- Văn bản biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc2. - Văn biểu cảm[r]
Trang 1Tuần: 5
Tiết: 19
TÌM HIỂU CHUNG VỀ
VĂN BIỂU CẢM
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Khái niệm văn biểu cảm
- Vai trò, đặc điểm văn biểu cảm
- Hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong văn biểu cảm
2 Kĩ năng.
- Nhận biết đặc điểm chung của văn biểu cảm và hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong các văn bản biểu cảm cụ thể
- Tạo lập văn bản có yếu tố biểu cảm
3 Thái độ:
- Biết sử dụng yếu tố biểu cảm.
4 Định hướng góp phần hình thành năng lực:
- Năng lực trình bày
- Năng lực thẩm mỹ
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Thiết kế bài giảng điện tử
- Chuẩn bị đồ dùng dạy học
- Chia nhóm học sinh
2 Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc bài trước ở nhà, soạn bài
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của học sinh
- Giáo viên giới thiệu về văn biểu cảm
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
I Nhu cầu biểu cảm và văn biểu cảm.
Trang 2- Giải thích cụm từ “nhu cầu biểu
cảm”.
GV gọi HS đọc những câu ca dao và
trả lời câu hỏi SGK trang 72.
Mỗi câu ca dao trên thổ lộ tình cảm,
cảm xúc gì?
Bài 1: Thể hiện sự xót thương cho số
phận con cuốc
=> Khơi gợi niềm xót xa thông
cảm với những kiếp người nhỏ bé
trong xã hội phong kiến xưa
Bài 2: Ca ngợi vẻ đẹp bao la, bát
ngát của đồng lúa và vẻ đẹp của cô
thôn nữ đương tuổi xuân thì, gắn bó tự
nhiên với ruộng đồng quê hương
- > Gợi lên trong lòng người đọc
tình yêu đối với quê hương đất nước.
Người ta thổ lộ tình cảm để làm gì?
Khi có những tình cảm tốt đẹp chất
chứa, muốn biểu hiện cho người khác
nhận, cảm được thì người ta có nhu cầu
biểu cảm
Khi nào cần làm văn bản biểu cảm
Trong thư từ có thổ lộ tình cảm
không?
Những bức thư, bài thơ, bài văn là
các thể loại văn bản biểu cảm Văn bản
1 Nhu cầu biểu cảm của con người.
- Nhu cầu biểu cảm là mong muốn được bày tỏ những tình cảm của mình ra bên ngoài
Trang 3biểu cảm chỉ là một trong vô vàn cách
biểu cảm của con người (ca hát, vẽ
tranh, nhảy múa, đánh đàn, thổi sáo,…)
sáng tác văn nghệ nói chung đều có
mục đích biểu cảm
Văn bản biểu cảm viết ra nhằm biểu
đạt điều gì?
Văn biểu cảm gồm những thể loại
nào?
Đọc hai đoạn văn và trả lời câu hỏi
SGK
Hai đoạn văn trên biểu đạt nội dung
gì?
Đoạn 1 trực tiếp biểu hiện nỗi nhớ và
nhắc lại những kỉ niệm
Đoạn 2 biểu hiện tình cảm với quê
hương đất nước
Nội dung ấy có gì khác so với nội
dung của văn bản tự sự và miêu tả?
Cả hai đoạn văn đều không kể một
nội dung hoàn chỉnh, mặc dù có gợi lại
những điểm đặc biệt Đoạn 2, tác giả
sử dụng biện pháp miêu tả, từ miêu tả
mà liên tưởng gợi ra những cảm xúc
sâu sắc
Có ý kiến cho rằng tình cảm, cảm
xúc trong văn bản biểu cảm phải là
tình cảm, cảm xúc thấm nhuần tư
tưởng nhân văn Ý kiến của em như
thế nào?
- Văn bản biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc, sự đánh giá của con người đối với thế giới xung quanh và khêu gợi lòng đồng cảm nơi người đọc
- Văn biểu cảm còn gọi là văn trữ tình bao gồm các thể loại văn học như thơ trữ tình, ca dao trữ tình, tùy bút…
2 Đặc điểm chung của văn biểu cảm.
Trang 4Đặc điểm tình cảm trong văn biểu
cảm, đó là những tình cảm đẹp, giàu
tính nhân văn Chính vì vậy mà cảm
nghĩ không tách rời nhau Những tình
cảm không đẹp, xấu xa như lòng đố kị
bụng dạ hẹp hòi không thể trở thành
nội dung biểu cảm chính diện, có
chăng chỉ là đối tượng mỉa mai, chăm
biếm
Em hãy nhận xét về phương thức
biểu đạt.
Đoạn 1: biểu đạt trực tiếp: thư từ
Đoạn 2: bắt đầu bằng miêu tả tiếng
hát đêm khuya trên tàu, rồi im lặng, rồi
tiếng hát trong tâm hồn, trong tưởng
tượng Tiếng hát của cô gái biến thành
tiếng hát của quê hương,ruộng vườn
Tác giả không nói trực tiếp mà gián
tiếp thể hiện tình yêu quê hương tác
phẩm văn học
Tình cảm trong văn biểu cảm là
những tình cảm như thế nào?
- Tình cảm trong văn biểu cảm thường là những tình cảm đẹp, thấm nhuần tư tưởng nhân văn ( như yêu con người,yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, ghét những thói tầm thường độc ác…)
- Ngoài cách biểu cảm trực tiếp như: tiếng kêu, lời than, văn biểu cảm còn sử dụng các biện pháp tự sự để khêu gợi tình cảm
II Luyện tập.
Cho học sinh xem đoạn video về việc tái sử dụng phế thải
Học sinh phát biểu cảm nghĩ (6-8 câu)
và thực hành trưng bày sản phẩm tái chế
từ giấy phế thải
Các tổ thuyết trình trước lớp
E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
Trang 5- Học sinh trả lời các câu hỏi:
+ Bài Thiên Trường Vãn Vọng: Câu 1, 2, 3, 4/ 76, 77 SGK
+ Bài Côn Sơn Ca: Câu 1, 2, 3/80 SGK
F RÚT KINH NGHIỆM
………
………
……….………