Câu 2: Viết một đoạn văn ngắn (4-6 câu) nêu cảm nhận của em về chú bé Lượm trong bài thơ cùng tên của tác giả Tố Hữu, trong đó có sử dụng phép so sánh (chú thích bằng cách gạch dưới). Câ[r]
Trang 1Văn bản: LƯỢM
(Tố Hữu)
I Đọc - hiểu chú thích
1 Tác giả.
- Tố Hữu (1920 - 2002) Quê quán: Thừa Thiên Huế.
- Là nhà cách mạng và nhà thơ lớn của thơ hiện đại Việt Nam
2 Tác phẩm.
a, Hoàn cảnh sáng tác
- Bài “Lượm” được ông sáng tác năm 1949 trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp, in trong tập “Việt Bắc”
b Thể loại: Thơ bốn chữ
c PTBĐ: TS + BC + MT
d Bố cục:
- Gồm có 3 phần
+ Phần 1: 5 khổ thơ đầu: Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ
+ Phần 2: Tiếp … còn không (7 khổ tiếp): Hình ảnh Lượm trong chuyến công tác cuối cùng và sự hi sinh của Lượm
+ Phần 3: Còn lại: Lượm còn sống mãi trong lòng mọi người
II Đọc - hiểu văn bản
1 Hình ảnh Lượm trong cuộc gặp gỡ tình cờ.
a Hoàn cảnh
- Ngày Huế đổ máu : hoán dụ → chỉ ngày chiến tranh nổ ra ở Huế, cuộc kháng chiến chống Pháp lại bắt đầu
→ Chiến tranh ác liệt, khó khăn, gian khổ
- Cuộc gặp gỡ bất ngờ, không hẹn trước
b Hình ảnh của Lượm
- Cái sắc xinh
xinh
- Ca lô đội
lệch
=> Một chiến
sĩ nhỏ hiếu
động, đáng
yêu.
- Loắt choắt
- Cái chân thoăn thoắt
- Cái đầu nghênh nghênh
- má đỏ
=> nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, hoạt bát, tinh nghịch.
- Mồm huýt sáo vang
- Nhảy trên đường vàng
- Cười híp mí
=> hồn nhiên, yêu đời.
Vui lắm… Thích hơn ở nhà
=> dũng cảm, tinh thần yêu nước và niềm say mê công tác kháng chiến
- NT: Sử dụng từ láy gợi tả, nhịp thơ nhanh, so sánh, ẩn dụ
=> Lượm hồn nhiên, vui tươi, yêu đời, dũng cảm, say mê kháng chiến => đáng
Trang 2yêu, đáng khâm phục.
=> Thấy được tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả dành cho Lượm.
2 Chuyến đi liên lạc cuối cùng và sự hi sinh của Lượm
a Chuyến đi liên lạc cuối cùng
- Hoàn cảnh:
+ Công việc diễn ra thường xuyên liên tục
+ Công việc khó khăn, nguy hiểm “Đạn bay vèo vèo”
- Hành động, thái độ: Bỏ thư … Vụt qua… Sợ chi hiểm nghèo?
→ động từ mạnh, câu hỏi tu từ -> miêu tả chính xác hành động dũng cảm, nhanh nhẹn và thái độ quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của Lượm
b Sự hi sinh của Lượm
- Bỗng … Thôi rồi! … Một dòng máu tươi → Cái chết đến bất ngờ, đột ngột
- Cháu nằm trên lúa giữa đồng → Cái chết nhẹ nhàng thanh thản Linh hồn của
em đã hóa thân vào thiên nhiên, quê hương đất nước → Sự hi sinh cao cả đáng trân trọng
=> Lượm - biểu tượng đẹp của người anh hùng nhỏ tuổi, niềm tự hào của thiếu nhi Việt Nam
c Cảm xúc của tác giả
- Ra thế
Lượm ơi!
- Thôi rồi, Lượm ơi! → Thể hiện sự đau đớn trước sự ra đi của Lượm
- Các từ ngữ xưng hô: Chú bé, cháu, chú đồng chí nhỏ, Lượm → Thương tiếc, yêu mến, tự hào
3 Lượm còn sống mãi
- Lượm ơi, còn không? → Dòng thơ được tách thành một khổ, câu hỏi tu từ
→ xoáy vào lòng người nỗi buồn đau, không muốn tin vào sự thật nghiệt ngã
- Lặp lại 2 khổ thơ đầu → tạo kết cấu đầu cuối tương ứng
→ Khẳng định sự sống mãi của Lượm đối với quê hương đất nước Khắc ghi mãi hình ảnh một chú bé hồn nhiên, vui tươi, nhí nhảnh trong lòng tác giả và độc giả
III Ghi nhớ (sgk/77)
BÀI TẬP Câu 1: Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
“Bỗng lòe chớp đỏ
Thôi rồi, Lượm ơi!
Chú đồng chí nhỏ
Một dòng máu tươi!
→ Câu thơ bị ngắt làm đôi → sự hụt hẫng, đau đớn, xót xa, bàng hoàng của tác giả khi nghe tin Lượm hi sinh
Trang 3………
………
………
Ca lô đội lệch
Mồm huýt sáo vang
Như con chim chích
Nhảy trên đường vàng.”
a) Hoàn thành các khổ thơ còn thiếu trong đoạn thơ trên
b) Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Tác giả là ai? Bài thơ được làm theo thể thơ nào?
c) Bài thơ trên được sáng tác trong hoàn cảnh nào?
d) Hãy chỉ ra phép so sánh trong đoạn thơ trên Cho biết chúng thuộc kiểu so
sánh nào?
Câu 2: Viết một đoạn văn ngắn (4-6 câu) nêu cảm nhận của em về chú bé Lượm
trong bài thơ cùng tên của tác giả Tố Hữu, trong đó có sử dụng phép so sánh (chú thích bằng cách gạch dưới)
Câu 3: Viết một đoạn văn ngắn (4-6 câu) miêu tả một đồ dùng học tập mà em
thích nhất, trong đó có sử dụng ít nhất một phép nhân hóa (chú thích bằng cách gạch dưới)