- Kết thúc 21 năm chiến đấu chống Mỹ và 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, chấm dứt ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc và chế độ phong kiến ở nước ta, hoàn thành cách mạng dân tộc d[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT BÌNH PHƯỚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN KHUYẾN
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN HỌC SINH ÔN TẬP ( trong thời gian nghỉ học để phòng chống địch bệnh Covid-19)
Bộ môn: LỊCH SỬ _ LỚP 12A9,10
Bài 22 NHÂN DÂN HAI MIỀN TRỰC TIẾP CHIẾN ĐẤU CHỐNG ĐẾ QUỐC MỸ XÂM LƯỢC NHÂN DÂN MIỀN BẮC VỪA CHIẾN ĐẤU VỪA SẢN XUẤT
(1965 – 1973) Câu 1.Hãy cho biết âm mưu và thủ đoạn của Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mĩ
ở miền Nam ( 1965-1968)
*Hoàn cảnh:Sau thất bại Chiến lược “chiến tranh đặc biệt”
*Khái niệm(bản chất): Đây là hình thức chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới, được tiến
hành bằng quân Mỹ, đồng minh Mĩ và quân đội Sài Gòn+ cố vấn Mĩ+ phương tiện chiến
tranh hiện đại của Mĩ
*Âm mưu: giành lại thế chủ động trên chiến trường, đẩy quân giải phóng miền Nam vào thế
phòng ngự bị động rồi lụi tàn.
*Biện pháp thực hiện:
- Mỹ cho mở cuộc hành quân “tìm diệt” vào căn cứ của quân ta ở Vạn Tường ( Quảng Ngãi)
- Tăng cường quân Mĩ và quân đồng minh mở 2 cuộc phản công: mùa khô 1965-1966 và 1966-1967 nhằm “tìm diệt” và “bình định” vào căn cứ kháng chiến
Câu 2 quân nhân miền Nam đã Chiến đấu chống “chiến tranh cục bộ”của Mỹ như thế nào ?
A/ Quân sự
* C hiến thắng Vạn Tường ( Quãng Ngãi 18/8/1965 )
+ 08/1965: Mỹ huy động 9000 quân tấn công Vạn Tường.Sau 1 ngày quân chủ lực của và
nhân dân địa phương đã giành thắng lợi
+ Vạn Tường được coi là “Ấp Bắc” mở ra khả năng đánh thắng chiến lược”chiến tranh
cục bộ”,mở đầu cao trào “tìm Mỹ đánh, tìm ngụy diệt” khắp miền Nam.
* Chieán thaéng 2 mùa khô :
- Đông – Xuân 1965-1966
+ Mĩ mở 450 cuộc hành quân lớn nhỏ trong đó có 5 cuộc hành quân”tìm diệt”vào hướng chính là Đông Nam Bộ và Liên Khu V
+ Ta với thế trận chiến tranh nhân dân đánh địch ở mọi lúc mọi nơi đã diệt 42.000 tên và nhiều phương tiện chiến tranh
- Đông – Xuân 1966-1967 :
Trang 2+ Mỹ mở 895cuộc hành quân, cĩ 3cuộc hành quân “bình định” và “tìm diệt” lớn, lớn nhất đánh vào căn cứ Dương Minh Châu (Bắc Tây Ninh) nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của ta + Ta phản cơng khắp nơi, bẻ gãy 3 cuộc hành quân lớn,diệt 68.000 tên và nhiều phương tiện chiến tranh
* Cuộc tổng tiến cơng nổi dậy tết Mậu Thân 1968:
+ Hướng tấn cơng: trọng tâm là các đơ thị.
+ ý nghĩa:
-Làm lung lay ý chí xâm lược của Mĩ
-Buộc Mĩ phải tuyên bố”phi Mĩ hĩa” chiến tranh xâm lược( tức thừa nhận thất bại trong
CL”chiến tranh cục bộ”).
-Mở ra cục diện “vừa đánh, vừa đàm”, đánh dấu bước ngoặt của cuộc k/c
b Chính trị
+ ở nơng thơn , quần chúng đấu tranh phá từng mảng “ Ấp chiến lược”
+ ở thành thị ,quần chúng đấu tranh địi mĩ rút về nước
+ Vùng giải phĩng được mở rộng
Câu 4/.Nêu âm mưu và thủ đoạn của mĩ trong Chiến lược “Việt Nam hĩa chiến tranh”
và “Đơng Dương hĩa chiến tranh”(1969-1973) của Mỹ.
*Hồn cảnh:Sau thất bại của chiến lược “Chiến tranh cục bộ
*Khái niệm(bản chất): Đây là hình thức chiến tranh xl thực dân kiểu mới được tiến hành
bằng quân đội Sài Gịn là chủ yếu + quân Mĩ+ đồng minh Mỹ do Mỹ cố vấn và chỉ huy
*Âm mưu: “Dùng người Việt đánh người Việt”, “dùng người Đơng Dương đánh người
Đơng Dương”
*Biện pháp thực hiện:
+Tăng cường viện trợ kt, quân sự cho ngụy quyền SG.
+ Mở rộng chiến tranh phá hoại M.Bắc.
+ Bắt tay với các nước lớn(TQ+LX) cơ lập CM Việt Nam.
Câu 5/ Quân dân miền nam chiến đấu chống chiến lược “Việt Nam hĩa chiến tranh”
và “Đơng Dương hĩa chiến tranh” của Mỹ như thế nào ?
A/ Thắng lợi về chính trị - Ngoại giao
- Ngày 6.6.1969, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hịa miền Nam Việt Nam thành lập, được 23 nước cơng nhận, 21 nước đặt quan hệ ngoại giao
- Ngày 04-1970 : hội nghị cấp cao 3 nước Đơng Dương quyết tâm đồn kết chống Mỹ
- Kí hiệp định Pa-Ri về Việt Nam(1/1973)
B/ Thắng lợi quân sự:
-Năm 1970, quân dân Việt-Campuchia đập tan cuộc hành quân xâm lược Campuchia của
Mỹ và quân Sài Gịn
- Năm 1971, quân dân Việt – Lào đập tan cuộc hành quân “Lam Sơn 719” của Mỹ và
quân Sài Gịn
- Cuộc tiến cơng chiến lược(1972) buộc Mỹ tuyên bố”Mĩ hĩa” trở lại chiến tranh xl
- Chiến thắng “Điện Biên Phủ trên khơng”(cuối 1972) của quân dân miền Bắc buộc Mĩ phải kí hiệp định Pa-Ri
Trang 3c/ Trên mặt trận chống bình định
- Ở các đô thị miền Nam, phong trào đấu tranh của nhân dân nổ ra rầm rộ
- Tại các vùng nông thôn , đồng bằng, rừng núi đều có phong trào “ phá ấp chiến lược” chống “ bình định” của địch
* Những thắng lợi trên đánh dấu về căn bản hồn thành nhiệm vụ”đánh cho Mĩ cút”
Câu 6 Cuộc Tiến cơng chiến lược 1972
– 30/3/1972: quân ta bất ngờ mở cuộc tiến cơng chiến lược, đánh vào Quảng Trị, làm hướng tấn cơng chủ yếu, rồi phát triển rộng khắp miền Nam
* Kết quả : Cuối 6-1972 ta chọc thủng ba phịng tuyến Quảng Trị , Tây Nguyên, Đơng
Nam Bộ , diệt 20 vạn quân Sài gịn , giải phĩng nhiều vùng đất rộng lớn
- Sau đĩ, địch phản cơng mạnh, gây cho ta nhiều thiệt hại Mỹ tiến hành trở lại chiến tranh phá hoại miền Bắc
* Ý nghĩa.
- Giáng địn mạnh vào chiến lược “Việt Nam hĩa” chiến tranh
- Buộc Mỹ phải tuyên bố “Mỹ hĩa” trở lại cuộc chiến tranh (tức thừa nhận sự thất bại
của chiến lược Việt Nam hĩa chiến tranh)
Câu 7 Trình bày những thành tích của nhân dânMiền Bắc chiến đấu chống chiến tranh
phá hoại lần II ( trận Điện biên phủ trên khơng), vai trị hậu phuong miền Bắc?
* Cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai của mĩ.
- Ngày 6/4/1972, Mĩ cho không quân và hải quân bắn phá một số nơi thuộc khu IV
- Ngày 16 – 4 – 1972 , Ních xơn tuyên bố chính thức tiến hành chiến tranh khơng quân phá hoại miến Bắc lần II
- Quân dân miền Bắc đã chủ động , chống trả ngay từ đầu , các hoạt động sản xuất xây dựng miền bắc vẩn không bị ngừng trệ
- 18/12/1972 đến 29/12/1972 Mĩ mở cuộc tập kích chiến lược bắn phá Hà Nội, Hải Phịng bằng B52 trong 12 ngày nhằm giành thắng lợi quân sự quyết định, buộc ta ký hiệp định cĩ lợi cho Mỹ
* Kết quả :
- Quân dân miền Bắc đã đập tan cuộc tập kích chiến lược đường không bằng máy bay B52 của chúng bắn rơi 81 máy bay, 43 phi cơng Thắng lợi này được coi như trận :
“Điện Biên Phủtrên khơng ”
* Ý Nghĩa : - Thắng lợi của nhân dân miền Bắc trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá
hoại lần thứ hai của đế quốc Mĩ , đỉnh cao là chiến thắng trong trận “điện biên phủ trên khơng” là thắng lợi đã quyết định của ta
- Buộc Mỹ phải tuyên bố ngưng các hoạt động chống phá miền Bắc và ký Hiệp định Paris (27-1-1973)
Câu 8 / Hiệp định pari năm 1973 về chấm dứt chiến tranh , lập lại hịa bình ở Việt Nam được kí trong bối cảnh lịch sử nào ? Nêu nội dung cơ bản và ý nghĩa của hiệp định
A/ Hồn cảnh.
Trang 4- Sau cuộc tổng tiến cơng và nổi dậy Xuân Mậu Thân(1968)của Việt Nam, Mĩ phải chấp nhận đến bàn đàm phán ở Pa-Ri.
- Quân và dân miền Bắc đả đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng máy bay B52 vào HN
và hải phòng trong 12 ngày đêm (12/1972) của Mĩ
* Mĩ buộc phải kí hiệp định Pari( 27/1/1973)
B/ Nội dung của Hiệp định Paris
- Hoa Kỳ và các nước cam kết tơn trọng độc lập, chủ quyền thống nhất và tồn vẹn lãnh thổ của Việt Nam
- Hai bên ngừng bắn ở miền Nam Hoa Kì cam kết chấm dứt mọi hoạt động chống phá miền Bắc Việt Nam
- Hoa Kỳ rút hết quân của mình, quân đồng minh, cam kết khơng can thiệp vào nội bộ của miền Nam Việt Nam
- Nhân dân miền Nam tự quyết định tương lai chính trị thơng qua tổng tuyển cử tự do không có sự can thiệp nước ngoài
- Các bên cơng nhận thực tế miền Nam Việt Nam cĩ 2 chính quyền, 2 quân đội, 2 vùng kiểm sốt và 3 lực lượng chính trị
- Hai bên ngừng bắn, trao trả cho nhau tù binh và dân thường bị bắt
- Hoa Kỳ cam kết gĩp phần vào việc hàn gắn vết thương chiến tranh ở Việt Nam và Đơng Dương, thiết lập quan hệ bình thường cùng cĩ lợi với Việt Nam
C/ Ý nghĩa lịch sử :
- Là văn bản pháp lí quốc tế cơng nhận các quyền dân tộc cơ bản của Việt Nam.
- Là thắng lợi của sự kết hợp giữa đấu tranh chính trị, quân sự, ngoại giao
- Việt Nam căn bản hồn thành nhiệm vụ“ đánh cho Mĩ cút“
- Làm thay đổi so sánh lực lượng cĩ lợi cho cách mạng- tạo thời cơ thuận lợi để nhân dân 2 miền tiếp tục đt chống các âm mưu, hành động mới cuả Mĩ và cq Sài Gịn
Bài 23 KHƠI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – XÃ HỘI Ở MIỀN BẮC,
GIẢI PHĨNG HỒN TỒN MIỀN NAM (1973 – 1975) Câu 1: Hãy cho biết âm mưu và hành động mới của mỹ và chính quyền Sài Gịn sau hiêp định pari cuộc đấu tranh của nhân dân ta ở Miền Nam chống âm mưu và hành động mới của Mĩ diễn ra như thế nào ?nêu ý nghĩa của chiến thắng phước long
* Aâm mưu hành động của Mĩ và chính quyền Sài Gòn sau hiệp định pari
- 3-1973, Mỹ rút quân về nước , Nhưng mỹ vẫn giữ lại 2 vạn cố vấn quân sự , tiếp tục viện trợ quân sự, kinh tế cho chính quyền Sài Gịn
- Chính quyền Sài Gịn ngang nhiên phá hoại Hiệp định Paris, tiến hành chiến dịch
“tràn ngập lãnh thổ”.
*Cu ộc chiến đấu của ta
+Nghị quyết 21 TW Đảng(7/1973).
- Tháng 7/1973, Hội nghị Trung ương lần thứ 21 nêu rõ nhiệm vụ cơ bản của cách mạng
miền Nam là tiếp tục cách mạng dân tộc, dân chủ
Trang 5+ Chiến thắng Phước Long.
- Thực hiện nghị quyết 21, quân dân miền Nam kiên quyết đánh trả địch, bảo vệ và mở rộng vùng giải phĩng
- Cuối năm 1974 đầu năm 1975, ta mở đợt hoạt động quân sự vùng đồng bằng sơng Cửu Long và Đơng Nam Bộ, giành thắng lợi lớn trong chiến dịch đánh Đường 14 – Phước Long -Quân đội SG phản kích quyết liệt để chiếm lại nhưng thất bại, cịn Mĩ chỉ phản ứng yếu ớt, chủ yếu dùng áp lực đe dọa từ xa
- Chiến thắng Phước Long của quân ta cho thấy sự lớn mạnh và khả năng thắng lợi của quân ta, sự suy yếu và bất lực của quân độ Sài Gòn cũng như khả năng can thiệp rất hạn chế của Mĩ
Câu 2 : Hãy cho biết điều kiện lịch sử , chủ trương kế hoạch giải phĩng Miền Nam , Nêu nội dung của kế hoạch đĩ ?
* Điều kiện lịch sử
- Sau hiệp định pari , nhất là Cuối năm 1974 đầu năm 1975, trong tình hình so sánh
lực lượng ở miền Nam thay đổi cĩ lợi cho cách mạng Mĩ phải rút hết quân về nước
- Thực tế thắng lợi Phước Long ( 6-1-1975) với sự suy yếu và bất lực của quân đội Sài Gịn khả năng can thiệp trở lại bằng quân sự rât hạn chế của Mĩ mở ra thời cơ mới cho cách mạng Miền Nam
* Nội Dung
- Bộ chính trị Trung ương Đảng đề ra kế hoạch giải phĩng miền Nam trong hai
năm 1975 – 1976, nhận định “cả năm 1975 là thời cơ” và “nếu thời cơ đến vào đầu hoặc
cuối năm 1975 thì lập tức giải phĩng miền Nam trong năm 1975”,
- Cần phải tranh thủ thời cơ đánh nhanh thắng nhanh để đở thiệt hại về người và của cho nhân dân
Câu 3 Trình bày những nét chính về diễn biến của Cuộc Tổng tiến cơng và nổi dậy Xuân 1975.
a Chiến dịch Tây Nguyên (4/3 đến 24/3/1975)
- Tây Nguyên là địa bàn chiến lược quan trọng Nhưng do nhận định sai hướng tiến cơng của ta, địch chốt giữ ở đây một lực lượng mỏng,Bộ Chính trị quyết định chọn Tây Nguyên làm hướng tiến cơng
- Ngày 4/3 ta đánh nghi binh ở Pleiku, Kontum,
- 10/3/1975,ta tiến cơng và giải phĩng Buơn Mê Thuột Ngày 12-03, địch phản cơng
chiếm lại nhưng khơng thành
- Ngày 14/3/1975 địch được lệnh rút quân khỏi Tây Nguyên Trên đường rút chạy, chúng bị quân ta truy kích tiêu diệt
- Ngày 24.03.1975, ta giải phĩng Tây Nguyên với 60 vạn dân
* Ý nghĩa :
- Mở ra quá trình sụp đổ của ngụy quân, ngụy quyền
- Là thắng lợi cĩ ý nghĩa chiến lược: Chuyển cuộc kháng từ tiến cơng chiến lược ở Tây Nguyên sang Tổng tiến cơng chiến lược trên tồn miền Nam
Trang 6b Chiến dịch Huế - Đà Nẵng (21/3 đến 29/03/1975)
- Trong khi chiến dịch Tây Nguyên tiếp diễn, Bộ chính trị quyết định giải phĩng hồn tồn miền Nam, trước hết là chiến dịch giải phĩng Huế - Đà Nẵng
- 21/03/ 1975 quân ta tấn cơng và bao vây địch ở Huế
- 25/03/1975, ta tấn cơng vào cố đơ Huế ,(26/03) giải phĩng Huế và tồn tỉnh Thừa Thiên
- Cùng thời gian, ta giải phĩng thị xã Tam Kỳ, Quảng Ngãi, Chu Lai, uy hiếp Đà Nẵng từ
phía Nam
- Sáng 29/3/1975 quân ta tiến cơng Đà Nẵng, đến 3 giờ chiều ta chiếm tồn bộ thành phố.
- Từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, các tỉnh cịn lại ven biển miền Trung, Nam Tây Nguyên, một số tỉnh ở Nam Bộ lần lượt nổi dậy giành chính quyền
* ý nghĩa: Chiến thắng Huế-Đà Nẵng là thắng lợi quan trọng gây nên tâm lí tuyệt vọng trong
ngụy quyền, đưa cuộc Tổng tiến cơng và nổi dậy của quân ta tiến lên một bước với sức mạnh
áp đảo
c Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (26/4 đến 30/4/1975) :
- Sau hai chiến dịch, Bộ chính trị quyết định giải phĩng miền Nam trước mùa mưa
(5/1975) Chiến dịch giải phĩng Sài Gịn được mang tên “Chiến dịch Hồ Chí Minh”.
- 17 giờ ngày 26/4, quân ta mở đầu chiến dịch, 5 cánh quân tiến vào trung tâm Sài Gịn,
đánh chiếm các cơ quan đầu não của địch
- 10 giờ 45 phút ngày 30/4, xe tăng của ta tiến vào Dinh Độc Lập, bắt sống tồn bộ
Chính phủ Trung ương Sài Gịn Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng khơng điều kiện
- 11 giờ 30 phútcùng ngày, lá cờ cách mạng tung bay trên tịa nhà Phủ tổng thống, chiến dịch
Hồ Chí Minh tồn thắng
- Chiến dịch Hồ Chí Minh tồn thắng đã tạo điều kiện vô cùng thuận lợi cho quân ta tiến công và nổi dậy giải phĩng hồn tồn các tỉnh cịn lại ở Nam Bộ
-Ngày 2/5/1975, Châu Đốc là tỉnh cuối cùng được giải phĩng.
*ý nghĩa: Là chiến dịch lớn nhất trong cuộc k/c chống Mĩ, cứu nước, hồn thành cuộc
CMDTDCND trong cả nước, thống nhất đất nước về mặt lãnh thổ
Câu 4 : Hãy trình bày nguyên nhân và ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước
từ 1954 đến 1975
a/ Nguyên nhân thắng lợi :
- Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh với đường lối chính trị, quân sự độc lập, tự chủ, đúng đắn, sáng tạo, linh hoạt
- Truyền thống yêu nước và đồn kết của dân tộc, chiến đấu dũng cảm vì sự nghiệp cách mạng
- Hậu phương miền Bắc đáp ứng kịp thời các yêu cầu của cuộc chiến đấu ở hai miền
- Sự phối hợp chiến đấu và đồn kết giúp đỡ của nhân dân 3 nước Đơng Dương
- Sự đồng tình ủng hộ, giúp đỡ của các lực lượng cách mạng, hịa bình, dân chủ trên thế giới, nhất là của Liên Xơ, Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa khác
b/ Ý nghĩa :
Trang 7- Kết thúc 21 năm chiến đấu chống Mỹ và 30 năm chiến tranh giải phóng dân tộc, chấm dứt ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc và chế độ phong kiến ở nước ta, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, thống nhất đất nước
- Mở ra một kỷ nguyên mới của lịch sử dân tộc: đất nước độc lập, thống nhất, đi lên CNXH
- Tác động mạnh đến tình hình nước Mỹ và thế giới, cổ vũ phong trào cách mạng thế giới, nhất là phong trào giải phóng dân tộc
- Cùng với chiến thắng Bạch Đằng, Chi Lăng, Đống Đa, Điện Biên Phủ, đại thắng mùa xuân 1975 đã cắm thêm một mốc vinh quang chói lọi trong quá trình đi lên của lịch sử Việt Nam Có tầm quan trọng quốc tế, có tính thời đại sâu sắc