- Sử dụng bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam, các lược đồ nhiệt độ, nước biển tầng mặt, dòng biển theo mùa trên biển Đông để trình bày một số đặc điểm của vùng biển Việt Nam.... Các kĩ năng[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 25
Ngày giảng:
ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN Bài 23 VỊ TRÍ, GIỚI HẠN, HÌNH DẠNG LÃNH THỔ VIỆT NAM I.Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Trình bày được vị trí, giới hạn, phạm vi lãnh thổ của Việt Nam
- Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lý nước ta về mặt tự nhiên, kinh tế-xã hội
- Trình bày được đặc điểm lãnh thổ nước ta
2 Kĩ năng
- Sử dụng bản đồ, lược đồ khu vực ĐNÁ bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam để xác định và nhận xét vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ của Việt Nam
- Tư duy: Thu thập và xử lí thông tin từ bản đồ, bảng thống kê và bài viết về
vị trí giới hạn và đặc điểm lãnh thổ Việt Nam
- Phân tích thuận lợi cũng như những khó khăn của vị trí và đặc điểm lãnh thổ đối với việc phát triển kinh tế và an ninh quốc phòng
* Các kĩ năng sống
- Tư duy, xử lí thông tin nghe tích cực, hợp tác và làm việc nhóm
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ ý tưởng và hợp tác khi làm việc cặp đôi
- Làm chủ bản thân: Trách nhiệm của cá nhân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc
3 Thái độ
- Giáo dục tình yêu quê hương, đất nước
- Học sinh biết cần phải BVMT để giảm ảnh hưởng khi biến đổi khí hậu toàn cầu đến nước ta rất nặng nề
4 Năng lực:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, tự quản lý, giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, tính toán, sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: sử dụng tranh ảnh, số liệu thống kê, sử dụng átlát Địa lí.tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
- Bản đồ tự nhiên Việt Nam Bản đồ Việt Nam trong khu vực ĐNÁ
- Sách giáo khoa, atlat VN
III Các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
- Động não: bản đồ tư duy, suy nghĩ cặp đôi – chia sẻ, thảo luận nhóm, thuyết trình tích cực, trình bày
IV Tiến trình giờ dạy – Giáo dục:
1 Ổn định lớp (1p)
Trang 22 Kiểm tra bài cũ (5p)
- Vì sao nói Việt Nam là quốc gia tiêu biểu cho bản sắc thiên nhiên, văn hóa lịch sử của khu vực Đông Nam Á?
Trình bày những thành tựu trong công cuộc đổi mới toàn diện nền kinh tế
-xã hội nước ta?
3/ Bài mới
Vị trí, hình dạng, kích thước lãnh thổ là những yếu tố địa lí góp phần hình thành nên đặc điểm chung của thiên nhiên và có ảnh hưởng sâu sắc đến mọi hoạt động kinh tế xã hội ở nước ta
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Vị trí và giới hạn lãnh thổ
+ Thời gian: 17 phút
+ Mục tiêu: Trình bày được vị trí, giới hạn
của Việt Nam Ý nghĩa của vị trí địa lý với
kinh tế- xã hội.
+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi, suy nghĩ cặp
đôi
+ Hình thức tổ chức: DH nhóm
+ Kỹ thuật DH: chúng em biết 3.
- GV yêu cầu HS quan sát bản đồ VN trong
khu vực ĐNÁ cho biết:
+ VN gồm những bộ phận nào?
- Dựa vào hình 23.2 + các bảng 23.1, 23.2 trả
lời các câu hỏi của mục 1/sgk và các câu hỏi
sau:
+ Diện tích phần đất liền? Các điểm cực?
+ Diện tích phần biển? Tên 2 quần đảo lớn
nhất của Việt Nam? Thuộc tỉnh nào?
- HS lên bảng xác định vị trí giới hạn phần đất
liền và biển dựa vào bản đồ tự nhiên Việt
Nam
- Nêu đặc điểm của vị trí địa lý Việt Nam về
mặt tự nhiên?
- Cho HS thảo luận cặp 2p:
+ Phân tích ảnh hưởng của vị trí địa lí tới môi
trường tự nhiên nước ta Cho ví dụ?
=> Thuận lợi: thiên nhiên đa dạng, phong phú,
nằm gần trung tâm ĐNA -> giao lưu, hợp tác
1 Vị trí và giới hạn lãnh thổ
- Phạm vi bao gồm cả phần đất liền và phần biển
a Phần đất liền
- Học bảng 23.2/ SGK
- Diện tích: 331.212 km2
b Phần biển
- Diện tích: 1 triệu km2
- Có 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa
- Ý nghĩa của vị trí địa lý nước
ta về mặt tự nhiên, kinh tế-xã hội:
+ Nằm trong miền nhiệt đới gió mùa, thiên nhiên đa dạng phong phú, nhưng cũng gặp không ít thiên tai (bão, lũ lụt, hạn hán )
- Nằm gần trung tâm của khu vực Đông Nam Á, nên thuận lợi trong việc giao lưu và hợp tác phát triển KT-XH
Trang 3phát triển.
Khó khăn: thiên tai hàng năm nhiều
- HS trình bày Gv chuẩn kiến thức, yêu cầu
HS nhắc lại 3 đặc điểm vị trí địa lý, giới hạn
của Việt Nam mà em nhớ được
Hoạt động 2: Đặc điểm lãnh thổ
+ Thời gian: 18 phút
+ Mục tiêu: Trình bày được đặc điểm lãnh thổ
nước ta.
+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi
+ Hình thức tổ chức: DH nhóm
+ Kỹ thuật DH: trình bày 1 phút
- GV yêu cầu HS quan sát H23.2 và bản đồ,
thảo luận nhóm 3 phút, trả lời:
+ Lãnh thổ phần đất liền nước ta kéo dài bao
nhiêu km? Nơi rộng nhất bao nhiêu km? Nơi
hẹp nhất bao nhiêu km?
+ Đường bờ biển nước ta có dạng hình gì và
chiều dài bao nhiêu?
+ Đường biên giới dài bao nhiêu? Kéo dài từ
tỉnh nào đến tỉnh nào?
- Đại diện nhóm trình bày, GV chuẩn xác
+ Vị trí,hình dạng lãnh thổ nước ta có những
thuận lợi và khó khăn gì đối với sự phát triển
kinh tế xã hội?
- HS: Trình bày GV chuẩn xác
- Phần biển thuộc chủ quyền nước ta có đặc
điểm gì?
- GV yêu cầu HS quan sát H24.5 cho biết:
+ Tên đảo lớn nhất nước ta?
=> Phú Quốc (568km2 )
+ Vịnh đẹp nhất nước ta?
=> Hạ long
- GV hiện nay nước ta có 5 di sản văn hoá thế
giới công nhận là:
+ Quần thể di tích cố đô Huế
+ Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) UNESCO
2 Đặc điểm lãnh thổ
- Phần đất liền của nước ta kéo dài theo chiều B-N tới
1650km
- Đường bờ biển hình chữ S dài 3260km
- Đường biên giới dài 4600 km
- Phần biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam mở rất rộng
về phía Đông và Đông Nam,
có nhiều đảo và quần đảo
- Biển Đông có ý nghĩa chiến lược đối với nước ta cả về mặt
Trang 4+ Phố cổ hội An(Quảng Nam)
+ Thánh địa Mĩ Sơn (Quảng Nam)
+ Động phong Nha (Quảng Bình) được công
nhận di sản văn hoá thế giới (1/7/2003)
=> Đây là hang động Cáxtơ đẹp nhất thế giới
dài 8km rộng 25m cao 10m
- Ý nghĩa của biển Đông đối với VN?
- GV yêu cầu HS trình bày trong 1 phút kiến
thức nắm được về lãnh thổ Việt Nam, HS tự
rút ra kết luận
an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế
4 Củng cố- hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (5p)
- HS đọc mục ghi nhớ SGK
- Trình bày đặc điểm vị trí giới hạn lãnh thổ Việt Nam trên bản đồ
- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK Làm bài tập 2/SGK
- Chuẩn bị bài 24 Vùng biển Việt Nam: Đặc điểm biển Đông, đặc điểm biển nước ta (chế độ gió, nhiệt, chế độ thủy triều …)
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
Ngày soạn: Tiết 26 Ngày giảng:
Bài 24 VÙNG BIỂN VIỆT NAM
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Biết diện tích, trình bày một số đặc điểm của biển Đông và vùng biển nước ta
2 Kĩ năng
- Sử dụng bản đồ, lược đồ khu vực ĐNÁ bản đồ địa lý tự nhiên VN để xác định và nhận xét vị trí, giới hạn, của biển Đông
- Sử dụng bản đồ địa lý tự nhiên Việt Nam, các lược đồ nhiệt độ, nước biển tầng mặt, dòng biển theo mùa trên biển Đông để trình bày một số đặc điểm của vùng biển Việt Nam
Trang 5Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài:
- Giao tiếp và tự nhận thức
- Tư duy, xử lí thông tin nghe tích cực, hợp tác và làm việc nhóm
- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm , quản lí thời gian
- Thu thập và xử lí thông tin từ bản đồ và bài viết để tìm hiểu về vùng biển Việt Nam
- Tự nhận thức thể hiện sự tự tin khi trình bày và viết thông tin
3 Thái độ
- Giáo dục sự cần thiết phải bảo vệ môi trường, nguồn tài nguyên biển nước ta
- Giáo dục về ứng phó biến đổi khí hậu:
+ Ứng phó thiên tai xảy ra ở vùng biển nước ta có trách nhiệm giữ gìn và bảo vệ vùng biển của quê hương đất nước
+ Cần có thái độ và nhận thức với hành động bảo vệ môi trường trước biến đổi khí hậu toàn cầu
4 Năng lực
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, tự quản lý, giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ, tính toán, sáng tạo
- Năng lực chuyên biệt: sử dụng tranh ảnh, số liệu thống kê, sử dụng átlát Địa lí, tư duy tổng hợp theo lãnh thổ
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Bản đồ tự nhiên khu vực Đông Nam Á
- Sách giáo khoa
III Các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng
- Động não: bản đồ tư duy, suy nghĩ cặp đôi – chia sẻ, thảo luận nhóm, thuyết trình tích cực, trình bày
IV Tiến trình giờ dạy – Giáo dục
1 Ổn định lớp (1p)
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
Vị trí địa lí và hình dạng của lãnh thổ Việt Nam có những thuận lợi, khó khăn gì cho công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc ta hiện nay?
3 Bài mới
Vùng biển nước ta có diện tích và giới hạn như thế nào? Khí hậu và hải văn
ra rao? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài hôm nay
z
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản
Hoạt động 1: Đặc điểm chung của biển
Đông
+ Thời gian: 5 phút
+ Mục tiêu: Biết đặc điểm chung của cùng
biển Việt Nam.
1 Đặc điểm chung của vùng biển Việt Nam
Trang 6+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi, trực quan
+ Hình thức tổ chức: DH cá nhân
+ Kỹ thuật DH: chúng em biết 3.
- GV yêu cầu HS quan sát H24.1 và bản đồ
- HS lên bảng xác định vị trí giới hạn biển
Đông => 30 -260 B; 1000Đ->1170Đ
- GV gọi 2 HS xác định trên bản đồ
+ Với vị trí địa lí như vậy thì biển Đông nằm
trong vùng khí hậu nào? => Nhiệt đới
+ Biển Đông thông với các đại dương nào?
Eo biển nào?
=> Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương Eo
biển Ma-lắc-ca
+ Nhận xét diện tích của Biển Đông là bao
nhiêu?
=> Diện tích 3.447.000km2
+ Biển Đông có những vịnh nào?
=> Vịnh TL:S462.000km2.VBB:15.000km2
+ Diện tích vùng biển VN bao nhiêu km2
=> khoảng 1 triệu km2
+ Giáp với vùng biển những quốc gia nào?
=> PhiLipPin, TháiLan, CamPuchia, Malaysia,
Xingapo, Inđônêsia, Brunây, Trung Quốc
………
………
Hoạt động 2: Đặc điểm của biển Đông và
vùng biển nước ta
+ Thời gian: 10 phút
+ Mục tiêu: Biết đặc điểm của biển Đông và
vùng biển Việt Nam
+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi, thảo luận
nhóm
+ Hình thức tổ chức: DH nhóm
+ Kỹ thuật DH: trình bày 1 phút.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm: 4 nhóm – 2
phút
* Nhóm 2,4: Dựa vào hình 22 + nội dung
- Biển Đông là vùng biển lớn
có diện tích 3.477.000km2, tương đối kín
- Nằm trải rộng từ xích đạo đến chí tuyến bắc
- Vùng biển Việt Nam là một
bộ phận của Biển Đông, diện tích khoảng 1 triệu km2
2 Đặc điểm của biển Đông
và vùng biển nước ta
Trang 7SGK, nghiên cứu về khí hậu của biển theo dàn
ý:
- Chế độ nhiệt:
+ t0 trung bình năm của nước biển tầng mặt?
+ t0 nước biển tầng mặt thay đổi như thế nào
theo vĩ độ?
- Chế độ gió: các loại gió, hướng gió, so sánh
gió thổi trên biển và trên đất liền?
- Chế độ mưa
* Nhóm 1,3: Dựa vào hình 24.3 cho biết:
- Hướng chảy của các dòng biển trên Biển
Đông ở 2 mùa
- Chế độ thủy chiều Độ muối trung bình của
nước biển?
- HS: trình bày, GV chuẩn kiến thức
- Gv yêu cầu Hs nhắc lại đặc điểm của Biển
Đông, sau đó khẳng định Biển Đông vừa có
nét chung của biển và đại dương thế giới
nhưng lại có nét riêng, độc đáo Vùng biển
Việt Nam là một bộ phận của Biển Đông, có
diện tích trên 1triệu km2,
………
………
Hoạt động 3: Tìm hiểu tài nguyên và bảo vệ
môi trường biển của Việt Nam
+ Thời gian: 12 phút
+ Mục tiêu: Biết được tầm quan trọng của TN
và môi trường biển Việt Nam
+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi, trực quan
+ Hình thức tổ chức: DH nhóm
+ Kỹ thuật DH: chúng em biết 3.
+ Tích hợp GDBVMT
- GV hướng dẫn HS đọc nội dung mục a và
quan sát H24.4/Sgk Dựa vào vốn hiểu biết về
kiến thức đã học, cho biết:
- Thảo luận nhóm: 4 nhóm – 3 phút
+ Nhóm 2,4:
- Vùng biển nước ta có những tài nguyên gì?
- Biển nóng quanh năm t0 230C, thiên tai dữ dội
- Chế độ gió, nhiệt của biển và hướng chảy của các dòng biển thay đổi theo mùa
- Thuỷ triều phức tạp và độc đáo (nhật triều, bán nhật triều)
Mưa ít hơn đất liền (1100 -1300mm/n)
- Độ muối TB 30-33%0
2 Tài nguyên và bảo vệ môi trường biển của Việt Nam
a Tài nguyên
- Nguồn tài nguyên biển phong phú, đa dạng nhưng không phải là vô tận
- Thủy sản: tôm, cá, cua, rong biển
- Khoáng sản: dầu mỏ, khí đốt
- Muối, du lịch (bãi biển đẹp)
* Một số thiên tai thường xảy
ra trên vùng biển nước ta, (mưa, bão, triều cường…)
Trang 8- Chúng là cơ sở để phát triển các ngành kinh
tế?
+ Nhóm 1,3:
- Khi phát triển kinh tế biển, nước ta thường
gặp khó khăn gì do tự nhiên gây nên?
- HS: Trình bày GV chuẩn kiến thức
+ Môi trường vùng biển nước ta như thế nào?
Nguyên nhân của sự ô nhiễm? Hậu quả?
- Vậy tài nguyên và môi trường biển nước ta
có đặc điểm gì?
+ Muốn khai thác lâu bền và bảo vệ môi
trường biển Việt Nam, chúng ta cần phải làm
gì?
- Liên hệ giáo dục HS bảo vệ môi trường biển
VN (khai thác có kế hoạch và bảo vệ biển tốt
hơn để góp phần vào sự nghiệp CNH-HĐH đất
nước)
Hoạt động 4: Vùng biển chủ quyền của nước
Việt Nam
+ Thời gian: 8 phút
+ Mục tiêu: Biết được chủ quyền vùng biển
VN
+ Phương pháp: vấn đáp-tìm tòi, động não
+ Hình thức tổ chức: DH cá nhân
+ Kỹ thuật DH: chúng em biết 3.
- Gọi Hs đọc SGK đoạn bài đọc thêm, cho
biết:
+ Việt Nam ra thông tuyên bố về lãnh hải,
vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và
thềm lục địa vào ngày, tháng, năm nào?
+ Vậy, nhà nước ta qui định vùng biển nước
ta gồm những bộ phận nào?
+ Khi nào Việt Nam ra tuyên bố về đường cơ
sở?
- GV gọi HS xác định vị trí đường cơ sở trên
bản đồ
HS xác định trên bản đồ
b Môi trường biển
- Môi trường biển Việt Nam còn khá trong lành, song một
số nơi đã bị ô nhiễm do chất thải sinh hoạt và công nghiệp
- Môi trường biển ô nhiễm , suy giảm nguồn hải sản , cần khai thác hợp lí và bảo vệmôi trường
4 Vùng biển chủquyền của nước Việt Nam
- 12/05/1977 nước ta ra tuyên
bố về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa
- Tuyên bố qui định vùng biển thuộc chủ quyền nước ta bao gồm: vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế
- Dưới phần biển là thềm lục địa
- 12/11/1982 nước ta tuyên bố
về đường cơ sở dùng để tính chiều rộng lãnh hải Việt Nam
Trang 9+ Cho biết chiều dài đường bờ biển nước ta là
bn?
+ Diện tích vùng biển của Việt Nam thuộc
biển Đông là bao nhiêu?
+ Vậy, hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa
thuộc quốc gia nào?
+ Em hãy cho biết quần đảo Hoàng Sa và
Trường Sa thuộc tỉnh nào của Việt Nam?
- GV cho HS quan sát hình 26.4 sơ đồ mặt cắt
khái quát các vùng biển VN Giới thiệu vùng
nội thủy lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc
quyền kinh tế
+ Cho biết mỗi hải lí bằng bao nhiêu mét?
4 Củng cố- hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (5p) - Cho biết diện tích và giới hạn của vùng biển Việt Nam - Vùng biển Việt Nam có những thuận lợi và khó khăn gì trong việc phát triển kinh tế xã hội - Vận dụng: Học và làm bài tập bản đồ - Đọc bài đọc thêm trang 91, làm BT của bài 24 - Sưu tầm tranh ảnh về hải sản và cảnh đẹp của biển Việt Nam - Chuẩn bị bài 25 : Lịch sử phát triển tự nhiên Việt Nam + Giai đoạn Tiền Cambri có những mảng nền nào? + Giai đoạn Cổ Kiến tạo có những mảng nền nào? + Giai đoạn Tân Kiến tạo có những mảng nền nào? + Ý nghĩa của giai đoạn Tân kiến tạo V Rút kinh nghiệm ………
.…….………
………
.…….………