Chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chơng trình giáo dục phổ thông Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ của Chơng trình giáo dục phổ thông đợc thể hiện cụ thể trong các chơng trình
Trang 1CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
KIẾN THỨC, KỸ NĂNGTRONG CHƯƠNG TRèNH MễN
TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG *******************************
Người thực hiện : Lõm Quốc Thỏi
THPT Buụn Ma Thuột Thỏng 10/2010 A.GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG TRONG CHƯƠNG TRèNH GIÁO DỤC PHỔ THễNG
I Giới thiệu chung về chuẩn
1 Chuẩn là những yêu cầu, tiêu chí (gọi chung là yêu cầu) tuân thủ những nguyên tắc nhất định, đợc dùng
để làm thớc đo đánh giá hoạt động, công việc, sản phẩm của lĩnh vực nào đó và khi đạt đợc những yêu cầu của chuẩn thì cũng có nghĩa là đạt đợc mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lí hoạt động, công việc, sản phẩm đó
Yêu cầu là sự cụ thể hóa, chi tiết, tờng minh của chuẩn, chỉ ra những căn cứ để đánh giá chất lợng Yêu cầu
có thể đợc đo thông qua chỉ số thực hiện Yêu cầu đợc xem nh những điểm kiểm soát và để đánh giá chất lợng
đầu vào, đầu ra cũng nh quá trình đào tạo
2 Những yêu cầu cơ bản của chuẩn:
2.1 Chuẩn phải có tính khách quan, rất ít lệ thuộc vào quan điểm hay thái độ chủ quan của ngời sử dụng chuẩn.
2.2 Chuẩn phải có hiệu lực tơng đối ổn định cả về phạm vi lẫn thời gian áp dụng, không luôn luôn thay đổi Tuy nhiên chuẩn phải có tính phát triển, không tuyệt đối cố định
2.3 Đảm bảo tính khả thi có nghĩa là chuẩn đó có thể đạt đợc (là trình độ hay mức độ dung hòa hợp lý giữa yêu cầu phát triển ở mức cao hơn với những thực tiễn đang diễn ra)
2.4 Đảm bảo tính cụ thể, tờng minh và đạt tối đa chức năng định lợng
2.5 Đảm bảo mối liên quan, không mâu thuẫn với các chuẩn khác trong cùng lĩnh vực hoặc những lĩnh vực gần gũi khác.
II Chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chơng trình giáo dục phổ thông
Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ của Chơng trình giáo dục phổ thông đợc thể hiện cụ thể trong các chơng trình môn học, hoạt động giáo dục (gọi chung là môn học) và các chơng trình cấp học
Đối với mỗi môn học, mỗi cấp học, mục tiêu của môn học, cấp học đợc cụ thể hóa thành chuẩn kiến thức, kỹ năng của chơng trình môn học, chơng trình cấp học
1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chơng trình môn học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của môn học mà học sinh cần phải và có thể đạt đợc sau mỗi đơn vị kiến thức (mỗi bài, chủ đề, chủ điểm, mô
đun)
Chuẩn kiến thức, kĩ năng của một đơn vị kiến thức là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng
của đơn vị kiến thức mà học sinh cần phải và có thể đạt đợc
Yờu cầu về kiến thức, kỹ năng thể hiện mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng
Mỗi yờu cầu về kiến thức, kỹ năng cú thể được chi tiết hơn bằng những yờu cầu về kiến thức, kỹ năng cụ thể, tường minh hơn; bằng những vớ dụ thể hiện được cả nội dung kiến thức, kỹ năng và mức độ cần đạt về kiến thức,
kỹ năng (thường gọi là minh chứng)
2 Chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chơng trình cấp học là các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ
năng của các môn học mà học sinh cần phải và có thể đạt đợc sau từng giai đoạn học tập trong cấp học.
Trang 2CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
2.1 Chuẩn kiến thức, kỹ năng ở chơng trình các cấp học, đề cập tới những yêu cầu tối thiểu về kiến thức, kỹ năng mà học sinh cần và có thể đạt đợc sau khi hoàn thành chơng trình giáo dục của từng lớp học và cấp học Các chuẩn này cho thấy ý nghĩa quan trọng của việc gắn kết, phối hợp giữa các môn học nhằm đạt đợc mục tiêu giáo dục của cấp học
2.2 Việc thể hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng ở cuối chơng trình cấp học thể hiện hình mẫu mong đợi về ngời học sau mỗi cấp học và cần thiết cho công tác quản lý, chỉ đạo, đào tạo, bồi dỡng giáo viên
2.3 Chơng trình cấp học đã thể hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng không phải đối với từng môn học mà đối với
từng lĩnh vực học tập Trong văn bản về chơng trình của các cấp học, các chuẩn kiến thức, kỹ năng đợc biên
soạn theo tinh thần:
a) Các chuẩn kiến thức, kỹ năng không đợc viết cho từng môn học riêng biệt mà viết cho từng lĩnh vực học tập nhằm thể hiện sự gắn kết giữa các môn học và hoạt động giáo dục trong nhiệm vụ thực hiện mục tiêu của cấp học
b) Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ đợc thể hiện trong chơng trình cấp học là các chuẩn của
cấp học, tức là những yêu cầu cụ thể mà học sinh cần đạt đợc ở cuối cấp học Cách thể hiện này tạo một tầm
nhìn về sự phát triển của ngời học sau mỗi cấp học, đối chiếu với những gì mà mục tiêu của cấp học đã đề ra
3 Chuẩn kiến thức, kỹ năng của CTGDPT có những đặc điểm:
3.1 Chuẩn đợc chi tiết, tờng minh bởi các yêu cầu cụ thể, rõ ràng về kiến thức, kỹ năng
3.2 Chuẩn có tính tối thiểu, nhằm đảm bảo mọi học sinh cần phải và có thể đạt đợc những yêu cầu cụ thể này
3.3 Chuẩn kiến thức, kỹ năng là thành phần của CTGDPT
Trong Chơng trình giáo dục phổ thông, Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ đối với ngời học đợc thể hiện, cụ thể hoá ở các chủ đề của chơng trình môn học theo từng lớp và ở các lĩnh vực học tập; đồng thời, Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ cũng đợc thể hiện ở phần cuối của chơng trình mỗi cấp học Chuẩn kiến thức, kỹ năng là thành phần của CTGDPT đảm bảo việc chỉ đạo dạy học, kiểm tra, đánh giá theo chuẩn sẽ tạo nên sự thống nhất trong cả nớc; làm hạn chế tình trạng dạy học quá tải, hạn chế đa thêm nhiều nội dung nặng nề, quá cao so với chuẩn vào dạy học, kiểm tra, đánh giá; góp phần làm giảm tiêu cực của dạy thêm, học thêm; tạo điều kiện cơ bản, quan trọng để có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi theo chuẩn
IV Chuẩn kiến thức, kỹ năng của Chơng trình giáo dục phổ thông vừa là căn cứ vừa là mục tiêu của dạy học, kiểm tra, đánh giá, thi
Chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về thái độ của Chơng trình giáo dục phổ thông bảo đảm tính thống nhất, tính khả thi, phù hợp của CTGDPT; bảo đảm chất lợng và hiệu quả của quá trình giáo dục
1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng là căn cứ:
1.1 Biên soạn sách giáo khoa và các tài liệu hớng dẫn dạy học, kiểm tra, đánh giá, đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá
1.2 Chỉ đạo, quản lí, thanh, kiểm tra thực hiện dạy học, kiểm tra, đánh giá, sinh hoạt chuyên môn, đào tạo, bồi dỡng cán bộ quản lý và giáo viên
1.3 Xác định mục tiêu của mỗi giờ học, mục tiêu của quá trình dạy học đảm bảo chất lợng giáo dục
1.4 Xác định mục tiêu kiểm tra, đánh giá đối với từng bài kiểm tra, bài thi; đánh giá kết quả giáo dục từng môn học, lớp học, cấp học
2 Tài liệu “Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kỹ năng của CTGDPT “ biờn soạn theo hướng chi tiết cỏc yờu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng của chuẩn kiến thức, kỹ năng bằng cỏc nội dung chọn lọc trong
sỏch giỏo khoa và theo cỏch nờu trong mục II
Tài liệu giỳp cỏc cỏc bộ chỉ đạo chuyờn mụn, cỏn bộ quản lý giỏo dục, giỏo viờn, học sinh nắm vững và thực
hiện đỳng theo chuẩn kiến thức, kỹ năng
3 Yêu cầu dạy học bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng đồng thời với đổi mới phơng pháp dạy học
3.1 Yêu cầu chung
a) Căn cứ chuẩn kiến thức, kỹ năng để xác định mục tiêu bài học Chú trọng dạy học nhằm đạt đ ợc các yêu cầu cơ bản và tối thiểu về kiến thức, kỹ năng, đảm bảo không quá tải và không quá lệ thuộc hoàn toàn vào SGK; mức độ khai thác sâu kiến thức, kỹ năng trong SGK phải phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh
Trang 3CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
b) Sáng tạo về phơng pháp dạy học phát huy tính chủ động, tích cực, tự giác học tập của học sinh Chú trọng rèn luyện phơng pháp t duy, năng lực tự học, tự nghiên cứu; tạo niềm vui, hứng khởi, nhu cầu hành động và thái
độ tự tin trong học tập cho học sinh
c) Dạy học thể hiện mối quan hệ tích cực giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với học sinh; tiến hành thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh, kết hợp giữa học tập cá thể với học tập hợp tác, làm việc theo nhóm
d) Dạy học chú trọng đến việc rèn luyện các kĩ năng, năng lực, tăng cờng thực hành và gắn nội dung bài học với thực tiễn cuộc sống
e) Dạy học chú trọng đến việc sử dụng có hiệu quả phơng tiện, thiết bị dạy học đợc trang bị hoặc các do giáo viên, học sinh tự làm; quan tâm ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
f) Dạy học chú trọng đến việc động viên, khuyến khích kịp thời sự tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập; đa dạng nội dung, các hình thức, cách thức đánh giá và tăng cờng hiệu quả việc đánh giá
3.2 Yêu cầu đối với cán bộ quản lí cơ sở giáo dục
a) Nắm vững chủ trơng đổi mới giáo dục phổ thông của Đảng, Nhà nớc Nắm vững mục đích, yêu cầu, nội dung đổi mới thể hiện cụ thể trong các văn bản chỉ đạo của ngành, trong CT-SGK, PPDH, sử dụng phơng tiện, TBDH, hình thức tổ chức dạy học và đánh giá kết quả giáo dục
b) Nắm vững yêu cầu dạy học bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng trong CTGDPT, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, động viên, khuyến khích giáo viên tích cực đổi mới PPDH
c) Có biện pháp quản lý, chỉ đạo tổ chức thực hiện đổi mới PPDH trong nhà trờng một cách hiệu quả; thờng xuyên, kiểm tra, đánh giá các hoạt động dạy, học theo định hớng dạy học bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng
đồng thời với tích cực đổi mới PPDH
d) Động viên, khen thởng kịp thời những giáo viên thực hiện có hiệu quả đồng thời với phê bình, nhắc nhở những ngời cha tích cực ĐMPPDH, dạy quá tải do không bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng
3.3 Yêu cầu đối với giáo viên
a) Bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng để thiết kế bài giảng; mục tiêu của bài giảng là đạt đợc các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về kiến thức, kỹ năng Dạy không quá tải và không quá lệ thuộc hoàn toàn vào SGK; việc khai thác sâu kiến thức, kỹ năng phải phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh
b) Thiết kế, tổ chức, hớng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức đa dạng, phong phú, có sức hấp dẫn phù hợp với đặc trng bài học, với đặc điểm và trình độ học sinh, với điều kiện cụ thể của lớp, trờng và địa phơng
c) Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh đợc tham gia một cách tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá, phát hiện, đề xuất và lĩnh hội kiến thức; chú ý khai thác vốn kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng đã có của học sinh; tạo niềm vui, hứng khởi, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cho học sinh; giúp các em phát triển tối đa năng lực, tiềm năng của bản thân
d) Thiết kế và hớng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bài tập phát triển t duy và rèn luyện kĩ năng; h-ớng dẫn sử dụng các TBDH; tổ chức có hiệu quả các giờ thực hành; hh-ớng dẫn học sinh có thói quen vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn
e) Sử dụng các phơng pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lí, hiệu quả, linh hoạt, phù hợp với đặc trng của cấp học, môn học; nội dung, tính chất của bài học; đặc điểm và trình độ HS; thời lợng dạy học và các
điều kiện dạy học cụ thể của trờng, địa phơng
B.MỨC ĐỘ THỰC HIỆN
Việc thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trỡnh giỏo dục phổ thụng mụn Toỏn cần theo cỏc quan điểm
cơ bản: sỏt thực, trực quan, đỳng chuẩn và đổi mới
SÁT THỰC:
- Sỏt với nội dung chuẩn, với thực tế đối tượng và điều kiện giảng dạy, với thời lượng cho phộp; biờn soạn
đủ dạng cỏc bài luyện tập tương đương với cỏc vớ dụ nờu trong chuẩn nhằm giỳp học sinh rốn luyện kĩ năng giải toỏn đạt chuẩn hoỏ và phõn hoỏ theo mức độ yờu cầu của chương trỡnh chuẩn và chương trỡnh nõng cao Đảm bảo thực hiện ở mỗi học kỳ của một lớp (10, 11, 12) cú: tối thiểu 2 tiết thực hành, 5 tiết ụn tập, 5 tiết kiểm tra; số tiết cũn lại phõn bổ cho cỏc tiết dạy học lý thuyết: bài tập theo tỉ lệ 66:34 Thực hiện chuẩn gắn với chương trỡnh tự chọn của bộ mụn
Trang 4CHƯƠNG TRÌNH MÔN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- Chú trọng các ví dụ và bài toán có nội dung thực tiễn đời sống và gắn với các môn học khác (làm cho học sinh thấy rõ Toán học gắn với cuộc sống và làm quen với việc áp dụng tri thức Toán học để giải các bài toán thực tế, các bài toán của môn học Vật lí, Hoá học, Sinh học, …)
TRỰC QUAN:
- Tiếp cận chuẩn bằng phương pháp trực quan nhằm giảm tính hàn lâm, giảm các nội dung nặng nề, đơn giản hoá những vấn đề phức tạp, nhưng không làm mất tính chính xác và suy luận có lý mà chuẩn đề ra
- Dạy và học kiến thức kĩ năng theo chuẩn trên cơ sở dẫn dắt từng bước từ những ví dụ và mô tả khái niệm một cách rõ ràng, tránh áp đặt thiếu tự nhiên
ĐÚNG CHUẨN:
- Đúng kiến thức, kĩ năng, mức độ phức tạp của dạng loại toán minh hoạ, những lưu ý nêu trong chuẩn
- Trước hết đảm bảo đạt chuẩn hoá và phân hoá theo mức độ yêu cầu của chương trình chuẩn và chương trình nâng cao; hạn chế các ví dụ và bài tập phức tạp, đòi hỏi kĩ thuật và mẹo mực nội dung khô cứng thiếu tự nhiên khó tiếp thu, giảm bớt số lượng công thức cần nhớ Đảm bảo sự gọn, chặt chẽ và hệ thống kiến thức, kĩ năng mà chuẩn nêu
- Khi cần thiết mới trình bày chi tiết lại các kiến thức, kĩ năng liên quan đã được học ở lớp dưới Tăng cường tính chủ động của học sinh trong giờ học
ĐỔI MỚI:
- Đổi mới về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá
- Theo chỉ đạo dạy và học của Bộ GD&ĐT: Đổi mới kiểm tra đánh giá theo chuẩn, đổi mới công cụ kiểm tra đánh giá, đổi mới thời lượng, đổi mới thứ tự thực hiện kiến thức kĩ năng chuẩn nêu, đổi mới phương tiện dạy học để đổi mới phương pháp dạy học tăng cường tính chủ động của học sinh trong giờ học, giúp học sinh tích cực, hứng thú học tập Tìm tòi sáng tạo những cách đưa nội dung học tập một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, tự nhiên mà vẫn chính xác Cần đa dạng hoá các hoạt động thực hiện chuẩn ( ôn lại kiến thức, giới thiệu kiến thức mới, học trước ở nhà, làm tại lớp, chia theo đề tài thực hiên cá nhân hay nhóm nhỏ, áp dụng ngay kiến thức vừa học, câu hỏi trắc nghiệm khách quan, sử dụng máy tính cầm tay để giải toán …)
VỚI HỌC SINH
- Với học sinh đại trà của mọi vùng miền, nội dung được nêu trong cuốn sách này là nội dung học tập bắt buộc phải đạt, không hạn chế nội dung học tập với học sinh có nhu cầu học tập nâng cao
- Với những học sinh có nhu cầu học tập mở rộng nâng cao hoặc đối tượng học sinh khá, giỏi có thể tham khảo Chương trình Nâng cao hoặc Chương trình Chuyên của Bộ GD&ĐT ban hành; có thể tham khảo trong sách giáo khoa, hoặc sách bài tập, sách tham khảo nội dung chuyên mà nhà trường tuyển chọn hoặc có thể tự học theo năng lực bản thân
- Học sinh ở vùng thuận lợi, cần được tăng cường chất lượng học tập qua việc tiếp cận các nguồn thông tin, các phương tiện công nghệ để củng cố, mở rộng, nâng cao kiến thức
- Chuẩn kiến thức, kĩ năng của Chương trình Trung học Phổ thông môn Toán giúp các em học sinh tự học,
tự kiểm tra kiến thức, kĩ năng của bản thân theo các yêu cầu cơ bản, tối thiểu của kiến thức, kĩ năng môn toán mà học sinh cần phải có và phải đạt được qua học tập Học sinh tự học, tự kiểm tra theo chuẩn kiến thức, kĩ năng qua học, kiểm tra các khái niệm cơ bản, các kĩ năng cơ bản, các công thức cần nhớ, các phương pháp giải, các dạng toán, ví dụ minh hoạ tương ứng với các chủ đề của chương trình; tự nghiền ngẫm nội dung học tập theo một yêu cầu, phong cách riêng và với tốc độ phù hợp Tự học không những giúp học sinh tự thân nắm nội dung học một cách chắc chắn và bền vững, xác định phương pháp học tập và kĩ năng vận dụng tri thức, rèn luyện ý chí và năng lực hoạt động sáng tạo; tự thân bù đắp cho mình những lỗ hổng về kiến thức đáp ứng với yêu cầu của chương trình (Qua các hoạt động học tập: Xây dựng kế hoạch, tập trung sức lực và thời gian cho nội dung cơ
Trang 5CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
bản, trọng tõm, quan trọng nhất, nội dung cũn khuyết hoặc chưa rừ, trỏnh dàn trải, phõn tỏn Nỗ lực, tự lực nắm nội dung học tập thụng qua: đọc, túm tắt tổng hợp, so sỏnh, phõn loại; tự làm bài tập, đề kiểm tra Tranh thủ sự giỳp đỡ của thầy cụ giỏo, của bạn bố và của cha mẹ, anh em trong gia đỡnh, trong dũng họ)
VỚI GIÁO VIấN
- Với giỏo viờn thỡ nội dung cơ bản nờu trong cuốn sỏch này là căn cứ để soạn bài, tiến hành dạy học, ụn
tập và dựa trờn đú để kiểm tra đỏnh giỏ kết quả học tập của học sinh vừa chuẩn hoỏ vừa phõn húa theo đặc điểm
vựng, miền cho cỏc đối tượng học sinh khỏc nhau; đỏnh giỏ theo đề tự luận, để TNKQ hoặc đề hỗn hợp gồm cả bài toỏn tự lụõn lẫn bài toỏn TNKQ Đảm bảo ụn tập cú chất lượng hiệu quả nhằm hệ thống hoá kiến thức đã học, hoàn thiện kĩ năng giải bài tập, qua ôn tập bổ khuyết cho những phát hiện thiếu sót về kiến thức, kĩ năng về suy luận toán học thiếu căn cứ lôgic hoặc cha hợp lí; nhờ đó tạo cho từng học sinh vững tin vào năng lực bản thân có thể đạt kết quả tốt trong các kì kiểm tra đánh giá, thi cử
Việc ôn tập môn Toán cần đạt tới hiểu đợc bản chất và vận dụng đợc các nội dung học; khi ôn tập không nên quá chú
ý vào việc tìm những thủ thuật ghi nhớ đợc nhiều, dĩ nhiên nhớ là cơ sở cần cho việc giải các bài toán, nhng không đủ; bởi vì việc nắm vững các cách giải các dạng loại bài toán cơ bản cho nhiều khả năng đạt kết quả tốt trong kiểm tra thi
cử Việc ôn tập giúp ta nhớ nội dung học tốt hơn và thực sự hữu ích cho việc giải các bài toán Sự quan trọng của việc ôn tập là ở chỗ: giúp học sinh hệ thống lại và rút ra những điều cơ bản, chủ yếu, khái quát hoá của những kiến thức – kĩ năng đã học để thấy đợc sự tơng đồng, tơng ứng, đồng dạng, biến đổi về hình, khái niệm, phơng pháp, dạng toán trong chơng trình môn học của toàn cấp học hay của một lớp
Giỏo viờn hớng dẫn ôn tập, cần quán triệt rõ: những cách ôn tập đều là những biểu hiện cụ thể của việc hệ thống hoá kiến thức theo hớng làm rõ cấu trúc của từng phần, từng chơng, từng mạch kiến thức, từng chủ đề hay toàn thể của chơng trình; làm rõ vị trí của mỗi kiến thức và quan hệ giữa các kiến thức; tránh việc hệ thống hoá nặng tính hình thức
nh liệt kê các công thức, các định lí, các dạng toán đã học theo đúng khuôn mẫu và trình tự nh trong sách giáo khoa Cùng với việc hớng dẫn học sinh hệ thống hoá kiến thức, giáo viờn giúp học sinh sắp xếp các bài tập và phân chia thành các dạng loại bài tập để nắm vững cách giải chung cho từng dạng loại chính, đồng thời nhắc lại và ghi ra đợc những kiến thức, định lí, công thức, suy luận đã học ở lớp dới, nay thờng phải sử dụng nhiều để giải toán ở lớp 12 Trong tình hình thực tế hiện nay, giáo viờn cần tổ chức dạy và học chu đáo ngay từ đầu năm học, ôn tập đều đặn sau từng chơng mục, giúp học sinh tự giải các câu hỏi và bài tập nờu trong chuẩn kiến thức, kĩ năng; tuyệt nhiờn không làm thay
- Giỏo viờn cần phải linh hoạt trong dạy, cú thể dẫn dắt học sinh tiếp cận kiến thức, kĩ năng trỡnh bày theo phương phỏp khỏc, cỏch khỏc hoặc thay bởi vớ dụ khỏc tuỳ theo đối tượng, vựng miền để thực hiện chuẩn phự hợp với mức độ nhận thức của mừi loại đối tượng Trong dạy học cũng như kiểm tra đỏnh giỏ cần lưu ý tới cụng cụ mỏy tớnh cầm tay để giảm tải về phần tớnh và tăng cường về phần toỏn cũng như đổi mới cả trỡnh bày lời giải lẫn khõu ra đề và đỏp ỏn tương ứng yờu cầu tớnh đỳng hoặc tớnh gần đỳng; khớch lệ những học sinh cú cỏch giải đỳng bới những kiến thức, kĩ năng của bản thõn nỗ lực học tập
VỚI CƠ QUAN, CÁN BỘ QUẢN Lí GIÁO DỤC
- Với cỏc cơ quan, cỏn bộ quản lớ giỏo dục thỡ nội dung cơ bản nờu trong cuốn sỏch này là căn cứ tối thiểu
để đỏnh giỏ, kiểm tra việc dạy và học
- Trong thanh tra, kiểm tra dạy và học cần quỏn triệt tinh thần:
+ Khuyến khớch giỏo viờn sỏng tạo linh hoạt trong mỗi bài học, tiết học; giỏo viờn cú thể trỡnh bày dạy nội dung kiến thức như đó nờu trong cuốn sỏch, tuy nhiờn cú thể linh hoạt trong cỏch trỡnh bày (cú thể trỡnh bày
Trang 6CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
theo phương phỏp khỏc, cỏch khỏc hoặc thay bởi vớ dụ khỏc tương tự về mức độ nhận thức); kiểm tra (hoặc ra
đề thi) đỳng theo yờu cầu mức độ đó đề cập trong cuốn sỏch với những bài toỏn khỏc tương đương mức độ nhận thức;
+ Cần lưu ý tới cụng cụ mỏy tớnh cầm tay để giảm tải về phần tớnh và tăng cường về phần toỏn để đổi mới cả trỡnh bày lời giải lẫn khõu ra đề và đỏp ỏn tương ứng yờu cầu tớnh đỳng hoặc tớnh gần đỳng;
+ Khớch lệ những học sinh cú cỏch giải đỳng bới những kiến thức, kĩ năng của bản thõn nỗ lực học tập
DẠY HỌC THEO CHUẨN KT - KN
Trong dạy học môn Toán ở trờng phổ thông thờng gặp các loại điển hình, đó là: dạy học khái niệm; dạy học
định lí (tính chất, ); dạy học bài tập (luyện tập – thực hành); dạy học ôn tập chơng (học kỳ, ) và kiểm tra
(ch-ơng, học kỳ, ) Trong đó, 4 loại bài đầu thờng có cấu trúc là: Mục tiêu bài học, chuẩn bị của giáo viên và học sinh, gợi ý về phơng pháp dạy học, tiến trình bài học; dự kiến kiểm tra, đánh giá và hớng dẫn bài tập
Mỗi phần có nội dung và ý nghĩa nh sau:
+ Mục tiêu bài học: chỉ rõ các yêu cầu học tập cần đạt (về kiến thức, kĩ năng, t duy và thái độ) sau mỗi bài
học, sau mỗi nội dung học, sao cho đạt đợc chuẩn và phù hợp đối tợng và vùng miền.
+ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh: chỉ rõ một số thiết bị chủ yếu đặc trng cho giờ học, bài học, nh: mô
hình, hình vẽ, bảng (bảng tổng kết, bảng số liệu, ), biểu, bảng phụ, phiếu học tập, thớc kẻ, máy tính cầm tay, giấy trong v.v Hình vẽ, bảng, biểu: dùng để minh hoạ hoặc cung cấp t liệu, Bảng phụ: dùng viết bài tập cả
lớp cần theo dõi hoặc tham gia, hoặc lu kết quả trung gian tìm đợc cần dùng trong tiết học, hoặc học sinh dùng
để giải bài tập, Phiếu học tập: dùng để giao nhiệm vụ học tập phát hiện kiến thức, rèn luyện kĩ năng cho cá
nhân hoặc nhóm học sinh, đồng thời dùng để đánh giá kết quả thông qua sản phẩm mà học sinh hiển thị trên phiếu
+ Chọn lựa phơng pháp: Căn cứ nội dung, đối tợng, thời lợng, phơng tiện, thiết bị dạy học, lựa chọn và
đề xuất phơng pháp dạy học, cách tổ chức các hoạt động, cách trình bày nội dung, sao cho đảm bảo tốt nhất mục tiêu bài học đã đề ra
+ Tiến trình bài học: Đợc thiết kế và thực hiện thông qua việc tổ chức các hoạt động học tập của học sinh
và hệ thống các hoạt động dạy học (gồm kiểm tra, ôn tập kiến thức, kĩ năng cũ; dạy học kiến thức mới; hoặc luyện tập, củng cố bài học, ) Mỗi hoạt động với nội dung kiểm tra hay dạy học kiến thức mới th ờng thể hiện
ở hai loại công việc đan xen, kế tiếp nhau: đó là một loại công việc đợc thực hiện bởi học sinh dới sự hớng dẫn của giáo viên (đọc hiểu, quan sát, vẽ hình, tính toán, chứng minh, giải phơng trình, hệ phơng trình v.v ) và một loại công việc tơng ứng đi kèm của giáo viên (nhận xét đánh giá kết quả thực hiện của học sinh, cách tổ chức cho học sinh hoạt động, những gợi ý giải bài tập, hay gợi ý chứng minh, tóm tắt lời giải; Hoàn chỉnh bổ sung, hệ thống hoá kiến thức; những chú ý, nhận xét Nếu trình bày kế hoạch bài học hay giáo án theo cột thì cột ghi hoạt động của học sinh thờng ghi trớc cột ghi hoạt động của giáo viên với dụng ý rằng học sinh phải hoạt động trớc, thực hiện công việc học trớc để chủ động xác lập tâm thế tiếp nhận kiến thức hoặc rèn luyện kĩ năng
+ Dự kiến kiểm tra, đánh giá : Nhằm tìm kiếm thông tin phản hồi sau mỗi nội dung học tập, sau mỗi thời
điểm học tập Nên đặt trọng tâm vào ba thời điểm: kiểm tra đầu giờ; kiểm tra giữa giờ, sau mỗi nội dung dạy học
và kiểm tra cuối giờ học, cuối bài học Nên phối hợp hình thức tự luận với TNKQ Nên phối hợp việc đánh giá của thầy với đánh giá của trò, của tập thể tiến tới giúp học sinh biết đánh giá và tự đánh giá
+ Hớng dẫn bài tập về nhà chuẩn bị cho bài học tiếp theo: Nêu bài tập và nhiệm vụ học sinh phải làm ở
nhà Gồm một số gợi ý, nh: câu trả lời, đáp số, hớng dẫn cách giải, những chuẩn bị cho việc hớng dẫn cuối giờ
để chỉ dẫn học sinh học ở nhà
C Thiết kế bài học theo chuẩn KT – KN
KHUNG THIẾT KẾ BÀI HỌC THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI
Trang 7CHƯƠNG TRÌNH MÔN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Chuẩn bị lập kế hoạch bài học
1) Phân tích CT SGK
2) Chuẩn bị PT, thiết bị, đồ dùng dạy học tương thích với nội dung bài học
3) Tìm hiểu thực tế
4) Dự kiến PPDH
Xây dựng kế hoạch bài học
1) Xác định và làm rõ mục tiêu của bài học
2) Chuẩn bị của GV và HS:
3) Thiết kế các HĐ dạy học
4) Xác định tiến trình bài giảng
5) Dự kiến KT, ĐG…
Trình bày kế hoạch bài học
Có thể trình bày theo hàng ngang hay cột hay bảng,
Tiến trình bài học theo định hướng đổi mới
1) Mở đầu
2) Tổ chức tiếp cận các tài liệu học tập
3) Tổ chức cho HS HĐ, tự giải quyết vấn đề
4) Tổ chức cho HS trình bày kết qủa học tập
5) Kết luận vấn đề
GIỚI THIỆU KHUNG BÀI SOẠN
GV có thể tham khảo cách trình bày bài học dưới đây
Bài:
Số tiết:
I Mục tiêu
Qua bài học HS cần:
1 Về kiến thức:
- Hiểu được
- Hiểu được
2 Về kĩ năng:
- Biết cách
- Nhận biết được
3 Về tư duy và thái độ:
- Hiểu được
- Biết đưa những KT-KN mới về KT-KN quen thuộc
- Biết nhận xét và ĐG bài làm của bạn cũng như tự ĐG kết quả học tập
- Chủ động phát hiện, chiếm lĩnh tri thức mới Có tinh thần hợp tác trong học tập
II Chuẩn bị của GV và HS
1 Chuẩn bị của GV: Ngoài giáo án, phấn, bảng còn (nếu có và phù hợp)
- Phiếu học tập,
Trang 8CHƯƠNG TRÌNH MÔN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
- Các slides trình chiếu,
- Bảng phụ,
- Computer và Projector; máy chiếu Overhead.
-
2 Chuẩn bị của HS: Ngoài đồ dùng học tập như SGK, bút, còn có
- Kiến thức cũ về
- Giấy trong và bút viết trên giấy trong khi trình bày kết qủa hoạt động
-
III PPDH
Vận dụng linh hoạt các PPDH nhằm giúp HS chủ động, tích cực trong phát hiện, chiếm lĩnh tri thức, như: trình diễn, thuyết trình, giảng giải, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, Trong đó
PP chính được sử dụng là ….
IV Tiến trình bài học
1 Ổn định tổ chức.
KT sĩ số, KT sự chuẩn bị của HS cho bài học (sách, vở, dụng cụ, tâm thế…)
2 KT bài cũ
- Câu hỏi 1:
- Câu hỏi 2:
3 Bài mới
PHẦN 1 .
HĐTP 1: Tiếp cận (khái niệm định lí,…)
HĐTP 2: Hình thành (khái niệm định lí,…)
HĐTP 3: Củng cố (khái niệm định lí,…)
HĐTP 4: Hệ thống hóa
PHẦN 2 .
Trang 9CHƯƠNG TRÌNH MÔN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
…….
4 Củng cố toàn bài
- Hoạt động ngôn ngữ: yêu cầu HS nhắc lại những nội dung chính đã học
- Củng cố khắc sâu qua câu hỏi, bài tập (tương thích mức độ đặt ra trong mục tiêu)
5 Hướng dẫn học bài ở nhà và ra bài tập về nhà
- Hướng dẫn cách học, tự học bài Nhắc nhở những HS chưa đạt yêu cầu bài học cách khắc phục, vươn lên
- Ra bài tập về nhà Hướng dẫn cách vận dụng tri thức được học để giải
6 Phụ lục
a Phiếu học tập:
Phiếu học tập 1: Bài tập 1
Phiếu học tập 2:
Phiếu học tập 3:
Mỗi bài tập dưới đây đều có 4 phương án lựa chọn là A, B, C và D, trong đó chỉ có một phương án đúng Hãy chỉ ra phương án mà em chọ là đúng tương ứng với mỗi bài.
Bài tập 1:
A); B); C) ; D)
Bài tập 2:
A) ; B) ; C) ; D)
b Bảng phụ: …
D.MỘT SỐ GỢI Ý BAN ĐẦU GIÚP ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG KĨ THUẬT BIÊN
SOẠN CÂU HỎI TNKQ
1 Với câu hỏi dạng nhiều lựa chọn
1 Câu hỏi có thể hiện đúng lĩnh vực nội dung, cấp độ nhận thức đề xuất trong Chuẩn
KT-KN hay không?
2 Câu hỏi có phù hợp với điểm số hay không?
3 Câu dẫn có đặt ra câu hỏi trực tiếp hay một vấn đề cụ thể hay không?
4 Ngôn ngữ trình bày câu hỏi có tránh được việc sao nguyên bản SGK không?
5 Từ ngữ và cấu trúc có rõ ràng và dễ hiểu với đối tượng học sinh không?
7 Mỗi phương án nhiễu có được xây dựng dựa trên các lỗi thông thường của học
sinh không? Có là mồi nhử tốt không?
8 Đáp án của câu hỏi này có độc lập với đáp án của các câu hỏi khác không?
Trang 10CHƯƠNG TRèNH MễN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THễNG
9 Tất cả cỏc phương ỏn cú đồng nhất và phự hợp với nội dung của cõu dẫn khụng?
10 Cú hạn chế tối đa được việc đưa ra phương ỏn “Tất cả cỏc đỏp ỏn trờn đều đỳng”
hay “khụng cú phương ỏn nào đỳng” hay “một phương ỏn khỏc” khụng?
11 Cú phải mỗi cõu hỏi chỉ cú một đỏp ỏn đỳng khụng?
Đề kiểm tra học kì I lớp 10 - Môn Toán (theo chơng trình chuẩn) Thời gian: 90phút (không kể thời gian thu và phát đề)
ma trận đề kiểm tra
Nội dung – chủ
đề
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
1 Mệnh
đề- Tập
hợp
Mệnh
đề
Cõu 1
0,25 Cõu 17 0,5
Cõu 11
1,25
Tập hợp Cõu 2
0,25
2 Hàm
số bậc
nhất và
bậc hai
Hàm số
bậc
nhất
Cõu 3
0,25 Cõu 12 0,25
Cõu 18
1,25
Hàm số
bậc hai Cõu 4 0,25
3 Phơng
trình và
hệ
ph-Phơng
trình Cõu 5 0,25 Cõu13 0,25 Cõu 21 1,0
Hệ
ph-ơng
trình
Cõu 6
0,25
Cõu14
0,25
Cõu 19
1,0
4 Vectơ
Hệ trục
toạ độ
Vectơ Cõu 7
0,25 Cõu15 0,25 Cõu 20 1,0 Cõu 22 1,0 5
2,75
Hệ trục
toạ độ
Cõu 8
0,25
