Trong cuộc sống hằng ngày chúng ta cũng thường sử dụng các từ loại này.Nhưng số từ và lượng từ khác nhau thế nào?Mỗi từ loại có đặc điểm, chức năng, vị trí, vai trò như thế nào trong c[r]
Trang 1Ngày soạn: 24/11/20
TIẾT 49: SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ
I.Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức: Giúp HS nhận biết, nắm được ý nghĩa, công dụng của số từ và lượng từ
2.Kĩ năng: Biết cách dùng số từ, lượng từ trong nói và viết
3.Thái độ: Trau dồi vốn từ tiếng Việt
II.
CHUẨN BI
- Giáo viên: nghiên cứu bài, soạn bài, đọc tài liệu tham khảo, chuẩn bị ĐDDH
và bài tập…
- ĐDDH: máy chiếu, bảng phụ
- Học sinh: học bài cũ ở nhà, đọc trước nội dung bài học.
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ:
1) Cụm danh từ là gì?
2) Tìm cụm danh từ trong các câu sau và điền vào mô hình cụm danh từ
a) Những ngôi nhà mới đang được xây lên
b) Em yêu mến tất cả những người bạn học cùng lớp với mình
3 Bài mới: Ở tiết học trước, trong bài “Cụm danh từ” các em đã được tiếp xúc với số từ, lượng từ Trong cuộc sống hằng ngày chúng ta cũng thường sử dụng các từ loại này.Nhưng số từ và lượng từ khác nhau thế nào?Mỗi từ loại
có đặc điểm, chức năng, vị trí, vai trò như thế nào trong cấu trúc của cụm danh từ?Những câu hỏi đó sẽ được giải đáp trong bài giảng ngày hôm
nay.Mời các em bắt đầu bài học.
Trang 2Hoạt động 1: Tìm hiểu Số từ
- GV cho HS đọc ví dụ 1a/sgk/128 ở màn
hình chiếu và trả lời câu hỏi.
? Xác định các từ in đậm ở ví dụ? Cho biết
các từ đó bổ sung ý nghĩa cho từ nào trong
câu?
-Hai bổ sung cho chàng
- một trăm bổ sung cho ván cơm nếp, nệp
bánh chưng.
- chín bổ sung cho ngà, cựa, hồng mao
- một bổ sung cho đôi
? Các từ được bổ sung ý nghĩa thuộc từ loại
gì?
-Danh từ
? Các từ in đậm đứng ở vị trí nào trong cụm
danh từ? Bổ sung ý nghĩa gì cho danh từ?
- Đứng trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về số
lượng
- GV gọi HS đọc ví dụ 1b/sgk/128 và trả lời
câu hỏi.
? Từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho từ nào?
-sáu bổ sung cho thứ
? Từ “sáu” đứng ở vị trí nào trong cụm từ và
bổ sung ý nghĩa gì cho danh từ?
- Đứng sau danh từ, bổ sung ý nghĩa thứ tự
? Từ những ví dụ trên em hãy cho biết số từ
là gì?
- Là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự
I Số từ
* VD 1/Sgk/128 a)
- “Hai” bổ sung ý nghĩa cho “chàng”
- “một trăm” “ ván cơm nếp”
- “ một trăm ” “ nệp bánh chưng ”
- “ chín ” “ngà”, “cựa”, “hồng mao ”
- “một” “ đôi”.
hai, một trăm, chín, một…đứng ở phía trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về số lượng
b)
- “sáu” bổ sung ý nghĩa “thứ”
đứng sau danh từ, bổ sung ý nghĩa về thứ tự
=> Số từ
Lưu ý: cần phân biệt số từ với danh từ mang ý nghĩa đơn vị.
Ghi nhớ 1 (sgk/128)
Trang 3? Khi nào số từ chỉ số lượng và khi nào số từ
chỉ thứ tự?
- Khi đứng trước danh từ: chỉ số lượng
- Khi đứng sau danh từ: chỉ thứ tự
- GV cho HS xem lại ví dụ 1a/128 ở màn
hình chiếu và nhận xét từ “đôi”.
? Từ “ đôi” có nghĩa là bao nhiêu? Nó đứng ở
vị trí nào trong cụm từ?
- “Đôi” có nghĩa là hai Đứng sau số từ.
?“ Đôi ” trong cụm từ “ một đôi ” có phải là
số từ không?
- GV tích hợp với bài Danh từ đã học.
? Hãy tìm thêm các danh từ có ý nghĩa khái
quát và công dụng như từ “ đôi”?
- Cặp, tá, chục…
? Khi sử dụng số từ cần lưu ý điều gì?
-Cần phân biệt số từ và danh từ chỉ đơn vị
GV gọi HS đọc ghi nhớ 1/sgk/128
Chuyển: Như vậy, những từ chỉ số lượng cụ
thể bổ sung ý nghĩa cho danh từ được gọi là
số từ Vậy những từ chỉ số lượng ước chừng,
không cụ thể gọi là gì? Chúng ta tìm hiểu
qua phần Lượng từ.
Hoạt động 2: Tìm hiểu lượng từ
- GV cho HS đọc kĩ ví dụ sgk/ 129 và trả
lời câu hỏi.
II.
Lượng từ
* Ví dụ sgk/129:
- “Các” bổ sung ý nghĩa cho “hoàng tử”
Trang 4? Xác định các từ in đậm trong ví dụ?
-Các, những, cả mấy
? Các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho từ nào?
-Các bổ sung cho hoàng tử
- những bổ sung cho kẻ thua trận
- cả mấy bổ sung cho vạn tướng lĩnh
? Các từ in đậm đứng ở vị trí nào trong cụm
danh từ? Bổ sung ý nghĩa gì cho danh từ?
-Đứng trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về
lượng ít hay nhiều cho danh từ
? Đặt các từ in đậm vào mô hình CDT, cho
biết lượng từ được chia làm mấy nhóm?
-Chia làm hai nhóm:
+ Chỉ ý nghĩa toàn thể
+ Chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân phối
? Em hãy tìm thêm những từ có ý nghĩa và
công dụng tương tự?
-Ví dụ:
- tất cả những học sinh lớp 6.
- mỗi em HS được nhận một chiếc bút….
Thảo luận nhóm Số từ và lượng từ có
điểm gì giống và khác nhau?
Giống: đều bổ sung ý nghĩa cho danh từ.
Khác:
- Số từ đứng trước hoặc sau danh từ, chỉ số
lượng hoặc số thứ tự
- “những” “kẻ thua trận”
- “cả mấy” “vạn tướng lĩnh”
Các, những, cả mấy….đứng trước danh từ, bổ sung ý nghĩa về lượng ít hay nhiều cho danh từ
=> Lượng từ
* Phân loại:
- Lượng từ chỉ ý nghĩa toàn thể:cả , tất cả , tất thảy
- Lượng từ chỉ ý nghĩa tập hợp hay phân
phối:các , những , mọi , mỗi , từng …
* Ghi nhớ 2: (sgk/129)
Trang 5- Lượng từ đứng trước danh từ, chỉ lượng ít
hay nhiều của sự vật
-GV chốt ý về kiến thức phần lí thuyết và nội
dung bài học trước khi đi vào phần luyện tập
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
-GV cho HS đọc yêu cầu BT1/sgk/129
? Tìm số từ trong bài thơ, xác định ý nghĩa
của các số từ ấy? Dựa vào đâu em biết điều
đó?
-GV cho HS đọc yêu cầu BT2/sgk/129
?Xác định nghĩa của các từ “trăm”, “ngàn”,
“ muôn”
Bài tập củng cố:Dùng số từ, lượng từ để gọi
tên sự vật trong các bức tranh
III.
Luyện tập Bài 1:
* Một, hai, ba ( canh), năm ( cánh) - chỉ số lượng
* Bốn, năm ( canh bốn, canh năm)- chỉ số thứ tự
Bài 2:
- Trăm
- ngàn, => nhiều,rất nhiều
- muôn
=> chỉ số lượng
Bài tập củng cố:
- Hình 1: một con chim
- Hình 2: những bông hoa hồng
- Hình 3: hai bà cháu
- Hình 4: một gia đình.
4.
CỦNG CỐ – DẶN DO
- Khái niệm
- Phân loại
- Chức vụ ngữ pháp
- Vị trí
- Học thuộc nội dung bài học ở phần ghi nhớ + Làm bài tập đầy đủ vào vở bài tập
Trang 6- Chuẩn bị báo cáo hoạt động TNST: Chủ đề sân khấu hóa dân gian.