Giáo án sử 9

Học sinh dựa vào nội dung SGK và kiến thức đã học trả lời câu hỏi, giáo viên nhận xét bổ sung nội dung trên trong đó chú ý đến vai trò của nhân dân, lực lượng vũ trang và của Hồng quân L[r]

Ngày soạn: 10.8.2015

Bài 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG

NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX TIẾT 1: LIÊN XÔ

I/ MỤC TIÊU:

1/ Kiến thức:

Giúp học sinh nắm được

 Những nét chính về công cuộc khôi phục kinh tế của Liên Xô sau chiếntranh thế giới thứ hai từ năm 1945 đến năm 1950, qua đó thấy được những tổn thất nặng

nề của Liên Xô trong chiến tranh và tinh thần lao động sáng tạo, quên mình của nhândân Liên Xô nhằm khôi phục đất nước

 Những thành tự to lớn và những hạn chế, thiếu sót, sai lầm trong công cuộcxây dựng CNXH ở Liên Xô từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX

 Trọng tâm: thành tựu công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô

Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạng cũa nhân dân

II/ THIẾT BỊ DẠY HỌC :

Một số tranh ảnh mô tả công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô từ 1945 đếnnhững năm 70

Bản đồ Liên Xô

III/ PHƯƠNG PHÁP/KTDH:

Trực quan , phân tích dữ liệu, đàm thoại

IV/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC –GIÁO DỤC

1/ Ổn định và tổ chức : kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/ Bài mới :

* Giới thiệu bài mới : “Sau chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô bị thiệt hại to lớn vế

người và của, để khôi phục và phát triển kinh tế đưa đất nước tiến lên phát triển khẳng

định vị thế của mình đối với các nước tư bản, đồng thời để có điều kiện giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới Liên Xô phải tiến hạnh công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH Để tìm hiểu hoàn cảnh, nội dung và kết quả công cuộc khôi phục kinh tế

và xây dựng CNXH diễn ra như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay ”

*

Dạy và học bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

Hoạt động 1: Cá nhân/ cả lớp

HS: Đọc đoạn chữ nhỏ trang 3 SGK

: GV nêu câu hỏi: “Em có nhận xét gì về sự

thiệt hại của Liên Xô trong chiến tranh thế giới

thứ hai ?”

HS dựa vào các số liệu để trả lời GV nhận

xét, bổ sung và nhấn mạnh Có thể so sánh với số

liệu các nước tham chiến

: GV nêu nhấn mạnh nhiệm vụ to lớn của

nhân dân Liên Xô là khôi phục kinh tế

Hoạt động 2: Cá nhân/ nhóm

: GV nhấn mạnh sự quyết tâm của nhân dân

Liên Xô đã hoàn thành kế hoạch 5 năm trước thời

hạn 4 năm 3 tháng

: GV nêu câu hỏi thảo luận: “Em có nhận

xét gì về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Liên Xô

trong thời kì khôi phục kinh tế, nguyên nhân sự

phát triển đó ?”

HS dựa vào nội dung SGK trả lời: tốc độ

khôi phục kinh tế tăng nhanh chóng Có được kết

quả này là do sự thống nhất về tư tưởng, chính trị

của xã hội Liên Xô, tinh thần tự lập tự cường, tinh

thần chịu đựng gian khổ, lao động cần cù, quên

mình của nhân dân Liên Xô

Hoạt động 1 : Nhóm : GV: Giới thiệu : Xây dựng cơ sỡ vật chất -

kĩ thuật của CNXH đó là nến sản xuất đại cơ khí

với công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại,

khoa học - kĩ thuật tiên tiến Đồng thời GV nói rõ

đây là việc tiếp tục xây dựng CSVC - KT của

CNXH mà các em đã học ở lớp 8

: GV nêu câu hỏi thảo luận : “ Liên Xô xây

dựng CSVC – KT của CNXH trong hoàn cảnh nào

?nó ảnh hưởng như thế nào đến công cuộc xây

dựng CNXH ở Liên Xô ?”

1/ Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-1950)

- Liên Xô chịu tổn thất nặng nềtrong chiến tranh thế giới thứ hai

- Đảng nhà nước Liên Xô đề ra

kế hoạch khôi phục kinh tế

* Kết quả:

- Công nghiệp: năm 1950, sảnxuất công nghiệp tăng 73% so vớitrước chiến tranh, hơn 6200 xínghiệp được phục hồi

- Nông nghiệp: bước đầu khôiphục, một số ngành phát triển

- Khoa học-kĩ thuật: chế tạothành công bom nguyên tử (1949),phá vỡ thế độc quyền của Mĩ

2/ Liên Xô tiếp tục xây dựng cơ

sở vật chất kĩ thuật của CNXH (từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX)

- Các nước tư bản phương tâyluôn có âm mưu và hành động baovây, chống phá Liên Xô cả kinh tế,chính trị và quân sự

- Liên Xô phải chi phí lớn choquốc phòng, an ninh để bảo vệthành quả của công cuộc xây dựng

HS dựa vào nội dung SGK và kiến thức của

mình trình bày kết quả thảo luận

: GV nhận xét, hoàn thiện nội dung

(Anh hưởng trực tiếp đến việc xây dựng

CSVC – KT, làm giảm tốc độ của công cuộc xây

dựng CNXH ở Liên Xô.)

Hoạt động 2: Cả lớp/ cá nhân

HS: đọc các số liệu trong SGK về thành tựu

của Liên Xô trong việc thực hiện các kế hoạch 5

năm và 7 năm

: GV làm rõ các nội dung về thành tựu đó.

 Giới thiệu một số tranh ảnh về thành tựu của

Liên Xô, giới thiệu hình 1 SGK ( vệ tinh nhân tạo

đầu tiên nặng 83,6kg của loài người do Liên Xô

phóng lên vũ trụ năm 1957 )

 Yêu cầu học sinh lấy một số ví dụ về sự giúp

đỡ của Liên Xô đối với các nước trên thế giới

trong đó có Việt Nam

: GV nêu câu hỏi: “ hãy cho biết ý nghĩa

những thành tựu mà Liên Xô đạt được ?”(uy tín

chính trị và địa vị quốc tế của Liê Xô được đề cao,

Liên Xô trở thành chỗ dựa cho hòa bình thế giới)

CNXH

- Về kinh tế: Liên Xô làcường quốc công nghiệp đứng thứhai thế giới (sau MĨ), một số ngànhvượt Mĩ

- Về khoa học kĩ thuật: cácngành khoa học kĩ thuật đều pháttriển, đặc biệt là khoa học vũ trụ

- Về quốc phòng: đạt đượcthế cân bằng chiến lược về quân sựnói chung và sức mạnh hạt nhân nóiriêng so với Mĩ và phương Tây

- Về đối ngoại: thực hiệnchính sách đối ngoại hòa bình vàtích cực ủng hộ phong trào cáchmạng thế giới

4/ Củng cố và luyện tập:

Thành tựu của nhân dân Liên Xô trong công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng cơ

sở vật chất kĩ thuật của CNXH là không thể phủ nhận Nhờ đó mà Liên Xô trở thành trụcột của các nước XHCN, là thành trì của hòa bình, chỗ dựa của phong trào cách mạngthế giới

5/ Hướng dẫn học ở nhà:

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

- Sưu tầm tranh ảnh nói về mối quan hệ thân thiết của Liên Xô và Việt Nam

V/ RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn:

Bài 1 LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG

NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX

TIẾT 2 CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU

I/ MỤC TIÊU

1/ Kiến thức:

Nắm được những nét chính về việc thành lập nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông

Au và công cuợc xây dựng CNXH ở các nước Đông Âu (từ 1950 đến nửa đầu nhữngnăm 70 của thế kỉ XX)

Nắm được những nét cơ bản về hệ thống các nước XHCN, thông qua đó hiểu đượcnhững mối quan hệ ảnh hưởng và đóng góp của hệ thống XHCN đối với phong trào cáchmạng thế giới nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng

Trọng tâm: những thành tựu của công cuộc xây dựng CNXH ở các nước Đông

Âu

3/ Kĩ năng:

Biết sử dụng bản đồ thế giới để xác định vị trí của tứng nước Đông Âu

Biết khai thác tranh ảnh, tư liệu lịch sử để đưa ra nhận xét của mình

3.Thái độ

Khẳng định những đóng góp to lớn của các nước đông âu trong việc xây dựng hệthống XHCN thế giới, biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân các nước Đông Au đối với sựnghiệp cách mạng nước ta

Giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho HS

II/ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Tranh ảnh về các nước Đông Âu ( từ 1944 đến những năm 70), tư liệu về cácnước đông âu

Bản đồ các nước Đông Âu, bản đồ thế giới

III/ PHƯƠNG PHÁP/KTDH:

Trực quan , phân tích dữ liệu, đàm thoại, kể chuyện lịch sử

IV/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC –GIÁO DỤC

1/ Ổn định và tổ chức : kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi : Nêu những thành tựu cơ bản về sự phát triển kinh tế – kho học kĩ thuật

của Liên Xô từ năm 1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX?

Đáp án: - Về kinh tế: Liên Xô là cường quốc công nghiệp đứng thứ hai thếgiới (sau MĨ), một số ngành vượt Mĩ

- Về khoa học kĩ thuật: các ngành khoa học kĩ thuật đều phát triển, đặc biệt làkhoa học vũ trụ

- Về quốc phòng: đạt được thế cân bằng chiến lược về quân sự nói chung và sứcmạnh hạt nhân nói riêng so với Mĩ và phương Tây

- Về đối ngoại: thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình và tích cực ủng hộ phongtrào cách mạng thế giới

3/ Bài mới :

* Giới thiệu bài mới : “Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc đã sản sinh ra một nước

chủ nghĩa xã hội duy nhất là Liên Xô, còn chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc đã có những nước XHCN nào ra đời? Quá trình xây dựng CNXH ở các nước này diễn ra và đạt kết quả ra sao? Để cá câu trả lới chng1 ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay ”

*

Dạy và học bài mới:

Hoạt động 1: Cá nhân/ nhóm

: GV nêu câu hỏi: “các nước dân chủ nhân dân

Đông Au ra đời trong hoàn cảnh nào?”

Học sinh dựa vào nội dung SGK và kiến thức đã

học trả lời câu hỏi, giáo viên nhận xét bổ sung nội

dung trên trong đó chú ý đến vai trò của nhân dân,

lực lượng vũ trang và của Hồng quân Liên Xô

: Giáo viên cho học sinh đọc SGK đoạn về sự ra

đời của các Nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông

Âu Hoặc yêu cầu học sinh lên bản điền vào bảng

thống kê theo yêu cầu sau: Số thứ tự, tên nước,

ngày, tháng thành lập

Đồng thời cần phân tích hoàn cảnh ra đời nhà

nước Cộng hoà dân chủ Đức Giáo viên tóm lược

những nội dung cần ghi nhớ

Hoạt động 2: Nhóm/cá nhân

: Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận

nhóm với câu hỏi: “Để hoàn thành những nhiệm

vụ cách mạng dân chủ nhân dân các nước Đông

Âu cần tiến hành những công việc gì?”

: Giáo viên có thể gợi ý: những việc cần làm

trên các mặt sau: Về mặt chính quyền? Cải cách

ruộng đất? Công nghiệp …

Học sinh dựa vào nội dung SGK để thảo luận

nhóm và trình bày kết quả của mình

: Giáo viên nhận xét bổ sung và hoàn thiện ý

kiến trả lời của học sinh nhấn mạnh đấu tranh giai

cấp

Hoạt động 1: Cả lớp/cá nhân

: Giáo viên nhấn mạnh sự nỗ lực của các Nhà

nước và nhân dân Đông Âu cũng như sự giúp đỡ

1/ Sự thành lập nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu.

- Hồng quân Liên Xô truy kíchtiêu diệt quân đội phát xít Nhândân và các lực lượng vũ trang nổidậy giành chính quyền và thành lậpchính quyền dân chủ nhân dân

- Hàng loạt các nước dân chủnhân dân ở Đông Âu ra đời: Cộnghoà Ba Lan (7/1944), Cộng hoà Ru-ma-ni (8/1944)

- Những công việc mà cácnước Đông Âu tiến hành:

Xây dựng chính quyền dânchủ nhân dân

Cải cách ruộng đất, quốchữu hoá xí nghiệp lớn của tư bản

Ban hành các quyền tự dodân chủ

2/ Tiến hành xây dựng CNXH (từ năm 1950 đến nữa đầu những

của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH ở

nước này

Yêu cầu học sinh lập bảng thống kê những

thành tựu của các nước Đông Âu theo yêu cầu sau:

Tên nước, những thành tựu chủ yếu, sau đó yêu

cầu học sinh trình bày kết quả của mình

Gọi học sinh khác nhận xét bạn trình bày

Cuối cùng giáo viên bổ sung hoàn thiện nội dung

học sinh trả lời

Hoạt động 2: Nhóm

Học sinh thảo luận nhómvới câu hỏi: “Các

nước Đông Âu xây dựng CNXH trong điều kiện

nào?”

Giáo viên có thể gợi ý:”Những thuận lợi,

khó khăn về kinh tế, chính trị …?”(Cơ sở vật

chất-kỹ thuật rất lạc hậu, các nước đế quốc bao vây

kinh tế, chống phá về chính trị)

Hoạt động 1: Cá nhân/nhóm

: Trước hết giáo viên nhấn mạnh sau chiến

tranh thế giới thứ hai, CNXH trở thành hệ thống

thế giới, tiếp đó giáo viên nêu câu hỏi: “Tại sao

hệ thống XHCN lại ra đời?”

Gợi ý: Học sinh dựa vào nội dung SGK để trả

lời câu hỏi

Nhận xét, bổ sung vàhoàn thiện câu trả lời

Hoạt động 2: Nhóm/cá nhân

: Giáo viên nêu câu hỏi: “Về quan hệ kinh tế

văn hoá khoa học – kĩ thuật các nước XHCN có

hoạt động gì? ”

Học sinh dựa vào nội dung SGK trả lời câu

hỏi về sự ra đời của khối SEV, vai trò của khối

SEV và vai trò của Liên Xô trong khối SEV

: Giáo viên hướng dẫn học sinh trình bày sự

ra đời của khối xa-ca và vai trò của khối

Vác-xa-ca

Nhấn mạnh thêm về những hoạt động và giải

thế của khối SEV và Hiệp ước Vác xa va Đồng

năm 70 của thế kỉ XX)

- Đến đầu những năm 70 của thế

kỉ XX các nước Đông Âu đều trởthành nước công – nông nghiệpphát triển, có nền văn hoá gd pháttriển

+ An-ba-ni đã điện kí hoá

cả nước, giáo dục phát triển caonhất châu Âu bay giờ

+ Ba Lan sản lược công –nông nghiệp đều tăng gấp đôi …

+ Bun-ga-ri, sản xuấtcông nghiệp 1975 tăng 55 lần sovới 1939 …

3/ Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa

* Cơ sở hình thành :

- Đều có Đảng cộng sản lãnhđạo

- Lấy CN Mác –Lênin làmnền tảng

- Cùng chung mục tiêu xâydựng CNXH

- Sau chiến tranh thế giới thứhai hệ thống XHCN ra đời

- Ngày 8/1/1949 Hội đồngtương trợ kinh tế (gọi tắt SEV) rađời gồm các nước Liên Xô, Anbani,

Ba Lan, Bun-gia-ri …

- Ngày 14/5/1955 tổ chức Hiệp ướcVác-xa-va thành lập

thời giáo viên lấy ví dụ về mối quan hệ hợp tác

giữa các nước trong đó có sự giúp đỡ Việt Nam

4/ Củng cố và luyện tập:

- Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân ở Đông Âu và tiếp đó là công cuộc xây dựng CNXH ở các nước nay đã làm CNXH ngày càng mở rộng, đóng góp to lớn vào phong trào cách mạng thế giới

- Các tổ chức của hệ thống XHCN ra đời: Khối SEV và khối Vác-xa-va đã có vai trò to lớn trong việc củng cố và phát triển hệ thống XHCN

5/ Hướng dẫn học ở nhà :

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

- Vẽ và điền vào lược đồ Châu Âu các nước XHCN Đông Âu

IV/ RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………

………

………

………

Ngày soạn:

BÀI 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN

ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỈ XX.

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được những nét chính về sự khủng hoảng và sự tan rã của Liên bang Xô viết (từ nửa sau những năm70 đến 1991) và của các nước XHCN ở Đông Âu

- Nguyên nhân sự khủng hoảng và sụp đổ của Liên bang Xô viết và của các nước XHCN ở Đông Âu

Trọng tâm: Sự khủng hoảng và sự tan rã của Liên bang Xô viết và của các nước

XHCN ở Đông Âu

3 Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng nhận biết sự biến đổi của lịch sử từ tiến bộ sang phản động bảo thủ,

từ chân chính sang phản bội quyền lợi của giai cấp công nhân và nhân dân lao động củacác các nhân giữ trọng trách lịch sử

- Biết cách khai thác các tư liệu lịch sử để nắm chắc sự biến đổi của lịch sử

II THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Tranh ảnh về sự tan rã của Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu

- Tranh ảnh về một số nhà lãnh đạo Liên Xô và các nước Đông Âu

III/ PHƯƠNG PHÁP/KTDH:

Trực quan , phân tích dữ liệu, đàm thoại, kể chuyện lịch sử

IV/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC –GIÁO DỤC

1/ ổn định và tổ chức : kiểm tra sĩ số

2/ Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân các nước Đông

Âu cần phải tiến hành những công việc gì?

Đáp án : - Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân

- Cải cách ruộng đất, quốc hữu hoá xí nghiệp lớn của tư bản

- Ban hành các quyền tự do dân chủ

3/ Bài mới:

* Giới thiệu bài mới

“ Chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu đã đạt những thành tựu nhất định về mọi mặt Tuy nhiên, nó cũng bộc lộ những hạn chế, sai lầm và thiếu sót, cùng với sự chống phá của các thế lực đế quốc bên ngoài CNXH đã từng tồn tại và phát triển hơn 70 năm đã khủng hoảng và tan rã Để tìm hiểu nguyên nhân của sự tan rã đó như thế nào? Quá trình khủng hoảng tan rã ra sao chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để lí giải những vấn đề trên.”

*Dạy và học bài mới

Hoạt động 1: nhóm : Trước hết, giáo viên cho học sinh thảo

luận nhóm với câu hỏi:”Tình hình Liên Xô giữa

những năm70 đến 1985 có điểm gì nổi cộm?”

Mục 1: Sự khủng hoảng và tan

rã của Liên bang Xô viết

- Kinh tế Liên Xô lâm vàokhủng hoảng: Công nghiệp trì trệ,

Gợi ý: Tình hình kinh tế? Chính trị xã hội?

Khủng hoảng dầu mỏ thế giới năm 1973 đã tác

động đến nhiều mặt của Liên Xô, nhất là kinh tế

Học sinh dựa vào nội dung SGK và vốn kiến

thức đã có để thảo luận và trình bày kết quả

Nhận xét bổ sung hoàn thiện kiến thức

Hoạt động 2: Cả lớp/cá nhân

: Giáo viên nêu câu hỏi: “Hãy cho biết mục

đích và nội dung của công cuộc cải tổ?”

Học sinh dựa vào nội dung SGK trả lời câu

hỏi Giáo viên nhận xét bổ sung hoàn thiện nội

dung học sinh trả lời

: Giáo viên cần so sánh giữa lời nói và việc

làm của M.Goóc-ba-chốp, giữa lí thuyết và thực

tiễn của công cuộc cải tổ để thấy rõ thực chất

của công cuộc cải tổ của M.Goóc-ba-chốp càng

làm cho kinh tế lún sâu vào khủng hoảng

Giới thiệt một số bức tranh, ảnh hình 3, 4

trong SGK

Hoạt động 3: Cả lớp : Giáo viên cho học sinh tìm hiểu về diễn

biến của Liên bang Xô viết trong SGK thông qua

việc yêu cầu học sinh nêu những sự kiện về sự

sụp đổ của Liên bang Xô viết

Nhận xét, bổ sung hoàn thiện nội dung kiến

thức Đồng thời nhấn mạnh cuộc đảo chính 21

-8-1991 thất bại đưa đến việc Đảng Cộng Sản

Liên Xô phải ngừng hoạt động và tan rã, đất

nước lâm vào tình trạng không có người lãnh

đạo

Hoạt động 1: Nhóm/cá nhân

: Giáo viên tổ chức học sinh thảo luận

nhóm: “Tình hình các nước Đông Âu cuối

những năm 70 đầu những năm 80?”

Học sinh dựa vào SGK và vốn kiến thức đã

học ở trước thảo luận và trình bày kết quả Học

hàng tiêu dùng khan hiếm; nôngnghiệp sa sút

- Chính trị xã hội dần dần mất

ổn định, đời sống nhân dân khókhăn, mất niềm tin vào Đảng vàNhà nước

- Năm 1985 Goóc-ba-chốp tiếnhành cải tổ

+ Về kinh tế: Thực hiệnnền kinh tế thị trường theo địnhhướng tư bản chủ nghĩa

- Ngày 21/8/1991 đảo chínhthất bại, Đảng cộng sản bị đình chỉhoạt động: Liên bang Xô Viết tan

rã

- Ngày 25/12/1991 lá cờ búaliềm trên nóc Krem-li bị hạ, chấmdứt chế độ XHCN ở Liên Xô

2/ Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ XHCN ở các nước Đông Âu

Kinh tế khủng hoảng gay gắt

- Chính trị mất ổn định Các nhàlãnh đạo đất nước quan liêu, bảo

sinh khỏc nhận xột, bổ sung bạn trả lời Giỏo

viờn kết luận vấn đề trờn

Hoạt động 2: Cỏ nhúm : Giỏo viờn tổ chức cho học sinh trả lời cõu

hỏi: “Hóy cho biết diễn biến sự sụp đổ chế độ

XHCN ở cỏc nước Đụng Âu?”

Học sinh dựa vào SGK trả lời cõu hỏi Giỏo

viờn nhận xột bổ sung, kết luận Hoặc giỏo viờn

lập bảng thống kờ về sự sụp đổ của cỏc nước

XHCN Đụng Âu theo yờu cầu sau: Tờn nước,

ngày, thỏng, năm; quỏ trỡnh sụp đổ

Hoạt động 3: Nhúm/cỏ nhõn

: Giỏo viờn tổ chức cho học sinh thảo luận

nhúm với cõu hỏi: “Nguyờn nhõn sự đổ của cỏc

nước XHCN Đụng Âu?”

Học sinh dựa vào nội dung kiến thức đó học

thảo luận và trỡnh bày kết quả thảo luận

: Giỏo viờn nhận xột bổ sung, kết luận

thủ, tham nhũng, nhõn dõn bấtbỡnh

- Sự sụp đổ của cỏc nước XHCNĐụng Âu là rất nhanh chúng

+ Nhõn dõn bất bỡnh với cỏc nhàlónh đạo đũi hỏi phải thay đổi

- Học bài cũ, đọc trước bài mới

- Trả lời cõu hỏi cuối SGK

V/ RÚT KINH NGHIỆM:

Ch ơng II : Các nớc á, phi, mĩ la tinh

từ năm 1945 đến nay Tiết 4:

Bài 3:

Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và

sự tan rã của hệ thống thuộc địa

GV:- Su tầm tranh ảnh các nớc á, Châu Phi và Mĩ La Tinh

- Bản đồ thế giới Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh

HS:Đọc và nghiên cứu kĩ bài học,trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa

1.Sự sụp đổ chế độ CNXH của Liên Xô và Đông Âu là:

A.Sự sụp đổ của chế độ XHCN

B.Sự sụp đổ của mô hình XHCN cha khoa học

C.Sự sụp đổ của một đờng lối sai lầm

D.Sự sụp đỏ của t tởng chủ quan,nóng vội

2.Hội đồng Tơng trợ Kinh tế (SEV) bị giải thể do nguyên nhân nào?

A.Do “khép kín” cửa trong hoạt động

B.Do không đủ sức cạnh tranh với Mĩ và Tây Âu

C.Do sự lạc hậu về phơng thức sản xuất

D.Do sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu

3.Tổ chức Hiệp ớc Phòng thủ Vác-sa-va giải thể năm nào?

A.1989 B.1990 C.1991 D.1992

Yêu cầu :1-B ,2-D ,3-C

3.Bài mới:

Giới thiệu Sau chiến tranh thế giới thứ 2 phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

diễn ra sôi nổi ở Châu á, Châu Phi và Mĩ La Tinh làm cho hệ thống thuộc địa tan ra từngmảng lớn và đi tới sự tan rã, sụp đổ

Hoạt động 1 Nhóm, cá nhân

? Nêu vài nét về đặc điểm chung của các

nớc châu á, Phi, Mĩ La Tinh?

H: trình bày

- Là khu vực đông dân, có nguồn lao động

dồi dào, lãnh thổ rộng lớn với nguồn tài

nguyên thiên nhiên hết sức phong phú

- trớc chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết

các nớc trong khu vực này đều trở thành

thuộc địa hoặc nửa thuộc địa của các đế

quốc Anh, Pháp, Mĩ, Nhật, Hà Lan, Bồ Đào

Nha

- Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết

các nớc ở khu vực này đều giành đợc độc

lập, họ bắt tay với công cuộc xây dựng đất

nớc để từng bớc củng cố nền độc lập về

kinh tế và chính trị, nhằm thoát khỏi sự

khống chế, lệ thuộc vào các thế lực đế quốc

bên ngoài

? Nêu những nét chính về diễn biến phong

trào đấu tranh gpdt của các nớc á, Phi, Mĩ

La Tinh trong giai đoạn này?

HS: Dựa vào SGK nêu

GV: Điền vào bảng tóm tắt

? GV yêu cầu học sinh lên xác định vị trí

các nớc giành độc lập tren bản đồ

?Em nhận xét gì về quá trình giải phóng dân

I.Giai đoạn từ giữa năm 1945 đến những năm 60 của thế kỷ XX.

Khu vực Thời gian Tên quốc gia

giành độc lập

Việt Nam, Lào

Nam á,Bắc Phi

(1946-1950)19521954-1962

-ấn Độ

-Ai- cập-An-giê-ri

Châu Phi

1960 -17 nớc châu

Phi

tộc của các nớc thuộc địa thời kỳ này?

-Hs trả lời

-Gv bổ sung

+Phong trào nổ ra sớm nhất ở Đông Nam á,

lan nhanh sang Nam á, Bắc Phi và Mĩ

La-tinh

+Hàng loạt quốc gia giành độc lập- hệ

thống thuộc địa sụp đổ cơ bản

+Phong trào nổ ra chủ yếu bằng hình thức

đấu tranh vũ trang

+/ thành phần tham gia và lãnh đạo: Đông

đảo các giai cấp, các tầng lớp nhân dân :

CN, ND, tiểu t sản, trí thức, t sản dân tộc

( ở VN là giai cấp vô sản)

? Kết quả của giai đoạn thứ nhất?

H: Hệ thống thuộc địa cơ bản sụp đổ Đến

năm 1967 hệ thống thuộc địa chỉ còn 5,2

triệu km vuông, tập trung chủ yếu ở miền

nam Châu Phi

Hoạt động 1 Cả lớp, cá nhân

?Nhân dân các nớc châu Phi đã đấu tranh lật

đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha nh thế

Ăng-gô-la ( 11/1975) có ý nghĩa nh thế nào?

Góp phần quan trọng trong việc cổ vũ tinh

thần nhân dân các nớc thuộc địa, đặc biệt là

nhân dân châu Phi, trong cuộc đấu tranh

giành độc lập dân tộc, bảo vệ chủ quyền của

Mĩ la Tinh

- Kết quả: Hệ thống thuộc địa cơ bản sụp

đổ Đến năm 1967 hệ thống thuộc địa chỉcòn 5,2 triệu km vuông, tập trung chủ yếu

ở miền nam Châu Phi

II.Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX.

-Nhân dân châu Phi đấu tranh vũ trangchống thực dân Bồ Đào Nha giành thắnglợi:

+/ Ghi-nê Bít-xao ( 9/1974)

+/ Mô-dăm-bich (6/1975)+/ Ăng-gô-la ( 11/1975)

- Các thuộc địa của Bồ Đào Nha ở châuPhi tan rã

Hoạt động 1 Cả lớp, cá nhân

GV: Nh vậy tới cuối những năm 70 CNTD

chỉ còn tồn tại dới hình thức cuối cùng của

nó là chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai

? Thế nào là chủ nghĩa A- pác thai?

H: giải thích

-Gv giải thích chế độ A-pác- thai:

" A-pác-thai có nghĩa là "sự tách biệt chủng

tộc" Đây là chính sách phân biệt chủng tộc

cực đoan và tàn bạo của Đảng quốc dân,

chính đảng của thiểu số da trắng cầm quyền

ở Nam Phi thực hiện từ 1948, chủ trơng tớc

đoạt mọi quyền cơ bản về chính trị, kinh tế,

xã hội của ngời da đen ở đây và các dân tộc

châu á định c, đặc biệt là ngời ấn Độ Nhà

cầm quyền da trắng ở Nam Phi đã thi hành

hơn 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc, đối

xử và tớc bỏ quyền làm ngời của ngời da

đen và da màu, buộc họ phải sống trong

những khu riêng biệt, cách li hoàn toàn với

ngời da trắng Quyền bóc lột của ngời da

trắng đối với ngời da đen đã đợc ghi vào

hiến pháp

? Bọn cầm quyền da trắng thi hành CN

A-pác-thai nhằm mục đích gì?

H: CN A-pác-thai nhằm củng cố sự thống trị

lâu dài của thực dân da trắng ở Nam Phi,

đẩy nhân dân châu Phi vào cảnh tối tăm, lạc

hậu, phục vụ quyền lợi và làm giàu cho ngời

-Hệ thống thuộc địa bị xoá bỏ hoàn toàn

4 Củng cố Luyên tập:(5 phút)

1- Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và

một số sự kiện lịch sử tiêu biểu ?

- Học sinh chia 4 nhóm thảo luận

- Biết đợc tình hình chung của các nớc châu á từ sau chiến tranh thế giới thứ hai

- Trình bày những nét nổi bật của tình hình Trung Quốc qua các giai đoạn pháttriển

2- Kỹ năng: Rèn kỹ năng phân tích, tổng hợp những sự kiện lịch sử và sử dụng bản

đồ

3 Thỏi độ: Giáo dục cho học sinh tinh thần đoàn kết quốc tế, đặc biệt là đoàn kết

với các nớc trong khu vực để cùng hợp tác phát triển, xây dựng xã hội giàu đẹp côngbằng văn minh

II.Chuẩn bị

GV:- Tranh ảnh về các nớc Châu á và Trung Quốc

- Bản đồ Châu á và bản đồ Trung Quốc,t liệu có liên quan

HS:Đọc và nghiên cứu bài học theo câu hỏi trong SGK,su tầm tranh ảnh

III.Ph ơng pháp/KTDH: -Hỏi đáp, phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử,

miêu tả,

Kể chuyện-Thảo luận nhóm

IV.Tiến trình dạy học-GD:

1 ổ n định tổ chức lớp : (1 phút) Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ:(5phút)

Bảng phụ:Hãy nối các niên đại ở cột A phù hợp với sự kiện ở cột B

Giới thiệu bài: (1 phút)

Châu á là một châu lục có diện tích rộng và dân số đông nhất thế giới Từ sauchiến tranh thứ II đến nay Châu á đã có nhiều biến đổi khi trải qua quá trình đấu tranhgiải phóng dân tộc lâu dài Các nớc Châu á đang c2 độc lập phát triển kinh tế xã hội Hainớc lớn nhất Châu á là Trung Quốc và ấn Độ đã đạt đợc nhiều thành tựu to lớn trongphát triển kinh tế, xã hội, vị thế của các nớc này ngày càng lớn trên trờng quốc tế Đểhiểu rõ…

Hoạt động 1 Cả lớp, cá nhân

-GV: Treo bản đồ thế giới yêu cầu HS lên

bảng xác định vị trí của Châu á và nêu

những nét chung về tình hình châu á?

H: Châu á là vùng đông dân c nhất thế

giới, bao gồm những nớc có lãnh thổ rộng

lớn với nguồn tài nguyên thiên nhiên rất

phong phú Từ cuối thế kỉ XIX, hầu hết các

nớc ở châu lục này đã trở thành những nớc

thuộc địa, nửa thuộc địa và là thị trờng chủ

yếu của các nớc TB Âu-Mĩ, chịu sự nô

dịch nặng nề của CNTD

? Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc

của các nớc Châu á diễn ra nh thế nào từ

sau chiến tranh thứ II đến những năm 50 ?

+ Cao trào đấu tranh bùng lên và lan nhanh

khắp Châu á nh Trung Quốc, ấn Độ,

nh ấn Độ, TQ…

+ Chiến tranh xâm lợc diễn ra.

+ Đế quốc duy trì ách thống trị với những

vị trí chiến lợc

+ Chiến tranh, tranh chấp biên giới…

GV: Tình hình Châu á bất ổn định, nhất là

chiến tranh ở Trung Đông…

GV: Giới thiệu nớc Trung Quốc

- HS theo dõi bản đồ Trung Quốc

? Quan sát H5 giới thiệu về Mao Trạch

Đông và trình bày sự ra đời của nớc cộng

* Nửa sau TK XX Châu á không ổn

định+ Nhiều cuộc chiến tranh xâm lợcdiễn ra

+ Đế quốc chiếm vùng đất có vị tríchiến lợc

+ Tranh chấp biên giới, ly khai xảyra

* Thành tựu KT, XH

+ Đạt thành tựu to lớn về KT, XHnh: Nhật Bản, Hàn Quốc, TQ…

+ Kinh tế ấn Độ phát triển nhanhchóng Thực hiện “cách mạng xanh”trong nông nghiệp, phát triển côngnghệ thông tin

+ Có xu hớng vơn lên thành cờngquốc công nghệ phần mềm hạt nhân

và vũ trụ

II- Trung Quốc.(20 phút)

1.Sự ra đời của n ớc Cộng hoà nhân dân Trung Hoa ?

hoà nhân dân Trung Hoa ?

HS: : Mao Trạch Đông là lãnh tụ của Đảng

cộng sản Trung Quốc

+ Kháng chiến chống Nhật

+Nội chiến kéo dài (Đấu tranh trong nớc

giữa các Đảng phái)

+Chiều 1/10/1949 mít tinh của 30 vạn

nhân dân thủ đo Bắc Kinh ở Quảng trờng

Thiên An Môn-Mao Trạch Đông tuyên bố

sự ra đời của nớc Cộng hoà nhân dân

Trung Hoa

? Hiểu về nội chiến ntn?

-Chiến tranh giữa các đảng phái trong nớc

GV: ở Trung Quốc nội chiến kéo dài

(1946 - 1949) giữa Đảng cộng sản và

Trung Hoa Quốc dân Đảng Cuối cùng

T.Hoa Quốc dân Đảng thất bại

=> Tởng Giới Thạch chạy ra Đài Loan

? Đờng lối cải cách mở cửa của Trung

Quốc tiến hành từ bao giờ ? ND của đờng

lối đổi mới là

- Cuối cùng Tởng Giới Thạch vàQuốc dân Đảng thất bại

- Ngày 1/10/1949 nớc cộng hoànhân dân Trung Hoa ra đời

* ý nghĩa:

- Trong n ớc : Kết thúc hơn 10 năm

của ĐQ nớc ngoài và hàng ngànnăm CĐPK Đa Trung Hoa vào kỷnguyên độc lập tự do

- Quốc tế: Hệ thống các nớc XHCN

đợc nối liền từ Âu -> á

2. Công cuộc cải cách mở cửa (1978 -> nay).

- 12/1972 Trung Quốc đề ra đờng lối

đổi mới

- Thực hiện cải cách mở cửa.

- Hiện đại hoá đất nớc

- KT tăng trởng

? Với những đờng lối đổi mới đó Trung

Quốc đã đạt những thành tựu to lớn nào?

- Đứng thứ 7 thế giới về tiềm lực kinh tế

HS xem hình 7 và 8 Sgk

-> Thay đổi bộ mặt đất nớc

? Nhận xét tình hình Trung quốc qua 2

hình ảnh Sgk ?

? Thành tựu to lớn trong đối ngoại là gì ?

-Hs trả lời

GV: Hiện nay Trung Quốc là nớc có tốc độ

tăng trởng kinh tế ổn định cao vào bậc nhất

thế giới GDP năm 2001 đạt 9593,3 tỉ nhân

dân tệ gấp 3 lần 1989

* Thành tựu:

- KT tăng trởng cao nhất thế giới

- Tiềm lực KT đứng thứ 7 thế giới

- Đời sống nhân dân đợc cải thiện

* Đối ngoại:

- Địa vị trên trờng quốc tế nâng cao

- Bình thờng hoá quan hệ với Liên Xô, Mông Cổ, VN…

- Mở rộng quan hệ hợp tác trên thế giới

- Thu hồi Hồng Kông và Ma Cao

4.Củng cố –bài tập(5 phút)

GV:Khái quát nội dung bài học

? Trình bày sự ra đời của nhân dân Trung Hoa ?

? Những thành tựu Trung Quốc trong thời kỳ mới ? ý nghĩa

5.H ớng dẫn về nhà:(1 phút)

- Học bài - Làm bài tập

- Đọc tiếp bài: Các nớc Đông Nam á chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK

V

Rút kinh nghiệm

***************************