THUỐC ĐIỀU TRỊ BỆNH PARKINSON

THUỐC ĐIỀU TRỊ PARKINSON BS.. Tăng sản xuất Dopamin: Amantadin 2.. Thay thế Dopamin: levodopa 3.. Đồng vận Dopamin: Bromocriptin, pergolid 4.. THAY THẾ DOPAMIN : TIỀN CHẤT DOP

THUỐC ĐIỀU TRỊ

PARKINSON

BS CKII LƯU XUÂN THU

Dr JAMES PARKINSON

1817

NGUYÊN NHÂN

TỔN THƯƠNG LIỀM ĐEN

CƠ CHẾ CÂN BẰNG

BIỂU HIỆN PARKINSON

RUN

CỨNG ĐỜ

GiẢM VẬN ĐỘNG

CHẨN ĐOÁN

GIẢI PHẪU BỆNH PARKINSON

Pathology of Parkinson’s Disease

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ

CÁC LOẠI THUỐC

1. Tăng sản xuất Dopamin: Amantadin

2. Thay thế Dopamin: levodopa

3. Đồng vận Dopamin: Bromocriptin, pergolid

4. Thuốc kháng Cholinergic: thể vân Trihexyphenidyl,

bentropin

5. Thuốc kháng histamin có tác dụng kháng cholinergic

=> Diphenhydramin

CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG THUỐC

COMT, catechol-O-methyltransferase inhibitor;

MAO-B, monoamine oxidase-B; PD, Parkinson’s disease.

CHUYỂN HÓA LEVODOPA

DOPAMIN Ở SYNAP

Cholinergic

Adrenergic

CHỨC NĂNG DOPAMIN

1 Dopamin : ức chế tại synap

2 Có 3 đường Dopaminergic :

- Thể vân đen : kiểm soát vận động

- Thể viền giữa và vỏ não giữa: cảm xúc

- Lồi tuyến yên và dưới đồi

D1 (D1,D5) kích thích Adenyl cyclase

D2 (D2,D3,D4)

SƠ ĐỒ THỂ VÂN HẠCH NỀN VỎ NÃO

ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

LIỀU LƯỢNG, THỜI GIAN

CÁC THUỐC TRỊ PARKINSON

CÁC THUỐC TRỊ PARKINSON

3 Selegilin (Deprenyl)

4 Amantadin (cứng, bất động )

5 Chất ức chế COMT ??

5.1 Tolcabon (Tasmar)

5.2 Entacapon

6 Kháng Cholinergic (uc Muscarinic TW)

6.1 Benzotropin mesylat (Gogentin)

6.2 Biperiden (Akineton )

6.3 Orphenadrin (Disipal )

6.4 Trihexyphenidyl (Artane )-Run

THUỐC TRỊ TRIỆU CHỨNG KHÁC

1 Kiểm soát run: dùng Propranolol

2 Chống Oxy hóa: Vitamin C,E…

3 Bệnh Huntington: giảm GABA

- Tetrabenazin

- Haloperidol, phenothiazin

- Ức chế Receptor Dopamin

4 Hội chứng Tourette

- Haloperidol, ức chế D2

5 Bệnh Wilson : RlCH Cu dùng Penicillamin

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ

1 Giảm triệu chứng

1. Tăng chất lượng sống

2. Giảm biến chứng

TĂNG CƯỜNG DOPAMINERGIC

1 THAY THẾ DOPAMIN : TIỀN CHẤT DOPAMIN

CHỌN THUỐC GIAI ĐOẠN SỚM

1 Thuốc đồng vận Dopamin: Bromocriptine, Pergolide, Piribedil

2 Thuốc Anticholinergic: Trihexyphenidyl

3 Thuốc ức chế Beta: Propanolol

4 Amantadine

5 Levodopa

GIAI ĐOẠN CHƯA BIẾN CHỨNG

1 Đơ cứng: Levodopa, đồng vận Dopamin, Amantadine,

Anticholinergic

2 Run : Levodopa, Propanolol, Anticholinergic, đồng vận

Dopamin (Piribedine-Tivastal), diphehydramin

GIAI ĐOẠN CÓ BIẾN CHỨNG

1 Loạn động(Dyskinesia): Levodopa liều điều chỉnh, kết

hợp Anticholinergic

2 Dao động vận động (Motor fluctuations): Levodopa liều

điều chỉnh theo (on-off), kết hợp thuốc đồng vận

dopamin

( selegiline, piribedil…)

ĐIỀU CHỈNH KHÁC

(Seroquel) 12.5mg/tối; Olanzipine (Zyprexa) 2.5=>5mg/j)

Paxil10=>20mg/j; Amtriptyline hay Nortriptyline

Tolterodine

1 DƯỢC ĐỘNG HỌC:

L-dopa, L-3,4-dihydropyphenylalanim

2 NGUYÊN TẮC DÙNG Levodopa

3 CHỈ ĐỊNH –LƯU Ý

4 TƯƠNG TÁC- TÁC DỤNG PHỤ

5 Tại sao không dùng Dopamin ?

L-DOPA THERAPY

COMT, catechol-O-methyltransferase inhibitor;

MAO-B, monoamine oxidase-B; PD, Parkinson’s disease.

CHUYỂN HÓA LEVODOPA

DƯỢC ĐỘNG HỌC LEVODOPA

1 ĐỒNG PHÂN LẬP THỂ QUAY TRÁI CỦA DOPA

2 ĐI QUA HÀNG RÀO MÁU NÃO DÊ

3 TẠI MÔ NÃO

Levodopa - khử Carboxyl=>Dopamin

DƯỢC ĐỘNG HỌC LEVODOPA

1 HẤP THU NHANH Ở RUỘT

2 BÁN HỦY 1-3 GIƠ

3 1-3% THUỐC VÀO NÃO

4 PHỐI HỢP VỚI CHẤT ỨC CHẾ DOPA

DECARBOXYLASE => TĂNG THUỐC VÀO NÃO => GIÚP GIẢM 75% LIỀU THUỐC

CHỈ ĐỊNH –LƯU Ý LEVODOPA

3. GIẢM TỶ LỆ TỬ VONG

SÚT TRÍ TUỆ

NÊN XEN KẺ THUỐC KHÁC

6. TĂN LIỀU LÊN KHI DÙNG VÀ GIẢM LIỀU TỪ TỪ

LIỀU DÙNG LEVODOPA

1 DẠNG BÀO CHẾ :

Sinemet (25/100, 25/250: Carbidopa + Levodopa) Madopa (Benserasid+Levodopa 25/100,50/200)

2 LIỀU KHỞI ĐẦU : 100-150 mg/ngày

CHIA 2-3 LẦN NGÀY LÚC ĐÓI , ĂN ÍT PROTEINTĂNG 100mg/tuần

ĐẠT LIỀU ĐIỀU TRỊ : 300-500mg/ ngày

KHÔNG DÙNG CHUNG B6

TÁC DỤNG PHỤ LEVODOPA

1 DẠ DÀY RUỘT: buồn nôn,ói,chán ăn 80%

Dùng Antacid trước, dùng chung carbidopar

2 TIM MẠCH : loạn nhip tim, hạ áp tư thế

Kiểm tra tim mạch, thay đổi tư thế chậm

3 TK TRUNG ƯƠNG : Hoang tưởng, ảo giác, lú lẫn,

trầm cảm, rối loạn trương lực

Giảm liều, ngưng, phối hợp thuốc

LƯU Ý

carboxyl của L - dopa ở ngoại biên.

BROMOCRIPTIN-ĐỒNG VẬN RECEPTOR

1 Bromocriptin ( Parlodel )

- Tính chất : chủ vận Receptor D2

- Chỉ đinh : phối hợp Dopamin, điều tri giai

Pramipexol (Miprapex)

1. Cơ chế : Chủ vận D2, D3

2. Liều : khởi đầu: 0.125mg x3/d

tối đa : 1,5mg x3/d

3 Dược lực : 10 lần > Bromocriptin

03 lần > ropirinol bằng = pergolic

Ropinirol (Requip)

1. Chủ vận D2,D3

2. Khởi đầu : 0,25mg x 3 /d

3. Duy trì :3-4mg x3 /d

Pergolid ( Permax)

1. Chủ vận D2,D3

3. Cải thiện dao động của L-dopa

4. Liều khởi đầu : 0.05-0.1mg/d

5. Tăng dần : 0.05-0.15mg mỗi 3 ngày liều tối đa 6mg/d;

thường dùng 2-4mg/d

Selegilin (deprenyl)

tính…không dùng với Mepiridin, IMAO gây kích động, mê sảng…

Amantadin

run

cơn tâm thần cấp, co giật…

THUỐC KHÁNG CHOLINERGIC

1. Tác dụng : giảm run và cứng cơ

2. TDP: kích động, ảo giác, khô miệng giãn đồng tử, nôn,

KẾT LUẬN

tiên

1.KT thụ thể dopamin-D2 hậu synap thể vân sinh dopamin2.Tri : run gđ đầu

3.Liều : nhẹ 20-50mg , nặng 100-200mg

4.Td phụ : nôn, hạ áp tư thế

5.Ccđ: tim mạch, con bú

TÁI HẤP THU DOPAMIN

THUỐC KHÁNG CHOLINERGIC

1 ỨC CHẾ CHOLINERGIC Ở THỂ VÂN:

 Trihexyphenidyle : (Artan)

phong bế xung ly tâm, uc trung tâm vđ

 Tương tự Atropin : nhìn mờ, khô miệng

 Tác dụng: liệt rung,

 Liều : 2-6mg/d

 Dùng trong bữa ăn, liều thấp tăng dần

BIẾN CHỨNG

1. Rối loạn vận động: On-Of; Freezing

3. Thần kinh giao cảm

4. Do diễn tiến bệnh

5. Do thuốc

DÙNG MÁY ĐIỀU CHỈNH

VITAMINE B6

1 COFACTOR : làm cho men bi phá hủy ngoại biên

SƠ ĐỒ CHUYỂN HÓA LD

CÁM ƠN