Do sự chuyển động của Trái Đất quanh trục nên các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất bị lêch hướng.. Ở nửa cầu Bắc nếu nhìn xuôi theo hướng chuyển động thì vật lệch về bên phải.[r]
Trang 1Ngày soạn: 14/10/2017
Tiết 10 - Bài 8
SỰ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Trình bày được chuyển động của TĐ quanh Mặt Trời: hướng, thời gian, quỹ đạo
và tính chất của sự chuyển động
- Trình bày được hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời: Hiện tượng các mùa trên Trái Đất Nhớ vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân và đông chí trên quỹ đạo TĐ
2 Kĩ năng:
- Sử dụng hình vẽ để mô tả hướng chuyển động, quỹ đạo chuyển động, độ nghiêng và hướng nghiêng của trục Trái Đất khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời
-Biết sử dụng quả Địa Cầu để lặp lại hiện tượng chuyển động tịnh tiến của TĐ trên quỹ đạo và chứng minh hiện tượng các mùa
3 Thái độ:
- Giúp các em yêu môn học, có thái độ tích cực học tập, say mê khám phá tự nhiên
II Chuẩn bị:
1.GV: Qủa địa cầu, giáo án, sgk
Tranh: Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
1 HS: Tập bản đồ, SGK, học bài và nghiên cứu bài mới tại nhà
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1.Hoạt động khởi động:
Ổn định tổ chức :Kiểm tra sĩ số
Kiểm tra bài cũ:
- Số thứ tự của các khu vực giờ từ khu vực giờ gốc tăng dần về phía Tây hay phía Đông? Giờ của hai khu vực nằm cạnh nhau chênh nhau bao nhiêu giờ?
- Trình bày sự lệch hướng của các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất?
- Mô tả sự chuyển động quanh trục của TĐ
Đáp án:
Số thứ tự của các khu vực giờ từ khu vực giờ gốc tăng dần về phía Đông
- Giờ của hai khu vực cạnh nhau chênh nhau 1 giờ
Do sự chuyển động của Trái Đất quanh trục nên các vật chuyển động trên bề mặt Trái Đất bị lêch hướng Ở nửa cầu Bắc nếu nhìn xuôi theo hướng chuyển động thì vật lệch về bên phải Còn ở nửa cầu Nam vật chuyển động sẽ lệch về bên trái HS mô tả với quả địa cầu
MB: Tại sao có các mùa: “ xuân-hạ-thu-đông?”
Trang 22.Hoạt động lĩnh hội kiến thức mới:
Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu: Sự
chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
GV treo tranh sự vận động của Trái Đất
quanh Mặt Trời và các mùa ở bán cầu Bắc
Nhắc lại chuyển động tự quay quanh trục?
HS trả lời- GV chuẩn xác
Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây
sang Đông
Theo dõi chiều mũi tên trên quỹ đạo và trên
trục của TĐ thì Trái Đất cùng một lúc tham
gia mấy chuyển động?
HS trả lời- GV chuẩn xác
: Tham gia 2 chuyển động Chuyển động quanh
trục và chuyển động quanh MT
Quan sát H23 hãy cho biết hướng chuyển động
của TĐ quanh MT?
HS trả lời- GV chuẩn xác
: Trái Đất chuyển động quanh MT theo hướng
từ Tây sang Đông
GV: Như vậy cả hai chuyển động của TĐ đều
từ Tây sang Đông
Đường đi của TĐ quanh MT có dạng hình
gì?
HS trả lời- GV chuẩn xác
Cho biết độ nghiêng và hướng nghiêng của
trục Trái Đất ở các vị trí: xuân phân, hạ chí,
thu phân, đông chí
HS trả lời- GV chuẩn xác
Độ nghiêng và hướng nghiêng không đổi
Sự chuyển động như vậy gọi là sự chuyển
động gì?
HS trả lời- GV chuẩn xác
chuyển động tịnh tiến
GV dùng quả địa cầu lặp lại hiện tượng chuyển
động tịnh tiến của TĐ ở các vị trí xuân phân, hạ
1 Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
- Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời theo hướng từ Tây sang Đông trên quỹ đạo hình elíp gần tròn
- Trong khi chuyển động quanh
MT, TĐ lúc nào cũng giữ nguyên độ nghiêng và hướng nghiêng của trục không đổi-> sự chuyển động tịnh tiến
Trang 3chí, thu phân, đông chí
HS đọc thuật ngữ “quỹ đạo Trái Đất Trang 86
Thời gian TĐ tự quay quanh trục là bao lâu?
(24 giờ)
Thời gian TĐ chuyển động một vòng quanh
MT là bao lâu?
(365 ngày 6 giờ)
Dựa vào thời gian này các nhà thiên văn học
đã xây dựng nên lịch gì?
HS trả lời- GV chuẩn xác
Lịch dương tức là năm dương lịch
GV yêu cầu HS đọc bảng tính theo dương lịch
(BT3 SGK)
Hoạt động 2: Hướng dẫn hs tìm hiểu: Hiện
tượng các mùa
? Khi chuyển động trên quỹ đạo trục TĐ
nghiêng và hướng tự quay của TĐ có thay đổi
không?
HS trả lời- GV chuẩn xác Độ nghiêng không
đổi hướng về một phía nên TĐ có lúc chúc nửa
cầu Bắc về phía MT, có lúc lại ngả nửa cẩu
Nam về phía MT
? Quan sát H24 cho biết ngày 22/6 ( hạ chí)
nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời?(NCB)
Ngày 22/12( đông chí) nửa cầu nào ngả về
phía MT? ( NCN)
Vậy vào hai ngày 22/6 và 22/12, NCB là mùa
gì? NCN là mùa gì?
QS H.24 SGK Cho biết vào ngày nào thì cả
hai nửa cầu có góc chiếu của Mặt Trời như
nhau? Khi đó ánh sáng MT chiếu thẳng góc
vào nơi nào trên bề mặt TĐ?
HS trả lời- GV chuẩn xác
GV gọi HS đọc bảng bài tập 3 sgk
Cách tính mùa ở hai nửa cầu như thế nào?
? Giả thiết cho rằng trục của TĐ không
- Thời gian Trái Đất chuyển động 1 vòng trên quỹ đạo quanh Mặt Trời là 365 ngày 6 giờ
2 Hiện tượng các mùa
- Khi chuyển động trên quỹ đạo quanh Mặt Trời trục Trái Đất luôn nghiêng và hướng về một phía nên hai nửa cầu luân phiên nhau ngả gần và chếch xa Mặt Trời sinh ra các mùa: mùa nóng
và mùa lạnh
-Sự phân bố ánh sáng, lượng nhiệt và cách tính mùa ở hai nửa cầu Bắc và Nam là hoàn toàn trái ngược nhau:
+Từ sau 21/3 đến trước 23/9: là mùa nóng ở BCB và mùa lạnh của BCN
+Từ sau 23/9 đến trước 21/3: :
là mùa lạnh ở BCB và mùa nóng của BCN
- Mùa tính theo âm dương lịch
Trang 4nghiêng thì tình hình thời tiết và khí hậu sẽ
diễn biến ra sao?
HS trả lời- GV chuẩn xác:
và dương lịch khác nhau về thời gian bắt đầu và kết thúc ( bảng thống kê bài tập 3 sgk, tr 27)
3.Hoạt động luyện tập:
Hệ thống câu hỏi cuối bài, bài tập trắc nghiệm, sách bài tập
4.Hoạt động vận dụng và mở rộng kiến thức:
Bài tập bổ sung:
Tính tốc độ của TĐ di chuyển trên quỹ đạo trong một ngày (Km/h) Biết rằng quỹ đạo dài khoảng 993.040.000 km
993.040.000 : 365 = 2.600000km/ngày hay là 29,7 km/ giây= 29.700 m/ giây
5 HDVN: Làm các bài tập tập bản đồ, học bài và chuẩn bị bài mới
Bổ sung: