BÀI mở đầu (mô PHÔI)

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG• Phân tích định nghĩa Mô và Mô học • Trình bày 5 loại mô chính • Các phương pháp chính được sử dụng nghiên cứu về mô • Các bước trong kĩ thuật làm tiêu bản • Mô tả đượ

BÀI MỞ ĐẦU

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

• Phân tích định nghĩa Mô và Mô học

• Trình bày 5 loại mô chính

• Các phương pháp chính được sử dụng

nghiên cứu về mô

• Các bước trong kĩ thuật làm tiêu bản

• Mô tả được cấu tạo kính hiển vi quang học

• Phân biệt các mức cấu tạo: đại thể, vi thể, siêu vi, phân tử

ĐỊNH NGHĨA VỀ MÔ

• Mô là hệ thống các tế bào và chất gian

bào có cùng nguồn gốc, cấu tạo, chức

năng, hình thành trong quá trình tiến hóa sinh học và xuất hiện ở một cơ thể đa bào

do quá trình biệt hóa

CÁC LOẠI MÔ CHÍNH

• Biểu mô

• Mô liên kết

• Mô máu và bạch huyết

• Mô cơ

• Mô thần kinh

ĐỊNH NGHĨA MÔ HỌC

• Mô học là khoa học về các mô, nghiên cứu sự phát triển, cấu tạo (vi thể, siêu vi, phân tử) và hoạt động chức năng

• Mục tiêu môn học:

- Mô tả được cấu tạo mô học của các cơ quan

và hệ thống cơ quan

- Mối liên quan giữa cấu tạo và chức năng của

cơ quan và hệ thống cơ quan

- Sử dụng thành thạo KHV quang học và bảo quản

- Nhận dạng được cơ quan và mô dưới KHV quang học trong khoảng thời gian nhất định (30 giây)

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

• Nghiên cứu tế bào và mô sống (chuyển

động, phân chia, tăng trưởng, biệt hóa,…)

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU (tt)

• Nghiên cứu in vivo (trong cơ thể)

• Phương pháp nhuộm sống

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU (tt)

• Nghiên cứu in vitro (nuôi cấy ngoài môi trường)

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU (tt)

• Phương pháp nghiên cứu mô và tế bào đã

cố định

- Tiêu bản dàn (máu, tủy xương, dịch não tủy, phết tế bào cổ tử cung)

Phết máu

Giọt máu

Slide 1

Slide 2

Slide 2 khi chạm sẽ giúp giọt máu trải đều ra

Slide 2

Slide 2 Trượt slide 2 dọc theo slide

1 theo chiều mũi tên

Hong khô, nhuộm, dán lamelle bảo vệ

Trải dàn

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU (tt)

• Phương pháp nghiên cứu mô và tế bào đã

cố định (tt)

- Tiêu bản áp

- Tiêu bản cắt lát, nhuộm màu:

+ Cố định mẫu mô

+ Khử nước và đúc khối

+ Cắt lát mỏng

+ Nhuộm màu

CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN

CỨU (tt)

• Cố định: làm đông vón protein của tế bào và chất gian bào bằng hóa chất (formandehyde): ngăn chặn quá trình tiêu hủy tế bào và mô

• Khử nước, đúc khối: bằng ancol ethylic – dung môi hữu cơ – paraphin

• Cắt lát mỏng bằng máy microtom, bằng lưỡi dao

thép

• Nhuộm tiêu bản: làm tăng độ tương phản của các cấu trúc bên trong tế bào (hematoxylin và eosin)

Làm tan sáp

Rửa sạch

Nhân - xanh

Bào tương- đỏ

Rửa sạch

Nhuộm màu bằng cách thay thế sáp trong mô bằng phẩm nhuộm

phẩm nhuộm (Kali+ eosinate -)

+ acid amin/protein mang điện tích âm

eosin  “Ưa acid”

“Ưa baz”

CẤU TẠO KÍNH HIỂN VI

CẤU TẠO KÍNH HIỂN VI ĐIỆN TỬ

CÁC ĐƠN VỊ ĐO LƯỜNG

TRONG MÔ HỌC

• 1m = 1000mm = 1000,000μm =

1000,000,000nm

• Mắt thường: độ phân giải 100 - 200μm

• KHV quang học: 0,2μm

• KHV điện tử: 0,2nm

• Diện cắt:

• Diện cắt: (tt)

Ống góp (thận)

Hủy cốt bào

Mô tả tế bào – cần tìm chi tiết nào?

Kích thước ?

Hình dạng?

Nhân ?

Nhân – kích thước, hình dáng, đặc?

Hạch nhân?

Vị trí nhân? Tương quan giữa

các tế bào?

Bào tương – hạt?

Bào tương màu gì?

Thấy màng tb không?

Bề mặt tế bào ?

Màng đáy Neuron

Ưa acid

Đường hô hấp