- Đặc điểm bộ răng của dơi thích nghi với chế độ ăn sâu bọ: Răng nhọn sắc dễ phá vở vỏ kitin.. của sâu bọ?[r]
Trang 1GIÁO VIÊN: TRƯƠNG THỊ NGỌC THANH
Trang 2Nêu đặc điểm cấu tạo của thỏ thích nghi với điều kiện sống?
KIỂM TRA KIẾN THỨ C CŨ
Trang 4Gấu bắc cực
Dơi
Trang 5Thú mỏ vịt
Trang 6Chuột chũi
Sóc
Trang 7Tê giác
Thỏ
Hươu cao cổ
Trang 8I ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Đọc thông tin SGK + quan sát hình ảnh nêu nhận xét của em về sự đa dạng của lớp thú?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 9Sơ đồ giới thiệu một số bộ Thú quan trọng.
LỚP THÚ
(Có lông
mao, có
tuyến sữa)
Trang 10I ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
+ Lớp thú có số lượng loài rất lớn, sống ở khắp nơi + Phân chia lớp thú dựa vào đặc điểm sinh sản, bộ răng, chi
+ Lớp thú rất đa dạng nhưng vẫn có sự thống nhất vì chúng đều có lông mao và tuyến sữa
II BỘ THÚ HUYỆT, BỘ THÚ TÚI
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 11Thú mỏ vịt
Trang 12Trứng của Thú mỏ vịt
Con non đang liếm sữa mẹ
Con non → trưởng thành
Thú cái đẻ từ 2-3 trứng vào tổ bằng lá cây mục, trứng lớn bằng
trứng chim sẻ được thú mẹ ấp khoảng 1 tuần thì nở thành thú mỏ vịt con trần trụi mà đã có răng sữa, răng sữa sẽ mất đi khi thú đã lớn
Trang 131 BỘ THÚ HUYỆT (đẻ trứng, nuôi con bằng sữa)
- Đại diện: Thú mỏ vịt
- Đặc điểm cấu tạo của thú mỏ vịt:
+ Có lông mao dày.
+ Có màng bơi.
+ Đẻ trứng, nuôi con bằng sữa, chưa có núm vú.
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 14Cho biết tên con vật, chúng sống ở đâu?
Trang 15Mỗi lứa Kanguru đẻ 1 con, màu đỏ chưa có mắt, tai Con non rất nhỏ chỉ nặng 0,8 – 1g (bằng hạt đậu dài
khoảng 3cm)
Con non yếu không thể tự
bú được sữa mẹ tại sao lại
có thể lớn lên được?
Trang 16GẤU TÚI
THÚ CÓ TÚI LÔNG VÀNG CHUỘT TÚI
Trang 17Sóc túi
Chuột túi
Chuột đất túi
Chó sói túi
Trang 18Koala hay còn gọi là Gấu túi
Trang 19+ Phôi không có nhau, con non rất nhỏ, yếu, phải tiếp tục phát triển trong túi da ở bụng mẹ, thú mẹ có núm vú.
2 BỘ THÚ TÚI
- Đặc điểm cấu tạo thú túi
+ Chi sau dài khỏe, đuôi dài.
- Đại diện: Kanguru
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 20III BỘ DƠI, BỘ CÁ VOI
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 21Sống trên cây Sống trong hang động, kẽ đá
Sống trong lá Sống ở nhà hoang, chùa
Dơi thường sống ở đâu? Lối sống như thế nào?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 22Quan sát hình 49.1, đọc thông tin SGK trả lời câu hỏi:
- Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của dơi thích nghi với đời sống bay?
Trang 23A- Cấu tạo ngoài của dơi
1 Cánh tay; 2 Ống tay; 3 Bàn tay; 4 Ngón tay
1 Chi trước biến đổi thành cánh da, màng cánh rộng, thân
ngắn, hẹp
2 Có cách bay thoăn thoắt, thay hướng đổi chiều linh hoạt
3 Chân yếu có tư thế bám vào cành cây treo ngược cơ thể
Khi bay chân rời vật bám, tự buông mình từ cao.
Cánh dơi khác cánh chim ở đặc điểm nào?
- Tại sao dơi có cánh, biết bay như chim nhưng lại được xếp vào lớp Thú?
Trang 24- Đặc điểm bộ răng của dơi thích nghi với chế độ
ăn sâu bọ: Răng nhọn sắc dễ phá vở vỏ kitin
của sâu bọ.
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 25- Đại diện: Dơi ăn quả và dơi ăn sâu bọ
- Dơi là loài thú có cấu tạo thích nghi với đời sống bay:
+ Có màng cánh rộng, thân ngắn và hẹp nên có cách bay thoăn thoắt
+ Chân yếu có tư thế bám vào cành cây treo ngược
cơ thể Khi bắt đầu bay chân rời vật bám, tự buông mình từ cao.
- Bộ răng nhọn dễ dàng phá vỏ kitin của sâu bọ.
1 BỘ DƠI
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 27Cá voi xanh
Tại sao Bộ cá voi biết
bơi như cá mà lại xếp
vào lớp thú?
- Đẻ con, có tuyến vú, nuôi con bằng sữa
- Hô hấp bằng phổi
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 28Cá Voi thích nghi với đời sống ở nước :
- Cơ thể hình thoi, cổ ngắn không phân biệt với thân
- Lông tiêu biến
- Lớp mỡ dưới da rất dày
- Chi trước biến thành chi bơi dạng bơi chèo.
- Vây đuôi nằm ngang, bơi bằng cách uốn mình theo chiều dọc
2 BỘ CÁ VOI
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
- Đại diện: Cá voi xanh, cá heo
Trang 29- Cá voi sống theo đàn, đẻ mỗi lứa 1 con dài tới 7m, sau 2-3 năm mới lại đẻ, cá voi con bú
mẹ khoảng 7 tháng, sau 3 năm mới trưởng thành Số lượng loài ít, cần được bảo vệ.
Hiện nay cá voi gặp những trở ngại gì trong cuộc sống?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 30Ô nhiễm môi trường
Trang 31Nạn săn bắt cá voi, cá heo
Trang 32- Em biết gì về loài cá heo?
Trang 33HÌNH ẢNH MỘT SỐ LOÀI THÚ SỐNG Ở BIỂN
Bị biển
Trang 34IV BỘ ĂN SÂU BỌ, BỘ GẶM NHẤM, BỘ ĂN THỊT
? Trình bày đặc điểm của bộ ăn sâu bọ?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 35Bộ răng của bộ Ăn
Trang 36Chân của bộ Ăn sâu bọ thích nghi với lối sống tìm mồi như thế nào?
TL: Chân trước ngắn, bàn rộng, ngón to khỏe
để đào hang.
Trang 37- Đại diện: Chuột chù, chuột chũi
- Mõm kéo dài thành vòi, răng nhọn, có đủ 3 loại răng, răng hàm có 3 - 4 mấu nhọn
- Chân trước ngắn, bàn rộng, ngón to khỏe để đào hang.-Thị giác kếm phát triển, khứu giác phát triển
- Đại diện: chuột chù, chuột chũi
1 BỘ ĂN SÂU BỌ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 38Em có biết
Chuột chù còn có tên gọi nào khác?
Vì sao có tên gọi như vậy?
Chuột chù còn có tên gọi khác là chuột xạ Chuột xạ có mùi hôi rất đặc trưng Mùi hôi này được tiết ra từ các tuyến da ở hai bên thân chuột đực Nhưng đối với họ hàng nhà chuột chù, thì đây là “hương thơm” để chúng nhận ra nhau Hương thơm này càng nồng nặc hơn về mùa sinh sản của chúng.
Chuột chũi sống đào hang trong đất, bộ lông dày mượt, tai mắt nhỏ, ẩn trong lông Trong khi đi, đuôi va chạm vào thành đường hầm nhờ những lông xúc giác mọc trên đuôi mà con vật nhận biết được đường đi.
Trang 40Bộ răng điển hình của bộ gặm
nhấm
Bộ răng sóc
Bộ răng của bộ Gặm nhấm
có đặc điểm gì, thích nghi với đời sống gặm nhấm?
TL: Răng cửa lớn sắc, luôn mọc dài, thiếu răng nanh (khoảng trống hàm).
2 BỘ GẶM NHẤM
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 41Một số hình ảnh về bộ gặm nhấm
Chuột hải ly
Chuột nhảy Chuột lang
Trang 42- Đại diện: Chuột đồng, sóc
- Răng cửa lớn, sắc, luôn mọc dài, thiếu răng nanh.
- Đại diện: Chuột đồng, sóc, nhím…
2 BỘ GẶM NHẤM
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 43Tại sao chuột nhà hay cắn phá những vật dụng
không phải là thức ăn như bàn ghế, áo, quần, ?
Do răng cửa luôn mọc dài ra cho nên chúng phải
gặm nhấm để mài mòn răng.
- Dùng thuốc diệt chuột, đặt bẫy diệt chuột …
- Không tạo điều kiện cho chuột phát triển: sắp xếp
đồ đạt gọn gàng, ngăn nắp
- Không tiêu diệt các loài thiên địch của chuột.
Làm như thế nào để hạn chế sự sinh sôi, nảy nở
của chuột?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 44Bộ răng của bộ Ăn thịt có đặc điểm gì thích
nghi với đời sống ăn thịt?
3 BỘ ĂN THỊT
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 45Các ngón chân có vuốt cong, dưới có đệm thịt dày nên đi rất êm.
Chân của Bộ ăn thịt thích
nghi với lối sống săn mồi như
thế nào?
Trang 46Một số loài vật thuộc bộ ăn thịt
Trang 47- Đại diện: Mèo, chó, sư tử, gấu
- Bộ răng: răng cửa sắc nhọn Răng nanh dài nhọn Răng hàm có mấu dẹp, sắc.
- Móng chân có vuốt cong, dưới có đệm thịt êm.
3 BỘ ĂN THỊT
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 48Lợn
Đọc thông tin SGK/Tr166
và quan sát hình, tìm đặc điểm chung để xếp các loài thú này vào bộ móng guốc.
Thú móng guốc có số lượng ngón chân tiêu giảm, đốt cuối của mỗi ngón có sừng bao bọc được gọi là guốc.
Môi trường sống của Thú móng guốc ở đâu?
- Ở cạn.
V CÁC BỘ MÓNG GUỐC, BỘ LINH TRƯỞNG
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 49- Chân cao, trục ống chân,
cổ chân, bàn và ngón chân gần như thẳng hàng.
- Chỉ có những đốt cuối của
ngón chân có guốc bao bọc mới chạm đất nên diện tích tiếp xúc với đất hẹp.
Chân thú móng guốc có đặc điểm gì thích nghi với
lối di chuyển
nhanh?
1 CÁC BỘ MÓNG GUỐC
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 51Nêu các đại diện thuộc bộ linh trưởng?
2 BỘ LINH TRƯỞNG
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 52Các thú thuộc bộ linh trưởng có tập tính gì?
- Tập tính : + Đi bằng chân.
+ Thích nghi với đời sống ở cây
- Bàn tay, bàn chân có 5 ngón, ngón cái đối diện với ngón còn lại, thích nghi với sự cầm nắm, leo trèo.
Đặc điểm nào giúp thú linh trưởng thích nghi với đời sống ở
cây ?
Khỉ hình người
2 BỘ LINH TRƯỞNG
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 53+ Đi bằng hai chân.
Trang 54Tại sao bộ linh trưởng là động vật tiến hoá
nhất gần với loài người ?
- Mang những đặc điểm giống con người:
+ Bàn tay, bàn chân có 5 ngón; ngón cái đối diện với các ngón còn lại.
+ Cầm nắm linh hoạt.
- Bán cầu não cũng khá phát triển và có thể hình
thành nhiều phản xạ có điều kiện.
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 55VI VAI TRÒ CỦA THÚ
?Các loài thú có vai trò như thế nào trong cuộc sống của chúng ta
và trong tự nhiên?
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 56- Cung cấp thực phẩm, sức kéo : trâu, bò…
VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 57- Cung cấp nguồn dược liệu : hươu, gấu…
Nhung hươu
Xương gấu,
xương hổ Mật gấu
VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 58Sừng bò
Da Báo Sừng tê giác
Ngà voi
VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 59- Phục vụ du lịch, giải trí : cá heo, khỉ, voi …
VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 60- Tiêu diệt động vật gặm
nhấm có hại cho nông
nghiệp, lâm nghiệp : mèo,
chồn gấu …
Mèo
Chồn Ecmin
Mèo chộp Chuột,
leo cây để ăn ấu trùng
VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 62VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
- Thú có vai trò rất lớn trong đời sống con người
+ Trong tự nhiên: Tạo sự cân bằng sinh thái
+ Trong đời sống con người: Cung cấp thực phẩm, sức kéo, dược liệu, nguyên liệu làm đồ mĩ nghệ và tiêu diệt gặm nhấm có hại…
- Có hại: phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh, cắn phá đồ dùng,…
Trang 63Nạn săn bắn động vật hoang dã
Trang 64Chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ động vật hoang dã ?
- Xây dựng khu bảo tồn động vật hoang dã, tổ chức chăn nuôi những loài có giá trị kinh tế.
- Trồng cây gây rừng, phủ xanh đất trống đồi núi trọc
tạo môi trường sống cho động vật hoang dã.
- Cần có luật về bảo vệ thiên nhiên, luật săn bắn hợp
lí.
- Tăng cường tuyên tuyền giáo dục mọi người bảo vệ
động vật, không săn bắn bừa bãi.
Trang 65? Hình ảnh này cho thấy một số loài thú nuôi ở gia đình
có thể bị mắc một số bệnh gì ?
Để phòng tránh dịch bệnh thì người chăn nuôi cần phải giữ vệ sinh chuông trại, tiêm phòng bệnh cho gia súc theo qui định của cơ quanThú y
Trang 66Cái chết của chú voi ở Bản Đôn – Đắc Lắk
vì nhiều vết chém của bọn săn trộm ngà voi.
Trang 67VI VAI TRÒ CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
- Biện pháp bảo vệ các loài thú hoang dã, quý hiếm:+ Bảo vệ động vật hoang dã
+ Xây dựng khu bảo tồn động vật
+ Tổ chức nhân nuôi những loài có giá trị
Trang 68Bức ảnh đầu tiên của tê giác VN được chụp tại vườn quốc gia Cát Tiên
Ảnh tư liệu vườn quốc gia Cát Tiên.
Trang 69VII ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 70Lớp Bộ
lông Tuần hoàn thần Hệ
kinh
Sinh sản răng Bộ Thâ n
răng cửa, răng nanh,răng hàm
4ngăn
Máu
đỏ tươi
2 vòng
Có hiện tượng thai sinh,
đẻ con
và nuôi con bằng sữa
Bộ não phát triển
Động vật hằng nhiệt
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Trang 71VII ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA THÚ
CHỦ ĐỀ: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ
Thú là động vật có tổ chức cơ thể cao nhất, có đặc điểm:
- Cơ thể có lông mao bao phủ
- Có hiện tượng thai sinh nuôi con bằng sữa
- Bộ răng phân hóa thành 3 loại: Răng cửa, răng nanh, răng hàm
- Tim có 4 ngăn, máu đỏ tươi đi nuôi cơ thể
- Bộ não phát triển, đặc biệt là bán cầu não và tiểu não
- Là động vật hằng nhiệt
Trang 721 Báo có khả năng này mà sư tử không có.
2 Bộ răng nhọn săc thích nghi với loại thức ăn gì?
3 Vai trò có lợi ở bộ gặm nhắm?
4 Bộ răng phân hoá rõ: răng cửa, răng nanh, răng hàm giúp thích nghi chế độ thức ăn gì?
5 Bộ có tác hại lớn nhất?
6 Tập tính sống đào hang trong đất là đặc điểm của đại diện nào?
1 2 3 4 5
6
Trang 73- Học thuộc bài, trả lời câu hỏi 2, 3 SGK trang 165.
- Đọc mục “Em có biết”.