- Giai cấp công nhân: Ngày càng phát triển, Giai cấp công nhân khỏang 10 vạn đến 1929 có trên 22 vạn người, bị tư sản áp bức bóc lột gắn bó với nông dân có truyền thông yêu nước, chịu ản[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT BÌNH PHƯỚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN KHUYẾN
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN HỌC SINH ÔN TẬP ( trong thời gian nghỉ học để phòng chống địch bệnh Covid-19)
Bộ môn: LỊCH SỬ _ LỚP 10A7
PHẦN II
LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1919 - 2000
Bài 12
PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1919 - 1925 Câu 1 : Nêu những tác động của tình hình thế giới đến cách mạng Việt nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất
* Nguyên nhân, khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất , các nước thắng trận đả họp để phân chia lại thế giới , hình thành trật tự thế giới mới – trật tự Vécxai-Oasinhtơn
- Hậu quả chiến tranh làm các cường quốc tư bản châu Âu gặp nhiều khó khăn ,Pháp
tuy là nước thắng trận nền kinh tế kiệt quệ , bị thiệt hại nặng nề với hơn 1,4 triệu người chết , thiệt hại về vật chất lên tới 200 tỉ prăng
- Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, Nga Xô viết được thành lập thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc ở phương đông Phong trào công nhân và lao động ở phương tây phát triển mạnh
- Nhiều Đảng cộng sản ở các nước tư bản và các nước thuộc địa và nửa thuộc địa lần lượt ra đời ( Đức ,Anh, Mĩ ,Pháp , Trung Quốc ) Quốc tế cộng sản ra đời ở Mátxcơva
đả đảm nhận xứ mệnh tập hợp , lảnh đạo phong trào GPDT trên thế giới
- Những chuyển biến mới của tình hình thế giới có ảnh hưởng lớn tới phong trào dân tộc ở Việt Nam
Câu 2 : Trình bày Chính sách khai thác thuộc địa lần hai của Pháp ở Đông Dương :
- Từ 1919 đến 1929 Ở Đông Dương, chủ yếu là Việt Nam, Pháp thực hiện khai thác thuộc địa lần hai, từ sau chiến tranh thế giới thứ nhất đến trước khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 - 1933.)
* Kinh tế: Pháp đầu tư mạnh với tốc độ nhanh, quy mô lớn vào các ngành kinh tế ở Việt
Nam, từ 1924 – 1929, số vốn đầu tư khoảng 4 tỉ phrăng
+ Nông nghiệp: đầu tư nhiều nhất, mở rộng diện tích đồn điền cao su, nhiều công ty
cao su được thành lập (Đất đỏ, Mi-sơ-lanh…)
+ Công nghiệp: mở mang các ngành dệt, muối, xay xát , đặc biệt là khai thác mỏ
(than…) ngòai than Pháp còn khai thác thiếc ,kẽm , sắt
+ Thương nghiêp: ngoại thương phát triển, giao lưu buôn bán nội địa được đẩy
mạnh.tăng cường chính sách bảo hộ hàng hóa , dựng hàng rào quan thuế và độc chiếm thị trường
Trang 2+ Giao thông vận tải: phát triển, đô thị mở rộng.để phục vụ khai thác , hệ thống đường
sắt phát triển , các tuyến đường thủy ,bộ củng được mở rộng và xây dựng Các đô thị phát triễn dân cư đông hơn
+ Ngân hàng Đông Dương: nắm quyền chỉ huy kinh tế Đông Dương, phát hành giấy
bạc và cho vay lãi
+ Tăng thu thuế: ngân sách Đông Dương thu năm 1930 tăng gấp 3 lần so với 1912.
Câu 3.Trình bày Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam dưới tác động của chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp
a Những chuyển biến mới về kinh tế:
- Kinh tế của tư bản Pháp ở Đông Dương phát triển mới, đầu tư các nhân tố kỹ thuật
và nhân lực sản xuất, song rất hạn chế
- Kinh tế Việt Nam vẫn mất cân đối vẩn lệ thuộc chặt chẻ vào nền kinh tế Pháp, sự
chuyển biến chỉ mang tính chất cục bộ ở một số vùng, phổ biến vẫn lạc hậu
- Đông Dương là thị trường độc chiếm của tư bản Pháp
b Sự chuyển biến mới về giai cấp ở Việt Nam
- Do tác động của chính sách khai thác thuộc địa , các giai cấp xã hội ở Việt Nam
có những chuyển biến mới.
- Giai cấp địa chủ phong kiến : tiếp tục phân hóa, một bộ phận trung, tiểu địa chủ có
tham gia phong trào dân tộc chống Pháp và tay sai
- Giai cấp nông dân: Chiếm hơn 90 % dân số, bị đế quốc, phong kiến thống trị , bị
chiếm đoạt ruộng đất, phá sản không lối thoát Mâu thuẫn giữa nông dân Việt Nam với đế
quốc phong kiến tay sai gay gắt Nông dân là một lực lượng cách mạng to lớn của dân tộc
- Giai cấp tiểu tư sản: phát triển nhanh về số lượng, có tinh thần dân tộc chống Pháp
và tay sai Bộ phận học sinh, sinh viên, trí thức nhạy cảm với thời cuộc, tha thiết canh tân đất nước, hăng hái đấu tranh vì độc lập tự do của dân tộc
- Giai cấp tiểu tư sản: ra đời sau chiến tranh thế giới thứ I phần lớn họ là những người
trung gian làm thầu khoáng , cung cấp nguyên vật liệu hàng hóa cho tư bản pháp ,khi kiếm được số vốn khá họ lớn họ đứng ra kinh doanh riêng và trở thành những nhà tư sản
- Tư sản dân tộc Việt Nam:, vừa mới ra đời bị tư sản Pháp chèn ép , số lượng ít , thế
lực kinh tế yếu bị phân hóa thành hai bộ phận :
+ Tư sản mại bản :quyền lợi gắn chặt với đế quốc nên cấu kết chặt chẽ với chúng.là đối tượng của cách mạng
+ Tư sản dân tộc :kinh doanh độc lập , ít nhiều có khuynh hướng dân tộc và dân chủ.,
là lực lượng của cách mạng
- Giai cấp công nhân: Ngày càng phát triển, Giai cấp công nhân khỏang 10 vạn đến
1929 có trên 22 vạn người, bị tư sản áp bức bóc lột gắn bó với nông dân có truyền thông yêu nước, chịu ảnh hưởng của trào lưu cách mạng vô sản, trở thành một động lực của phong trào dân tộc dân chủ theo khuynh hướng cách mạng tiên tiến
- Ngòai những đặc trưng chung của giai cấp công nhân thế giới ( sống tập trung ,đòan kết ,có hệ tư tưởng riêng ) Giai cấp công nhân Việt Nam còn có những nét riêng
+ có nguồn gốc từ nông dân , thiết lập khối liên minh công – nông
+ Chịu sự áp bức bốc lột nặng nề của đế quốc ,phong kiến và tư bản người Việt
Trang 3+ Kế thừa truyền thống bất khuất , anh hùng của dân tộc
+ Sớm tiếp thu những ảnh hưởng của tư tưởng chủ nghĩa mác lê nin và phong trào cách mạng thế giới
=> Với những đặc điểm trên cơng nhân Việt Nam sớm trở thành lực lượng chính trị độc lập ,vươn lên nắm quyền lảnh đạo cách mạng Việt Nam
Tĩm lại: Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, ở Việt Nam diễn ra những biến đổi quan
trọng về kinh tế, xã hội, văn hố, giáo dục Mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam tiếp tục
diễn ra sâu sắc, trong đĩ chủ yếu là mâu thuẫn giữa nhân dân ta với thực dân Pháp
và tay sai phản động Cuộc đấu tranh chống đế quốc và tay sai tiếp tục diễn ra gay
gắt, phong phú về nội dung và hình thức
Câu 4 : Nêu những nét chính về họat động của tư sản ,tiểu tư sản trong những năm 1920-1925.
a Hoạt động của tư sản, tiểu tư sản Việt Nam:
* Hoạt động của tư sản Việt Nam:
- Tẩy chay tư sản Hoa kiều, vận động người Việt dùng hàng Việt „chấn hưng nội hóa bài trừ ngoại hóa ’’.1923 địa chủ và tư sản Việt Nam Đấu tranh chống độc quyền cảng Sài Gịn, độc quyền xuất cảng lúa gạo tại Nam Kỳ của tư bản Pháp
- Tư sản lớn ở Nam Kỳ như Bùi Quang Chiêu , Nguyễn Phan Long…thành lập Đảng Lập hiến (1923), địi tự do, dân chủ, dùng báo chí để địi quyền lợi cho mình trong cuộc đấu
tranh chống độc quyền nhưng khi được Pháp nhượng bộ một số quyền lợi họ sẵn sàng thoả hiệp với chúng
- Ngồi Bắc cĩ nhĩm Nam Phong của Phạm Quỳnh cổ vũ thuyết “quân chủ lập hiến”, nhĩm Trung Bắc tân văn của Nguyễn Văn Vĩnh đề cao tư tưởng “trực trị”.
* Hoạt động của tiểu tư sản trí thức: hoạt động sơi nổi như đấu tranh địi quyền tự do, dân
chủ
+ Tổ chức chính trị : như Việt Nam nghĩa đồn, Hội Phục Việt, Đảng Thanh niên(đại biểu:Tơn Quang Phiệt, Đặng Thai Mai, Trần Huy Liệu, Nguyễn An Ninh…) có những hoạt động phong phú
+ Báo tiến bộ ra đời như Chuơng rè, An Nam trẻ, Người nhà quê, Hữu Thanh, Tiếng Dân…
+ Nhà xuất bản tiến bộ như Nam đồng thư xã (Hà Nội), Cường học thư xã (Sài Gịn), Quan hải tùng thư (Huế) Đã xuất bản nhều sách báo tến bộ
+ Cao trào yêu nước dân chủ cơng khai : như địi Pháp thả tự do cho Phan Bội Châu (1925); lễ truy điệu Phan Chu Trinh
Câu 5 : Nêu những nét chính về quá trình phát triển của phong trào cơng nhân trong những năm 1919-1929, phong trào cơng nhân cĩ vai trị như thế nào đối với việc thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
* Các cuộc đấu tranh của cơng nhân từ 1919 đến 1925:
- Ngày càng nhiều hơn nhưng vẫn cịn lẻ tẻ, tự phát, ở Sài Gịn - Chợ Lớn thành lập Cơng hội năm 1920 (bí mật) do Tơn Đức Thắng đứng đầu
Trang 4- Cuộc bãi cơng của thợ máy xưởng Ba Son tại cảng Sài Gịn khơng chịu sửa chữa chiến hạm Mi- sơ lê của Pháp để phản đối việc chiến hạm này chở binh lính sang đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc (8/1925)
- Cuộc bãi cơng của thợ máy Ba son địi tăng lương 20% cho cơng nhân , phải cho những cơng nhân bị thải hồi được trở lại làm việc, sau 8 ngày nhà chức trách pháp đã phải chấp nhận tăng lương 10% cho công nhân đánh dấu bước tiến mới của phong trào cơng nhân
* Các cuộc đấu tranh của cơng nhân từ 1925 đến 1929:
- Cuối năm 1928 , Hội Việt Nam cách mạng thanh niên chủ trương " Vơ sản hĩa" đưa nhiều cán bộ của hội đi vào các nhà máy hầm mỏ đồn điền cùng sinh hoạt và lao động với công nhân để tuyên truyền vận động cách mạng , nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp cơng nhân
- Vì thế phong trào cơng nhân càng phát triển mạnh mẽ hơn và trở thành nồng cốt của phong trào dân tộc trong cả nước Đấu tranh của cơng nhân đả nổ ra tại nhiều nơi trong cả nước ( Mỏ than Mạo khê , nhà máy cưa bến thủy , nhà máy xi măng hải phịng , hảng dầu nhà bè , đồn điền cao xu phú riềng , Hãng dầu hải phịng , các nhà in ở chợ lớn v.v )
- Các cuộc bải cơng đả bắt đầu cĩ sự liên kết thành phong trào chung
* Vai trị của phong trào cơng nhân đối với sự thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
- Phong trào cơng nhân là một bộ phận của phong trào yêu nước , do đĩ , phong trào cơng nhân càng phát triển càng gĩp phần thúc đẩy sự phát triển của phong trào yêu nước nĩi chung Phong trào công nhân phát triễn , khẳng định vai trò tiên phong trong phong trào dân tộc ,thúc đẩy sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam
- Phong trào cơng nhân là mảnh đất màu mở đĩn nhận chủ nghĩa Mác – Lênin từ
bên ngịai truyền vào Việt Nam , là nhân tố quyết định nhất kết hợp với chủ nghĩa Mác –
Lênin và phong trào yêu nước dẩn đến việc thành lập Đảng Cộng Sản Việt nam
Câu 6 : Hãy trình bày những Hoạt động yêu nước của Lãnh tụ Nguyễn Ai Quốc từ 1911-1930.
* Nguyễn Aùi Quốc tên thật là Nguyễn Sinh Cung Sinh ngày ( 19/5/1890) xuất thân trong một gia đình Nho giáo yêu nước ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tình Nghệ An Là một thanh niên sớm cĩ lịng yêu nước, nhận thấy những hạn chế trong chủ trương cứu nước của các vị tiền bối, nên ơng quyết định ra đi tìm đường cứu nước
- Ngày 5/6/1911, Nguyễn Tất Thành với tên gọi mới là Văn Ba đã rời cảng Nhà Rồng
trên con tàu vận tải La-tus-trê-vin để sang các nước phương Tây
- Sau nhiều năm bơn ba khắp thế giới, Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp1917, gia nhập Đảng Xã hội Pháp 1919
- 18/6/1919, thay mặt những người Việt Nam yêu nước tại Pháp, Nguyễn tất thành
với tên goiï mới là Nguyễn Ai Quốc gửi tới hội nghị Versailles “Bản yêu sách của nhân dân
An Nam” địi Pháp và Đồng minh thừa nhận quyền tự do, dân chủ , quyền bình đẳng của
nhân dân An Nam
* Người chuẩn bị về chính trị, tư tưởng :
Trang 5- Tháng 07/1920 Nguyễn Ai Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề
dân tộc và thuộc địa của V.I.Lênin, khẳng định con đường giành độc lập, tự do của nhân dân
Việt Nam
- 25/12/1920, Người tham dự Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thư 18của Đảng Xã hội Pháp ở Tua Người đứng về phía đa số đại bểu đại hội bỏ phiếu tán thành , gia nhập Quốc tế Cộng sản trở thành đảng viên Cộng sản đầu tiên của Việt Nam và tham gia thành
lập Đảng Cộng sản Pháp
- 1921, Người Cùng một số người yêu nước của Angiêri , Mốcrốc , người lập Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa ở Paris để đồn kết các lực lượng cách mạng chống chủ
nghĩa thực dân làm chủ nhiệm kiêm chủ bút báo “Người cùng khổ ” là cơ quan ngơn luận của Hội
- Người cịn viết bài cho báo Nhân đạo, Đời sống cơng nhân…, đặc biệt là tác phẩm
Bản án chế độ thực dân Pháp.
- 6/1923: Người đến Liên Xơ dự Hội nghị Quốc tế nơng dân (10/1923) và Đại hội Quốc
tế Cộng sản lần V (1924)
- 11/11/1924, Người về Quảng Châu (Trung Quốc) trực tiếp tuyên truyền, giáo dục lý
luận, xây dựng tổ chức cách mạng giải phĩng dân tộc Việt Nam
*Cơng tác tuyên truyền lý luận , chuẩn bị về mặt tổ chức để thành lập Đảng cộng VN.
- Tháng 6/1925: Thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên nhằm tổ chức và lãnh
đạo quần chúng đấu tranh chống Pháp.
- Ngày 9/7/1925, lập ra Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức Á Đơng
- 1927 xuất bản tphẩm Đường cách mạng
- Năm 1928 thực hiện chủ trương Vơ sản hĩa để đẩy nhanh quá trình thành lập Đảng
- Ngày 6/1 đến ngày 7/2/1930, Người chủ trì Hội nghị hợp nhất ba tổ chức cộng sản cộng sản thành một Đảng duy nhất cĩ tên là Đảng Cộng Sản Việt Nam , soạn thảo Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt của Đảng Cộng sản Việt Nam…
* Ý nghĩa:
- Cơng lao đầu tiên của Nguyễn Ái Quốc : tìm ra con đường cứu nước mới cho dân tộc Việt Nam Người đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội kết hợp tinh thần yêu nước với tinh thần quốc tế
vơ sản
- Chuẩn bị về tư tưởng cho cách mạng Việt nam ( đĩ là tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lênin )
- Chuẩn bị về tổ chức cho cách mạng Việt Nam
* Con đường cứu nước của nguyễn Ái Quốc cĩ gì khác so với trước ?
+ Hướng đi: Các vị tiền bối tìm đường sang phương Đơng , Nguyễn Ái Quốc quyết
định đi sang phương Tây
+ Cách đi : những vị tiền bối tìm cách gặp gỡ với tầng lớp lãnh đạo bên trên Ngược
lại NAQ thâm nhập vào các tầng lớp, giao cấp thấp nhất trong xã hội Từ đĩ , Người cĩ ý thức giác ngộ , đồn kết đấu tranh,gặp được chủ nghĩa Mác –Lê nin, tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc
* Cơng lao của Nguyễn Ái Quốc :
Trang 6+ Người tìm ra con đường cứu nước đúng đắn để giải phóng dđn tộc Việt Nam.
+ Nhờ đó tiến tới thănh lập Đảng Cộng sản Việt Nam , lăm câch mạng thâng Tâm thănh công; tiến hănh chống Phâp – Mỹ thắng lợi
Cađu 7 : Quaù trình ñaâu tranh cụa giai caâp cođng nhađn Vieôt Nam vöôn leđn töø töï phaùt sang töï giaùc
* Töø khi ra ñôøi ñeân 1925 :
_ cođng nhađn Vieôt Nam tham gia vaøo nhieău cuoôc ñaâu tranh cụa phong traøo yeđu nöôùc Ngoaøi ra coøn coù nhöõng cuoôc ñaâu tranh rieđng cụa giai caâp cođng nhađn , naím 1920 toơ chöùc cođng hoôi ra ñôøi
- Phong traøo cođng nhađn thôøi kì naøy tuy ñaõ phaùt trieên nhöng coøn mang tính“ töï phaùt“ chụ yeâu vì múc tieđu kinh teâ , chöa toû roõ ñöôïc laø moôt löïc löôïng chính trò ñoôc laôp, chöa coù yù thöùc roõ reôt veă söù meônh lòch söû cụa giai caâp mình
- Cuoôc baõi cođng cụa cođng nhađn bason ( 8-1925)ệ theơ hieôn moôt böôùc tröôûng thaønh quan tróng cụa cođng nhađn vieôt nam , böôùc ñaău ñi vaøo ñaâu tranh töï giaùc
* töø naím 1925 ñeân naím 1929
- Söï xuaât ba toơ chöùc caùch máng ; hoôi vieôt nam caùch máng thanh nieđn , tađn vieôt caùch máng vaø vieôt nam quoâc dađn ñạng , tieâp ñoù laø laø ba toơ chöùc coông sạn ñaõ thuùc ñaơy phong traøo cođng nhađn phaùt trieên mánh meõ , trôû thaønh noăng coât cụa phong traøo dađn toôc
- Nguyeên Aùi Quoâc ñaõ trieôu taôp ñaõ trieôu taôp vaø chụ trì hoôi nghò hôïp nhaât caùc toơ chöùc coông sạn Ñạng coông sạn Vieôt Nam – laø ñoôi tieđn phong cụa giai caâp cođng nhađn ra ñôøi vaøo ñaău naím 1930 ñaùnh daâu giai caâp cođng nhađn Vieôt Nam ñaõ hoaøn toaøn ñaịt ñeân trình ñoô töï giaùc , ñụ söùc ñạm nhaôn xöù meônh lòch söû veõ vang : Laõnh ñáo caùch máng Vieôt Nam
* Phần nđng cao
Cđu 3: Công lao to lớn nhất của lênh tụ Nguyễn Âi Quốc đối với dđn tộc Việt Nam lă gì ? Tại sao ( Phđn tích) ?
Công lao to lớn nhất của lênh tụ Nguyễn Âi Quốc đối với dđn tộc Việt Nam lă
- Đến với chủ nghĩa Mâc- Lenin, Người đê tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho công cuộc đấu tranh giải phóng dđn tộc Việt Nam : Đó lă con đường kết hợp độc lập dđn tộc với chủ nghĩa xê hội, kết hợp tinh thần yíu nước với tinh thần quốc tế vô sản
* Tại vì:
+ Sau nhiều năm bôn ba hải ngoại, Người vừa khảo sât thực tiễn câch mạng câc nước vừa đi tìm con đường cứu nước cho dđn tộc Việt Nam Đến thâng 7 /1920., Nguyễn Âi Quốc đọc sơ thaoe luận cương của Lí nin về vấn đề dđn tộc vă thuộc địa Đến đđy người đê tìm ra con đường cứu nước cho dđn tộc VN, đó lă con đường câch mạng vô sản Người đê quyết tđm đưa câch mạng đi theo con đường năy
+ Từ việc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn, Người tiếp tục hoạt động truyền bâ con đường năy văo VN, trín cơ sở đó chuẩn bị về tư tưởng, chính trị vă tổ chức cho việc thănh
Trang 7lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930, làm nên cuộc Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ thắng lợi
Như vậy, việc tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc VN có tác dụng quyết định đối với thắng lợi của cách mạng VN Chính vì thế, đây là cống hiến lớn nhất của Người đối với dân tộc VN trong quá trình hoạt động cứu nước của mình
Câu 4: Những điều kiện thúc đẩy sự phát triển của phong trào công nhân Việt Nam
những năm 1919- 1925 Vi sao Sự kiện tháng 8 năm 1925 được chọn là sự kiện đánh dấu bước tiến mới của phong trào công nhân Việt Nam
* Những điều kiện thúc đẩy sự phát triển của phong trào công nhân Việt Nam những năm 1919- 1925
- Tháng 3 năm 1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập ở Matxcơva, lãnh đạo phong trào vô sản và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước trên thế giới
- Năm 1920, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã đến được với chủ nghĩa Mác- Lênin, tìm được con đường cứu nước đúng đắn cho cách mạng Việt Nam là con đường cách mạng vô sản Người
đã tích cực truyền bá chủ nghĩa Mác- Lênin về trong nước thông qua các sách báo tiến bộ
- Các cuộc đấu tranh của công nhân và thuỷ thủ Pháp tại Việt Nam (1919), của công nhân và thủy thủ Trung Quốc tại các cảng lớn như Hương Cảng, Thượng Hải (1921) cũng góp phần
cổ vũ, động viên công nhân Việt Nam hăng hái đấu tranh
- Do thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần 2 với qui mô lớn, tốc độ nhanh và toàn diện nên giai cấp công nhân Việt Nam phát triển cả về số lượng và chất lượng Chính cuộc sống cực khổ cộng với lòng yêu nước và tinh thần đấu tranh ở giai đoạn trước đã thôi thúc giai cấp công nhân Việt Nam đấu tranh ngày càng mạnh mẽ
* Sự kiện tháng 8 năm 1925 được chọn là sự kiện đánh dấu bước tiến mới của phong trào
công nhân Việt Nam vì:
- 8/1925, công nhân Ba Son- Sài Gòn bãi công, không chịu sửa chữa chiến hạm Misơlê của Pháp (chở binh lính sang đàn áp cách mạng Trung Quốc) Với yêu sách đòi tăng lương 20% và phải cho những công nhân bị thải hồi trở lại làm việc, sau 8 ngày bãi công, nhà chức trách Pháp đã phải chấp nhận tăng lương 10% cho công nhân
- Đây là cuộc đấu tranh đầu tiên có tổ chức lãnh đạo Là cuộc bãi công qui mô lớn, dài ngày Mục tiêu đấu tranh không chỉ nhằm mục đích kinh tế mà còn vì mục tiêu chính trị, tỏ rõ sức mạnh giai cấp và tinh thần quốc tế vô sản, chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành Cuộc đấu tranh này đã khép lại thời kỳ đấu tranh tự phát, đưa phong trào công nhân bắt đầu đi vào đấu tranh tự giác
Trang 8
Bài 13
PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1925 ĐẾN NĂM 1930 Câu 1 : Trình bày sự ra đời và họat động của các tổ chức , Hội Việt Nam cách mạng
thanh niên , Vai trị của tổ chức đối với việc thành lập Đảng.
A Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.
* Sự thành lập :
- Năm 1924 Nguyễn Ai Quốc về tới Quảng Châu, mở lớp huấn luyện, đào tạo thanh niên thành các chiến sĩ cách mạng, rồi bí mật đưa họ về nước “truyền bá lý luận giải phĩng dân tộc và tổ chức nhân dân”, lựa chọn một số thanh niên tích cực trong tâm tâm xã lập ra cộng sản địan (2-1925 )
- 6/1925, lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên nhằm “tổ chức và lãnh đạo quần
chúng đồn kết, tranh đấu để đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và tay sai để tự cứu lấy mình”
- Cơ quan cao nhất là Tổng bộ ( Nguyễn Ái Quốc ,Hồ Tùng Mậu, Lê Hồng Sơn) , đặt tại Quảng Châu -TQ
* Hoạt động :
- Mở lớp huấn luyện chính trị đào tạo cán bộ cách mạng đưa về nước
- Báo Thanh niên của Hội do Nguyễn Ai Quốc sáng lập (21/6/1925).
- Tác phẩm “Đường Kách mệnh” (1927) đã trang bị lý luận cách mạng giải phĩng
dân tộc cho cán bộ Hội nhằm tuyên truyền cho giai cấp cơng nhân và các tầng lớp nhân dân
- Năm 1927, Hội đã xây dựng cơ sở khắp cả nước: các kỳ bộ Trung, Bắc, Nam Năm
1928 Hội cĩ gần 300 hội viên, đến 1929 cĩ khoảng 1700 hội viên và cĩ cơ sở trong Việt kiều ở Xiêm (Thái Lan)
- 1928, Hội chủ trương “vơ sản hĩa” đưa nhiều cán bộ của hội đi vào các nhà máy
hầm mỏ đồn điền cùng sinh hoạt và lao động với công nhân để tuyên truyền vận động cách mạng , nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp cơng nhân Phong trào cơng nhân càng phát triển mạnh, trở thành nịng cốt của phong trào dân tộc trong cả nước, không chỉ bó hẹp ở một điạ phương ,một nghành mà có sự liên kết thành phong trào chung
- Các tầng lớp khác cũng diễn ra rất sối nổi
* Vai trị của tổ chức đối với việc thành lập Đảng:
- truyền bá sâu rộng lí luận cách mạng giải phóng dân tộc vào Vệt Nam
- Giác ngộ, nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp công nhân , thúc đẩy phonbg trào công nhân phát triễn mạnh sang giai đoạn đấu tranh tự giác
- Chuẩn bị về tổ chức đội ngũû cán bộ cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam
- Hội Việt Nam cách mạng thanh niên là tiền thân của Đảng cộng sản
b/ Việt Nam Quốc dân đảng tại Bắc Kỳ
* Thành lập:
- Từ cơ sở hạt nhân đầu tiên là Nam đồng thư xã, 25/12/1927 Việt Nam Quốc dân
đảng được thành lập Dây là chính Đảng yêu nước đấu tranh giành lại độc lập cho dân tộc đaị biểu cho tư sản dân tộc Việt Nam
Trang 9- Lãnh đạo VNQDĐ là Nguyễn Thái Học , Phạm Tuấn Tài , Nguyễn Khắc Nhu , Phó Đức Chính
* Hoạt động
- Lúc mới thành lập , chưa có chính cương rõ ràng ,sau đó ( 1929 nêu nguyên tắc tư
tưởng : “Tự do – Bình đẳng – Bác ái “.
- Chương trình họat động của Đảng chia thành 4 thời kỳ.Thời kỳ cuối là bất hợp tác với Pháp và nhà Nguyễn ;cổ động, bãi cơng, đánh đuổi giặc Pháp, đánh đổ ngơi vua, thiết lập dân quyền
- biện Pháp tiến hành : “ tiến hành cách mạng bằng bạo lực ”
- Tổ chức cơ sở trong quần chúng rất ít, địa bàn hoạt động chủ yếu ở Bắc Kỳ; cịn ở Trung Kỳ và Nam Kỳ khơng đáng kể
C :Khởi nghĩa yên bái
- 2/1929 Việt Nam Quốc dân đảng tổ chức ám sát trùm mộ phu Ba danh (Bazin)ở Hà Nội, bị Pháp khủng bố dã man
- trước tình thế Bị động, lãnh đạo Việt Nam Quốc dân đảng quyết định dốc hết lực
lượng thực hiện bạo động cuối cùng “khơng thành cơng cũng thành nhân”
- 9/2/1930 khởi nghĩa nổ ra ở Yên Bái, Phú Thọ, Hải Dương, Thái Bình… ở Hà Nội cĩ ném bom phối hợp…
* Ý Nghĩa
- Khởi nghĩa Yên bái mặc dù bị thất bại nhanh chĩng song đã cổ vũ lịng yêu nước, chí căm thù giặc của nhân dân Việt Nam đối với Pháp và tay sai, tiếp nối truyền thống yêu nước bất khuất của dân tộc Việt Nam Để lại những bài học kinh nghiệm qúi báu
Vai trị lịch sử của Việt Nam Quốc dân đảng với tư cách là một chính đảng cách mạng trong
phong trào dân tộc, vừa mới xuất hiện đã chấm dứt cùng sự thất bại của khởi nghĩa Yên Bái
Câu 2 Trình bày sự Sự ra đời của các tổ chức cộng sản ở Việt Nam năm 1929 và ý nghĩa của nĩ
a Hồn cảnh:
- Năm 1929 phong trào đấu tranh của công nhân ,nông dân ,tiểu tư sản và các tầng lớp nhân dân yêu nước ngày càng phát triển, kết thành làn sĩng dân tộc dân chủ mạnh mẽ.yêu cầu phải cĩ một chính đảng lảnh đạo để lãnh đạo cách mạng
b Sự thành lập các tổ chức cộng sản:
- Đơng Dương cộng sản đảng:
+ Tháng 3/1929, một số hội viên tiên tiến của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên ở Bắc
Kỳ họp tại số nhà 5 Đ, phố Hàm Long (Hà Nội), lập ra Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt
Nam cĩ 7 Đảng viên mở cuộc vận động lập Đảng cộng sản nhằm thay thế cho Hội VN cách mạng thanh niên
+ Từ ngày 01 - 09/05/1929, tại Đại hội lần thứ nhất của Hội VN cách mạng thanh niên
tại Hương Cảng (Trung Quốc), đồn đại biểu Bắc Kỳ đặt vấn đề thành lập Đảng Cộng sản song khơng được chấp nhận nên bỏ về nước
Trang 10+ 17/ 6/1929 đại biểu cộng sản miền Bắc họp quyết định thành lập Đơng Dương cộng
sản đảng, thơng qua Tuyên ngơn, điều lệ Đảng, ra báo Búa Liềm, cử ra Ban chấp hành
Trung Ương Đảng
- An Nam cộng sản đảng:
+ 8/1929: Cán bộ tiên tiến trong Tổng bộ và kỳ bộ VN cách mạng thanh niên ở Nam
kỳ thành lập An Nam cộng sản đảng, ra tờ báo Đỏ là cơ quan ngơn luận thơng qua đường
lối chính trị và bầu Ban chấp hành Trưng ương Đảng
- Đơng Dương cộng sản liên đồn:
+ 9/1929: một số đảng viên tiên tiến của Tân Việt lập Đơng Dương cộng sản liên đồn.
* Ý nghĩa:
+ Sự ra đời của 3 tổ chức cộng sản (1929) là một xu thế khách quan của cuộc vận động giải phĩng dân tộc ở Việt Nam Theo con đường cách mạng vơ sản
+ chuẩn bị trực tiếp cho trực tiếp cho sự ra đời của Đảng cộng sản VN
Câu 3 Trình bày hồn cảnh lịch sử , nội dung ý nghĩa của hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
a Hồn cảnh:
- Cuối 1929 , phong trào cơng nhân và phong trào yêu nước phát triển mạnh , ý thức giai cấp và chính trị rõ rệt Trong đó giai cấp công nhân thực sự trở thành lực lượng tiên phong
- Ba tổ chức cộng sản ở Việt Nam ra đời năm1929 họat động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng của nhau, cơng kích lẫn nhau, làm phong trào cách mạng trong nước cĩ nguy cơ chia
rẽ lớn Yêu cầu đặt ra phải thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng duy nhất
- Nguyễn Ai Quốc được tin Hội Việt Nam cách mạng thanh niên phân liệt thành hai
nhĩm , mổi nhĩm tổ chức thành một Đảng cộng sản, người liền rời khỏi Xiêm, sang Trung Quốc để thống nhất các tổ chức cộng sản
b Nội dung hội nghị:
- Với cương vị là phái viên của Quốc tế cộng sản, Nguyễn Ai Quốc triệu tập đại biểu của Đơng Dương Cộng sản Đảng và An Nam cộng sản đảng đến Cửu Long để bàn việc thống nhất
- Hội nghị Bắt đầu họp Từ 6-1-1930 đến 7-2-1930 Hội nghị hợp nhất Đảng ở Cửu Long (Hương Cảng) TQ - Tại hội nghị Nguyễn Ai Quốc phê phán những quan điểm sai lầm của các tổ chức cộng sản riêng lẻ và nêu chương trình hội nghị
- Hội nghị đã thảo luận và nhất trí thống nhất các tổ chức cộng sản thành một Đảng
duy nhất , lấy tên là Đảng cộng sản Việt Nam, thơng qua Chính cương vắn tắt, sách lược
vắn tắt của Đảng do Nguyễn Ai Quốc sọan thảo (Đĩ Cương lĩnh chính trị dầu tiên của Đảng
cộng sản VN)
- Ban chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng thành lập gồm 7 ủy viên do Trịnh Đình Cửu đứng đầu
- 24/02/1930, theo đề nghị của Đơng Dương cộng sản Liên đồn tổ chức này đã được nha nhập vào Đảng cộng sản Việt Nam