Qua diễn biến tâm trạng của người chiến sĩ, bài thơ đã biểu hiện cụ thể, chân thực tình cảm thương mến, kính yêu, lòng biết ơn và niềm hạnh phúc của người chiến sĩ nói riêng và c[r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày giảng :
Tiết 94 :ĐấM NAY BÁC KHễNG NGỦ ( Tiếp theo)
I Mục tiờu bài học :
1 Kiến thức:
- Hỡnh ảnh của Bỏc Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ
- Sự kết hợp giữa yếu tố tự sự, miờu tả với yếu tố biểu cảm và cỏc biện phỏp nghệ thuật khỏc được sử dụng trong bài thơ
2 Kĩ năng:
- Kể túm tắt diễn biến cõu chuyện bằng một đoạn văn ngắn
- Bước đầu biết cỏch đọc thơ tự sự được viết theo thể thơ năm chữ kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm thể hiện được tõm trạng lo lắng khụng yờn của Bỏc Hồ
- Tỡm hiểu sự kết hợp giữa cỏc yếu tố tự sự, miờu tả, biểu cảm trong bài thơ
- Trỡnh bày được suy nghĩ của bản thõn sau khi học xong bài thơ
3 Thỏi độ:
- Giỏo dục HS lũng kớnh yờu lónh tụ Hồ Chớ Minh
4 Định hướng phỏt triển năng lực:
Giao tiếp, nờu và giải quyết vấn đề, quan sỏt, hợp tỏc…
II Chuẩn bị :
1 GV: - Đọc và nghiờn cứu văn bản.
2 HS: - Đọc và soạn bài theo cõu hỏi SGK.
IIi Phương pháp dạy học:
- Phơng pháp : Đọc sáng tạo, gợi tìm, thuyết trình, phát vấn, đàm thoại
- KTDH: Động nóo, mảnh ghộp.
IV Tiến trỡnh tổ chức dạy - học:
1.Ổn định tổ chức:
6A: 6B:
2 Kiểm tra bài cũ: - Đọc thuộc lũng bài thơ Đờm nay Bỏc khụng ngủ?
- Nờu cảm nhận của em về hỡnh ảnh Bỏc Hồ?
3 Bài mới:
- GV: Tõm tư người chiến sĩ được thể
hiện trong hai lần anh thức dậy
? Trong lần thứ nhất, tõm tư của anh
được thể hiện trong những cõu thơ nào?
- HS: “ Anh đội viờn nhỡn Bỏc…nằm”
“ Anh đội viờn mơ màng…khụng?” “
Khụng biết núi mà đi”
? Ngay ở khổ thơ đầu, từ “ mà sao” cho
thấy tõm trạng gỡ của anh đội viờn?
3.2 Tõm tư của người đội viờn chiến sĩ:
- Ngạc nhiờn, băn khoăn khi thấy Bỏc trầm ngõm bờn bếp lửa
Trang 2- HS: Tâm trạng ngạc nhiên, băn
khoăn
? Sau tâm trạng ấy là tình cảm gì?
(Càng nhìn lại càng thương- Người cha
mái tóc bạc)
- Tình cảm yêu thương, kính trọng
? Anh đội viên đã cảm nhận hình ảnh
Bác như thế nào? Hiểu như thế nào về
hai câu thơ đó?
* GV bình : Hình ảnh Bác Hồ hiện ra
qua cái nhìn đầy súc động của anh
chiến sĩ vừa lớn lao, vĩ đại vừa ấm áp,
chân tình Phải chăng chính tình cảm
bao la của Bác là ngọn lửa sưởi ấm và
xua tan cái lạnh hoang vắng của rừng
khuya, xua tan nỗi vất vả, nhọc nhằn và
sự lo lắng của mỗi người chiến sĩ? Câu
thơ ngắn gọn với hình ảnh so sánh hợp
lý vừa gợi tả hình ảnh Bác vĩ đại và
gần gũi , vừa thể hiện tình cảm thân
thiết, ngưỡng mộ của anh đội viên đối
với Bác
? Trước tấm lòng bao la của Bác, anh
đội viên thổn thức, thì thầm trong câu
hỏi ân cần: “ Bác ơi! Bác…không?” rồi
“Anh nằm lo Bác ốm…” Em nhận thấy
tâm trạng gì của ngưòi chiến sĩ?
- HS: Tâm trạng bồn chồn, thao thức,
lo lắng
? Lần thứ ba thức dậy thái độ tâm trạng
của anh có gì khác so với lần trước?
Hai câu thơ “ Mời Bác ngủ Bác ơi!” và
“Bác ơi! Mời Bác ngủ!” ( nhấn mạnh)
có tác dụng gì trong vịêc thể hiện tâm
trạng anh chiến sĩ?
- HS: Tác dụng nhấn mạnh sự thiết tha,
năn nỉ, diễn tả tăng dần mức độ bồn
chồn , lo lắng và tình cảm chân thành
của người đội viên đối với Bác
? Tại sao từ chỗ bồn chồn, lo lắng, anh
đội viên lại chuyển sang “ vui sướng
mênh mông”?
- HS: Vì anh đã hiểu ra tình cảm yêu
- Yêu thương, kính trọng Bác bằng tình thương của người con đối với cha
- Cảm nhận về hình ảnh Bác lớn lao, vĩ đại “ lồng lộng” ấm áp, gần gũi “ấm hơn”
- Lo lắng, bồn chồn khi Bác không ngủ
- Hốt hoảng, thiết tha, năn nỉ “ Mời Bác ngủ Bác ơi”
- Vui sướng mênh mông khi được thức cùng Bác
Qua diễn biến tâm trạng của người chiến sĩ, bài thơ đã biểu hiện cụ thể, chân thực tình cảm thương mến, kính yêu, lòng biết ơn và niềm hạnh phúc của người chiến sĩ nói riêng và của nhân dân nói chung đối với Bác- vị lãnh tụ vĩ
Trang 3thương mênh mông của Bác và được
sống trong tình cảm yêu thương ấy
*GV bình: Được tiếp cận, được thấu
hiểu tình thương và đạo đức cao cả của
Người, anh chiến sĩ lớn thêm lên về
tâm hồn tình cảm và được hưởng một
niềm hạnh phúc thật sự lớn lao Diễn
biến tâm trạng của anh dừng lại ở giây
phút tâm tư anh bừng sáng Hoá ra cái
dáng suy tư của Bác bắt nguồn từ mối
không an lòng , từ tình thương giản dị
nhưng rất đỗi mênh mông
? Khổ cuối là suy ngẫm của tác giả
Đọc khổ thơ, vì sao tác giả nói: “Vì
một lẽ thường tình” Cách nói giản dị
nhưng có gì độc đáo?
- HS: Trả lời
* GV bình : Cái đêm không ngủ miêu tả
trong bài thơ chỉ là một trong số vô vàn
đêm không ngủ của Người Việc Người
“ không ngủ” vì lo việc nước, việc dân,
vì thương bộ đội , dân công đã là một “
lẽ thường tình” của cuộc đời Bác, vì
Bác là Hồ Chí Minh- lãnh tụ của dân
tộc và người cha thân yêu của quân đội
ta, cuộc đời Người dành chọn cho nhân
dân tổ quốc Đó chính là lẽ sống “
Nâng niu tất cả chỉ quên mình” của Bác
mà mọi người dân đều thấu hiểu
* HĐ 3: HD HS tổng kết:
Nêu nội dung, ý nghĩa của bài thơ?
- HS: Trả lời
- GV: Nhận xét, bổ sung
? Nhận xét về nghệ thuật: (Thể thơ?
Lời thơ?)
- HS: Trả lời
- GV: Kết luận
đại mà bình dị
3.3.Suy ngẫm của tác giả:
- Tác giả nhận ra đây là một trong muôn vàn đêm không ngủ của Người
- Tác giả đã nêu được một chân lý hiển nhiên: Bác luôn yêu thương hi sinh tất cả cho mọi người
III TỔNG KẾT:
1 Nội dung :
- Phản ánh tấm lòng yêu thương giản dị mà sâu sắc của Bác đối với quân và dân ta
- Biểu hiện tình cảm yêu quí cảm phục của người chiến sĩ, của nhân dân đối với Bác
2 Nghệ thuật :
- Thể thơ 5 chữ phù hợp với việc biểu đạt nội dung thông qua một câu chuyện kể
- Lời lẽ giản dị, chân thành với nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm
4 Củng cố :
Trang 4- Đọc diễn cảm khổ thơ em thích nhất
- Kể lại câu chuyên bằng văn xuôi
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Tìm hiểu kĩ hoàn cảnh sáng tác bài thơ
- Học thuộc lòng bài thơ Nắm chắc nghệ thuật của bài
- Sưu tầm các bài thơ viết về Bác
- Đọc và nghiên cứu bài Ẩn dụ