Thế nào là một hoạt động_Beth Smart

Là một chuyên gia, tôi tin rằng một phần vai trò của chúng tôi đưa ra lời khuyên cho cha mẹ rằng hoạt động giải trí và chơi quan trọng không kém hoạt động học tập đối với quá trình phát [r]

1.Thế nào là một hoạt động?

“một chuỗi các hành động có chủ đích kết nối với nhau bởi các vận động, vật liệu, không gian, hoặc mục đích tron một khoảng thời gian nhất định, theo cách có ý nghĩa với cá nhân

thực hiện chúng.”

Nói đơn giản là, một hoạt động là bất cứ một việc gì bạn làm trong một ngày để có thể là một con người độc lập

Một hoạt động là một việc có ý nghĩa với bạn Có ý nghĩa tức là người thực hiện có đặt một

tầm quan trọng nhất định vào việc đó và hiểu được lý do tại sao lại cần phải thực hi ện hoạt động đó Việc có ý nghĩa có thể đến từ các yếu tố bên trong (vd: bản thân mình thấy thích và muốn làm) hoặc bên ngoài (vd: được trả công để làm )

Một việc mà một người thấy có ý nghĩa thì có khi người khác lại không thấy vậy Chúng ta không thể cứ mặc nhiên cho rằng vì ta coi trọng một hoạt động nào mà người khác cũng cảm thấy như vậy Điều này đặc biệt quan trọng phải nhớ khi ta làm việc với trẻ em

Các hoạt động có thể được chia làm 3 nhóm

Hoạt động

Chăm sóc cá

nhân

Các hoạt động tự

chăm lo cho chính

mình

Công việc

Các hoạt động thuộc diện việc cần phải làm

Giải trí

Tất cả các những việc làm bạn thấy vui vẻ

Môi trường

(Nơi chốn, mọi người xung quanh , đồ dùng, âm thanh, hình ảnh,

mùi có thể gây ảnh hưởng đến khả năng thực hiện hoạt động

của một cá nhân)

Mặc quần áo

Tắm giặt

Đánh răng

Đi vệ sinh

Chơi Học (ở trường)

Đi làm Làm việc nhà

Chơi Đọc sách

Đá bóng Chơi điện tử

Làm sao để ta phân loại các hoạt động?

Mọi người có thể không thống nhất về việc phân loại các hoạ t động Ví dụ, người không thích nấu ăn cho rằng vì đó là việc họ bắt buộc “phải” làm sẽ xếp vào phần Công việc Người khác thích nấu ăn thì lại cho đó là giải trí

Không có “quy luật” cụ thể nào về việc phân loại hoạt động vì mỗi người có suy nghĩ riêng Mỗi người đều có một danh sách riêng những việc cần làm hàng ngày dựa trên tuổi tác, nghề nghiệp, vai trò trong xã hội (mẹ, bố ) và sở thích Ví dụ đây là những việc tôi đã làm trong ngày:

Hoạt động Phân loại hoạt động Môi trường thực hiện

Danh sách này chưa đầy đủ, chỉ chọn đưa ra một số hoạt động Danh sách này có điểm gì giống và khác ngày của bạn ? So với của một đứa trẻ thì khác gì?

Tầm quan trọng của việc cân bằng các hoạt động

Vậy việc tham gia vào các hoạt động có ý nghĩa là điều thiết yếu , nhưng cân bằng các hoạt động mình tham gia vào cũng rất quan trọng Bạn sẽ thấy thế nào nếu dành cả ngày đi làm (Công việc), làm việc nhà (Công việc) Bạn sẽ thấy thế nào nếu không được cho phép dành thời gian giải trí? Buồn bã? Chán nản? Trẻ em cũng có nguy cơ bị như vậy

Các dấu hiệu trầm cảm ở trẻ không nói được :

 Thu mình lại

 Thay đổi sự thèm ăn

 Rối loạn giấc ngủ

 Tự gây thương tích

 Tăng tần suất các hành vi lặp lại

Chúng ta biết rằng có các tác nhân sinh lý dẫn đến trầm uất, nhưng còn có cả các tác nhân tâm lý Một trong số đó là không có một ngày cân bằng đầy các hoạt động có ý nghĩa

Điều quan trọng là ta phải cho trẻ có cơ hội có một ngày đầy các hoạt động có ý nghĩa và cân bằng Nhiều khi, vì ta muốn tốt cho trẻ, ta lại mắc lỗi không tạo được sự cân bằng cho trẻ Trẻ đi đến trường, đến dạy thêm rồi lại đến trị liệu thêm Toàn các hoạt động Công việc Mục tiêu trị liệu (và mục tiêu của phụ huynh ) thường dựa trên kỹ năng học tập hoặc tự chăm sóc

và nhiều lúc ta quên mất một phần quan trọng– giải trí

Câu hỏi đầu tiên tôi đặt ra trong một buổi đánh giá ban đầu là “Con bạn giỏi cái gì? Trẻ thích cái gì? Cái gì làm bé cười? Bố mẹ thường chơi gì với con ?” Tôi thấy rằng nhiều phụ huynh

và giáo viên ở cả Việt Nam và Anh không trả lời được các câu hỏi đó

Là một chuyên gia, tôi tin rằng một phần vai trò của chúng tôi đưa ra lời khuyên cho cha mẹ rằng hoạt động giải trí và chơi quan trọng không kém hoạt động học tập đối với quá trình phát triển của trẻ (và thường thì các hoạt động đó đều là một) và trẻ cần có thời gian tự chơi mà không có mục tiêu trị liệu hoặc học tập Trẻ cần được chơi chỉ để cho vui và giúp thiết lập mối quan hệ tốt với người mà trẻ chơi cùng (cả người lớn và trẻ nhỏ ) Tôi sẽ nói thêm về vui chơi

ở phần sau

Vì sao môi trường lại quan trọng như vậy?

Không hiếm gặp trường hợp trẻ thực hiện cùng một hoạt động với kết quả khác nhau ở các môi trường khác nhau Ví dụ: trẻ có thể đi được giày và khoác áo vào khi ở lớp nhưng lại đòi

bố mẹ làm cho khi ở nhà Trẻ có thể ngồi yên và tập trung học bài khi ở nhà, nhưng đến lớp lại tỏ ra rất mất tập trung Vì sao lại có những khác biệt như vậy ?

Các yếu tố trong môi trường Ví dụ về ảnh hưởng lên khả năng thực

hiện

Cấu trúc xung quanh: liệu có cái gì trong cấu

trúc môi trường xung quanh có thể gây ảnh

hưởng đến hoạt động?

Trẻ ngồi xe lăn không thể tự đi lên cầu thang tới các lớp ở trên tầng

Mọi người xung quanh : Có ai đó mà trẻ có

mối quan hệ hoặc trải nghiệm tiêu cực/tích

cực trong môi trường đó không?

Trẻ có thể nghe lời giáo viên nhưng không nghe lời cha mẹ

Đồ dùng xung quanh: Trẻ có đủ các đồ dùng

cần thiết để thực hiện hoạt động không? Trẻ có thể dùng tranh để giao tiếp trong giờtrị liệu nhưng ở dưới lớp cô giáo và ở nhà

cha mẹ lại không có tranh Trẻ giao tiếp được

ở phòng trị liệu nhưng ở lớp và ở nhà thì không

Quy đinh và vai trò trong môi trường : trẻ phải

thay đổi hành vi ở các môi trường khác nhau

dựa trên quy định các vai trong môi trường

đó Ví dụ: quy định ở nhà khác ở trường

Ở nhà trẻ là “con” hoặc “cháu” nhưng ở

trường trẻ là “học sinh” Đó là các vai trò

khác nhau

Ở nhà trẻ có thể không cần mặc áo nhưng ở trường thì phải mặc Đây là quy định xã hội Nếu bạn không báo cho trẻ biết là môi trường và quy định sẽ thay đổi (bằng lời nói hoặc bảng tranh) thì trẻ sẽ chuyển môi trường mà không hiểu là quy định đã thay đổi

và lại cởi áo ra khi ở trường

Học được các phản ứng khác nhau với môi

trường khác nhau: Dựa trên trải nghiệm

trong quá khứ, trẻ sẽ cư xử khác nhau

Trẻ sợ phải tự đi vào phòng vệ sinh vì lần trước trẻ đi vệ sinh, toa-lét có tiếng ồn lớn làm trẻ sợ Từ đó trẻ thấy sợ khi ai đó bảo đi vào phòng vệ sinh

Trải nghiệm về giác quan trong môi trường:

Cách trẻ phản ứng với các đòi hỏi về giác

quan trong môi trường

Xem phần sau về hòa hợp giác quan

Chúng ta không thể kiểm soát được một số nhân tố như quy định, vai trò hoặc tiếng ồn ngoài phố Khi nào có thể ta phải đảm bảo sự thống nhất ở các yếu tố mà ta có thể điều chỉnh được trong các môi trường khác nhau, vd : cung cấp đủ các loại đồ dùng giao tiếp như sách giao tiếp ở nơi trị liệu, lớp học và ở nhà

Hoạt động của trẻ là gì?

Những hoạt động mà bạn đưa vào từng ô (chăm sóc cá nhân, công việc và giải trí) sẽ phải dựa trên:

 tuổi đời của trẻ

 tuổi khôn của trẻ

 sở thích của trẻ

Hãy tham khảo qua Bản đánh giá Sơ bộ ở phần sau để xem ở tuổi nào thì trẻ nên bắt đầu làm những việc như ăn, mặc quần áo, tắm rửa và vệ sinh Chú ý xem trẻ học từng bước các

kỹ năng đó như thế nào

Có những lúc cha mẹ và giáo viên chọn sai các hoạt động cho trẻ Các lỗi thường gặp nhất là:

1 Hoạt động đó quá dễ so với sự phát triển của trẻ Ở giai đoạn p hát triển của trẻ, trẻ

đã vượt quá các hoạt động này rồi Trẻ sẽ thấy chán hoạt động và không chịu thực hiện Hoặc trẻ không thấy hoạt động đó có ý nghĩa vì nó quá dễ

2 Hoạt động đó quá khó so với sự phát triển của trẻ Trẻ chưa phát triển đầy đủ các kỹ năng để hoàn thành hoạt động đó

Vì cả hai lý do trên mà trẻ không chịu thực hiện hoạt động và dẫn đến người lớn đưa ra kết luận sai lầm Chúng ta có thể nghĩ rằng trẻ không làm vì trẻ thiếu khả năng nhận thức, nhưng thực ra đó là do ta đưa cho trẻ những hoạt động không phù hợp với khả năng của trẻ ở giai đoạn phát triển hiện tại

Một điểm quan trọng khác ta cần nhớ là trẻ sẽ không thực h iện một hoạt động nếu trẻ chưa được dạy hoạt động đó Điều này đặc biệt quan trọng với giáo viên và chuyên gia khi làm đánh giá cho trẻ Ta khó có thể mong trẻ tự đi được tất , viết tên hay xếp màu được nếu trẻ chưa bao giờ được dạy làm thế nào Người làm c huyên môn luôn luôn phải hỏi cha mẹ xem trẻ đã có cơ hội tham gia vào những hoạt động chưa trước khi đưa ra các kết luận về khả năng nhận thức của trẻ

Tương tự như vậy, cha mẹ phải tự hỏi mình – liệu mình đã dạy hay cho con mình tự học về hoạt động này chưa? Liệu con mình bị chậm có phải là do mình làm hộ hết cho con không ? Khi trẻ lớn lên thì các hoạt động của trẻ cũng thay đổi Dưới đây là một số ví dụ về hoạt động của một trẻ lớn Bạn cần phải tự quyết định (dựa trên điều kiện văn hóa, xã hội ) khi nào thì trẻ phải học các kỹ năng này:

Chăm sóc cá nhân

Thay vì chỉ tự mặc quần

áo, có thể tự giặt quần áo

Tự gội đầu

Sử dụng phương tiện

công cộng

Chăm sóc cá nhân ở lứa

tuổi dậy thì

Công việc Học nghề

Quản lý tiền Việc nhà như nấu ăn hay dọn dẹp

Đi mua sắm

Giải trí

Đi chơi với bạn thay vì đi với người lớn

Làm thế nào để tạo động lực cho trẻ học hoạt động mới

Khi ta đang cố khuyến khích trẻ học hoạt động mới, ta phải nhớ rằng trẻ có thể không có

cùng sự quan tâm như người lớn về hoạt động đó Chẳng hạn, một đứa trẻ không thích mặc

áo thì cũng sẽ không quan tâm đến việc học tự mặc áo Với trẻ, chuyện đó chẳng quan trọng

gì Hoặc một trẻ không thích học đàn thì dù bố mẹ có muốn thế nào, con cũng sẽ không chịu tập hoặc có học thì cũng không thích

Trong trường hợp trẻ không thấy hoạt động có ý nghĩa, ta phải tạo ra ý nghĩa cho trẻ

Một cách khác để tạo ý nghĩa và động lực là đưa ra phần thưởng bên ngoài

Cả hai phương pháp trên đều cần cha mẹ, giáo viên và trị liệu biết trẻ thích làm những gì

Một cách khác để tạo ý nghĩa cho hoạt động là cho trẻ tập làm các hoạt động vào thời gian

thích hợp Ví dụ: tập đánh răng sau khi ăn

Tập làm hoạt động ở nơi mà bình thường hoạt động xảy ra Ví dụ: đừng tập cho trẻ đánh

răng, rửa mặt ở trên lớp mà hãy tập ở phòng vệ sinh

Trẻ không có động

lực học cách tự đi

giày Hoạt động

hoàn toàn vô

nghĩa với trẻ

Cha mẹ, giáo viên hoặc chuyên gia trị liệu cần phải biết điều gì là có ý nghĩa với trẻ Ví dụ: trẻ thích chạy ra ngoài chơi

và đi từ trường về nhà

Dành thời gian tập đi giày trước khi ra ngoài chơi và rời trường về nhà.Bản thân hoạt động có thể không tạo được động lực cho trẻ, nhưng trẻ lại thích kết quả khi hoàn thành hoạt động – đi ra ngoài chơi hoặc đi về nhà

Trẻ không muốn

tập viết

Cha mẹ, giáo viên hoặc chuyên gia trị liệu cần phải biết trẻ thích làm gì Chẳng hạn, trẻ thích thổi bong bóng

Dành thời gian sau hoạt động (tập viết) để trẻ chơi những trò trẻ thích