doppler mạch tiêu hóa, tĩnh mạch cửa và các tĩnh mạch gan u gan

Doppler mạch tiêu hóa bình thường III.. GiảI phẫu và sinh lý mạch ganTuần hoàn gan và qui tắc số 3: Gan được nuôi dưỡng từ hai hệ mạch: - ĐMGan nhánh của thân tạng - TMCửa: TM lách và mạ

Doppler M¹ch tiªu ho¸, TÜnh m¹ch cöa vµ

c¸c tÜnh m¹ch gan

U gan

I Giải phẫu và Sinh lý mạch gan

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường III Bệnh lý động mạch

IV Bệnh lý tĩnh mạch

V Nối thông cửa-chủ

VI Bệnh lý U gan

C¸c TM trªn gan:

I Gi¶I phÉu vµ sinh lý m¹ch gan

Gi¶I phÉu

TMC:

I Gi¶I phÉu vµ sinh lý m¹ch gan

Gi¶I phÉu

I GiảI phẫu và sinh lý mạch gan

Tuần hoàn gan và qui tắc số 3:

Gan được nuôi dưỡng từ hai hệ mạch:

- ĐMGan (nhánh của thân tạng)

- TMCửa: TM lách và mạch treo (chủ yếu là MTTT)

Lượng máu mà gan nhận được từ hai hệ mạch này theo qui tắc số 3 (người bình thường, lúc đói và nghỉ ngơi):

TMC trung gian giữa 2 hệ mao mạch:

- Giường mao mạch mạc treo và lách

- Giường mao mạch trong gan

Hệ thống cửa:

* Tăng sức cản tuần tuần hoàn TMC:

- Trước gan: huyết khối, chèn ép TMC, schistosomiasis

- Tại gan: xơ gan

- Sau gan: HC Budd-Chiari, huyết khối TMCD do u

* Tăng lưu lượng tuần hoàn TMC:

I Giải phẫu và Sinh lý mạch tiêu hóa

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường

- Thân tạng và ĐM gan: dốc lên thẳng, dốc xuống giảm dần, RI thấp

Vmax TT : 130 cm/s Vmax ĐMG : 60 cm/s

Động mạch:

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường

- ĐM MTTD:

Dòng chảy có sức cản cao, không thay đổi theo bữa ăn,

Động mạch:

* Đk: < 13mm, giảm khi hít sâu.

* Dòng chảy:

- Liên tục về gan;

- Thay đổi nhẹ theo nhịp thở, nhịp tim;

- Tăng khi hít sâu;

- V: 10-20 cm/s

- Lưu lượng: 600 1200 l/s, tăng sau ăn –

Tĩnh mạch cửa:

Dòng chảy về gan,

thay đổi nhẹ theo

nhịp thở

Tĩnh mạch cửa:

Thay đổi theo nhịp thở

Tĩnh mạch cửa:

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường

- Dòng chảy dao động 3 pha theo nhĩ và thất phải (2 pha đầu: đầy nhĩ rồi thất, pha cuối: nhĩ co).

- Hít sâu: V tăng và mất 3 pha.

Tĩnh mạch gan:

I Giải phẫu và Sinh lý mạch gan

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường

Nhåi m¸u m¹c treoBÖnh Rendu-Osler

NM MT cấp do cục nghẽn, huyết khối:

- CĐ Doppler khó ( chướng hơi) => chụp mạch

NMMT m¹n:

Vmax t¨ng

hÑp lç xuÊt ph¸t do x¬ v÷a

- Gi·n mao m¹ch ch¶y m¸u di truyÒn: NST tréi, ch¶y m¸u nhiÒu lÇn, cã thÓ nhiÒu vÞ trÝ (phæi, gan, èng tiªu hãa, hèc mòi)

- Gi·n mao m¹ch: nhiÒu m¹ng m¹ch gi·n cã th«ng §M-TM

BÖnh Rendu-Osler:

I GiảI phẫu và Sinh lý mạch gan

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường III Bệnh lý động mạch

IV Bệnh lý tĩnh mạch

V Nối thông cửa-chủ

VI Đặc điểm mạch U gan

Nội dung

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöaHuyÕt khèi TMC

HC Budd-Chiari

- TE: thứ phát sau đặt catheter TM rốn, viêm rốn

- NL: chấn thương, nhiễm trùng, K gan, K tụy…

* Sán máng, xơ gan mật nguyên phát…

Iv Bệnh lý tĩnh mạch

Xơ gan và tăng áp lực cửa:

SA: thường thấy vị trí cản trở tuần hoàn cửa: trư

ớc gan (hiếm), sau gan (hiếm), tại gan (thường gặp)

Xơ gan:

- Thay đổi hình thái (teo gan phải, PT IV; phì

đại gan trái)

- Bờ gan mấp mô

- Nhu mô gan thô

- Nốt tái tạo, thoái hóa

Xơ gan và tăng áp lực cửa:

§­êng kÝnh TMC Dßng ch¶y TMC C¸c ®­êng nèi cöa-chñ L¸ch to

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

Đk TMC > 13 mm

( đo vùng cuống gan)

- Không thay đổi theo

Doppler giúp đánh giá hậu quả huyết động

- Giảm lưu lượng TMC: tùy mức độ xơ gan và vòng nối cửa-chủ (tăng lưu lượng ĐMG và cung lượng tim)

Đo lưu lượng cửa trên Doppler không đánh giá mức độ của xơ gan do: cách đo, tùy từng bn

- TMC trong gan có thể có dòng ngược chiều

- TMG: một pha (bù)

Iv Bệnh lý tĩnh mạch

Xơ gan và tăng áp lực cửa:

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM cöa:

§¶o chiÒu dßng ch¶y theo nhip thë

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM cöa:

Li gan dßng

ch¶y nh¸nh II

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM cöa:

Nh¸nh cöa tr¸i

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM vành vị (TM dạ dày trái)

Bình thường

Xơ gan và tăng áp lực cửa:

TM vµnh vÞ (TM d¹ dµy tr¸i)

Gi·n > 6 mm

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM vµnh vÞ (TM d¹ dµy tr¸i)

Gi·n > 6 mm

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

TM vµnh vÞ (TM d¹ dµy tr¸i)

Gi·n > 6 mm

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

Giãn TM thành dạ dày Đường trước: hang vị

Sau trái qua lách: thân vị

Xơ gan và tăng áp lực cửa:

Gi·n TM l¸ch-thËn

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

L¸ch to

Trôc lín qua rèn l¸ch > 12 cm

X¬ gan vµ t¨ng ¸p lùc cöa:

- Xơ gan, viêm tụy, HC tăng sinh tủy, nhiễm trùng…

- K gan / xơ gan

SA: HK là cấu trúc có âm trong lòng mạch

- Gđ đầu: giảm âm (cục máu tươi) => khó thấy

- Gđ sau (nhanh): tăng âm

Doppler: khẳng định dòng chảy

- Không hoàn toàn (dòng chảy bao quanh HK)

Huyết khối TMC:

Iv Bệnh lý tĩnh mạch

Huyết khối TMC:

Huyết khối cục

đông hoặc u

HuyÕt khèi TMC:

HuyÕt khèi TMC:

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

HK kh«ng hoµn toµn (dßng ch¶y bao quanh):

HuyÕt khèi TMC:

HK kh«ng hoµn toµn:

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

HuyÕt khèi TMC:

HK nhánh cửa PT III, ĐM bù trừ, dòng chảy hướng gan

Huyết khối TMC:

HK TMC, §M bï trõ / HCC

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

HuyÕt khèi TMC:

Cavernome: PT 4 ngược

Huyết khối TMC:

Hoµn toµn (Cavernome cöa):

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

HuyÕt khèi TMC:

Hoµn toµn (Cavernome cöa):

HuyÕt khèi TMC:

Héi chøng Budd-Chiari:

Iv BÖnh lý tÜnh m¹ch

Héi chøng Budd-Chiari:

t¸i th«ng

Héi chøng Budd-Chiari:

I GiảI phẫu và Sinh lý mạch gan

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường III Bệnh lý động mạch

IV Bệnh lý tĩnh mạch

V Nối thông cửa-chủ

VI Đặc điểm mạch U gan

V Nèi Th«ng cöa - chñ

A Nèi cöa-chñ ngo¹i khoa:

Nèi TM MTTT-TMCD, lµ pp ®­îc lùa chän khi ®iÒu trÞ néi chèng ch¶y m¸u (b»ng tiªm x¬ ) thÊt b¹i …

- Vùng nối thông thường khó thấy, TMCD chỗ nối thường có dòng chảy mạnh và rối

V Nối Thông cửa - chủ

A Nối cửa-chủ ngoại khoa:

HÑp nèi cöa-chñ bªn-bªn

A Nèi cöa-chñ ngo¹i khoa:

B Nèi cöa-chñ can thiÖp:

TIPS (trans-hepatic intrajugular porto-systemic shunt)

V Nèi Th«ng cöa - chñ

TIPS (trans-hepatic intrajugular porto-systemic shunt)

Dßng ch¶y rèi Ph¸t triÓn tæ chøc lan thµnh Prothese

HÑp Prothese

V Nèi Th«ng cöa - chñ

B Nèi cöa-chñ can thiÖp:

TIPS (trans-hepatic intrajugular porto-systemic shunt)

I Giải phẫu và Sinh lý mạch gan

II Doppler mạch tiêu hóa bình thường III Bệnh lý động mạch

IV Bệnh lý tĩnh mạch

V Nối thông cửa-chủ

VI Đặc điểm mạch U gan

- Vị trí và mức độ lan rộng về giải phẫu

- Hình thái của U: cấu trúc âm, độ đồng đều, vùng hoại tử, viền giảm âm

- Tổn thương TMCửa/ TMGan kế cận

- Hình thái của gan: U/xơ gan => HCC

- Mất/giảm u khi ép gan => U máu

VI Đặc điểm mạch u gan

Sơ đồ tưới máu

của U trên

Doppler theo

Tanaka

1 U m¸u: Kh«ng tÝn hiÖu m¹ch trªn Doppler mµu vµ xung

yÕu lµ TM, víi vïng ho¹i tö

h×nh nan hoa b¸ch xe

VI §Æc ®iÓm m¹ch u gan

A U lµnh tÝnh:

Sẹo trung tâm (20%)

U đồng đều, giảm hoặc đồng âm

Doppler: tín hiệu phổ ĐM (IR

A U lành tính

3 Phì đại nốt khu trú:

PT IV, mạch hình lan hoa, phổ ĐM.

VI Đặc điểm mạch u gan

A U lành tính

3 Phì đại nốt khu trú:

A U lành tính

3 Phì đại nốt khu trú:

Phát triển mạch tân sinh theo mức độ phát triển của ung thư, có 2 dạng:

- ĐM giãn ngoằn ngoèo

- TM giãn

- nhiều mạch nhỏ kèm dò vi ĐM-TM (khó thấy trên Doppler); thấy => gợi ý ung thư

VI Đặc điểm mạch u gan

B U ác tính:

nhiÒu cuèng m¹ch trong u

VI §Æc ®iÓm m¹ch u gan

B U ¸c tÝnh

HCC:

dßng ch¶y kiªn tôc

B U ¸c tÝnh

HCC:

VI §Æc ®iÓm m¹ch u gan

HK TMG ph¶i, TMCD th«ng

B U ¸c tÝnh

HCC:

§MG rèn: phæ

§M quanh u: V cao 3- 5kHz