Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là dân tộc[r]
Trang 1KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Khi nào ta dùng cụm chủ vị để mở rộng câu?
Câu 2: Xác định cụm chủ vị trong câu sau:
Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm
ĐÁP ÁN:
Câu 1: Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ
có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm
chủ - vị ( cụm C – V), làm thành phần của câu hoặc
của cụm từ để mở rộng câu
Câu 2: Xác định cụm chủ vị trong câu:
Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm
c v
C V
Trang 2Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn,
để trong khay khảm, khói bay nghi ngút; tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau
đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt […] Ngoài kia,
tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm […] (Phạm Duy Tốn)
Chú ý vào các từ gạch chân cho biết: CÊu t¹o vµ ý
nghÜa cña từ ngữ này cã g× gièng nhau ?
Về cấu tạo: Các bộ phận này đều có kết cấu tương tự nhau.
Về ý nghĩa: Chúng cùng nói về những đồ vật được bày biện chung quanh quan lớn
Trang 3Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm
Bên cạnh ngài, mé tay trái, trong
Trầu vàng, rễ tía, tăm bông.
Bát yến hấp đường ,dao chuôi ngà.
} Cụm từ cùng loại
} Cụm từ cùng loại
} Cùng từ loại
- Kết cấu tương tự
- Sắp xếp nối tiếp
Cách sử dụng từ, ngữ như vậy có tác dụng gì?
→ Đó là phép tu từ liệt kê.
→ Cùng nói về những đồ vật được bày biện chung quanh quan lớn
→ Tác dụng: Làm nổi bật sự xa hoa, thói hưởng lạc của viên quan phụ mẫu (đối lập với cảnh vất vả gội tắm mưa của dân
phu hộ đê).
Trang 4Liệt kê là sắp xếp hàng loạt từ
hay cụm từ cùng loại để diễn tả
đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những
khía cạnh khác nhau của thực tế
hay của tư tưởng, tình cảm.
VD:Vườn nhà em có rất nhiều
loại hoa:nào là hoa Hồng,hoa
Huệ,hoa Cúc…
Qua tìm hiểu ví dụ,
em hãy cho biết thế nào
là liệt kê.Cho vd
Trang 5Ví dụ 1:Xét về cấu tạo, các phép liệt kê dưới đây có gì
khác nhau? Thảo luận nhóm đôi- 2 phút
a Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực
lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.
b Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.
Liệt kê theo trình tự sự việc không theo từng cặp.
Liệt kê theo từng cặp.
Trang 6Vớ dụ 2
a Tre, nứa, trỳc, mai, vầu mấy chục loại khỏc nhau nhưng cựng một mầm non mọc thẳng (Thộp Mới)
b Tiếng Việt của chỳng ta phản ỏnh sự hỡnh thành và trưởng thành của
xó hội Việt Nam và của dõn tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đỡnh, họ hàng, làng xúm và của tập thể lớn là dõn tộc, quốc gia (Phạm Văn
Đồng)
Thử đảo bộ phận liệt kờ trong vớ dụ 2a, b Em thấy ý nghĩa của cõu cú thay đổi khụng?Thảo luận nhúm đụi- 2p
a Vầu, mai, trỳc, tre, nứa, mấy chục loại khỏc nhau nhưng cựng một mầm non mọc thẳng (Thộp Mới)
b Tiếng Việt của chỳng ta phản ỏnh sự trưởng thành và hỡnh thành của
xó hội Việt Nam và của dõn tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đỡnh, họ hàng, làng xúm và của tập thể lớn là dõn tộc, quốc gia (Phạm Văn
Đồng)
→ Liệt kê theo từng cặp: về ý nghĩa có thể thay đổi khi đảo vị trí các bộ phận liệt kê.→ liệt kờ tăng tiến
→ Liệt kê không theo trình tự sự việc: về ý nghĩa khụng thay đổi khi
đảo vị trí các bộ phận liệt kê.→ Liệt kờ khụng tăng tiến
Trang 7a/Xét theo cấu tạo
-Liệt kê theo từng cặp
-Liệt kê không theo từng cặp.
b/ Xét theo ý nghĩa
-Liệt kê tăng tiến
- Liệt kê không tăng tiến.
Em hãy cho biết có mấy kiểu liệt kê.
Trang 8Tìm phép liệt kê trong các đoạn văn sau:
Bµi tËp 1
Dân ta có một lòng nồng nàn
yêu nước Đó là một truyền
thống quí báu của ta Từ xưa
đến nay, mỗi khi Tổ Quốc bị
xâm lăng, thì tinh thần ấy lại
sôi nổi, nó kết thành một làn
sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn,
nó lướt qua mọi sự nguy hiểm,
khó khăn, nó nhấn chìm tất cả
bè lũ bán nước và cướp nước.
Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Chúng ta có quyền tự hào vì những trang sử vẻ vang thời đại Bà Trưng,
Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.
Liệt kê tăng tiến
Khẳng định sức mạnh của
lòng yêu nước.
Liệt kê tăng tiến
Lòng tự hào về truyền thống
yêu nước qua các thời kì lịch sử.
Trang 9CÁC KIỂU LIỆT KÊ
Xét theo cấu tạo Xét theo ý nghĩa
Kiểu liệt
kê theo
từng cặp.
Kiểu liệt
kê không theo từng cặp.
Kiểu liệt
kê tăng tiến.
Kiểu liệt
kê không tăng
tiến.
Trang 10Chỉ ra và gọi tên các kiểu liệt kê trong mỗi dòng dưới đây?
1 Nhân dân đã cho ta ý chí và nghị lực, niềm tin và sức mạnh, tình
yêu và trí tuệ.
2 Hắn đọc, ngẫm nghĩ, tìm tòi, nhận xét và suy tưởng không biết
chán ( Nam Cao)
3 “ Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt như ngón nhấn, mổ ,
vỗ , vả, ngón bấm, day, chớp , búng, ngón phi, ngón rãi.”
( Hà Ánh Minh )
Liệt kê theo từng cặp
Liệt kê tăng tiến
Liệt kê không tăng tiến
Bài tập2
Bài tập2
Trang 11TÌM BÔNG HOA MAY MẮN
Lu t ch i ậ ơ
Nhóm 1
Nhóm 1 Nhóm 2 Nhóm 2 Nhóm 3 Nhóm 3 Nhóm 4 Nhóm 4
Bài tập 3
Bài tập 3
Trang 12Luật chơi:
Có 5 bông hoa, đằng sau mỗi bông hoa là một câu hỏi tương ứng.
*Nếu nhóm chọn trả lời đầy đủ thì được 1 phần quà , nếu trả lời sai không được phần quà Thời gian suy nghĩ là 15 giây.
*Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành
quyền trả lời (bằng cách giơ tay nhanh) Nếu trả lời đúng được phần quà, trả lời sai không được quà.
*Nếu chọn được bông hoa may mắn sẽ không phải trả lời câu hỏi mà vẫn được nhận quà và chọn lại bông hoa khác
Trang 13Thêi gian: HÕt 10 9
giê 15
Có, liệt kê tăng tiến.
Trong ví dụ dưới đây có phép
liệt kê không? Xét theo ý nghĩa
nó thuộc kiểu liệt kê nào?
Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.
(Tục ngữ)
Trang 14Thêi gian: HÕt 10 87 3 9 65 4
Tìm phép liệt kê trong ví dụ dưới đây Xét về cấu tạo nó thuộc kiểu liệt kê nào?
“Ngoài ra còn các điệu lí như: lí con sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam.”
( Ca Huế trên sông Hương)
Liệt kê không theo cặp: lí con
sáo, lí hoài xuân, lí hoài nam.
Trang 15Câu nào dưới đây có phép liệt kê? Xét theo ý nghĩa nó thuộc loại liệt kê nào?
a Phồn hoa thứ nhất Long thành
Phố giăng mắc cửi, đường quanh bàn cờ
b Làng ta phong cảnh hữu tình
Dân cư giang khúc như hình con long (Ca dao)
Câu nào dưới đây có phép liệt kê? Xét theo ý nghĩa nó thuộc loại liệt kê nào?
a Phồn hoa thứ nhất Long thành
Phố giăng mắc cửi, đường quanh bàn cờ
b Làng ta phong cảnh hữu tình
Dân cư giang khúc như hình con long (Ca dao)
giê 13
Câu có liệt kê là câu a.
Nó thuộc kiểu liệt kê tăng tiến.
Trang 16BÔNG HOA MAY MẮN
Trang 17Bài tập 3: Viết đoạn văn 7-10 câu cảm nhận của em sau khi học xong văn bản “ Ca Huế trên sông Hương” – Hà Ánh Minh, trong đoạn văn có dùng phép liệt kê.
Trang 18Thêi gian: HÕt 10 9
giê 11
a Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung
b sách, vở, bút, thước.
Trang 19HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học bài
- Thuộc các ghi nhớ, nắm được khái niệm
và các kiểu liệt kê, làm bài tập 2,3 (sgk/106) - Tìm hiểu về dấu chấm lửng và dấu phẩy.Soạn bài: