tiên của Châu Á

nhận giải Nôben văn học(1913)

với tập “Thơ dâng”.

- Thơ ông thể hiện chất trữ tình

triết lí nồng đượm, chủ nghĩa

nhân văn sâu sắc.

TIẾT 115

Văn bản: MÂY VÀ SÓNG

- Trong vòng 6 năm, ông mất 5

người thân.Vì vậy

người thân.Vì vậy tình cảm gia tình cảm gia

đình trở thành đề tài quan

trọng trong sự nghiệp sáng

tác của ông

- Thơ ông thể hiện Thơ ông thể hiện tinh thần tinh thần

dân tộc, dân chủ sâu sắc,

nhân văn cao cả ; chất trữ tình

thắm thiết, triết lí thâm trầm.

- “Mây và sóng” trích từ tập “Si-su” (Trẻ thơ ) viết bằng

tiếng Ben- gan , xuất bản lần đầu năm 1909.

- Sau được dịch sang tiếng Anh và in trong tập “Trăng

non”.

? Bài thơ

ra đời vào

năm nào ? In

Bài thơ được dịch ra Tiếng Anh.

Mẹ ơi , trên mây có người gọi con

“Bọn tớ chơi từ khi thức dậy đến lúc chiều tà.

Bọn tớ chơi với bình minh vàng, bọn tớ chơi

với vầng trăng bạc”

Con hỏi : “Nhưng làm thế nào mình lên đó

được”

Họ đáp :“Hãy đến nơi tận cùng trái đất, đưa tay

lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng

mây”

“Mẹ mình đang đợi ở nhà”-con bảo- “Làm sao

có thể rời mẹ mà đến được”

Thế là họ mỉm cười bay đi.

Nhưng con biết có trò chơi thú vị hơn mẹ ạ.

Con là mây và mẹ sẽ là trăng

Hai bàn tay con ôm lấy mẹ, và mái nhà ta sẽ là

bầu trời xanh thẳm

Trong sóng có người gọi con:

“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”

Con hỏi : “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”

Họ nói : “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi”.

Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình

ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?” Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.

Nhưng con biết trò chơi khác hay hơn.

Con là sóng và mẹ sẽ là bến bờ kì lạ, Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười văng vỡ tan vào lòng mẹ.

Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta

ở chốn nào

-Phần 1: Từ đầu đến “ xanh thẳm -Phần 2: Còn lại

? Giả thiết không

có phần thứ hai thì

ý thơ có được trọn vẹn và đầy đủ

c Bố cục: 2 phần

? Hãy chỉ ra những điểm giống và khác nhau (về

số dòng thơ,

về cách xây dựng hình ảnh,

về cách tổ chức khổ thơ, ) giữa hai phần?

* Giống:

- Trình từ tường thuật của hai

phần đầu giống nhau:

+ Thuật lại lời rủ rê

+ Thuật lại lời từ chối và

lí do từ chối;

+ Nêu lên trò chơi mới

- Trong cả hai phần, dòng thơ

thứ năm đều là phản ứng trực

tiếp của em bé trước lời rủ rê

* Khác:

- Phần thứ nhất mở đầu bằng cụm từ :”mẹ ơi”, phần thứ hai không có;

- Ý và lời ở hai phần không hề trùng lặp nhau.

Mây và sóng đều là những cảnh vật tự nhiên hấp dẫn song tính chất hấp dẫn khác nhau

=> Bố cục trên làm cho chủ đề bài thơ trọn vẹn, đầy đủ.

MÂY VÀ SÓNG

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

? Xác định vị trí của dòng thơ “Con hỏi: ”

ở mỗi phần và lí giải vì sao em bé chưa từ chối

ngay lời mời gọi của những người “trên mây”

và những người sống “trong sóng” ?

Nếu em bé từ chối ngay lời rủ rê của những người sống “trên mây” và những người sống“ trong sóng” thì tình cảm sẽ thiếu chân thực vì trẻ em nào chả ham chơi Em bé phần nào đã bị lôi cuốn.

MÂY VÀ SÓNG

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

1 Trò chơi của mây và sóng

Lời mời gọi của mây

=> Những trò chơi vô cùng hấp dẫn, thú vị, cuốn hút vào một thế giới sặc sỡ sắc màu

MÂY VÀ SÓNG

1 Trò chơi của mây và sóng.

Mây

chơi từ khi thức dậy

cho đến lúc chiều tà.

chơi với bình minh vàng,

chơi với vầng trăng bạc”.

Trước lời mời của mây và sóng, em

bé có thái độ như thế nào? Sau đó

em đã quyết định

ra sao?

ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn, ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

Tình mẫu tử

Mẹ mình đang đợi ở nhà”-

làm sao có thể rời mẹ mà

đến được?”

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

1 Trò chơi của mây và sóng

- Lời mời gọi của mây và sóng rất hấp dẫn.

- Em bé muốn đi

- Nhưng lại từ chối vì : Mẹ đang đợi ở nhà, mẹ muốn em ở nhà.

=> Tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.

MÂY VÀ SÓNG

2.Trò chơi của em bé:

+ Con là mây

+ Mẹ là trăng

+ Mái nhà là bầu trời xanh thẳm

+ Hai bàn tay con ôm lấy mẹ.

+ Con là sóng

+ Mẹ là bến bờ kì lạ

+ Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ

cười vỡ tan vào lòng mẹ.

-> Lặp từ , hình ảnh so sánh, trò chơi sáng tạo, hòa nhập cùng thiên

nhiên, có mẹ và con diễn ra trong mái nhà thân yêu.

-Nhận xét gì cách sử dụng từ ngữ, sử dụng hình ảnh, việc sáng tạo trò chơi ?

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

MÂY VÀ SÓNG

3 Ý nghĩa triết lý của bài thơ:

Những hình ảnh thiên nhiên trong

bài thơ có ý nghĩa tượng trưng

điều gì ?

Tượng trưng cho những quyến rũ của cuộc đời; vừa diễn tả tình

mẹ con ngang tầm

vũ trụ.

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

MÂY VÀ SÓNG

3 Ý nghĩa triết lý của bài thơ :

? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình

mẹ con bài thơ còn có thể gợi cho

ta suy ngẫm thêm điều gì nữa ?

? Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình

mẹ con bài thơ còn có thể gợi cho

ta suy ngẫm thêm điều gì nữa ?

- Cuộc sống con người thường gặp

những cám dỗ Muốn khước từ những

cám dỗ đó, con người cần có chỗ dựa

vững chắc như tình mẫu tử.

- Hạnh phúc không phải là cái gì

xa xôi bí ẩn, hay do ai ban phát mà

do chính mình tạo ra.

- Bài thơ còn cho thấy quan hệ giữa

tình yêu và sáng tạo

? Nội dung chính của bài thơ này là gì?

Ca ngợi tình mẹ con thiêng liêng, cao

đẹp

CÂU HỎI THẢO LUẬN

II TÌM HIỂU VĂN BẢN

MÂY VÀ SÓNG

Có lẽ cuộc đời mỗi con người là một cuộc hành trình dài Từ những bước chập chững đầu đời cho đến cả mai sau hình bóng mẹ vẫn hằng dõi theo ta mãi

Câu chuyện của em bé đã kéo chúng ta trở lại trong cái ngày xưa hồn nhiên bằng những trò chơi bên mẹ Mẹ được ví như mặt trăng, biển cả Đó là thiên nhiên lớn lao, là vũ trụ vĩnh hằng vô cùng vô tận Còn con là mây, sóng bay cao, lan xa để mãi hát lên những lời tụng ca về mẹ Mẹ là người mãi ở trong tim mỗi chúng ta.

- Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con

III.TỔNG KẾT

1.Nghệ thuật:

- Bố cục hai phần giống nhau (thuật lại lời rủ rê -

thuật lại lời từ chối và lí do từ chối - trò chơi do em

bé sáng tạo) - giống nhau nhưng ý và lời không

trùng lặp

- Sáng tạo nên những hình ảnh thiên nhiên bay

bổng, lung linh, kì ảo song vẫn rất sinh động và chân thực và nhiều liên tưởng.

2 Ý nghĩa văn bản

Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử.

-Ô hàng ngang số 2; gồm 7 chữ cái:

- Với tác phẩm nào, Tagor trở thành người đầu tiên

của Châu Á được nhận giải thưởng Noben Văn học?

-Ô hàng ngang số 3; gồm 11 chữ cái:

-Tên đoạn trích trong tác phẩm “ Thời thơ ấu”

của nhà văn Nguyên Hồng ?

-Ô hàng ngang số 4; gồm 7 chữ cái:

-Tác giả của bài thơ nói về tình cảm người cha dành cho con?

-Ô hàng ngang số 5; gồm 14 chữ cái:

- Văn bản nhật dụng của Lí Lan viết về cảm xúc của mẹ trong đêm trước ngày khai trường đầu tiên của con?

T I N H M A U T U N U U A

Y P H U O N G

5

6

N¨m sinh n¨m mÊt cña nhµ th¬ ta-go ?

Nhµ th¬ ta-go sang th¨m viÖt nam n¨m nµo ? ta-go ® îc nhËn gi¶I th ëng cao quÝ nµo ?

n¨m bao nhiªu ?

bµ× th¬ m©y vµ sãng ® îc in trong tËp th¬ nµo ?Bµi th¬ m©y vµ sãng ca ngîi ®iÒu gi?Quª h ¬ng cña nhµ th¬ ta-go ?

IV Luyện tập:

liêng và bất diệt bằng chính cảm xúc của bản thân em

để làm quà tặng mẹ nhân ngày mùng 8/3?

SƠ ĐỒ TƯ DUY

Hướng dẫn học ở nhà

1.Học thuộc bài thơ 2.Nắm được nội dung, nghệ thuật của bài

3 Phân tích những câu thơ em thích.

- Hệ thống hoá kiến thức cơ bản về tác phẩm thơ hiện đại trong chương

trình ngữ văn 9

- Nắm vững nội dung, nghệ thuật

của các bài thơ

- Đặc điểm và thành tựu thơ VN sau

1945.

STT Tên

bài thơ

Tác giả

Năm sáng tác

Thể thơ dung Nội Nghệ thuật

THỐNG KÊ CÁC TÁC PHẨM THƠ HIỆN ĐẠI TRONG NGỮ VĂN 9