Chị Dậu bưng bát cháo đến bên chồng “Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột”.. Anh Dậu mới kề bát cháo đến miệng thì cai lệ và người nhà lí trưởng ập đến thúc sưu.[r]
Trang 1TỨC NƯỚC VỠ BỜ
( Trích TẮT ĐÈN)
VĂN BẢN:
NGÔ TẤT TỐ
Trang 2I- TÌM HIỂU CHUNG:
1/Tác giả:
- Nhà nho gốc nông dân.
- Có nhiều công trình khảo
cứu về triết học, văn học
cổ có giá trị.
-Là một nhà báo, một nhà
văn hiện thực xuất sắc.
-Được truy tặng giải
thưởng Hồ Chí Minh về
VHNT (1996)
Trang 3GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
Trang 52 Tác phẩm:
a Xuất xứ: trích chương
V tác phẩm “Tắt đèn”
b Thể loại: tiểu thuyết
c Bố cục: 2 phần
- Từ đầu -> ngon miệng
hay không: tình thế gia
đình chị Dậu.
- Còn lại: Cảnh tức
nước vỡ bờ
Trang 6- Tóm tắt đoạn trích
Chị Dậu bưng bát cháo đến bên chồng “Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột” Anh Dậu mới kề bát cháo đến miệng thì cai lệ và người nhà lí trưởng ập đến thúc sưu Chị Dậu từ tốn van xin khất số tiền sưu còn thiếu Cai lệ quát mắng chị sa sả nhưng chị vẫn cố chịu nhẫn nhục van xin Cai lệ không nghe lời van xin của chị Dậu, hắn đánh chị và sấn đến trói anh Dậu Chị Dậu liều cự lại đánh tên cai lệ và người nhà lí trưởng với cơn giận không nguôi “Thà ngồi tù Để cho chúng làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu được…”
Trang 7II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
1 Tình thế gia đình chị Dậu
- Không có tiền đóng sưu cho chồng, phải bán đàn chó con chưa mở mắt, bán cả đứa con gái đầu lòng của mình
- Chồng bị bắt, bị đánh đập dã man, anh được khiêng về nhà, vừa mới tỉnh dậy nhưng nguy cơ bị bắt lại
-> Tình cảnh thê thảm, đáng thương.
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
Trang 92 Hình ảnh bọn tay sai
- Cử chỉ, hành động:
+ Sầm sập với roi song, thay thước, dây thừng.
+ Thét, quát, trợn mắt.
+ Bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát luôn vào mặt chị + Định đánh anh Dậu.
- Lời lẽ:
+ Mày định nói cho cha mày nghe…
+ Thằng kia, ông tưởng mày chết đêm qua…
+ Không có tiền thì ông dỡ cả nhà mày …
- Thái độ:
+ Bỏ ngoài tai lời van xin;
+ Không mảy may động lòng
-> Hung hăng, hống hách, dã man, thiếu tình người.
Trang 123 Nhân vật chị Dậu
+ “Cháo chín…ngả mâm bát múc ra la liệt…quạt cho chóng nguội”.
+ “Chị Dậu rón rén bưng…chỗ chồng nằm: - Thầy em cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột”.
+ “…ngồi xuống… có ý chờ…ăn có ngon miệng không”.
Người phụ nữ dịu dàng, người vợ đảm đang, rất mực thương yêu chồng.
*Cảnh chăm sóc chồng:
Trang 13* Cai lệ * Chị Dậu
- Tình cảnh: Thiếu sưu thuế
- Liều cự lại: “Chồng tôi…ông”
- Tha thiết: “Khốn nạn…lại”
- Túm tóc lẳng…nhào ra thềm
Tức nước vỡ bờ- Có áp bức có đấu tranh.
Người phụ nữ có sức sống mạnh mẽ, một tinh thần phản kháng tiềm tàng
Nhiệm vụ: Tróc nã sưu thuế
…Sầm sập tiến vào…Gõ…thét
- Trợn ngược hai mắt…quát …
- Giọng hầm hè…giật phắt cái thừng…chạy
…anh Dậu
-Xám mặt: “Cháu van ông…”
- Bịch…Chị Dậu mấy bịch…
- Liều cự lại: “Chồng tôi…ông”
- Nghiến răng: “Mày…bà…xem”
- Túm lấy cổ…ấn dúi ra cửa
- Tát… chị…nhảy vào anh Dậu
- Ngã … miệng nham nham thét
Kẻ hống hách thô bạo không có nhân
tính
Xã hội phong kiến đầy rẫy bất công, tàn ác vô nhân đạo.
2 – Chị Dậu đối mặt với bọn tay sai
Trang 16Nhận xét của em về
nhan đề : Tức nước vỡ bờ ?
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
Trang 17Hễ tức nước thì vỡ bờ
Có áp bức thì có đấu tranh
Con đường sống của nhân dân lao động chỉ có thể tồn tại khi họ biết tự đứng lên đấu tranh tự cứu lấy mình.
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG
Trang 18- Khắc hoạ nhân vật rõ nét.
- Miêu tả linh hoạt, sống động.
- Ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, đối thoại đặc sắc.
2 Nội dung:
-Bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến
đương thời.
- Tình cảnh khốn cùng của người nông dân và vẻ đẹp tâm
hồn của người phụ nữ Việt Nam xưa.
*Ghi nhớ: SGK /33
III TỔNG KẾT.: SGK /33
1 Nghệ thuật:
Trang 19Hướng dẫn học bài về nhà
-Học thuộc ghi nhớ trong SGK
-Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích trên -Chuẩn bị cho bài học tới:
GV: TRƯƠNG HOÀNG LONG