TUYẾN TIÊU hóa (TUYẾN nước bọt và TUYẾN tụy) (mô PHÔI)

TUYẾN NƯỚC BỌT- Tuyến ngoại tiết túi kiểu chùm nho - Chia nhiều tiểu thùy - Có 2 phần: + Chế tiết + Bài xuất - 3 loại tuyến: tùy vị trí - CN: làm ẩm, bôi trơn khoang miệng và thức ăn; ti

TUYẾN TIÊU HÓA

I TUYẾN NƯỚC BỌT

- Tuyến ngoại tiết túi kiểu chùm nho

- Chia nhiều tiểu thùy

- Có 2 phần:

+ Chế tiết + Bài xuất

- 3 loại tuyến: tùy vị trí

- CN: làm ẩm, bôi trơn khoang miệng

và thức ăn; tiêu hóa một phần glucid nhờ có men amylase

 Phần chế tiết

+ Nang nước:

- Hình bầu dục ngắn, lòng hẹp, thành dày.

- 2 loại TB: TB cơ BM và TB tiết nước.

+ Nang nhầy:

- Lòng nang tuyến rộng.

- TB có hình tháp hay khối vuông: chế tiết nhầy.

+ Nang pha:

- Vừa tiết nước, vừa tiết nhầy.

- Có cả 2 loại TB.

Các loại nang tuyến nước bọt

 Phần bài xuất

+ Ống BX trong tiểu thùy = ống nhỏ

- BM vuông đơn + Ống bài xuất gian tiểu thùy

- BM vuông tầng hoặc trụ tầng

- Chỗ đổ ra khoang miệng là BM lát tầng không sừng hóa

1 Tuyến mang tai:

+ To nhất

+ Hầu hết là nang nước

+ Tiết IgA vào trong nước bọt

2 Tuyến dưới hàm:

+ Gồm cả 3 loại nang + Đa số làTB tiết nước

3 Tuyến dưới lưỡi:

+ Cấu tạo như trên

+ Đa số là TB tiết nhầy

II TUYẾN TỤY

- Ngoại tiết

- Nội tiết (tiểu đảo Langerhans)

- Xen lẫn vào nhau

+ Chia thành nhiều tiểu thùy

+ Mỗi tiểu thùy đều có phần ngoại tiết (97%) và phần nội tiết (3%)

1 Tụy ngoại tiết

+ CT: kiểu túi chùm nho

+ Có 2 phần:

- Chế tiết

- Bài xuất + CN:Tiết ra dịch tụy:

- Có tính kiềm,

- Chứa Ca, Na và các men amylase, lipase, trypsin, chymotrypsin

a Nang tuyến:

+ TB chế tiết: 1 hàng TB hình tháp

+ TB trung tâm nang tuyến: dẹt, không liên tục

b Ống bài xuất:

OBX nang tuyến (BM vuông đơn) OBX trong tiểu thùy OBX gian tiểu thùy(BM trụ đơn ) ống tụy chính và ống tụy phụ

tá tràng

Sơ đồ cấu tạo tụy ngoại tiết

2 Tụy nội tiết

+ Có khoảng 2 triệu đảo Langerhans

+ Tập trung nhiều ờ phần đuôi tụy

+ Dạng tuyến lưới.

+ Có ít nhất 5 loại TB:

polypeptid (hạ huyết áp, KT tiết dịch vị và hormon đảo tụy)

và dịch tụy.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1 GS Trương Đình Kiệt, 1994, Mô Học, NXB Y

học.

2 PGS.TS.BS Nguyễn Trí Dũng, TS.BS Phan

Chiến Thắng, 2005, Mô học, NXB Y học.

3 Liz Carlos Juunqueira, 2003, José Carneiro,

Basic Histology, Lange Medical Books

McGraw-Hill, tenth editon, United States of American.

4 José Carneiro, Louis C Junqueira & John A

Long, 1971, Basic Histology, Lange Medical

Books McGraw-Hill, United States of American.