bài soạn sinh 7 tuần 22

Tôn trọng tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong cơ thể sinh vật(các đặc điểm bộ xương thích nghi với sự bay).. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh.[r]

Ngày soạn:17/1/2018

Tiết 44

LỚP CHIM Bài 41 CHIM BỒ CÂU

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Trình bày được cấu tạo phù hợp với sự di chuyển trong không khí của chim bồ câu

- Giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay lượn

- Mô tả được hình thái và hoạt động của đại diện chim bồ câu thích nghi với sự bay lượn

- Phân biệt được kiểu bay vỗ cánh & kiểu bay lượn

2 Kĩ năng

- QS, hoạt động nhóm

3 Thái độ: Yêu thích bộ môn

*Tích hợp giáo dục đạo đức: Tôn trọng mối quan hệ giữa sinh vật với môi trường Tôn trọng tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong cơ thể sinh vật

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh

- Tri thức sinh học: Hiểu biết về cấu tạo và chức năng

- Năng lực nghiên cứu: Biết cách quan sát, ghi chép hình dạng ngoài và cách di chuyển của chim bồ câu

II CHUẨN BỊ

1 GV: Hình ảnh cấu tạo ngoài của chim bồ câu

- Bảng phụ

2 HS: Theo HDVN Tiết 42

III PHƯƠNG PHÁP: - Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động theo

nhóm

IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC:

1 Ổn định lớp.1’

7C 25/1/2018

2 KTBC.5'

?.Nêu ĐĐ chung của lớp Bò sát? Vai trò?

3 Bài mới

GV: Chiếu 1

Chúng ta đang nghiên cứu về động vật có xương sống, các em được tìm hiểu về các lớp ; lớp Cá, lớp Lưỡng cư, lớp Bò sát Hôm nay chúng ta đi tìm hiểu thêm

1 lớp Chim các em biết rằng chim là loài sống thích nghi với đời sống bay lượn Vậy đặc điểm và cấu tạo cơ thể chúng như thế nào để thích nghi với lối sống trên Để trả lời câu hỏi trên chúng ta đi tìm hiểu đại diện của lớp Chim đó

là chim bồ câu

Hoạt động 1: I Đời sống của chim bồ câu.10'

- Mục tiêu: Hiểu được đặc điểm sống của chim bồ câu, trình bày đặc điểm sinh

sản của chim bồ câu

- Phương pháp: - Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động theo nhóm

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực, Trình bày một phút

- Hình thức tổ chức: Hoạt động nhóm (cặp), cá nhân

G: YC HS đọc thảo luận  TL

? Cho biết tổ tiên bồ chim bồ câu nhà?

HS: Bồ câu núi

GV: Chiếu 2: chiếu và giới thiệu tổ tiên của bồ câu nhà

? Đ Đ sống của chim bồ câu ?( nơi sống, tập tính, thân

nhiệt)

HS: + Sống trên cây, bay giỏi,Tập tính làm tổ

+ Là động vật hằng nhiệt

? Động vật hằng nhiệt có ưu thế gì hơn so với động

vật biến nhiệt?

HS: Tính hằng nhiệt có ưu thế hơn hẳn tính biến nhiệt ở

chỗ con vật ít phải lệ thuộc vào nhiệt độ của môi

trường Khi thời tiết quá lạnh con vật không phải ở

trạng thái ngủ đông như ở lưỡng cư, bò sát cường độ

trao dinh dưỡng (phụ thuộc vào nhiệt độ)sẽ ổn định, và

- Đời sống

+Tổ tiên: Bồ câu núi

+ Sống trên cây, bay giỏi

+ Tập tính làm tổ + Là động vật hằng nhiệt

hoạt động của chúng ít bị ảnh hưởng khi thời tiết quá

nóng hoặc quá lạnh

GV: Chiếu 3: y/c HS quan sát và trả lời câu hỏi

?Nêu Đ Đ sinh sản của chim bồ câu?

+ Thụ tinh trong

+ Trứng có nhiều noãn hoàng, có vỏ đá vôi

+ Có hiện tượng ấp trứng và nuôi con bằng sữa diều

GV: Chiếu 4: So sánh đặc điểm sinh sản của thằn lằn

và chim bồ câu => rút ra đặc điểm tiến hóa

HS: Thảo luận  Đại diện nhóm trả lời

Chim bồ câu tiến hóa hơn

? nêu rõ điểm tiến hóa đó?

HS: trả lời

? Hiện tượng ấp trứng nuôi con có ý nghĩa gì.

HS: Vỏ đá vôi  Phôi phát triển an toàn

*Tích hợp giáo dục đạo đức: Tôn trọng mối quan hệ

giữa sinh vật với môi trường Tôn trọng tính thống

nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong

cơ thể sinh vật

- Sinh sản:

+ Thụ tinh trong + Trứng có nhiều noãn hoàng, có vỏ đá vôi + Có hiện tượng ấp trứng và nuôi con bằng sữa diều

Hoạt động 2: II Cấu tạo ngoài và di chuyển.21'

- Mục tiêu: Giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích

nghi với sự bay lượn

- Phương pháp: - Trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, hoạt động theo nhóm

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực, Trình bày một phút

- Hình thức tổ chức: Hoạt động nhóm (cặp), cá nhân

G: Chiếu 5:

YC HS QS H 41.1 SGK/ 136 => Điền chú

thích cho H 41.1

HS: Điền

GV: y/c HS đọc thông tin (2 phút)

GV: Chiếu 6:

a, Cấu tạo ngoài:

? Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ

câu

H: Thảo luận nhóm  nêu được:

+ Thân , cổ, mỏ

+ Chi

GV: Chi sau của chim bồ câu có xương bàn

dài các xương ngón gồm 3 ngón trước, 1

ngón hướng phía sau tạo 1 diện tích đủ để

nâng đỡ cho cơ thể chim và tạo điều kiện chi

chim bám chặt vào cành cây Đặc biệt khi

chân chim khụy xướng gân dọc đi từ cơ đùi

xuống các mút ngón trở nên ngắn làm cho

các ngón chân chim co lại bám chặt vào cành

cây một cách tự động

+ Lông

G: YC HS trình bày được Đ Đ cấu tạo ngoài

trên tranh.

12 HS lên bảng chỉ

GV: chiếu 7: y/ c HS hoàn thành nội dung bài

tập

G: YC các nhóm hoàn thành bảng 1/135 

YC 1 2 HS lên bảng phụ điền:

G: Cho HS chỉnh sửa  Đưa đáp án đúng

? Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ

câu thích nghi đời sống bay

+ Thân hình thoi phủ lông vũ: Giảm sức cản

không khí, làm cơ thể nhẹ

+ Chi trớc biến thành cánh :quạt gió, cản

không khí khi hạ cánh

+ Chi sau có 3 ngón trớc, 1 ngón sau, có

vuốt: Bám vào cành cây và khi hạ cánh

+ Mỏ sừng bao lấy hàm không có răng: làm

đầu chim nhẹ

Đặc điểm cấu tạo ĐĐ cấu tạo thích nghi với sự bay

lượn

- Thân hình thoi

- Chi trước: Cánh chim

- Chi sau: 3 ngón trước 1 ngón sau

- Lông tơ: Có các sợi lông mảnh làm thành

chùm lông xốp

- Lông ống: Có các sợi lông làm thành phiến

mỏng

- Mỏ: Mỏ sừng bao lấy hàm không răng

- Cổ: Dài khớp với thân

 Giảm sức cản KK khi bay

 Quạt gió ( Động lực của sự bay ) Cản kk khi hạ cánh

 Giúp chim bám chặt vào cành cây và khi hạ cánh

 Giữ nhiệt làm cơ thể nhẹ

 Làm cho chim khi giang ra tạo ra 1 diện tích rộng

 Làm đầu chim nhẹ

 Phát huy tác dụng của giác quan , bắt mồi dỉa lông

G: Chiếu 8 : YC HS QS kĩ H 41.3 & 41.4 /

SGK

H: QS thu nhận thông tin

? Cho biết chim có mấy kiểu bay?

- Có 2 kiểu bay

+ Bay lượn

+ bay vỗ cánh

GV: Chiếu 9

? YC HS hoàn thành bảng 1.

G: Gọi đại diện nhóm lên bảng đánh dấu

G: Đưa đáp án đúng

+ Vỗ cánh 1,5

+ Bay lượn 2,3,4

? Dựa vào bảng 2 hãy so sánh kiểu bay lượn

và vỗ cánh?

H: So sánh  HS # NXBS

G: Nhận xét  KL

*Tích hợp giáo dục đạo đức: Tôn trọng mối

quan hệ giữa sinh vật với môi trường Tôn

trọng tính thống nhất giữa cấu tạo và chức

năng của các cơ quan trong cơ thể sinh vật

b, di chuyển

- Có 2 kiểu bay

+ Bay lượn

+ bay vỗ cánh

4 Củng cố 7'

Chiếu : Bài tập : Hãy hoàn thành bài tập sau bằng cách điền từ hoặc cụm

từ

thích hợp vào chỗ trống.

………… ……… là động vật hằng nhiệt, có cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống bay, thể hiện ở những đặc điểm sau : … … hình thoi được phủ bằng

………… nhẹ xốp; Hàm không có răng, có mỏ sừng bao bọc; ………… biến đổi thành cánh; ………… có bàn chân dài, các ngón chân có vuốt, ba ngón

trư-ớc, một ngón sau Tuyến phao câu tiết dịch nhờn Chim bồ câu có kiểu bay

………

YC HS đọc KL SGK

? Em hãy nêu vai trò của tuyến phao câu?

Bài tập: nối cột A với các đặc điểm ở cột B sao cho phù hợp

Cột A ( kiểu bay) Cột B ( Động tác bay)

1

2

Kiểu bay vỗ cánh

Kiểu bay lượn

a Đập cánh liên tục b.Đập cánh chậm rãi, không liên tục

c bay chủ yếu dựa vào động tác vỗ cánh

d Bay chủ yếu dựa vào sự nâng đỡ của không khí và hướng thay đổi của các luồng gió

5 Hướng dẫn về nhà.1'

Học và TL Câu hỏi SGK

Đọc trước bài “Quan sát bộ xương”

Làm bài tập trong vở bài tập Đọc mục em có biết

Ngày soạn: 18/1/2018 Tiết 45

Bài 42. Thực hành: QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Quan sát bộ xương chim bồ câu

- Biết cách mô chim, phân tích những đặc điểm cấu tạo của chim

- Xác định vị trí và đ đ cấu tạo của các hệ cơ quan TH, HH, T hoá, bài tiết

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng QS, nhận biết, phân tích, hoạt động nhóm

CÁC KỸ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI:

- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực chia sẻ thông tin trong hoạt động nhóm

- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm và quản lí thời gian khi thực hành

3 Thái độ: có thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Tôn trọng mối quan hệ giữa sinh vật với môi

trường Tôn trọng tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ quan trong cơ thể sinh vật(các đặc điểm bộ xương thích nghi với sự bay)

4 Định hướng phát triển năng lực cho học sinh

- Năng lực nghiên cứu: Biết cách quan sát, ghi chép thông tin theo yêu cầu của giáo viên và thể hiện rõ ràng trong bài thu hoạch

II CHUẨN BỊ CỦA GV- HS:

1 Giáo viên:

+ Tranh cấu tạo trong, bộ xương của chim bồ câu

+ Mô hình chim bồ câu

+ Mẫu mổ trình bày nội quan

2 Học sinh:

III PHƯƠNG PHÁP: QS, tìm tòi, hoạt động nhóm

IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY - GIÁO DỤC:

1 Ổn định lớp:1’

2 . Kiểm tra bài cũ:5’

?Nêu những đđ cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: 1 Quan sát bộ xương chim bồ câu:10’

- Mục tiêu: Nhận biết các phần bộ xương, nêu được đặc điểm của bộ xương thích nghi với sự bay

- Phương pháp:QS, tìm tòi, hoạt động nhóm.

- Kĩ thuật: Động não, đọc tích cực

- Hình thức tổ chức: Hoạt động nhóm (cặp), cá nhân

G: YC quan sát bộ xương H42.1/ SGK

H: QS H42.1 /SGK

? Nhận biết các thành phần của bộ xương ?

H: Thảo luận  đại diện nhóm trình bày

YC : Xương đầu, xương cột sống, lồng ngực, chi

trước, chi sau, đai vai

HS # NXBS  GV NX

? Gọi 1 HS trình bày thành phần bộ xương  trên

mô hình.

G: YC học sinh thảo luận

? Nêu các đ đ của bộ xương thích nghi với sự bay?

H: Đại diện TL  Các nhóm khác BS

YC: Chi trước, xương mỏ ác, xương đai hông

G: KL xương xốp nhẹ, xương cánh, xương đùi

rỗng không chứa tuỷ mà chứa các nhánh của túi

khí

Nhiều xương ( Xg sọ , các đốt sống lưng & các đốt

sông hông ) có các khớp gắn chắc với nhau

Xương chi trước gồm xương bả, xg ngực & xg

đòn khớp với nhau tạo thành ổ khớp với nhau theo

khớp yên ngựa khiến cho sự vận động hông gắn

với nhau thành 1 khối vững chắc

* Tích hợp giáo dục đạo đức: Tôn trọng mối quan

hệ giữa sinh vật với môi trường Tôn trọng tính

thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của các cơ

quan trong cơ thể sinh vật(các đặc điểm bộ xương

thích nghi với sự bay)

1 Cấu tạo bộ xương chim

bồ câu

- Gồm:

+ Xg đầu

+ Xg thân: Cột sống , lồng ngực

+ Xg chi: Xg đai, các xg chi

* KL: Nhẹ, xốp, mỏng, vững chắc thích nghi với

sự bay

Hoạt động 2: 2 Quan sát các nội quan trên mẫu mổ.20’

- Mục tiêu: HS nắm được các hệ cơ quan trên mẫu mổ.

- Phương pháp:QS, tìm tòi, hoạt động nhóm

- Kĩ thuật: Động não Trình bày một phút

- Hình thức tổ chức: Hoạt động nhóm (cặp), cá nhân

G: YC hs qs mô hình + tranh hình 42.2  XĐ vị

trí các hệ cơ quan

H: Thảo luận ghi nhớ kiến thức

? YC HS lên bảng XĐ vị trí các hệ cơ quan.

G: YC HS QS các hệ & thành phần cấu tạo của

từng hệ  Hoàn thành bảng / 139

H: Thảo luận nhóm  Hoàn thành

G: Kẻ bảng  YC HS lên bảng chữa HS khác

nhận xét bổ sung

? Hệ tiêu hoá của chim bồ câu có gì khác so vơí

những động vật có xương sống đã học?

H: Giống nhau về thành phần cấu tạo # nhau Có

diều ( TQ ) DD gồm DD cơ & DD tuyến

Nội dung bảng: Thành phần cấu tạo của 1 số hệ cơ quan

Các hệ cơ quan Các thành phần cấu tạo trong các hệ

- Tiêu hoá

- Hô hấp

- Tuần hoàn

- Bài tiết

- Ống tiêu hoá và tuyến tiêu hoá

- Khí quản, phổi , túi khí

- Tim hệ mạch

- Thận, xoang huyệt

4 Củng cố 7’

G: Nhận xét tinh thần thái độ học tập của các nhóm

G: Cho điểm

1 2 HS XĐ các hệ cơ quan trên mô hình chim bồ câu

5 Hướng dẫn về nhà.2’

Học & TL câu hỏi theo vở ghi + SGK

Đọc trước bài 43